Danıştay danistay 2023/2023 E. 2025/5851 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/2023
Karar No : 2025/5851

DAVACI : ...

DAVALI : ... Birliği
VEKİLİ : Av. ...

DAVANIN KONUSU :
1- Noterlik görevini yürütmekte iken 31/05/2022 tarihinde emekliye ayrılan davacı tarafından, Noterler Birliği Ölüm Yardımı Anlaşmasının lehe olan hükümlerinin 65 yaş sınırı aranmaksızın tarafına uygulanması talebiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem ile;
2- Bu işlemin dayanağı olan Türkiye Noterler Birliği Noterler Ölüm Yardımı Anlaşması Yönetmeliği'nin 5. maddesinde yer alan "emekli", 7. maddesinde yer alan "65 yaşını doldurmalarını takiben" ve 10. maddesinde yer alan "65 yaşını doldurana kadar görevde bulunan noterler gibi ödeme yapmak suretiyle" ibarelerinin iptali istenilmektedir.

DAVACININ İDDİALARI :
20/04/1966 doğumlu olan davacı, 01/12/1994 tarihinde ... Noteri olarak göreve başladığını ve 28 yıla yakın görev yaptıktan sonra Kartal/İstanbul 26. Noterliği’nden 31/05/2022 tarihi itibariyle ayrıldığını, "ölüm yardımı anlaşması"nın lehe olan hükümlerinin tarafına uygulanması talebinin Türkiye Noterler Birliği Noterler Ölüm Yardımı Anlaşması Yönetmeliği'nin 5. ve 7. maddeleri gerekçe gösterilerek, 65 yaşını doldurmadığından bahisle reddedildiğini, ülke koşulları gereği noterlik mesleğine ileri yaşlarda başlandığı ve bu nedenle noterlik görevinden ayrılmanın genellikle yaş tahdidine bağlı olarak 65 yaşında gerçekleştiği, nitekim anılan Yönetmeliğin 3. maddesinde noterlik mesleğine ileri yaşlarda başlanması hali dikkate alınarak 56 yaşından gün almış olanların anlaşma hükümlerinden yararlanamayacağının düzenlendiği, ancak noterlik mesleğine erken yaşlarda başlayıp yıllarca görev yaptıktan sonra 65 yaşından önce görevinden ayrılanların durumunun dikkate alınmadığı, 10 yıl süreyle noterlik mesleğini icra ederek 65 yaşını doldurmakla kamu görevi sonlandırılan noterlere tanınan bir kısım hakların 28 yıla yakın görev yaptıktan sonra meslekten ayrılan tarafına verilmemesinin hukuka açıkça aykırılık teşkil ettiği ve kabul edilemez nitelikte olduğu, anılan Yönetmelik hükümleri ile birlikte Türkiye Noterler Birliği’nin 41. Olağan Kongresi’nde alınan kararlar birlikte değerlendirildiğinde; davalı idarece esas alınan 65 yaşını doldurmakla yaş haddinden emeklilik kavramının, 1512 sayılı Noterlik Kanunu ile yollamada bulunduğu 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu ile 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu bakımından emeklilik işlemi açısından herhangi bir bağlantısının bulunmadığı, 65 yaşın kamudaki çalışma süresini zorunlu olarak bitiren bir sınır olarak belirlendiği, Türk hukuk sitemi içerisinde emeklilik ve emekli kavramlarının 5510, 5434, 506 sayılı Kanunlar ile düzenlendiği ve kanunda öngörülen sürelerde çalışarak belirlenen sosyal güvenlik primini ödemeleri halinde kişilere bağlanacak yaşlılık aylığı ve diğer sosyal güvenceleri kapsayan bir kavramı ifade ettiği, emekli ve emeklilik kavramlarının 1521 sayılı Kanun’un konusu olmadığı, anılan Yönetmelikte yer verilen emeklilik kavramı ile 65 yaşını doldurmuş olmak şartı arasında herhangi bir hukuki ilişki bulunmadığı, nitekim 5510 sayılı Kanun’un 4/A maddesi uyarınca 01/07/2009 tarihinden itibaren emekliye ayrıldığı ve SGK tarafından kendisine yaşlılık aylığı ödendiği, bu haliyle Yönetmelikte geçen emeklilik kavramı ile 65 yaş ifadelerinin, kişinin 65 yaşını dolduruncaya kadar çalışmaya devam etmesi gerektiğini ifade etmesi nedeniyle Anayasa’nın maddi ve manevi varlığın geliştirilmesi hakkı ile eşitlik ilkesine ve çalışma hakkına aykırılık teşkil ettiği, 1512 sayılı Kanun'un 166. ve devamı maddeleri incelendiğinde Türkiye Noterler Birliği Kongresi'nin Birliğin en yüksek karar organı olduğu, meslektaşlar arasında birlik ve yardımlaşmayı sağlama görevinin yönetim kurulu ve/veya Birlik Kongresi tarafından yerine getirilmesi ile ilgili olarak kullanılan takdir yetkisinin sınırsız olmadığı, yargısal denetime tabi olduğu hususunun Türkiye Noterler Birliği 41. Olağan Kongresi 153 numaralı kararının Danıştay 8. Dairesi'nin 12/10/2022 tarih ve E:2019/896, K:2022/5576 sayılı kararı ile iptal edilmesinden de açıkça anlaşıldığı iddia edilmektedir.

DAVALININ SAVUNMASI :
Davalı İdare tarafından, Türkiye Noterler Birliği Noterler Ölüm Yardımı Anlaşması’nın; üye noterler ve fahri üyelerin üyelik sıfat ve yetkisi devam ettiği süre içerisinde üyelerden herhangi birinin ölümü halinde Türkiye Noterler Birliğince bildirilecek banka hesabına en son Türkiye Noterler Birliği Kongresince belirlenecek miktarda yardım göndermeyi taahhüt ettikleri bir sistem olduğu, anlaşmaya dahil olmak için aylık bir ödeme yapılmadığı, sadece anlaşmaya dahil üyelerden birinin ölümü halinde ölenin belirlediği kişi ve/veya mirasçılarına anlaşma kapsamında sistemdeki üyelerce belirlenen miktarda para yatırıldığı, davacı her ne kadar SGK kapsamında emekli olduğunu ifade etmekte ise de, Yönetmelikte bahsi geçen emeklilik kavramının, 1512 sayılı Kanun’da ifadesini bulan “65 yaş haddini doldurarak yaş tahdidi nedeniyle emekliye ayrılan noterleri” karşılamak üzere kullanıldığının kabulü gerektiği, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ile bankaların mensup ve çalışanlarına yönelik oluşturdukları ölüm yardımı sandık/anlaşmalarında da benzer hükümlerin bulunduğu, ölüm yardımının ödenmesine ilişkin her kurumun kendi iç işleyişi doğrultusunda hükümler oluşturabileceği, meslekten çıkarılma hali hariç hangi sebeple olursa olsun, noterlik mesleğinden ayrılan noterlerin diğer şartları da sağlamaları halinde ölüm yardımı anlaşmasından faydalanabilecekleri, yarı oranda ödeme yapma hakkının 65 yaşını doldurmak suretiyle yaş haddinden emekli olan noterlere tanınan bir hak olduğu, 65 yaşından önce noterlikten ayrılma halinde 65 yaşın doldurulmasına kadar, katılımcılardan birinin vefatı halinde belirlenen oranda ödeme yapılmaya devam edilmesinin amaca ve hakkaniyete uygun olduğu savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI : ...
DÜŞÜNCESİ : Noterlik görevini yürütmekte iken 31/05/2022 tarihinde emekliye ayrılan davacı tarafından, Noterler Birliği Ölüm Yardımı Anlaşmasının lehe olan hükümlerinin 65 yaş sınırı aranmaksızın tarafına uygulanması talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin ve; bu işlemin dayanağı olan Türkiye Noterler Birliği Noterler Ölüm Yardımı Anlaşması Yönetmeliği'nin 5. maddesinde yer alan "emekli", 7. maddesinde yer alan "65 yaşını doldurmalarını takiben" ve 10. maddesinde yer alan "65 yaşını doldurana kadar görevde bulunan noterler gibi ödeme yapmak suretiyle" ibarelerinin iptali istenilmektedir.Yaş tahdidi:
1512 sayılı Noterlik Kanunun 56. Maddesinde, '' Noterler 65 yaşını tamamladıklarında, yaş tahdidine tabi tutulurlar. Yaşın hesabında Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanununun hükümleri kıyasen uygulanır.'' hükmü aynı kanunun 163. maddesinde, "Noterlik meslekinin amaçlarına uygun bir şekilde görülmesini, meslekin gelişmesini ve meslektaşlar arasında birlik ve yardımlaşmayı sağlamak üzere, kamu kurumu niteliğinde ve tüzel kişiliğe sahip, Türkiye Noterler Birliği kurulur..." hükmü getirilmiş; 166. maddesinde, "Meslektaşlar arasında birlik ve yardımlaşmayı sağlamak ve Üyelerinin ev sahibi olmaları, çocuklarının tahsillerini iyi şartlarla yapabilmeleri ve sair sosyal hizmetlerden faydalanmaları konusunda tedbirler almak" Birliğin görevleri arasında sayılmıştır.
Türkiye Noterler Birliği Noterler Ölüm Yardımı Anlaşması Yönetmeliğinin 2 . maddesinde;'' anlaşmaya dâhil olan noterlerin ve fahri üyelerin üyelik sıfat ve yetkisi devam ettiği süre içinde ölümleri halinde, ölen üyenin daha önce belirlediği gerçek veya tüzel kişilere böyle bir belirleme olmadığı takdirde yasal mirasçılarına anlaşmaya dâhil üyelerce yapılması taahhüt edilen yardımın verilmesi suretiyle katkıda bulunmanın Anlaşmanın amacını oluşturduğu'' 3 . maddesinde'' noterler Ölüm Yardımı Anlaşması'na Türkiye Noterler Birliği Üyesi noterler taahhütname ve "Ölüm Yardım Beyannamesi" vermek suretiyle üye olabileceği ancak, 56 yaşından gün almış bulunanların üye olamayacağı'' aynı 5 . maddesinde;'' Ölen noterin hak sahiplerine yapılan yardım miktarının, emekli noterlerce ayrıldıkları sınıfın noterinin ödedikleri meblağın yarısını ödemesi koşulu ile Kongre kararı ile belirleneceği'' ve 7 . maddesinin ikinci fıkrasında; noterlerin Ölüm Yardımı Anlaşması'na üye olan emekli noterler ile emekli olacak noterlerin ve meslekten çıkarılanlar hariç olmak üzere emekli olmadan noterlik görevinden ayrılanlardan bu Yönetmeliğe göre şartları uygun olanların 65 yaşını doldurmalarını takiben talep etmeleri ve taahhütname vermeleri halinde; ödemeleri gereken ölüm yardımı tutarlarının, vefatlarında toplanacak yardım parasından mahsup edilmek üzere Türkiye Noterler Birliği tarafından ödeneceği''10. maddesinde; ''noterin yaş tahdidine tabi tutularak görevinden ayrılması halinde son görev yeri noterliğin sınıfına göre ödemekte olduğu miktarın yarısını ödemesi halinde üyeliğinin devam edeceği, anlaşmaya üye noterlerden en az on yıl süre ile üyelik mükellefiyetini yerine getirmiş olup yaş haddi dolmadan herhangi bir nedenle görevi sona erenlerden isteyenlerin üyeliklerini 65 yaşını doldurana kadar görevde bulunan noterler gibi ödeme yapmak suretiyle devam ettirebileceği, ancak bu üyelerin 65 yaşını doldurduktan sonra, yaş haddi nedeniyle emekli noterler gibi yarı nispetinde ödeme yapmayı sürdürmelerinin gerektiği'' düzenlemelerine yer verilmiştir.
Türkiye Noterler Birliği Noterler Ölüm Yardımı Anlaşması Yönetmeliği isteğe bağlı olarak noterlerin ölümü halinde geride kalan veya noterin ölümden önce belirleyeceği kişilere yardım amacı ile yapılacak ödemelere ilişkin düzenlemeler içerdiği ,noterlik görevini ifa ederken yaş haddinden yasa gereği emekli olan noterlere istekleri doğrultusunda, toplu ödeme yapılabileceği gibi son görev yeri noterliğin sınıfına göre ödemekte olduğu miktarın yarısını ödenmesi halinde üyeliğinin devam edeceği seçeneğinin sunulduğu ,yaş haddinden önce emekli olan noterlerinde, yardım sandığına ödemeye devam ederek üyeliklerinin devamının sağlandığı anlaşılmaktadır.
Yönetmelik uyarınca ölüm yardımı ödemesi, halen görevinde olan veya emekli olan noterlerin her ay yapması gereken bir ödeme olmayıp noterleri ölümü durumunda diğer noterlerin yardımlaşma amacına yönelik olarak bulundukları sınıf için belirlenen tutarda ödeme yapmayı taahhüt ettikleri, söz konusu durumun hakkaniyete uygun olduğu ,yardımlaşma sandığına üye olmanın isteğe bağlı olduğu anlaşılmaktadır.
Bu sebeple, Noterlik görevini yürütmekte iken 31/05/2022 tarihinde emekliye ayrılan davacı tarafından, Noterler Birliği Ölüm Yardımı Anlaşmasının lehe olan hükümlerinin 65 yaş sınırı aranmaksızın tarafına uygulanması talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin bireysel işlemde ve Türkiye Noterler Birliği Noterler Ölüm Yardımı Anlaşması Yönetmeliği'nin 5. maddesinde yer alan "emekli", 7. maddesinde yer alan "65 yaşını doldurmalarını takiben" ve 10. maddesinde yer alan "65 yaşını doldurana kadar görevde bulunan noterler gibi ödeme yapmak suretiyle" ibarelerininde üst hukuk normlarına ve hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, davanın reddi gerektiği, düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ SÜREÇ :
Dava, 20/04/1966 doğumlu noter olan davacı tarafından, yirmi sekiz yıla yakın görev yaptıktan sonra Kartal/İstanbul ... Noterliği'nden 31/05/2022 tarihi itibariyle emekli olmasının ardından Noterler Birliği Ölüm Yardımı Anlaşmasının lehe olan hükümlerinin 65 yaş sınırı aranmaksızın tarafına uygulanması talebiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem ile bu işleme dayanak olarak gösterilen Türkiye Noterler Birliği Noterler Ölüm Yardımı Anlaşması Yönetmeliği'nin 5. maddesinde yer alan "emekli", 7. maddesinde yer alan "65 yaşını doldurmalarını takiben" ve 10. maddesinde yer alan "65 yaşını doldurana kadar görevde bulunan noterler gibi ödeme yapmak suretiyle" ibarelerinin iptali istemi ile açılmıştır.

İNCELEME VE GEREKÇE:
İlgili Mevzuat:
Anayasa'nın "Yönetmelikler" başlıklı 124. maddesinin birinci fıkrasında; "Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzelkişileri, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabilirler."; "Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları" başlıklı 135. maddesinin birinci fıkrasında; "Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve üst kuruluşları; belli bir mesleğe mensup olanların müşterek ihtiyaçlarını karşılamak, mesleki faaliyetlerini kolaylaştırmak, mesleğin genel menfaatlere uygun olarak gelişmesini sağlamak, meslek mensuplarının birbirleri ile ve halk ile olan ilişkilerinde dürüstlüğü ve güveni hakim kılmak üzere meslek disiplini ve ahlakını korumak maksadı ile kanunla kurulan ve organları kendi üyeleri tarafından kanunda gösterilen usullere göre yargı gözetimi altında, gizli oyla seçilen kamu tüzelkişilikleridir." hükümlerine yer verilmiştir.
1512 sayılı Noterlik Kanunu'nun "Yaş tahdidi" başlıklı 56. maddesinde; "Noterler 65 yaşını tamamladıklarında, yaş tahdidine tabi tutulurlar. Yaşın hesabında Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanununun hükümleri kıyasen uygulanır.",163. maddesinin birinci fıkrasında, "Noterlik meslekinin amaçlarına uygun bir şekilde görülmesini, mesleğin gelişmesini ve meslekdaşlar arasında birlik ve yardımlaşmayı sağlamak üzere, kamu kurumu niteliğinde ve tüzel kişiliğe sahip, Türkiye Noterler Birliği kurulur. Birliğin merkezi Ankara'dır.
", "Üyelik" başlıklı 165. maddesinin birinci fıkrasında; "Noterler, Türkiye Noterler Birliğinin tabii üyeleridir. Yaş tahdidine tabi tutulan noterler, Birliğin fahri üyesi olurlar.", "Türkiye Noterler Birliğinin görevleri" başlıklı 166. maddesinde; " Türkiye Noterler Birliğinin görevleri şunlardır: 1. Meslekdaşlar arasında birlik ve yardımlaşmayı sağlamak, ... 13. Noterlerin genel menfaatlerini ve meslekin ahlak, düzen ve geleneklerini korumak, ..., 16. Kanunlarla verilmiş diğer görevleri yapmak", "Türkiye Noterler Birliğinin organları" başlıklı 167. maddesinde; "Türkiye Noterler Birliği, görevlerini organları vasıtasiyle yapar. Birliğin organları şunlardır: 1. Türkiye Noterler Birliği Başkanı, 2. Türkiye Noterler Birliği Başkanlık Divanı, 3. Türkiye Noterler Birliği Yönetim Kurulu, 4. Türkiye Noterler Birliği Disiplin Kurulu, 5. Türkiye Noterler Birliği Kongresi, 6. Noter odaları." , "Yönetmelik" başlıklı 198. maddesinde; "Noterlik Kanununun uygulanması hususlarını gösteren yönetmelik ile aşağıdaki hususlar düzenlenir: ... (16) Kanunda düzenlenmesi yönetmeliğe bırakılan veya kanun hükümlerinin uygulanmasını sağlamak için yönetmelikte düzenlenmesi gereken diğer hususlar." hükmü yer almıştır.
Türkiye Noterler Birliği Noterler Ölüm Yardımı Anlaşması Yönetmeliği'nin "Amaç" başlıklı 2. maddesinde; "(Değişik-YK 17.08.2017-88) Türkiye Noterler Birliği “Noterler Ölüm Yardımı Anlaşması”nın amacı, anlaşmaya dâhil olan noterler ve fahri üyelerin üyelik sıfat ve yetkisi devam ettiği süre içinde ölümleri halinde, ölen üyenin daha önce belirlediği gerçek veya tüzel kişilere böyle bir belirleme olmadığı takdirde yasal mirasçılarına anlaşmaya dâhil üyelerce yapılması taahhüt edilen yardımın verilmesi suretiyle katkıda bulunmaktır.", "Yardım anlaşmasına kimler katılabilir" başlıklı 3. maddesinde; "(Değişik–YK 17.08.2017-88) Noterler Ölüm Yardımı Anlaşması’na Türkiye Noterler Birliği Üyesi noterler taahhütname ve “Ölüm Yardım Beyannamesi” vermek suretiyle üye olabilirler. Ancak, 56 yaşından gün almış bulunanlar üye olamazlar.", "Üyeliğin başlangıcı" başlıklı 4. maddesinin birinci fıkrasında; "(Değişik–YK 17.08.2017-88) Noterlik mesleğine girenlerin, Türkiye Noterler Birliği tarafından kendilerine yapılacak tebligattan itibaren iki ay içerisinde taahhütnameyi ve Ölüm Yardım Beyannamesini imzalayarak anlaşmaya katılmaları şarttır. Meslek başlangıcındaki bu sürede üye olmayanlar daha sonra üyelik talebinde bulunamazlar.", "Yardım miktarı" başlıklı 5. maddesinde; "(Değişik–YK 27.08.2015-173) Ölen noterin hak sahiplerine yapılan yardım miktarı, emekli noterlerce ayrıldıkları sınıfın noterinin ödedikleri meblağın yarısını ödemesi koşulu ile Kongre kararı ile belirlenir.", "Yardımın gönderilme süresi" başlıklı 7. maddesinde; "(1)(01.06.2000-29.Olağan Kongresiyle değişik) Noterler Ölüm Yardımı Anlaşması üyelerinden birinin ölümü halinde, diğer üyelerin bu ölümün kendilerine bildirildiği tarihten itibaren en geç bir ay içerisinde bildirilen banka numarasına taahhüt edilen yardımı havale etmeleri gerekir. (2) (YK 11.02.2013–8 sayılı kararıyla eklenmiştir.) Noterler Ölüm Yardımı Anlaşması’na üye olan emekli noterler ile emekli olacak noterlerin ve meslekten çıkarılanlar hariç olmak üzere emekli olmadan noterlik görevinden ayrılanlardan bu Yönetmeliğe göre şartları uygun olanların 65 yaşını doldurmalarını takiben talep etmeleri ve taahhütname vermeleri halinde; ödemeleri gereken ölüm yardımı tutarları, vefatlarında toplanacak yardım parasından mahsup edilmek üzere Türkiye Noterler Birliği tarafından ödenir.", "Noterlikten ayrılanların durumu" başlıklı 10. maddesinde; "(1) (1995-24. Olağan Kongre ile değişik) Noterin yaş tahdidine tabi tutularak görevinden ayrılması halinde son görev yeri noterliğin sınıfına göre ödemekte olduğu miktarın yarısını ödemesi halinde üyeliği devam eder. (2) Anlaşmaya üye noterlerden en az on yıl süre ile üyelik mükellefiyetini yerine getirmiş olup yaş haddi dolmadan herhangi bir nedenle görevi sona erenlerden (YK 15.05.2003 - 89 sayılı kararı ile değişik) isteyenler üyeliklerini 65 yaşını doldurana kadar görevde bulunan noterler gibi ödeme yapmak suretiyle devam ettirebilirler. Ancak bu üyelerin 65 yaşını doldurduktan sonra, yaş haddi nedeniyle emekli noterler gibi yarı nispetinde ödeme yapmayı sürdürmeleri gerekir. (3) (Son fıkra YK 20.6.2007-139 sayılı kararıyla eklenmiştir.) Mesleğe devam ederken üyelikten istifa edenler veya çıkarılanlar tekrar üyelik talebinde bulunamazlar." düzenlemeleri kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava konusu edilen Türkiye Noterler Birliği Noterler Ölüm Yardımı Anlaşması Yönetmeliği'nin 5. maddesinde yer alan "emekli", 7. maddesinde yer alan "65 yaşını doldurmalarını takiben" ve 10. maddesinde yer alan "65 yaşını doldurana kadar görevde bulunan noterler gibi ödeme yapmak suretiyle" ibarelerinin iptali istemi yönünden;
Yukarıda anılan mevzuat hükümleri kapsamında, meslek mensupları arasında birlik ve yardımlaşmayı sağlamak, noterlerin genel menfaatlerini ve mesleğin ahlâk, düzen ve geleneklerini korumak üzere, katılımı isteğe tabi olan, noterlerin ölümü halinde geride kalan veya noterin ölümden önce belirleyeceği kişilere yardım amacı ile yapılacak ödemelere ilişkin düzenlemeleri belirlemek amacıyla Noterler Ölüm Yardımı Anlaşması Yönetmeliği çıkarmak hususunun Türkiye Noterler Birliği'nin yetkisinde olduğu açıktır.
Anayasa'ya göre, idarenin, düzenleme yetkisini kanunlar çerçevesinde ve kanunlara uygun olarak kullanması gereklidir. Bu çerçevede kanunun öngördüğü düzenleme yetkisinin yine kanunda belirtildiği gibi kullanılması, başka bir ifade ile bir konunun yönetmelikle düzenlenmesinin öngörülmesi halinde düzenlemenin yönetmelikle yapılması zorunludur.
Bu açıklamalar ışığında uyuşmazlığa bakıldığında, davalı idarenin dava konusu alandaki düzenleme yetkisinin ve bu yetkinin hukuka uygun olarak kullanılıp kullanılmadığının irdelenmesi gerekmektedir.
Noterler Ölüm Yardımı Anlaşması Yönetmeliği uyarınca ölüm yardımı ödemesi , halen görevinde olan veya emekli olan noterlerin her ay yapması gereken bir ödeme olmayıp, anlaşmaya katılmış olan noterin ölümü durumunda diğer noterlerin yardımlaşma amacına yönelik olarak bulundukları sınıf için belirlenen tutarda ödeme yapmayı taahhüt ettikleri bir meslek içi yardımlaşma sistemidir.
Yönetmeliğe göre sisteme dahil olan üyelerden 65 yaşını doldurmuş olanlara seçimlik olmak üzere iki ayrıcalık tanınmıştır. Birincisi 65 yaşını dolduran noterlerin talep etmeleri ve taahhütname vermeleri halinde; ödemeleri gereken ölüm yardımı tutarlarının, vefatlarında toplanacak yardım parasından mahsup edilmek üzere Türkiye Noterler Birliği tarafından ödenmesi; ikincisi ise 65 yaşını dolduran noterlerin ayrıldıkları sınıfın noterinin ödedikleri meblağın yarısını ödeyerek üyeliklerini devam ettirebilme seçeneğidir. Sözkonusu ayrıcalıkların, noterin yaş haddinden emekli olması şartına bağlı olmayıp, emekli noterler ile emekli olacak noterlerin ve meslekten çıkarılanlar hariç olmak üzere emekli olmadan noterlik görevinden ayrılan noterlere 65 yaşını doldurmaları şartıyla tanınan ayrıcalıklar olduğu anlaşılmaktadır. Bu itibarla, iptali talep edilen dava konusu düzenlemede üst hukuk normlarına, kamu yararına ve hizmet gereklerine aykırılık bulunmamaktadır.
Noterler Birliği Ölüm Yardımı Anlaşması Yönetmeliğinin lehe olan hükümlerinin 65 yaş sınırı aranmaksızın tarafına uygulanması talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemi yönünden:
20/04/1966 doğumlu olan davacının 27,5 yıl noter olarak çalıştıktan sonra 31/05/2022 tarihinde 56 yaşında İstanbul/Kartal ... Noterliğinden istifa etmek suretiyle ayrıldığı, lehe olan hükümlerin tarafına uygulanmasını talep ettiği 23/11/2022 tarihi itibariyle 56 yaşında olduğu, anılan Yönetmelik uyarınca lehe hükümlerin 65 yaşını dolduranlara uygulanabileceğinin kurala bağlandığı anlaşıldığından, mevzuata uygun olarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1\. DAVANIN REDDİNE,
2\. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ...-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3\. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarıncan ... TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idarelere verilmesine,
4\. Posta giderleri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde davacıya iadesine,
5\. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 18/06/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.