Karar Detayı

T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/1861
Karar No : 2025/8211

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVACI) : ... Belediye Başkanlığı

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av....

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, Trabzon Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve... sayılı kararı ile 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu'nun 7/g maddesi doğrultusunda davalı idarenin görev kapsamında olan temizlik hizmetlerinin ilçe belediyelerine devrine karar verildiği, bu kapsamda davalı idarenin görev kapsamında olan temizlik hizmetlerinin yerine getirildiği, 01/04/2014 tarihi ile 31/12/2014 tarihleri arasında davalı idarenin sorumluluğunda olan yerlerle ilgili temizlik hizmetlerinin yapılması karşılığında harcanan 4.938.763,91-TL'nin ödenmesi için davalı idareye 30/04/2015 tarihinde başvuru yapılarak 10 gün içerisinde bu bedelin ödenmesinin istenilmesine rağmen ödeme yapılmadığı ileri sürülerek 4.938.763,91-TL'nin davalı idareye verilen 10 günlük ödeme süresinin sonu olan 11/05/2015 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte tazmini istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; ilgili mevzuat hükümleri ile Trabzon Büyükşehir Belediye Meclisinin... tarih ve ... sayılı kararı ve dava dosyasında mevcut bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, Büyükşehir Belediye Meclisinin temizlik hizmetlerinin ilçe belediyelerine devir yetkisinin bulunduğu, bu kapsamda davalı belediye meclis kararı ile temizlik hizmetlerinin ilçe belediyelerine devrine karar verildiği, temizlik hizmetlerinin ilçe belediyelerine devrine ilişkin meclis kararına karşı davacı tarafından herhangi bir itirazda bulunulmadığı gibi iptali yönünde de herhangi bir dava açılmadığı, temizlik hizmetlerinin devrine ilişkin meclis kararında bu hizmetin ücret karşılığında yapılacağına dair bir karara yer verilmediği, davacı tarafından gerçekleştirilen temizlik hizmetlerinin davacı idarenin sorumluluk alanı olan Ortahisar ilçesi sınırlarında olduğu anlaşıldığından 01/04/2014 tarihi ile 31/12/2014 tarihleri arasında davalı idarenin sorumluluğunda olan cadde ve sokakların temizlik hizmetlerinin yapıldığından bahisle harcanan 4.938.763,91-TL'nin davalı idareye verilen 10 günlük ödeme süresinin sonu olan 11/05/2015 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte tazmini isteminin reddi gerektiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı idare tarafından, Trabzon Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararına karşı dava açılmamasının işbu dosya açısından öneminin olmadığı,...tarih ve... sayılı kararında yapılacak temizlik hizmetleri karşılığında davalıdan herhangi bir talepte bulunulamayacağına dair bir açıklama olmadığı, 5216 sayılı Kanunun 7. maddesinde Büyükşehir Belediyesinin sayılan hizmetleri, mali ve teknik imkanları çerçevesinde, nüfus ve hizmet alanlarını dikkate alarak bu hizmetlerden yararlanacak büyükşehir kapsamındaki diğer belediyeler arasında dengeli olarak yürütmek zorunda olduğu, bu meclis kararında bedel zikredilmemesinin eksiklik olduğu, benzer mahiyette olan ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin (Hakem sıfatıyla) ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verildiği ve bu kararın kesinleştiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun 7. maddesinde temizlik hizmetlerinin belediye meclis kararı ile ilçe belediyelerine devrine karar verilebileceğinin düzenlendiği, bu kapsamda Trabzon Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile temizlik hizmetlerinin ilçe belediyesine devrine karar verildiği, davacının bu karara karşı bir itirazının olmadığı gibi ilgili meclis kararında bir ücret ödeneceğine de yer verilmediği, bunun yanında davacının temizlik hizmetlerinin Trabzon Büyükşehir Belediyesine ait 7 adet temizlik ve yıkama aracı ile gerçekleştirdiği, bu araçların yakıt, sigorta,vergi, tamir ve bakımları ile temizlik işlerindeki süpürme ve temizlik araçları ile su ihtiyacının da idarelerince karşılandığı, kabul anlamına gelmemek kaydı ile belirlenen bedelin neye göre tespit edildiğininde belli olmadığı, davanın süresinde açılmadığı, alacağın zamanaşımına uğradığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Trabzon Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile 5216 sayılı Kanun'un 7. maddesi doğrultusunda davalı idarenin görev kapsamında olan temizlik hizmetlerinin ilçe belediyelerine devrine karar verildiği, bu kapsamda davalı idarenin görev kapsamında olan temizlik hizmetlerinin 01/04/2014 tarihi ile 31/12/2014 tarihleri arasında yapılması karşılığında harcanan 4.938.763,91-TL'nin davalı idareye verine 10 günlük ödeme süresinin sonu olan 11/05/2015 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte tazmini istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları başlıklı 7/g maddesinde "(Değişik: 12/11/2012-6360/7 md.) Büyükşehir belediyesinin yetki alanındaki mahalleleri ilçe merkezine bağlayan yollar, meydan, bulvar, cadde ve ana yolları yapmak, yaptırmak, bakım ve onarımı ile bu yolların temizliği ve karla mücadele çalışmalarını yürütmek; kentsel tasarım projelerine uygun olarak bu yerlere cephesi bulunan yapılara ilişkin yükümlülükler koymak; ilân ve reklam asılacak yerleri ve bunların şekil ve ebadını belirlemek; meydan, bulvar, cadde, yol ve sokak ad ve numaraları ile bunlar üzerindeki binalara numara verilmesi işlerini gerçekleştirmek, z) (Değişik ikinci cümle: 12/11/2012-6360/7 md.) Büyükşehir belediyeleri birinci fıkranın (l), (s), (t) bentlerindeki görevleri ile temizlik hizmetleri ve adres ve numaralandırmaya ilişkin görevlerini belediye meclisi kararı ile ilçe belediyelerine devredebilir, birlikte yapabilirler. ", aynı Kanun'un "Büyükşehir belediyesinin giderleri" başlıklı 24/d maddesinde "Büyükşehir belediyesinin giderleri şunlardır:...d) Her türlü alt yapı, yapım, onarım ve bakım giderleri." hükümlerine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Büyükşehir belediyelerinin yetki ve görevleri düzenleyen 5216 sayılı Kanun'un 7. maddesinin (g) bendinde Büyükşehir belediyesinin yetki alanındaki mahalleleri ilçe merkezine bağlayan yollar, meydan, bulvar, cadde ve ana yolları yapmak, yaptırmak, bakım ve onarımı ile bu yolların temizliği ve karla mücadele çalışmalarını yürütmek, büyükşehir belediyesinin görev ve yetkileri arasında belirlenmiş olup, aynı maddenin (z) bendinde büyükşehir belediyesinin kendi görev alanına giren temizlik hizmetlerini belediye meclis kararı ile ilçe belediyelerine devredebileceği düzenlenmiştir.
Dosyanın incelenmesinden, Trabzon Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile temizlik hizmetlerinin ilçe belediyelerine devrine karar verildiği, bu karara dayanılarak büyükşehir belediyesinin görev alanındaki temizlik hizmetlerinin davacı belediye tarafından yürütüldüğü ve davalı belediye adına yürütülen hizmetler nedeniyle davacı belediyeye herhangi bir ödeme yapılmadığı, bu hizmetlerin masraflarına kimin katlanacağına ilişkin bir değerlendirmede bulunulmadığı, ancak Trabzon Büyükşehir Belediye Meclisinin ...tarih ve ... sayılı kararı ile dava konusu uyuşmazlığa esas ... tarih ve ... sayılı devir hükmü kararının kaldırılarak 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun 7. maddesi (g) bendindeki şekliyle, meydan, bulvar, cadde ve ana yolların yıkanması ve mekanik süpürülerek temizlenmesinin büyükşehir belediyesince yapılmasının ve bu görev çerçevesindeki yolların genişliğinin 14 metre ve üzerindekileri kapsamasının uygun görüldüğü, bu kararın yürürlüğe girmesi için karar tarihinden itibaren en geç 3 (üç) ay içinde hizmet satın alma hazırlıklarının Büyükşehir Belediyesince tamamlanmasına ve tamamlanma süresi zarfında temizliğin mevcut haliyle yürütülmesinin oy çokluğuyla kabul edildiği görülmüştür.
Bu durumda, dava konusu uyuşmazlığın esasını oluşturan Büyükşehir Belediye Meclis kararının daha sonra alınan karar ile kaldırılarak yeni kararda bu hizmetlerin satın alma yoluyla gerçekleştirileceğinin açıkça karara bağlandığı, mezkur Kanun'da Büyükşehir belediyesinin giderleri kapsamında sayılan bu hizmetin karşılığında belediye gelirlerinden ödenek tahsis edileceği, hal böyle iken bir başka belediyeye devredilen hizmetin bedelinin bu hizmeti gerçekleştirmek hususunda asıl yetkili ve sorumlu olan idare tarafından ödenmesi gerektiği hususunda şüphe bulunmamaktadır.
Ancak uyuşmazlıkta, vatandaşların mağduriyetinin önüne geçmek amacıyla bedeli sonradan davalı Trabzon Büyükşehir Belediyesinden istenmek üzere temizlik hizmetlerinin davacı ilçe belediyesince gerçekleştirildiği anlaşılmaktadır.
Bu haliyle, İdare Mahkemesince uyuşmazlığa konu bedeli aydınlatan veriler temin edilmesi amacıyla uyuşmazlığın çözümüne katkısı olan her türlü bilgi ve belgeye ulaşıldıktan sonra dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak belirlenmesi ve bunun sonucuna göre karar verilmesi gerekmektedir.
Bu itibarla; yukarıda belirtilen hususlar araştırılmaksızın verilen eksik incelemeye dayalı olan davanın reddi yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1\. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2\. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:...sayılı kararının BOZULMASINA,
3\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4\. Kesin olarak, 05/11/2025 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.


KARŞI OY :
(X)- Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmediğinden temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyorum.