Danıştay danistay 2023/1550 E. 2025/4692 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/1550
Karar No : 2025/4692

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN ((DAVALI) : ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1- ...
2- ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacılardan ... adına kayıtlı ... plakalı aracın, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/5 maddesi uyarınca trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem ile araç sürücüsü olan diğer davacı ... adına 1.339,00-TL idari para cezası düzenlenmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; uyuşmazlık konusu olayda, alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında taşımacılık yapıldığı hususunun tartışma yaratmayacak biçimde açık ve somut olarak ortaya konulacak şekilde tutanak düzenlenmediğinin anlaşıldığı; bu durumda, dava konusu fiil her türlü şüpheden uzak, açık ve kesin delillerle ortaya konulamadığından, davacılardan ... adına kayıtlı ... plakalı aracın trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem ile araç sürücüsü olan diğer davacı ... adına 1.339,00-TL idari para cezası düzenlenmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, 2918 sayılı Kanun'un Ek 2/5 maddesi uyarınca tesis edilen dava konusu işlemlerde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı belirtilerek, temyiz istemine konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ :...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçesi değiştirilmek suretiyle onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacılardan ... adına kayıtlı ... plakalı araca ait güzergah izin belgesinin süresinin dolduğu halde yenilenmediğinden bahisle, davalı idarece, tespit tutanağı düzenlenmeksizin, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/5 maddesi uyarınca eksikliği giderilinceye kadar trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem ile araç sürücüsü olan diğer davacı ... adına 1.339,00-TL idari para cezası düzenlenmesine ilişkin... tarih ve ... sayılı işlemin tesis edildiği, bunun üzerine söz konusu işlemlerin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT:
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…)
(Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir.
10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;
a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,
b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,
c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında
belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye
doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.
İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;
a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,
b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,
c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir.
İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir.(...)" düzenlemesi yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bakılan uyuşmazlıkta; davacı ... adına kayıtlı ... plakalı aracın, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun EK 2/5 maddesi uyarınca trafikten men edilmesine ilişkin olarak trafik ekiplerince yapılan 22/11/2021 tarihli denetim esnasında düzenlenmiş herhangi bir tutanağın dosyaya sunulmadığı, Mahkemece yapılan ara kararı üzerine davalı idarece dava dosyasına sunulan cevap dilekçesinde ise, davaya konu araç adına büyükşehir belediyesince düzenlenmiş izin belgesinin olduğu ancak yapılan barkod sorgulamasında izin belgesinde araç sürücüsünün isminin bulunmadığının anlaşılması üzerine uygulama şekli ile Ek 2/5 maddesinin uygulandığının belirtildiği; ayrıca, davaya konu araç adına İstanbul Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Daire Başkanlığınca düzenlenmiş 09/03/2021 - 09/03/2022 tarihleri arasında geçerliliği olan Personel Servis Aracı Güzergah Kullanımı İzin Belgesinin dosyaya sunulduğu görülmüştür.
Her ne kadar İdare Mahkemesince, ''alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında taşımacılık yapıldığı hususunun tartışma yaratmayacak biçimde açık ve somut olarak ortaya konulacak şekilde tutanak düzenlenmediğinin anlaşıldığı; bu durumda, dava konusu fiilin her türlü şüpheden uzak, açık ve kesin delillerle ortaya konulamadığı" gerekçesiyle verilen iptal kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun, Bölge İdare Mahkemesi tarafından reddine karar verilmiş ise de; dava konusu işlemlerin, Mahkeme kararının gerekçesinde yer verilen, 2918 sayılı Kanun'un faaliyet konusu dışında taşımacılık nedeniyle 30 gün süreyle trafikten men müeyyidesini düzenleyen Ek 2/3-b maddesinden değil, güzergah izin belgesinin süresi dolduğu halde yenilenmemesi nedeniyle eksikliği giderilinceye kadar aracın trafikten men'ini düzenleyen Ek 2/5 maddesi uyarınca tesis edildiği görüldüğünden; Mahkeme kararının, ''..faaliyet konusu dışında taşımacılık yapıldığı hususunun tartışma yaratmayacak biçimde açık ve somut olarak ortaya konulacak şekilde tutanak düzenlenmediğine..'' yönelik gerekçesi yerinde görülmemiştir.
Bunun yanısıra; davaya konu araç adına belediyece düzenlenen ve 09/03/2021 - 09/03/2022 tarihleri arasında geçerliliği olan Personel Servis Aracı Güzergah Kullanımı İzin Belgesinin, dava konusu işlemlerin tesis edildiği 22/11/2021 tarihinde henüz süresinin dolmadığı; bir başka ifadeyle, davaya konu aracın, dava konusu işlemlerin tesis edildiği
tarihte geçerliliği olan izin belgesinin bulunduğu görülmekte olup; güzergah izin belgesinin süresi dolduğu halde yenilenmemesi nedeniyle eksikliği giderilinceye kadar aracın trafikten men'ini düzenleyen Ek 2/5 maddesi uyarınca tesis edilen dava konusu işlemlerde bu yönüyle hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Öte yandan; her ne kadar davalı idare tarafından, davaya konu araç adına büyükşehir belediyesince düzenlenmiş izin belgesinin olduğu ancak yapılan barkod sorgulamasında izin belgesinde araç sürücüsünün isminin bulunmadığının anlaşılması üzerine uygulama şekli ile Ek 2/5 maddesinin uygulandığı belirtilmekte ise de; madde metninden de anlaşılacağı üzere, Ek 2/5 maddesi uyarınca tesis edilecek olan trafikten men yaptırımının, ancak araca ait güzergah izin belgesinin süresinin dolması halinde uygulanabileceği, davalı idarece bahsedilen fiilin yaptırımının ise Ek 2/5 maddesi kapsamında olamayacağı açık olduğundan, davalı idarenin bu iddiasına itibar edilmemiştir.
Bu itibarla, dava konusu işlemlerin iptali yolunda verilen Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1\. Temyiz isteminin reddine,
2\. ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçe ile ONANMASINA,
3\. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından varsa artan tutarın Mahkeme tarafından ilgili tarafa iadesine,
4\. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5\. Kesin olarak, 16/05/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.