Danıştay danistay 2023/1531 E. 2025/5620 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/1531
Karar No : 2025/5620

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI) : ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1- ...
2- ...
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacılar tarafından, işletimlerinde bulunan ... plakalı aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek-2/3-a maddesi uyarınca 60 gün süre ile trafikten menine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin ve 9.125,00TL idari para cezası verilmesine ilişkin aynı tarihli ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davalı idare ekiplerince 25/03/2022 tarihinde yapılan denetimde, davacı ...'ye ait olan ... plakalı aracın durdurularak tanzim edilen tutanakta, "aracın sürücüsünün davacı ... olduğu, yolcuları Esenyurt-Beylikdüzü-Avcılar-Bakırköy'e taşıdığı" yolunda davacı/sürücü beyanına yer verildiği, tutanağın görevli memurlar ve araçta bulunan yolcular tarafından imzalandığı, araç sürücüsünün imzasının veya imzadan imtina ettiği yolunda şerh bulunmadığı, taşımacılığın Esenyurt-Beylikdüzü-Avcılar arasında yapıldığı hususu belirtilmekle birlikte tutanakta ücret bilgisine yer verilmediği, yapılan taşımacılığın servis taşımacılığı mı yoksa izin alınmadan yapılan ticari taşımacılık mı olup olmadığı hususunda yolcuların veya sürücünün beyanına yer verilmediği, sadece araçta bulunan üç yolcunun kimlik bilgilerine yer verilip imzalarının tutanağa geçirildiği, diğer yandan, dava dilekçesinde yapılan yolculuğun akrabaların doğum günü toplantısına götürmek amacıyla hatıra binaen yapıldığının ileri sürülmüş olduğu, yapılan yolcu taşımacılığının ticari amaçla yapıldığı hususunun hiçbir duraksamaya yol açmayacak biçimde somut olarak ortaya konulamadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle, dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, usul ve hukuka aykırı olduğundan bahisle kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacılar tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacılar tarafından, işletimlerinde bulunan ... plakalı aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek-2/3-a maddesi uyarınca 60 gün süre ile trafikten menine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin ve 9.125,00TL idari para cezası verilmesine ilişkin aynı tarihli ve ... sayılı işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…)
(Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir.
10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;
a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,
b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,
c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında
belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.
İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;
a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,
b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,
c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir.
İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir.
Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden; davacılardan ... adına kayıtlı ve ... sevk ve idaresinde bulunan ... plakalı aracın, 25/03/2022 tarihi saat 09:20 sıralarında Avcılar Trafik Denetleme Büro Amirliği'nde görevli trafik ekiplerince durdurulması üzerine yapılan denetim neticesinde polis memurlarınca düzenlenen tutanakta; davaya konu araç ile izin belgesi olmadan yolcu taşımacılığı yapıldığının tespit edilmesi üzerine 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-a maddesi uyarınca işlem tesis edildiğinin belirtildiği, anılan tutanağın yolcular ve denetim elemanları tarafından imzalandığı görülmektedir.
İdare Mahkemesince her ne kadar, dava konusu işleme esas alınan 25/03/2022 tarihli tutanak incelendiğinde, tespit edilen yolcu taşımacılığının hangi kapsamda yapıldığı hususunda herhangi bir belirlemeye yer verilmediği, bu itibarla tespit edilen yolcu taşımacılığının belediyeden izin/yetki belgesi almasını gerektirir bir yolcu taşımacılığı olduğuna dair açık ve somut bir tespit bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu trafikten men ve idari para cezası işleminin iptaline; Bölge İdare Mahkemesi tarafından da davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiş ise de; dosyada yer alan tutanağın incelenmesinden, davaya konu araç ile izin belgesi olmadan yolcu taşımacılığı yapıldığının tespit edilmesi üzerine 2918 sayılı Kanun'un Ek 2/3-a maddesi uyarınca işlem tesis edildiğine dair tutanağın, isimleri ve kimlik bilgilerinin yer aldığı yolcular ve denetim elemanlarınca imzalandığı görüldüğünden, dava konusu işleme dayanak tutanağın mevzuata uygun ve kabul edilebilir nitelikte olduğu anlaşılmıştır.
Bu durumda; işlem tarihinde yapılan denetimde davaya konu araç ile izinsiz/ruhsatsız yolcu taşımacılığı yapıldığının tespiti üzerine, dosyada yer alan tutanakların davacılar yönünden ilgili belediyeden çalışma izni ve ruhsatı almadan belediye sınırları dahilinde ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle tesis edilen işleme esas alınabileceği görüldüğünden, dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir.
Bu itibarla, dava konusu trafikten men ve idari para cezası işleminin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyiz istemine konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1\. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2\. Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4\. Kesin olarak 13/06/2025 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.


KARŞI OY :
(X)- Bölge İdare Mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkün olup, temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen temyiz nedenler anılan kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığından, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği görüşüyle aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum.