Danıştay danistay 2023/1381 E. 2025/5825 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/1381
Karar No : 2025/5825

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALILAR) : 1- ... Bakanlığı
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri ...
2- ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... San. ve Tic. A.Ş.
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, Muğla ili, Yatağan ilçesi sınırları içerisindeki IR:... no.lu maden ruhsat sahası için ormanlık alandaki ulaşım yolu izni talebine yönelik ... tarih ve ... sayılı başvurunun zımnen reddine ilişkin davalı idare işleminin iptali istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırıldığı, dosyadaki bilgi belge ve bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesi neticesinde, her ne kadar halihazırda kullanılmakta olan yol olsa bile davacı şirketin faaliyetleri nedeniyle kamyon vb. ağır araçların Kozağaç köy yolu içinden geçmek zorunda kaldığı, halkın can ve mal güvenliği açısından tonajı yüksek araçlar için alternatif yol güzergahının belirlenmesinin kamu yararına uygun olacağı gözetildiğinde davacının ulaşım yolu izin talebinin zımnen reddine ilişkin davalı idare işleminde hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI :
Davalı Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından, orman sayılan alanlarda kaybedilenin sadece ağaçlar değil bir ekosistem olduğu, davacının talebinde kamu yararı bulunmadığı ileri sürülmektedir.
Davalı Orman Genel Müdürlüğü tarafından, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI :Davacı tarafından istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Muğla ili, Yatağan ilçesi sınırları içerisinde IR:... no.lu maden ruhsat sahibi olan davacı şirket tarafından, ormanlık alandaki ... tarih ve ... evrak giriş sayılı ulaşım yolu izin talebinin zımnen reddine ilişkin davalı idare işleminin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT:
3213 sayılı Maden Kanunu'nun 7/4.maddesinde "Devlet Ormanları içinde yapılacak maden arama ve işletme faaliyetleri ile bu faaliyetler için zorunlu ve ruhsat süresine bağlı olarak yapılan geçici tesislere 31/08/1956 tarihli 6831 sayılı Orman Kanunu hükümlerine göre izin verilir.” hükmü ile orman alanlarında yapılacak madencilik faaliyetlerinde izin verme işlemlerinin 6831 sayılı Orman Kanunu'na göre yürütüleceği belirtilmektedir.
6831 sayılı Orman Kanunu'nun 16. maddesinin 1. fıkrasında, "Devlet ormanları içinde maden aranması ve işletilmesi ile madencilik faaliyeti için zorunlu; tesis, yol, enerji, su, haberleşme ve altyapı tesislerine, fon bedelleri hariç, bedeli alınarak Çevre ve Orman Bakanlığınca izin verilir. Ancak, temditler dahil ruhsat süresince müktesep haklar korunmak kaydı ile Devlet ormanları sınırları içindeki tohum meşcereleri, gen koruma alanları, muhafaza ormanları, orman içi dinlenme yerleri, endemik ve korunması gereken nadir ekosistemlerin bulunduğu alanlarda maden aranması ve işletilmesi, Çevre ve Orman Bakanlığının muvafakatine bağlıdır..." hükmüne yer verilmiştir.
18/04/2014 tarih ve 28976 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Orman Kanunu'nun 16'ncı Maddesinin Uygulama Yönetmeliği'nin 5. maddesinin 1. fıkrasında, bölge müdürlüğünün kesin izin için yapılan müracaatı öncelikle evrak üzerinde inceleceği, eksiklikler varsa, on işgünü içinde müracaat sahibine bildireceği, eksiklikler tamamlanıncaya kadar talebin değerlendirmeye alınmayacağı, evrakın tam olması halinde heyet tarafından arazi üzerinde gerekli incelemeler yapılarak, talebin Devlet ormanlarına isabet eden kısımları için ön izin veya kesin izin raporu düzenleneceği belirtilmiş; 7. maddesinin 1. fıkrasında, Bakanlıkça uygun görülenlere ruhsat/rödövans süresi dikkate alınarak izin verileceği kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Uyuşmazlıkta, mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen bilirkişi raporunda sonuç olarak; ".. Kozağaç halkının can ve mal güvenliği, halkla şirket arasında oluşabilecek sosyal problemleri önlemek için, izin talep edilen yola izin verilmesinde üstün kamu yararı olduğu görüşü ile; ... Sanayi ve Ticaret A.Ş. nin ulaşım yolu alanı için orman izin talebinin Orman Genel Müdürlüğü'nün zımmen reddi üzerine açılan yürütmenin durdurulması ve isteminin, UYGUN OLDUĞU kanaatine varılmıştır....'' yönünde görüş ve kanaat bildirildiği, bu rapor hükme esas alınarak dava konusu işlemin iptaline karar verildiği görülmektedir.
Aynı bilirkişi raporunda, "izin talep edilen yolun, çok büyük bir bölümünün prodüktif (verimli) ormanlar içinden geçtiği, madencilik faaliyeti için gerekli olan yolun mevcut olduğu ve halen faal olduğu, yeni bir yol için izin verme zorunluluğu olmadığı" yönünde tespitlere de yer verilmiştir.
Bu halde, dava konusu izin alanının madencilik faaliyetlerinde kullanılmayacak olması, verimli orman alanının orman olarak muhafazasındaki kamu yararı ve halihazırda kullanılan bir yol bulunması nedeniyle madencilik faaliyetinde herhangi bir aksamaya sebebiyet verilmeyeceği hususları birlikte değerlendirildiğinde, mevcut yol ile davacı tarafından talep edilen yol dışında, verimli orman alanına isabet etmeyecek şekilde alternatif bir yolun bulunup bulunmadığının tespit edilmesi gerekmektedir.
Bu durumda, yolun geçirebilmesi için verimli orman alanına isabet etmeyen alternatif bir alan olup olmadığının ek bilirkişi raporu alınarak ve gerekirse yeniden keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle hiçbir tereddüte yer bırakmayacak şekilde ortaya konulması gerektiğinden, eksik inceleme ve araştırma sonucu verilen kararda hukuki isabet bulunmamıştır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1\. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2\. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4\. Kesin olarak 17/06/2025 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.


KARŞI OY :
(X)- Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmediğinden anılan kararın onanması gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyoruz.