Danıştay danistay 2023/132 E. 2025/6882 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/132
Karar No : 2025/6882

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNANLAR : 1- (DAVALI) ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...

2- (DAVACILAR) ... Adına Velayeten Kendi Adlarına Asaleten ... ve ...
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMLERİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının, aleyhe olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Şanlıurfa ili, Viranşehir ilçesi, ... Mahallesinde bulunan ve 12/06/2021 tarihinde ailece gittikleri parkta, çocuklarının belediye tarafından süs amacıyla yerlere döşenen kırık cam parkeye basarak yaralanması nedeniyle uğranıldığı ileri sürülen manevi zarara karşılık ... için 100.000,00-TL, annesi için 100.000,00-TL ve babası için 100.000,00-TL olmak üzere toplam 300.000,00-TL manevi tazminatın başvuru tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla; dosya içeriğindeki bilgi ve belgeler incelendiğinde, Şanlıurfa ili, Viranşehir ilçesi, ... Mahallesinde bulunan ve 12/06/2021 tarihinde ailece gittikleri parkta, küçük çocuk ...'ın, belediye tarafından süs amacıyla yerlere döşenen kırık cam parkeye basarak yaralanması üzerine Viranşehir Devlet Hastanesine götürüldüğü, hastanede ''sol bacakta derinliği 3 cm, uzunluğu yaklaşık 10 cm olan düzgün, sınırlı kesi alanı cilt altı dokuyla beraber görüldü. Nörovasküler yapıyı bozmayan yaralanması olan hastanın mevcut durumu BTM ile giderildi.'' genel adli muayene raporu tanzim edildiği ve küçük çocuk ...'ın sol bacağına dikiş atıldığı ve taburcu edildiği görülmekte olup; gelinen noktada, olayın vukuu buluş şekli, yaralanma sonucu yaşanılan acı ve korku duygusu, maruz kalınan tıbbi müdahalenin boyutu, belli bir süre hareket kabiliyetinde azalma olması ve bunun sonucu olarak davacının yaşam kalitesinin olumsuz etkilenmesi karşısında, idarenin hizmet kusurunun bulunması durumu da dikkate alınarak davacının duyduğu elem ve üzüntü nedeniyle uğradığı manevi zarara karşılık takdiren davacılardan ... için 20.000-TL, anne ... için 10.000-TL, baba ... için 10.000-TL olmak üzere 40.000,00-TL manevi tazminatın davalı idareye başvuru tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin tazminat isteminin ise reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dava konusu olayda, olayın gerçekleşme şekli, zararın niteliği ve kalıcılığı ile manevi tazminatın bir tatmin aracı olduğu dikkate alındığında, Mahkemece takdir edilen manevi tazminat miktarının, uğranılan zarara göre orantısız ve yüksek kaldığı görülmekte olup; Mahkemece takdir edilen manevi tazminat miktarı yüksek bulunduğundan, manevi tazminatın amaç ve niteliği dikkate alınarak yeniden belirlenmesi uygun görüldüğünden, dava konusu olayda idarenin hizmet kusuru, davacıların müterafik kusuru ile olayın oluş şekli ve verdiği üzüntü ile Dairelerinin manevi tazminat tutarı yönünden ilkesel olarak belirlediği tutar dikkate alınarak değerlendirme yapılması üzerine; davacıların istinaf başvurusunun reddine, davalı idarenin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ve kısmen reddi ile, çocuk için 10.000,00-TL, anne için 5.000,00 TL ve baba için 5.000,00 TL olmak üzere toplam 20.000,00 TL manevî tazminatın, idareye başvuru tarihi olan 06/06/2021 tarihinden itibaren hesaplanacak olan kanunî faiziyle birlikte davalı idareden alınarak davacılara ödenmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminat istemlerinin reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI :
Davacılar tarafından; olayda davalı idarenin ağır hizmet kusurunun bulunduğu, yaşanan olay nedeniyle çocukta oluşan travma, ailenin yaşadığı psikolojik etki ve paranın alım gücündeki eksilme gözönüne alındığında, Mahkemece belirlenen yetersiz manevi tazminatın temyize konu istinaf kararıyla yarıya düşürülmesinin aile için yeni bir yıkıma sebep olacağı belirtilerek, temyiz istemine konu Bölge İdare Mahkemesi kararının aleyhe olan kısımlarının bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
Davalı idare tarafından; zarar görenin bakım ve gözetimden sorumlu olan anne babanın davranışıyla zarar ile idare arasındaki illiyet bağının kesildiği, belirlenen kusur oranının fahiş olduğu belirtilerek, temyiz istemine konu Bölge İdare Mahkemesi kararının aleyhe olan kısımlarının bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN SAVUNMALARI : Taraflarca savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ :...
DÜŞÜNCESİ : Davacıların temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Dava; Şanlıurfa ili, Viranşehir ilçesi, ... Mahallesinde bulunan ve 12/06/2021 tarihinde ailece gittikleri parkta, çocuklarının belediye tarafından süs amacıyla yerlere döşenen kırık cam parkeye basarak yaralanması nedeniyle uğranıldığı ileri sürülen manevi zarara karşılık ... için 100.000,00-TL, annesi için 100.000,00-TL ve babası için 100.000,00-TL olmak üzere toplam 300.000,00-TL manevi tazminatın başvuru tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
Anayasanın 125. maddesinde, idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu belirtildikten sonra, son fıkrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu hükme bağlanmış; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde ise, idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları, idari dava türleri arasında sayılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava dosyasının incelenmesinden; Şanlıurfa ili, Viranşehir ilçesi, ... Mahallesinde bulunan ve 12/06/2021 tarihinde ailece gittikleri parkta, belediye tarafından süs amacıyla yerlere döşenen kırık cam parkeye basarak yaralanması üzerine Viranşehir Devlet Hastanesine götürüldüğü, hastanede ''sol bacakta derinliği 3 cm, uzunluğu yaklaşık 10 cm düzgün, sınırlı kesi alanı cilt altı dokuyla beraber görüldü. Nörovasküler yapıyı bozmayan yaralanması olan hastanın mevcut durumu BTM ile giderildi.'' genel adli muayene raporu tanzim edildiği ve küçük çocuk ...'ın sol bacağına dikiş atılarak taburcu edildiği, daha sonra davacılar tarafından, 06/06/2021 tarihinde davalı idareye yaptıkları başvuru ile olay nedeniyle uğranılan bedensel zarara karşılık manevi tazminat istenildiği, davalı idare tarafından başvuruya cevap verilmemesi üzerine uğranılan manevi zararın tazmini istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Manevi zarar; kişinin fizik yapısının ve iç huzurunun bozulmasını, yaşama gücünün ve sevincinin azalmasını, kişilik haklarının zedelenmesini, şeref ve haysiyetinin rencide edilmesini, ölüm veya uğranılan diğer cismani zarar nedeniyle duyulan acı ve ızdırabı, kişinin günlük yaşamını zorlaştıran belli ağırlıktaki her türlü üzüntü ve sıkıntıyı ifade etmektedir. Kendisinin veya yakınlarının uğradığı tecavüz, saldırı veya meydana gelen bir ölüm olayı sonucunda; fiziki veya manevi acılar duyan, ruhsal dengesi bozulan, yaşama sevinci azalan kişinin manevi yönden zarara uğramış olduğu kabul edilmektedir.
Manevi tazminat, kişinin mal varlığında meydana gelen eksilmeyi gidermeye yönelik bir tazmin aracı değil, manevi değerlerinde bir eksilme meydana gelen ve yaşama sevinci ve zevki azalan kişinin manen tatminini sağlamaya yönelik bir tazmin aracıdır. Manevi zararın başka türlü giderim yollarının bulunmayışı veya yetersiz kalışı manevi tazminatın parasal olarak belirlenmesini zorunlu kılmaktadır. Manevi tazminat, olay nedeniyle duyulan elem ve ızdırabı kısmen de olsa hafifletmeyi amaçlar. Belirtilen niteliği gereği manevi tazminatın ve tam yargı davalarında takdir edilecek manevi tazminat miktarının, olayın ağırlığını ortaya koyacak, hukuka aykırılığı özendirmeyecek, bir başka ifade ile benzeri olayların bir daha yaşanmaması için caydırıcı bir miktarda olması gerekmektedir.
Buna göre, manevi tazminat takdir edilirken, davacılar yönünden, manevi tatmin duygusunu sağlamaya yetecek, zarara yol açan idari faaliyet sonucu duyulan elem ve ızdırabın kişi üzerindeki etki ve ağırlığını karşılayacak düzeyde olmasına; davalı yönünden ise, hakkaniyet sınırlarını aşmayan, ölçülü, adil dengeyi sağlayacak ve aşırı mali külfet oluşturmayacak makul bir seviyede olmasına dikkat edilmesi gerektiği açıktır.
Bakılan uyuşmazlıkta; Bölge İdare Mahkemesince, davacılar için belirlenen manevi tazminat tutarlarının, olayın ağırlığını ortaya koyacak ölçüde davacıların manevi varlığında meydana gelen zararın giderilebilmesi için makul ve hakkaniyetli bir miktarda olmaması nedeniyle; Dairemizin ilkesel olarak belirlediği hususlar dikkate alınmak suretiyle ve taleple bağlılık ilkesinden ayrılmamak koşuluyla manevi tazminatın amaç ve niteliği de dikkate alınarak yeniden takdiren belirlenmesi gerektiği sonucuna varıldığından, temyiz istemine konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1\. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davacıların temyiz isteminin kabulüne,
2\. ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının BOZULMASINA,
3\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4\. Kesin olarak, 16/09/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.