Karar Detayı

T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/993
Karar No : 2025/8791

DAVACI : ...

DAVALI : ... Bakanlığı
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri ...

DAVANIN KONUSU :
Milli Eğitim Bakanlığı Tebliğler Dergisi'nin Eylül 2021-2767-EK sayısında yayımlanan Uygulama Öğrencilerinin Milli Eğitim Bakanlığına Bağlı Eğitim Kurumlarında Yapacakları Öğretmenlik Uygulamasına İlişkin Yönerge'nin 7. maddesinin iptali istemiyle açılmıştır.

DAVACININ İDDİALARI :
... Üniversitesi 2021-2022 eğitim - öğretim yılı Pedagojik Formasyon Eğitimi Sertifika Programı'nın ''Bilişim Teknolojileri'' alanına uygulama öğrencisi olarak kayıt yaptırdığı, 25/11/2021 tarihinde ... Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi'nde salı ve perşembe günleri olmak üzere haftada iki gün staja gelmesi gerektiğinin söylendiği, angaryayı reddettiği ve üniversite öğrencisi olarak Yükseköğretim Kurulu'nun Usul ve Esasları kendisi için daha bağlayıcı olduğundan bu şartlar altında staja devam etmeme kararı aldığı, stajyerlere ücret ödenmediği gibi aksine sertifika programı için stajyerlerin 4.000,00-TL civarı ücret ödemek zorunda kaldığı, evi ile lise arasının toplu taşıma ile dönüşle birlikte dört saat sürdüğü, haftada iki gününü karşılığında hiçbir ücret almadan staja feda etmesinin asla ölçülü ve makul olmadığı, stajın haftada bir güne düşürülmesi talebinin uygulama öğretmeni tarafından reddedildiği, amacın yıldırmaktan ibaret olduğu; dava konusu Yönerge'nin 7. maddesinin, on ve yirmi saat olmak üzere fiilen anlatılacak iki farklı ders saati belirlenmesinden dolayı Anayasa'nın eşitlik ilkesine ve fiilen anlatılması zorunlu kılınan derslerin karşılığında hiçbir ücret ödenmemesinden ötürü angarya yasağına aykırı olduğu, 27/09/2021 tarihli Yükseköğretim Genel Kurul toplantısında Yükseköğretim Kurulu tarafından izin verilen üniversitelerce uygulanacak Pedagojik Formasyon Eğitimi Sertifika Programına İlişkin Çerçeve Usul ve Esaslar'da mevcut olmayan kısıtlamalara yer verildiğinden üst hukuk normlarını aşan hükümler ihtiva ettiği, Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılan Esasların "Öğretmenlik Uygulaması 1" dersi için öngördüğü gözlem, inceleme ve araştırmadan ibaret olan kur tanımıyla uyuşmayacak şekilde fiilen ders anlattırılmasının hukuki güvenlik ve belirlilik ilkelerine aykırılık teşkil ettiği, bu nedenle dava konusu düzenlemede hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

DAVALI İDARENİN SAVUNMASI :
Usul yönünden, davanın süresinde açılmadığı iddia edilmektedir.
Esas yönünden ise, öğretmen adaylarının hizmet öncesi eğitimi ve mesleki gelişimiyle ilgili işbirliği çerçevesinin belirlenmesi ve söz konusu işbirliği sonucunda öğretmen adaylarının mesleki becerilerinin geliştirilmesini sağlamak amacıyla Millî Eğitim Bakanlığı ile Yükseköğretim Kurulu Başanlığı arasında 17/09/2021 tarihli "Eğitimde İş Birliği Protokolü" imzalandığı, imzalanan işbu protokole istinaden öğretmen yetiştiren fakültelerin son sınıfında okuyan öğrenciler ile diğer yükseköğretim kurumlarından mezun olup Öğretmenlik Meslek Bilgisi Tezsiz Yüksek Lisans Programına ya da Pedagojik Formasyon Eğitimi Sertifika Programına devam eden öğrencilerin öğretmenlik uygulamasını dava konusu Yönerge hükümlerine göre Bakanlığa bağlı resmi eğitim kurumlarında veya özel öğretim kurumlarında gerçekleştirebildikleri, Yükseköğretim Kurulu Genel Kurulu kararıyla bütün lisans programlarında alan eğitimi derslerinin yeniden düzenlendiği ve mevcut programlarda bir dönem olan “Öğretmenlik Uygulaması” dersinin, Öğretmenlik Uygulaması 1 ve Öğretmenlik Uygulaması 2 olmak üzere iki döneme çıkartılarak öğretmen adaylarının daha uzun bir zaman dilimi içinde okulda bulunmasının ve daha çok öğretmenlik uygulaması yapmalarının amaçlandığı; öğretmenlik uygulaması sürecinin istenilen niteliğe ulaşması, uygulama öğrencilerinin öğretmenlik mesleğine daha iyi hazırlanmaları, deneyim sahibi ve üstün nitelikli öğretmenlerin yetiştirilmesini sağlamak amacıyla öğretmenlik uygulaması dersinin her bir dönemde (güz ve bahar) 72 saat olmak üzere toplamda 144 ders saati olacak şekilde yeniden düzenlendiği, uygulama öğrencisinin her bir dönemde uygulama öğretmeninin gözetiminde ilgili dersin haftalık ders çizelgesinde ders saati 1-2 saat olanlarda 10 (on), 3 (üç) ve üzeri olanlarda ise 20 (yirmi) ders saatinden az olmayacak şekilde fiilen ders anlatmasının sağlandığı, pedagojik formasyon eğitiminin, öğretmenliğe atanabilmek için yapılan başvurular öncesi aranan şartlardan sadece bir tanesi olduğu, formasyon eğitiminin Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı ve üniversite işbirliğince eğitim fakültesi mezunu dışındaki üniversitelerden mezun olanların alması gereken bir eğitim süreci olduğu ve davacının eğitim fakültesi mezunu olmadığı için ve öğretmenliğe müracaat etmek için gerekli şartları sağlamak amacıyla kendi isteğiyle ve hür iradesiyle üniversitelerin açtığı ve başarı şartlarının önceden belli olduğu pedagojik formasyon eğitimine kayıt yaptırarak bu eğitim sürecine dahil olduğu, idarenin bu konuda hiçbir zorlamasının bulunmadığı, sonuç olarak eğitim öğretim hizmetlerinin daha etkin ve verimli bir şekilde yürütülmesinin temini amacıyla yürürlüğe konulan dava konusu düzenlemede; 1739 sayılı Millî Eğitim Temel Kanunu, normlar hiyerarşisi, kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırılık bulunmadığı savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ: Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI : ...
DÜŞÜNCESİ : Milli Eğitim Bakanlığı Tebliğler Dergisi'nin Eylül 2021-2767-EK sayısında yayımlanan Uygulama Öğrencilerinin Milli Eğitim Bakanlığına Bağlı Eğitim Kurumlarında Yapacakları Öğretmenlik Uygulamasına İlişkin Yönerge'nin 7. maddesinin iptali istemiyle açılmıştır.
1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu'nun 1. maddesinde, bu Kanunun, Türk milli eğitiminin düzenlenmesinde esas olan amaç ve ilkeler, eğitim sisteminin genel yapısı, öğretmenlik mesleği, okul bina ve tesisleri, eğitim araç ve gereçleri ve Devletin eğitim ve öğretim alanındaki görev ve sorumluluğu ile ilgili temel hükümleri bir sistem bütünlüğü içinde kapsayacağı belirtilmiştir. Kanunun, öğretmenlik başlıklı 43. maddesinde: "Öğretmenlik, Devletin eğitim, öğretim ve bununla ilgili yönetim görevlerini üzerine alan özel bir ihtisas mesleğidir. Öğretmenler bu görevlerini Türk Milli Eğitiminin amaçlarına ve temel ilkelerine uygun olarak ifa etmekle yükümlüdürler. Öğretmenlik mesleğine hazırlık genel kültür, özel alan eğitimi ve pedagojik formasyon ile sağlanır. Yukarıda belirtilen nitelikleri kazanabilmeleri için, hangi öğretim kademesinde olursa olsun, öğretmen adaylarının yüksek öğrenim görmelerinin sağlanması esastır. Bu öğrenim lisans öncesi, lisans ve lisans üstü seviyelerde yatay ve dikey geçişlere de imkan verecek biçimde düzenlenir." Öğretmenlerin nitelikleri ve seçimi, başlıklı 45. maddesinde: "Öğretmen adaylarında genel kültür, özel alan eğitimi ve pedagojik formasyon bakımından aranacak nitelikler Milli Eğitim Bakanlığınca tespit olunur. Öğretmenler, öğretmen yetiştiren yükseköğretim kurumlarından ve bunlara denkliği kabul edilen yurtdışı yükseköğretim kurumlarından mezun olanlar arasından, Milli Eğitim Bakanlığınca seçilirler. Yüksek öğrenimleri sırasında pedagojik formasyon kazanmamış olanların ihtiyaç duyulan alanlarda, öğretmenliğe atanmaları halinde bu gibilerin adaylık dönemi içinde yetişmeleri için Milli Eğitim Bakanlığınca gerekli tedbirler alınır. Hangi derece ve türdeki eğitim, öğretim, teftiş ve yönetim görevlerine, hangi seviye ve alanda öğrenim görmüş olanların ne gibi şartlarla seçilebilecekleri yönetmelikle düzenlenir." 56. maddesinde ise, 'Eğitim ve öğretim hizmetinin, bu kanun hükümlerine göre Devlet adına yürütülmesinden, gözetim ve denetiminden Milli Eğitim Bakanlığı sorumludur.'' kuralı yer almaktadır.
Dosyanın incelenmesinden davacının, ... Üniversitesi 2021-2022 eğitim - öğretim yılı Pedagojik Formasyon Eğitimi Sertifika Programı'nın ''Bilişim Teknolojileri'' alanına uygulama öğrencisi olarak kayıt yaptırdığı, 25/11/2021 tarihinde ... Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi'nde salı ve perşembe günleri olmak üzere haftada iki gün staja devamının öngörüldüğü anlaşılmaktadır.
Millî Eğitim Bakanlığı ile Yükseköğretim Kurulu arasında, Öğretmen adaylarının hizmet öncesi eğitimi ve mesleki gelişimiyle ilgili işbirliği çerçevesinin belirlenmesi ve söz konusu işbirliği sonucunda öğretmen adaylarının mesleki becerilerinin geliştirilmesini sağlamak amacıyla 17/09/2021 tarihli "Eğitimde İş Birliği Protokolü" imzalanmıştır. Bu Protokol ile öğretmen yetiştiren fakültelerin son sınıfında okuyan öğrenciler ile diğer yükseköğretim kurumlarından mezun olup Öğretmenlik Meslek Bilgisi Tezsiz Yüksek Lisans Programına ya da Pedagojik Formasyon Eğitimi Sertifika Programına devam eden öğrencilerin öğretmenlik uygulamasını dava konusu Yönerge hükümlerine göre Bakanlığa bağlı resmi eğitim kurumlarında veya özel öğretim kurumlarında gerçekleştirebildikleri, Yükseköğretim Kurulu Genel Kurulu kararıyla bütün lisans programlarında alan eğitimi derslerinin yeniden düzenlendiği ve mevcut programlarda bir dönem olan “Öğretmenlik Uygulaması” dersinin, Öğretmenlik Uygulaması 1 ve Öğretmenlik Uygulaması 2 olmak üzere iki döneme çıkartılarak öğretmen adaylarının daha uzun bir zaman dilimi içinde okulda bulunmasının ve daha çok öğretmenlik uygulaması yapmalarının amaçlandığı görülmektedir.
Milli Eğitim Bakanlığı ve Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı arasında öğretmen yetiştirmeye yönelik işbirliği kapsamında öğretmen adayı uygulama öğrencilerinin Milli Eğitim Bakanlığına bağlı eğitim ve öğretim kurumlarında yapacakları gözlem ve kurum deneyimi derslerinin öğretmenlik görevinin gerektirdiği gözlem ve deneyim eksikliğinin giderilmesi amacını taşıdığı ve bu yönüyle öğretmenlik uygulamasının ayrılmaz bir parçasını oluşturduğu hususunda bir duraksama bulunmamaktadır.
Öğretmenlik uygulaması sürecinin istenilen niteliğe ulaşması, uygulama öğrencilerinin öğretmenlik mesleğine daha iyi hazırlanmalarının sağlanması amacıyla öğretmenlik uygulaması dersinin her bir dönemde 72 saat olmak üzere toplamda 144 ders saati olacak şekilde düzenlendiği, öğrencinin, uygulama öğretmeninin gözetiminde ilgili dersin haftalık ders çizelgesinde ders saati 1-2 saat olanlarda 10, 3 ve üzeri olanlarda ise 20 ders saatinden az olmayacak şekilde fiilen ders anlatmasının planlandığı anlaşılmaktadır.
Ayrıca, pedagojik formasyon eğitiminin, yükseköğretim kurulu başkanlığı ve üniversite işbirliğince eğitim fakültesi mezunu dışındaki üniversitelerden mezun olanların alması gereken bir eğitim süreci olduğu konusunda ise herhangi bir duraksama söz konusu değildir.
Eğitim fakültesi mezunu olmayan davacının, öğretmenliğe müracaat etmek için gerekli şartları sağlamak amacıyla kendi isteğiyle ... Üniversitesince açılan ve başarı şartları önceden belirlenen pedagojik formasyon eğitimine kayıt yaptırarak bu eğitim sürecine dahil olduğu bu bağlamda dava konusu uyuşmazlıkta Anayasamızda düzenlenen, angarya yasağına aykırılıktan da söz etmeye imkan bulunmadığı görülmektedir.
Buna göre eğitim öğretim hizmetlerinin daha etkin ve verimli bir şekilde yürütülmesinin temini amacıyla yürürlüğe konulan dava konusu düzenlemede; 1739 sayılı Millî Eğitim Temel Kanununa, kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ SÜREÇ :
Milli Eğitim Bakanlığı Tebliğler Dergisi'nin Eylül 2021-2767-EK sayısında yayımlanan, öğretmen yetiştiren yükseköğretim kurumlarında öğrenim gören öğrenciler ile yükseköğretim kurumlarından mezun olup Öğretmenlik Meslek Bilgisi Tezsiz Yüksek Lisans Programına ya da Pedagojik Formasyon Eğitimi Sertifika Programına devam eden öğrencilerin Milli Eğitim Bakanlığına bağlı resmi eğitim kurumları ve özel öğretim kurumlarında yapacakları öğretmenlik uygulaması çalışmalarının, amaç, ilke ve yöntemlerini düzenleyen Uygulama Öğrencilerinin Milli Eğitim Bakanlığına Bağlı Eğitim Kurumlarında Yapacakları Öğretmenlik Uygulamasına İlişkin Yönerge'nin yayımlanmıştır.
... Üniversitesi 2021-2022 eğitim- öğretim yılı Pedagojik Formasyon Eğitimi Sertifika Programı'nın ''Bilişim Teknolojileri'' alanına uygulama öğrencisi olarak kayıt yaptıran davacı tarafından; 25/11/2021 tarihinde ... Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi'nde salı ve perşembe günleri olmak üzere haftada iki gün staja devamının öngörülmesi nedeniyle anılan programın dayanağı Uygulama Öğrencilerinin Milli Eğitim Bakanlığına Bağlı Eğitim Kurumlarında Yapacakları Öğretmenlik Uygulamasına İlişkin Yönerge'nin 7. maddesinin iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.

İNCELEME VE GEREKÇE:
USUL YÖNÜNDEN: Davalı idarenin usule ilişkin itirazları kabul edilmeyerek işin esası incelenmiştir.

ESAS YÖNÜNDEN:
İLGİLİ MEVZUAT
1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu'nun 1. maddesinde, bu Kanun'un, Türk milli eğitiminin düzenlenmesinde esas olan amaç ve ilkeler, eğitim sisteminin genel yapısı, öğretmenlik mesleği, okul bina ve tesisleri, eğitim araç ve gereçleri ve Devletin eğitim ve öğretim alanındaki görev ve sorumluluğu ile ilgili temel hükümleri bir sistem bütünlüğü içinde kapsayacağı belirtilmiştir. Anılan Kanun'un dava tarihinde yürürlükte bulunan halinde, "Öğretmenlik" başlıklı 43. maddesinde "Öğretmenlik, Devletin eğitim, öğretim ve bununla ilgili yönetim görevlerini üzerine alan özel bir ihtisas mesleğidir. Öğretmenler bu görevlerini Türk Milli Eğitiminin amaçlarına ve temel ilkelerine uygun olarak ifa etmekle yükümlüdürler. Öğretmenlik mesleğine hazırlık genel kültür, özel alan eğitimi ve pedagojik formasyon ile sağlanır. Yukarıda belirtilen nitelikleri kazanabilmeleri için, hangi öğretim kademesinde olursa olsun, öğretmen adaylarının yüksek öğrenim görmelerinin sağlanması esastır. Bu öğrenim lisans öncesi, lisans ve lisansüstü seviyelerde yatay ve dikey geçişlere de imkan verecek biçimde düzenlenir." hükmü ile, "Öğretmenlerin nitelikleri ve seçimi" başlıklı 45. maddesinde "Öğretmen adaylarında genel kültür, özel alan eğitimi ve pedagojik formasyon bakımından aranacak nitelikler Milli Eğitim Bakanlığınca tespit olunur. Öğretmenler, öğretmen yetiştiren yükseköğretim kurumlarından ve bunlara denkliği kabul edilen yurtdışı yükseköğretim kurumlarından mezun olanlar arasından, Milli Eğitim Bakanlığınca seçilirler. Yüksek öğrenimleri sırasında pedagojik formasyon kazanmamış olanların ihtiyaç duyulan alanlarda, öğretmenliğe atanmaları halinde bu gibilerin adaylık dönemi içinde yetişmeleri için Milli Eğitim Bakanlığınca gerekli tedbirler alınır. Hangi derece ve türdeki eğitim, öğretim, teftiş ve yönetim görevlerine, hangi seviye ve alanda öğrenim görmüş olanların ne gibi şartlarla seçilebilecekleri yönetmelikle düzenlenir." hükmüne; 56. maddesinde ise, 'Eğitim ve öğretim hizmetinin, bu kanun hükümlerine göre Devlet adına yürütülmesinden, gözetim ve denetiminden Milli Eğitim Bakanlığı sorumludur.'' hükmüne yer verilmiştir.
Uygulama Öğrencilerinin Milli Eğitim Bakanlığına Bağlı Eğitim Kurumlarında Yapacakları Öğretmenlik Uygulamasına İlişkin Yönerge'nin “Öğretmenlik uygulamasının dönemi ve süresi” başlıklı 7. maddesinde "(1) Öğretmenlik uygulaması, bir yılda iki dönemden az olmamak üzere yapılır. Güz ve bahar dönemleri her bir dönem 12 (on iki) hafta olarak ve haftada 6 (altı) ders saati uygulanacak şekilde düzenlenir. Öğretmenlik uygulaması her bir dönemde 72 (yetmiş iki) saat olmak üzere toplam 144 (yüz kırk dört) ders saatinden oluşur. (2) Uygulama öğrencisi her bir dönemde, uygulama öğretmeninin gözetiminde ve en az 8 (sekiz) farklı haftada olmak üzere ilgili dersin haftalık ders çizelgesinde ders saati 1-2 saat olanlarda 10 (on), 3 (üç) ve üzeri olanlarda ise 20 (yirmi) ders saatinden az olmayacak şekilde fiilen ders anlatır. (3) Öğretmenlik Meslek Bilgisi Tezsiz Yüksek Lisans Programına ya da Pedagojik Formasyon Eğitimi Sertifika Programına devam eden uygulama öğrencisi, birinci dönemde 6’ncı haftadan itibaren fiilen ders anlatmaya başlar. İlgili dersin haftalık ders çizelgesinde ders saati 1-2 saat olanlarda 10 (on), 3 (üç) ve üzeri olanlarda ise 20 (yirmi) ders saatinden az olmamak üzere fiilen anlatılacak ders saati kalan 6 (altı) haftanın tamamına yayılır. İkinci dönemde bu maddenin ikinci fıkrası dikkate alınır. (4) Uygulama öğretmeni, uygulama öğrencisinin fiilen anlatmış olduğu dersleri, biri ilk anlattığı diğeri son anlattığı derslere ilişkin olmak üzere en az 2 (iki) kez değerlendirir ve bu değerlendirmesini MEBBİS’te yer alan Uygulama Öğrencisi Değerlendirme Modülüne işler. (5) Okullarda RPD Uygulamaları, uygulamanın niteliği göz önünde bulundurularak birinci fıkrada belirtilen dönem ve sürelere uygun olarak uygulama öğretmeninin belirlediği çalışmalara fiilen katılımla yürütülür. (5) Okullarda RPD Uygulamaları, uygulamanın niteliği göz önünde bulundurularak birinci fıkrada belirtilen dönem ve sürelere uygun olarak uygulama öğretmeninin belirlediği çalışmalara fiilen katılımla yürütülür." düzenlemesi yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME
Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerinden, öğretmen adaylarında genel kültür, özel alan eğitimi ve pedagojik formasyon bakımından aranacak niteliklerin Milli Eğitim Bakanlığınca tespit olunacağı açıktır.
Hukukumuzda, takdir yetkisi, temel amacı faaliyetlerinde kamu yararını gerçekleştirmek olan idarenin, belli bir konuda karar alıp almama yahut karar alma hususunda birden fazla seçenek arasında seçim yapma serbestisine sahip olması şeklinde tanımlanmaktadır. Düzenleyici işlemlerde idareye düzenleme yapma yetkisi veren üst normlarda düzenlemenin içeriği itibarıyla belli bir sınır çizilmemesi durumunda, idarenin takdir yetkisi söz konusu olmaktadır.
Anayasa Mahkemesi, kanun koyucunun düzenleme yapma konusunda takdir yetkisine sahip olduğu hallerde, yürürlüğe konulan kanunların Anayasa'ya uygunluk denetimi kapsamında verdiği kararlarda, kanun koyucunun kendisine tanınan takdir yetkisini anayasal sınırlar içinde adalet, hakkaniyet ve kamu yararı ölçütlerini göz önünde tutarak kullanması gerektiğini vurgulamaktadır (AYM, E:2015/109, K:2016/28, 07/04/2016).
Dolayısıyla, takdir yetkisi kullanılarak ihdas edilen düzenleyici işlemlerin yargısal denetiminde, başta normlar hiyerarşisi olmak üzere adalet, hakkaniyet ve kamu yararı ölçütleri gözetilerek düzenlemenin denetlenmesi gerektiği, takdir yetkisinin sınırsız olmadığı idare hukukunun bilinen ilkelerindendir.
Millî Eğitim Bakanlığı ile Yükseköğretim Kurulu arasında, öğretmen adaylarının hizmet öncesi eğitimi ve mesleki gelişimiyle ilgili iş birliği çerçevesinin belirlenmesi ve söz konusu iş birliği sonucunda öğretmen adaylarının mesleki becerilerinin geliştirilmesini sağlamak amacıyla 17/09/2021 tarihli "Eğitimde İş Birliği Protokolü" imzalanmıştır. Bu Protokol ile öğretmen yetiştiren fakültelerin son sınıfında okuyan öğrenciler ile diğer yükseköğretim kurumlarından mezun olup Öğretmenlik Meslek Bilgisi Tezsiz Yüksek Lisans Programına ya da Pedagojik Formasyon Eğitimi Sertifika Programına devam eden öğrencilerin öğretmenlik uygulamasını dava konusu Yönerge hükümlerine göre Bakanlığa bağlı resmi eğitim kurumlarında veya özel öğretim kurumlarında gerçekleştirebildikleri, Yükseköğretim Kurulu Genel Kurulu kararıyla bütün lisans programlarında alan derslerin yeniden düzenlendiği ve mevcut programlarda bir dönem olan “Öğretmenlik Uygulaması” dersinin, Öğretmenlik Uygulaması 1 ve Öğretmenlik Uygulaması 2 olmak üzere iki döneme çıkartılarak öğretmen adaylarının daha uzun bir zaman dilimi içinde okulda bulunmasının ve daha çok öğretmenlik uygulaması yapmalarının amaçlandığı görülmektedir.
Millî Eğitim Bakanlığı ve Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı arasında öğretmen yetiştirmeye yönelik iş birliği kapsamında öğretmen adayı uygulama öğrencilerinin Millî Eğitim Bakanlığına bağlı eğitim ve öğretim kurumlarında yapacakları gözlem ve kurum deneyimi ile öğretmenlik görevinin gerektirdiği nitelikleri tamamlama amacını taşıdığı ve bu yönüyle öğretmenlik uygulamasının ayrılmaz bir parçasını oluşturduğu tartışmasızdır. Öğretmenlik uygulaması sürecinin istenilen niteliğe ulaşması, uygulama öğrencilerinin öğretmenlik mesleğine daha iyi hazırlanmalarının sağlanması amacıyla öğretmenlik uygulaması dersinin her bir dönemde 72 saat olmak üzere toplamda 144 ders saati olacak şekilde düzenlendiği, öğrencinin uygulama öğretmeninin gözetiminde ilgili dersin haftalık ders çizelgesinde ders saati 1-2 saat olanlarda 10, 3 ve üzeri olanlarda ise 20 ders saatinden az olmayacak şekilde fiilen ders anlatmasının planlandığı anlaşılmaktadır.
Pedagojik formasyon eğitiminin, eğitim fakültesi mezunu dışındaki üniversitelerden mezun olanların alması gereken bir eğitim süreci olduğu göz önünde bulundurulduğunda; eğitim fakültesi mezunu olmayan davacının, öğretmenliğe başvurmak için gerekli şartları sağlamak amacıyla kendi isteğiyle ... Üniversitesince açılan ve başarı şartları önceden belirlenen pedagojik formasyon eğitimine kayıt yaptırarak bu eğitim sürecine dahil olduğu, bu bağlamda dava konusu uyuşmazlıkta 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nda düzenlenen, angarya yasağına aykırılıktan da söz etmeye imkân bulunmadığı görülmektedir.
Bu itibarla, eğitim öğretim hizmetlerinin daha etkin ve verimli bir şekilde yürütülmesinin sağlanması amacıyla yürürlüğe konulan dava konusu düzenlemede kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1\. DAVANIN REDDİNE,
2\. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ... TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3\. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ... TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,
4\. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde davacıya iadesine,
5\. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere,
18/11/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.