Danıştay danistay 2022/7823 E. 2025/7285 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/7823
Karar No : 2025/7285

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Madencilik ve Ticaret Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, Denizli ili, Tavas ilçesi, ... Mahallesinde ... sayılı IV. grup (manganez) maden ruhsatının 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 13. maddesinin 1. fıkrası gereğince 11/11/2016 tarihi itibarıyla iptal edilmesi üzerine iptal edilen maden ruhsatına dayalı olarak verilmiş olan ve ruhsatın iptal edilmesi üzerine iptal edilen, 60.806,99 m² alanda 03/02/2022 tarihine kadar geçerli olan maden işletme ve altyapı tesis izninin, maden ruhsatının iptaline ilişkin işlemin yargı kararı ile iptal edildiğinden bahisle geri verilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin Denizli Orman Bölge Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; uyuşmazlık konusu olayda; orman sahaları içerisinde yapılacak her türlü madencilik faaliyetine verilen izinler ile ilgili olarak, ruhsat hukuku devam ettiği sürece ruhsatlı sahalar için verilmiş olan izinlerin devam edeceği, davalı idarece Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nün...gün ve ... sayılı işletme ruhsatının iptal edilmesi işlemine istinaden orman izinlerinin iptal edildiği, işletme ruhsatının iptal edilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... gün ve E:..., K:... sayılı iptal kararı verildiği, bu karara istinaden Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün... tarih ve ... sayılı olur'u ile ruhsatın iptali aşamasında geçen süre, 22/03/2022 tarihinde sona erecek olan ruhsat süresine eklenerek davacının ruhsat süresinin 06/10/2026 tarihine kadar uzatıldığı, davacıya verilen işletme ve altyapı tesis izinlerinin iptal edilmesini gerektirir başkaca bir tespit de bulunmadığı göz önünde bulundurulduğunda, hukuka aykırılığı yargı kararı ile ortaya konulan işletme ruhsatının iptaline ilişkin işleme istinaden tesis edilen işletme ve altyapı tesis izinlerinin iptal edilmesine ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığından, oluşan yeni hukuki duruma dayalı olarak (işletme ruhsatının yargı kararı üzerine uzatılması) davacı tarafından orman izninden kaynaklı haklarının tekrar verilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, keşif ve bilirkişi incelemesi yapılmaksızın verilen kararın usule ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Denizli ili, Tavas ilçesi, ... Mahallesi, ... sayılı IV. grup (manganez) maden işletme ruhsatı alanında kalan ormanlık alanda 02/09/2014 tarihinde, 03/02/2022 tarihine kadar geçerli olmak üzere 6831 sayılı Orman Kanunu'nun 16'ncı maddesi uyarınca davacı şirkete 43.845,35 m² maden işletme, 16.961,64 m² alt yapı tesis izini verildiği, davacı şirket uhdesinde bulunan Sicil:... sayılı IV. grup (mangenez) maden ruhsatının 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 13. maddesinin 1. fıkrası gereğince 11/11/2016 tarihi itibariyle Maden İşleri Genel Müdürlüğü'nün ...tarih ve ... sayılı işlemi ile iptal edilerek sahanın teslim alınması üzerine 31/01/2018 tarihli Denizli Orman Bölge Müdürü olur'u ile orman izinlerinin iptal edildiği, davacı şirket tarafından söz konusu maden ruhsatının iptaline ilişkin işleme karşı açılan davada, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:... K... sayılı kararı uyarınca dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, bu çerçevede Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün ...tarih ve ... sayılı olur'u ile ruhsatın iptali aşamasında geçen süre, 22/03/2022 tarihinde sona erecek olan ruhsat süresine eklenerek davacının ruhsat süresinin 06/10/2026 tarihine kadar uzatıldığı ve... tarih ve ... sayılı işlem ile durumun Orman Genel Müdürlüğüne bildirildiği, davacı şirket tarafından 25/10/2021 tarihinde davalı idareye başvuruda bulunularak Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünce ruhsatının ihya edilerek ruhsat hukukundan kaynaklı haklarının iadesine karar verildiği, bu itibarla orman izininin ihyasının ve orman izininden kaynaklı haklarının tekrar verilmesi isteminde bulunulduğu, söz konusu başvurunun ...tarih ve ... sayılı işlem ile " söz konusu ruhsata dayalı iptal edilen orman izinleri ile ilgili olarak Yönetmelik hükümlerine göre yeni izin müracaatında bulunulması gerektiği" gerekçesi ile reddi üzerine anılan işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT:
-Davaya konu işlem tarihinde yürürlükte bulunan-18/04/2014 tarih ve 28976 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Orman Kanununun 16 ncı Maddesinin Uygulama Yönetmeliği'nin "Kesin izin " başlıklı 7. maddesinde; "(1) Bakanlıkça uygun görülenlere ruhsat süresi dikkate alınarak izin verilir. Ormanlık alandan verilen izin, müracaat sahibine tebliğ edilir. Tebligat tarihinden itibaren üç ay içerisinde izin sahibinden teminat, bedeller ve onaylı taahhüt senedi istenir. Tebligat tarihinden itibaren üç ay içerisinde bedellerin ödenmemesi, teminatın veya onaylı taahhüt senedinin verilmemesi halinde ise saha teslimi yapılmaz, her hangi bir bildirime gerek kalmaksızın izin iptal edilir. İptal işlemi ilgiliye bildirilir. Aynı yerle ilgili yeniden izin talep edilmesi yeni izin talebi olarak değerlendirilir.
(2) Maden işletme izinlerinde, izin sahibi; izne konu alanı kapsayan işletme izin belgesini orman idaresine vermeden saha teslimi yapılmaz.
(3) Madencilik faaliyetine başlanılmadan önce izin sahibine, maden işletme ile tesis izin alanları, maden stok alanı, pasa döküm alanı, verimli toprak depolama alanı ve atık barajı izin sahasının sınırlarının köşe noktalarına zeminden en az iki metre yükseklikte koordinat değerleri belirli sabit işaretler tesis ettirilir. İki nokta arası 25 metreden fazla olamaz. Sabit işaretler izin süresi ve rehabilite izleme sürecinde muhafaza edilir. Aksi halde madencilik faaliyetine müsaade edilmez.
(4) İzin verilmemesi halinde durum ilgiliye tebliğ edilir.
(5) Ruhsat alanında maden arama, maden işletme veya hammadde üretimi için ormanlık alanlarda Bakanlıkça veya ormanlık alan dışında ilgili kurumlarca izin verilmiş ise, bu ruhsata dayalı olarak madencilik faaliyetleri için gerekli ve orman alanı içinde yapılması zorunlu tesislere ve altyapı tesislerine ruhsat alanı içinde, talep edilen altyapı tesislerinin ruhsat alanı içinde yapılması için uygun alan bulunulmadığının heyet tarafından tespit edilmesi halinde ruhsat alanı bitişiğinde izin verilebilir.
(6) Genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri ile kamu kurum ve kuruluşlarınca yol, köprü, baraj, gölet, liman gibi projelerin inşasında kullanılacak yapı ve inşaat hammaddelerinin üretimi için hammadde üretim izin belgesine dayanarak orman alanları içinde bu amaçla yapılacak işletme faaliyetleri, tesis ve altyapı tesislerine bu Yönetmelik hükümlerine göre izin verilir.
(7) İzin başlangıç tarihi; izin olurunda izin başlangıç tarihi belirtilmemiş ise izin olurunun verildiği tarihtir. İzin süresinin tamamen veya kısmen uzatıldığı izinlerde izin başlangıç tarihi ilk iznin verildiği tarihtir. Farklı tarihlerde verilen izinlerin birlikte uzatılması halinde izin başlangıç tarihi yeni izin olur tarihidir." hükmü ile,
"İptal işlemleri " başlıklı 11. maddesinde ise;( dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunan hali ile)
" (1) Bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat veya hammadde üretim izin belgesine dayalı olarak verilen maden arama, işletme, tesis ve altyapı tesis izinleri;
a) Hak sahibinin vazgeçmesi,
b) Ruhsatın iptali,
c) ÇED belgesinin iptal edilmesi,
ç) Mevcut taahhüt senedi hükümlerini kabul ettiğine dair onaylı ek taahhüt senedi, bir yıllık arazi izin bedelini ödediğine dair evrak ve yenilenmiş ruhsat ya da ruhsat hukukunun yürürlükte olduğuna veya işletme ruhsatına geçişle ilgili işlemlerin devam ettiğine dair belge ile birlikte izin süresi son günü mesai bitimine kadar ilgili bölge müdürlüğüne iznin yenilenmesi talebinde bulunulmaması,
d) Bu Yönetmeliğin 10 uncu maddesinin ikinci fıkrasında tanınan süre içinde yenilenmiş ruhsat, revize edilmiş rehabilitasyon projesi ve bu yönetmelik hükümlerine göre istenen evrak ile birlikte süre uzatımı için müracaat edilmemesi,
e) Bu Yönetmeliğin 10 uncu maddesinin üçüncü fıkrasında tanınan süre içinde verilen iznin yenilenmemesi veya bu süre içinde sahada çalışma yapıldığının tespit edilmesi,
f) Orman idaresine ödenmesi gereken arazi izin bedelinin veya ek Devlet hakkının idarelerden kaynaklanan nedenler hariç olmak üzere ödeme tarihinden itibaren bir yıl içerisinde ödenmemesi,
g) Orman idaresine ödenmesi gereken arazi izin bedelinin veya ek Devlet hakkının ödeme tarihinden itibaren bir yıl içerisinde ödenmemesinin izin süresince üç kez tekerrür etmesi,
ğ) Verilen izinlerin amacı dışında kullanılması, halinde Bakanlıkça iptal edilir." hükümleri yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Uyuşmazlıkta, işletme ruhsatının iptal edilmesine ilişkin Maden İşleri Genel Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işlemine karşı açılan davada, ... İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla davanın reddine karar verildiği, ... Bölge İdare Mahkemesi...İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla istinaf başvurusunun reddine karar verildiği, bu kararın, Danıştay Sekizinci Dairesinin 30/06/2020 tarih ve E:2018/6033, K:2020/2921 sayılı kararıyla bozulması üzerine ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; bozma kararına uyularak, istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, anılan kararın Danıştay Sekizinci Dairesinin 29/04/2022 tarih ve E:2021/1761, K:2022/3262 sayılı kararıyla bozulması üzerine, ... Bölge İdare Mahkemesi...İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla İdare Mahkemesi kararının kaldırılması ve dava konusu işlemin iptali yolundaki kararda ısrar edildiği, bu ısrar kararın Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 19/06/2023 tarih ve E:2022/3421, K:2023/1489 sayılı kararıyla bozulması üzerine ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin...tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, bozma kararına uyularak ... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının usul ve yasaya uygun olup, kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı gerekçesiyle istinaf isteminin reddine karar verildiği, anılan karara karşı yapılan temyiz başvurusu sonucunda Danıştay 8. Dairesinin 18/12/2024 tarih ve E:2024/3192, K:2024/7216 sayılı kararıyla davacı şirkete yapılan tebligatın geçerli olduğu sonuç ve kanaatine varılarak gerekçe eklenmek suretiyle ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin kararının onanmasına karar verildiği görülmüştür.
Bu durumda Denizli İdare Mahkemesinin işbu davaya konu işlemin iptaline dayanak aldığı Mahkeme kararı, Dairemizin kararı ile bozulduğundan ve neticeten anılan işlemin iptaline ilişkin olarak açılan davanın reddine karar verilmiş olduğundan, Mahkemesince, ruhsat iptaline ilişkin işlem hakkındaki karara göre yeniden karar verilmesi gerektiğinden dava konusu işlemin iptali yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1\. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2\. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... gün ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4\. Kesin olarak 06/10/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.