Danıştay danistay 2022/7553 E. 2025/7133 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/7553
Karar No : 2025/7133

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVACI) : ... İnşaat Ulaştırma Otomotiv Turizm Petrol Ürünleri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ...Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirketin alacaklısı olduğu, Isparta İli, Atabey İlçesi sınırlarında dava dışı-... İnşaat Nakliyat Madencilik Mahrukatçılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi uhdesinde bulunan sicil:... sayılı II (b) grubu maden işletme ruhsatının 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 13'üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca 11/06/2018 tarihinden geçerli olmak üzere iptal edilerek Devlete intikal ettirilmesine ilişkin (Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün ... tarih ve... sayılı yazısı ile bildirilen) işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:...İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; Isparta ili, Atabey ilçesi sınırları dahilinde ... sicil numarası ile II-B grubu maden işletme ruhsatı sahibi dava dışı- ... İnşaat Nakliyat Madencilik Mahrukatçılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin 2018 yılı ruhsat bedelini yatırmaması nedeniyle Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Maden İşleri Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ...sayılı işlemi ile 25.098,00-TL idari para cezası uygulanmasına karar verildiği, işletme ruhsat bedelinin yatırılması için verilen sürenin üç ay daha uzatıldığı ve bu süre içerisinde de ruhsat bedelinin ödenmemesi halinde ruhsatın iptal edileceğinin KEP yoluyla 05/03/2018 tarihinde gönderildiği, KEP Yönetmeliği hükümlerine göre 10/03/2018 tarihinde tebliğ edildiği, 10/03/2018 tarihinde başlayan 3 (üç) aylık sürenin 10/06/2018 tarihinde sona erdiği, ancak verilen süre içinde ruhsat bedelinin yatırılmadığı anlaşıldığından, 3213 sayılı Kanun'un 13/1.maddesinde yer alan açık hüküm uyarınca maden işletme ruhsatının iptal edilerek Devlete intikali yönünde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, dava dışı- ... İnşaat Nakliyat Madencilik Mahrukatçılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nden olan alacağına karşılık başlatılan icra takibinde anılan maden ruhsatını ihale yoluyla satın aldığı, ancak ruhsat sahibi- borçlu şirketin ihalenin feshi istemiyle dava açtığı, anılan yargılama neticesinde davanın reddi kararının kesinleşmesi sonrası maden ruhsatının adına tescilini talep ettiği sırada maden ruhsatının iptal edildiğini öğrendiği, anılan maden ruhsatının mülkiyetini ihale anında kazandığı, bu bağlamda yeni maliki olarak bu konuda bilgilendirilmesi gerektiği halde idarece hiçbir bilgilendirmenin yapılmadığı, dolayısıyla kusuru olmaksızın maden ruhsatının devlete intikalinin yapıldığı, bu durumun sebepsiz mağduriyetine, mülkiyet hakkının ihlaline ve Devlet'in sebepsiz bir şekilde zenginleşmesine neden olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Isparta ili, Atabey ilçesi sınırları dahilinde ... sicil numarası ile II-B grubu maden işletme ruhsatı dava dışı- ... İnşaat Nakliyat Madencilik Mahrukatçılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi adına düzenlenmiştir.
...İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasından ruhsatın ihaleye yoluyla satışının yapıldığı ve davacı şirketin ihale yoluyla 02/02/2017 tarihinde söz konusu maden ruhsatını satın aldığı, ancak ruhsat sahibi firma tarafından ihalenin feshi istemiyle ... İcra Hukuk Mahkemesinin E:... sayılı dosyası ile dava açıldığı, yargılama sonununda ... tarih ve K:...sayılı kararı ile davanın reddi yönünde karar verildiği, anılan kararın ruhsat sahibi firma tarafından temyizi üzerine Yargıtay ... Hukuk Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile onanmasına karar verildiği görülmektedir.

Daha sonra davacı şirket tarafından maden ruhsatının adına tescilinin talep edilmesi sonrası icra müdürlüğünce maden ruhsatının tescile esas son takyidat durumunun davalı idareden sorulduğu, akabinde davalı idarenin... tarih ve... sayılı cevabı yazısında söz konusu maden işletme ruhsatının 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 13/1. maddesi uyarınca 11/06/2018 tarihinden geçerli olmak üzere iptal edilerek Devlete intikal ettiğinden dolayı maden ruhsatının satışı ve satış sonrası ihale alıcısına tescilinin söz konusu olamayacağının bildirilmesi üzerine söz konusu maden işletme ruhsatının 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 13/1. maddesi uyarınca 11/06/2018 tarihinden geçerli olmak üzere iptal edilerek Devlete intikal ettirilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesinde; "Bu Kanunda hüküm bulunmayan hususlarda; hakimin davaya bakmaktan memnuiyeti ve reddi, ehliyet, üçüncü şahısların davaya katılması, davanın ihbarı, tarafların vekilleri, feragat ve kabul, teminat, mukabil dava, bilirkişi, keşif, delillerin tespiti, yargılama giderleri, adli yardım hallerinde ve duruşma sırasında tarafların mahkemenin sükûnunu ve inzibatını bozacak hareketlerine karşı yapılacak işlemler ile elektronik işlemlerde Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu hükümleri uygunlanır. Ancak, davanın ihbarı ve bilirkişi seçimi Danıştay, mahkeme veya hakim tarafından re'sen yapılır." düzenlemesi bulunmaktadır.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 61. maddesinde, "Taraflardan biri davayı kaybettiği takdirde, üçüncü kişiye veya üçüncü kişinin kendisine rücu edeceğini düşünüyorsa, tahkikat sonuçlanıncaya kadar davayı üçüncü kişiye ihbar edebilir. Dava kendisine ihbar edilen kişinin de aynı şartlarda bir başkasına ihbarda bulunması mümkündür ve bu şekilde ihbar tevali ettirilebilir." hükmüne, 62. maddesinde, " İhbar yazılı olarak yapılır; ihbar sebebinin gerekçeleriyle birlikte açıklanması ve yargılamanın hangi aşamada bulunduğunun belirtilmesi gerekir. Davanın ihbarı sebebiyle yargılama bir başka güne bırakılamaz ve ihbarın tevali etmesi gibi zorunlu olan durumlar dışında süre verilemez." hükmüne, 63. maddesinde ise; "Dava kendisine ihbar edilen kişi, davayı kazanmasında hukuki yararı olan taraf yanında davaya katılabilir." hükmüne yer verilmiştir.
3213 sayılı Maden Kanunu'nun Ek 4. maddesinde "Maden Kanununun uygulanması ile ilgili eylem ve işlemler nedeni ile İdareye karşı açılan davaları, İdare ruhsat sahiplerine bildirir. Ruhsat sahipleri İdarenin yanında davaya katılabilir." düzenlemesi yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava konusu işlemin iptali istemi ile açılan davanın sonucunda verilen karar, sicil:201100977 sayılı maden ruhsatını uhdesinde bulunduran ... İnşaat Nakliyat Madencilik Mahrukatçılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin menfaatini etkilemekte olup, yukarıda belirtilen Kanun hükümlerinde öngörülen davanın ihbarı için gerekli koşulların oluştuğu anlaşılmaktadır.

Bu durumda, İdare Mahkemesince, davanın resen ... İnşaat Nakliyat Madencilik Mahrukatçılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'ne ihbar edilmesi gerekirken, davanın sonucunda menfaati etkilenecek olan adı geçen şirkete ihbar yapılmadan davanın esası hakkında karar verilmesinde usul hükümlerine uyarlık bulunmamaktadır.
Bu itibarla, davanın reddi yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1\. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2\. ... Bölge İdare Mahkemesi...İdari Dava Dairesinin ...gün ve E:..., K:...sayılı kararının BOZULMASINA,
3\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4\. Kesin olarak 24/09/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.