Danıştay danistay 2022/6769 E. 2025/3350 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/6769
Karar No : 2025/3350

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNANLAR : I-(DAVACILAR) 1- ...
2- ...
3- ...
VEKİLİ : Av. ...

II- (DAVALI) ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMLERİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, taraflarca karşılıklı olarak temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Antalya ili, Muratpaşa ilçesi, ... Mahallesi, ... Bulvarı ... Kültür Merkezi ... alanında yer alan parktaki salıncakta sallandığı esnada düşerek yüzünde sabit iz kalacak şekilde yaralandığı belirtilen ...'nın davalı idarenin kusuru nedeniyle ağır iş gücü kaybına uğradığı ileri sürülerek uğranıldığı ileri sürülen şimdilik 50.000,00 TL maddi ve 150.000,00 TL manevi, babası ... için 100.000,00 TL, annesi ... için 100.000,00 TL manevi zararın olay tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte tazmini istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; ... Asliye Ceza Mahkemesince; ...'nın ... tarihinde ... Mahallesi, ... Bulvarı Atatürk Kültür Merkezi ... alanında yer alan parktaki engelli salıncağından yaralanması ile sonuçlanan kaza olayının meydana gelmesinde kusur durumunun tespiti için 1 iş güvenliği uzmanı, 1 makine mühendisi ve parklar ve peyzaj alanında uzman 3 kişilik bilirkişi heyetince hazırlanarak anılan Mahkemeye sunulan 24/04/2019 tarihli bilirkişi raporunda; ''Meydana gelen kaza olayında salıncağın her ne kadar engelli salıncağı olduğuna ilişkin etrafında bir bilgi/uyarı levhası/pano olmadığı görülmüş ise de görünüşünün ve diğer salıncaklardan farklı yapısının bir yetişkin tarafından fark edilmemesinin mümkün olmadığı, aynı anda 5-6 çocuğun da bulunduğu salıncağa ayakta binildiği, olması gereken koruyucularının olmadığının salıncağa bindirilme aşamasında da yine bir yetişkin tarafından fark edilebileceği, mağdurun kaza anındaki yaşı da göz önüne alındığında TMK'nın 185. maddesi gereği çocuklarının gözetimine beraberce özen göstermekle yükümlü olan ebeveynler ... ve ...'nın ayrı ayrı asli kusurlu olduğu, gerekli sayıda saha personelini görevlendirerek denetim ve gözetim yükümlülüğünü yerine getirmesi gereken kaza tarihinde Antalya Büyükşehir Belediyesi Park ve Bahçeler Müdürü olan ...'nin sorumluluğu altında bulunan park ekipmanlarını kullanan kişilerin sağlık ve güvenliğini koruma yükümlüğünü yerine getirmediği ve ihmali olduğu gerekçesiyle tali kusurlu olduğu'' hususlarının belirtildiği, davacı hakkında Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi tarafından tanzim edilen 23/02/2015 tarihli durum bildirim raporunda; 2 kez operasyon geçiren ve fizik tedavi uygulanan küçüğün mimik kaslarında tama yakın iyileşme olduğu, sonuç olarak bahsi geçen durumun kişinin yaşamını tehlikeye sokmadığı, basit bir tıbbi müdahale ile giderilebilecek nitelikte olmadığı, vücutta kemik kırığına neden olmadığı, yüzünde sabit iz niteliğinde olduğu ve duyularda ya da organlardan birinin işlevinin sürekli zayıflaması yada yitirilmesi niteliğinde olmadığı sonucuna varıldığının bildirildiği, Mahkemenin 22/10/2020 tarihli ara kararı uyarınca; 19/02/2020 tarihinde Mahkeme kayıtlarına giren dava dilekçesinde maddi zarar olarak tazmin edilmesi gerektiği ileri sürülen ulaşım, tedavi, ameliyat ve yeme içme masrafı kalemlerine ilişkin makbuz, dekont vb. belgelerin Mahkemeye gönderilmesinin istenmesine karar verildiği, 12/10/2020 tarihinde Mahkeme kayıtlarına giren ara karar cevap yazısında; tedavi ve ameliyat için ... Hastahanesine toplam 12.500 TL ödeme yapıldığı belirtilmekle birlikte usulüne uygun olarak tanzim edilen herhangi bir fatura ya da belgenin Mahkemeye sunulmadığı ayrıca davacı hakkında Antalya Eğitim ve Araştırma Hastahanesi tarafından tanzim edilen 23/02/2015 tarihli durum bildirim raporunda, duyularda ya da organlardan birinin işlevinin sürekli zayıflaması ya da yitirilmesi niteliğinde bir olgunun bulunmadığı belirtildiğinden ve yaş itibarıyla geçici ve sürekli iş gücü kaybı bulunmadığı anlaşıldığından davacı ...'ya yönelik maddi tazminat talebinin reddi gerektiğine, Davanın manevi tazminata ilişkin kısmı hakkında ise; Mahkemece belirtilen hususlar ve olayın meydana geliş biçimi gibi somut unsurlar dikkate alınarak yapılan değerlendirme ile mağdurun kaza anındaki yaşı da göz önüne alındığında TMK'nın 185. maddesi gereği çocuklarının gözetimine beraberce özen göstermekle yükümlü olan ebeveynler ... ve ...'nın ayrı ayrı asli kusurlu olduğu, gerekli sayıda saha personelini görevlendirerek denetim ve gözetim yükümlülüğünü yerine getirmesi gereken kaza tarihinde Antalya Büyükşehir Belediyesi Park ve Bahçeler Müdürü olan ...'nin sorumluluğu altında bulunan park ekipmanlarını kullanan kişilerin sağlık ve güvenliğini koruma yükümlüğünü yerine getirmediği ve ihmali olduğu gerekçesiyle tali kusurlu olduğu göz önüne alındığında yaşanan olay nedeniyle acı/üzüntü duyan davacı ...'ya 25.000,00 TL, annesi ... ve babası ...'ya takdiren ayrı ayrı 12,500.00 TL olmak üzere toplamda 50.000.00 TL manevi tazminat ödenmesi gerektiği gerekçesiyle davacı ...'nın maddi tazminat isteminin reddine, manevi tazminat isteminin 50.000,00 TL'lik kısmının kabulü ile fazlaya ilişkin kısmının ise reddine, davacı ...'ya 25.000,00 TL, annesi ... ve babası ...'ya ayrı ayrı 12,500.00 TL olmak üzere toplamda 50.000.00 TL manevi tazminatın idareye başvuru tarihinden (30/10/2019) itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idarece davacılara ödenmesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI :
Davacılar tarafından, davacılardan ...'nın geçici veya sürekli iş gücü kaybına ilişkin zararı yönünden yeni bir rapor alınmadan karar verildiği, yüzünde sabit iz kaldığı, tik ve istemsiz seğirmeleri olduğu, uzun bir tedavi süreci geçirdiği, hastane harcamaları için özel hastaneden bilgi belge istenebileceği, birçok masrafın yapıldığı ancak tüm masrafların belgelendirilmesinin mümkün olmadığı, mahkeme tarafından kabul edilen kusur oranlarının kabul edilmez olduğu, olayda idarenin asli kusurlu olduğu, manevi tazminatın yaşanan olaya nazaran yetersiz olduğu ileri sürülmektedir.
Davalı idare tarafından, davacıların süresinde davalarını ikame etmediği, bu nedenle davanın zamanaşımı yönünden reddi gerektiği, söz konusu alanın dava dışı şirkete kiralandığı, bu nedenle davanın husumet yönünden de reddi gerektiği, meydana gelen olayda küçük yaştaki çocuğun ebeveynlerinin gözetim ve bakım sorumluluğu nedeniyle asli kusurlu oldukları, idarelerinin bu tarz bir olayda sorumlu olabilmesi için olağanüstü kusurunun bulunması gerektiği ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN SAVUNMALARI : Taraflarca savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ : Davalı idarenin temyiz isteminin reddine, davacıların temyiz istemlerinin kabulü ile maddi tazminat yönünden yüzünde sabit iz kalan davacı ...'nın geçici veya sürekli iş kaybına yönelik yeni tarihli hastane raporu alınarak karar verilmesi ve manevi tazminat yönünden ise miktarın davacı küçüğün yüzünde sabit iz kaldığı ve ailesinin de tedavi süreci göz önünde tutularak yetersiz olduğu, yeniden tespiti yönünde bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Antalya ili, Muratpaşa ilçesi, ... Mahallesi, ... Bulvarı, ... Kültür Merkezi ... alanında yer alan parktaki salıncakta sallandığı esnada düşerek yüzünde sabit iz kalacak şekilde yaralandığı belirtilen ...'nın davalı idarenin kusuru nedeniyle ağır iş gücü kaybına uğradığı ileri sürülerek uğranıldığı ileri sürülen şimdilik 50.000,00 TL maddi ve 150.000,00 TL manevi, babası ... için 100.000,00 TL, annesi ... için 100.000,00 TL manevi zararın olay tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte tazmini istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 125. maddesinin ilk fıkrasında; "İdarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolu açıktır." hükmü yer almakta olup, aynı maddenin son fıkrasında; idarenin, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu hükme bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
I- Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının maddi tazminata ilişkin kısmı ile manevi tazminatın kabulüne ilişkin kısmının incelenmesinde;
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, taraflarca dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısımlarının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
II- Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının manevi tazminatın reddine ilişkin kısmının incelenmesinde;
Manevi zarar, kişinin fizik yapısının ve iç huzurunun bozulmasını, yaşama gücünün ve sevincinin azalmasını, kişilik haklarının zedelenmesini, şeref ve haysiyetinin rencide edilmesini, duyulan acı ve ıstırabı, kişinin günlük yaşamını zorlaştıran her türlü üzüntü ve sıkıntıyı ifade etmekte, fiziki veya manevi acılar duyan, ruhsal dengesi bozulan, yaşama sevinci azalan kişinin manevi yönden zarara uğramış olduğu kabul edilmektedir.
Manevi tazminat, kişinin malvarlığında meydana gelen eksilmeyi gidermeye yönelik bir tazmin aracı değil, manevi değerlerinde bir eksilme meydana gelen ve yaşama sevinci ve zevki azalan kişinin manen tatminini sağlamaya yönelik bir tazmin aracıdır. Manevi zararın başka türlü giderim yollarının bulunmayışı veya yetersiz kalışı manevi tazminatın parasal olarak belirlenmesini zorunlu kılmaktadır. Manevi tazminat, olay nedeniyle duyulan elem ve ızdırabı kısmen de olsa hafifletmeyi amaçlar.
Buna göre, manevi tazminat takdir edilirken, davacılar yönünden, manevi tatmin duygusunu sağlamaya yetecek, zarara yol açan idari faaliyet sonucu duyulan elem ve ızdırabın kişi üzerindeki etki ve ağırlığını karşılayacak düzeyde olmasına; davalı yönünden ise, hakkaniyet sınırlarını aşmayan, ölçülü, adil dengeyi sağlayacak ve aşırı mali külfet oluşturmayacak makul bir seviyede olmasına dikkat edilmesi gerektiği açıktır.
Dosyanın incelenmesinden; olayın yaşandığı tarihte davacı ...'nın 4,5 yaşında olduğu, İdare Mahkemesince karara dayanak gösterilen Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nin 23/02/2015 tarihli durum bildirim raporuna göre, yüzünde sabit iz olduğu ve iki kez operasyon geçirdiği anlaşılmaktadır.
Bu itibarla davacı ...'ya takdir edilen 25.000 TL manevi tazminatın ve diğer davacılar anne ... ve baba ...'e takdir edilen 12.500'er TL manevi tazminatın yukarıda belirtilen zarara yol açan idari faaliyet sonucu duyulan elem ve ızdırabın kişi üzerindeki etki ve ağırlığını karşılayacak düzeyde olmadığı ve manevi tatmin duygusunu yaşatmaktan uzak olduğu görüldüğünden İdare Mahkemesince manevi tazminatın reddedilen kısmına yönelik davacıların istinaf isteminin reddine dair Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1\. Davalı idarenin temyiz isteminin reddine, davacıların temyiz istemlerinin manevi tazminat yönünden kısmen kabulüne, maddi tazminat yönünden kısmen reddine,
2\. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının;
A)Davanın, manevi tazminatın reddine ilişkin kısmının BOZULMASINA,
B)Davanın, maddi tazminatın reddine ilişkin kısmı ile manevi tazminatın kabulüne ilişkin kısmının ONANMASINA,
3\. Bozulan kısım hakkında yeniden karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesine,
4\. Kesin olarak, 08/04/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.