Danıştay danistay 2022/6223 E. 2025/5565 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/6223
Karar No : 2025/5565

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Antalya ili, Aksu ilçesi, ... Mahallesi, ... nolu bölme içerisinde yer alan 43.542,75 m²'lik alanda davalı idarenin ... tarih, ... sayılı oluru ile davacı adına 49 yıllığına verilen özel ağaçlandırma izninin iptaline ilişkin davalı idarenin ... tarih, ... sayılı işlemi ile söz konusu özel ağaçlandırma sahasının 15 gün içerisinde davalı idareye teslimine ilişkin davalı idarenin ... tarih, ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; uyuşmazlık konusu olayda, kural olarak, ikaz yazısında verilen süre içerisinde eksikliklerin giderilmemesi durumunda, ikaz yazısında verilen sürenin hitamı ile izin iptali koşulları oluşmakta olduğu, Ağaçlandırma Yönetmeliğin 22/3 üncü maddesinde, "Uygulama esnasında onaylı uygulama projesinde belirtilen teknik esaslara uygun hareket etmediği tespit edilenler, işletme müdürlüğünce uygun görülen süre sonuna kadar eksikliklerin giderilmesi hususunda yazılı olarak ikaz edilir. Bu süre 6 ayı geçemez. İkazın gereğini mücbir sebepler dışında verilen süre içinde yerine getirmeyenlerin, saha izni/kira sözleşmesi ve uygulama projesi iptal edilir" hükmüne yer verilerek, verilen süre içerisinde ikazın gereğinin yerine getirilmemesi durumunda, verilen sürenin hitamı ile izin iptali koşullarının oluştuğu, dolayısıyla 2019 yılı Aralık ayı itibarıyla olayda izin iptali koşullarının tahakkuk ettiği, izin iptali koşullarının, eksikliklerin giderilmesi için davacı ve ...'ın ikaz edilerek, verilen sürenin hitamı olan 2019 yılı Aralık ayı başı itibarıyla oluştuğu, idarenin daha sonraki tarihlerde yaptığı denetimlerde de eksikliklerin giderilmediğinin tespit edildiği, izin iptali koşullarının oluştuğu hususundan hem 22/03/2020 tarihli hem de 22/05/2020 tarihli raporlarda bahsedildiği, izin iptali koşullarının oluşmuş olması ve izin iptalinin mevzuatta öngörülen şekle uygun yapılmış olmasına istinaden, izin iptalinde ve sahanın iadesine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, öte yandan, izin iptali koşullarının oluşması sonrasında, idarenin iznin iptali konusunda bağlı yetkili olduğu, nitekim mevzuatta "izin iptal edilebilir" değil, "izin iptal edilir" ifadesinin kullanıldığı, bu nedenle şayet izin iptali şartları oluşmuş ise, idarenin izni iptal etmekten başka türlü işlem tesis etmesinin hukuken mümkün olmadığı, bu nedenle 2019 yılı Aralık ayı başı itibariyle izin iptali şartlarının oluşmuş olmasına istinaden, izin iptaline ilişkin yazışmalara başladıktan sonra kişinin eksiklikleri gidermesinin durumu değiştirmeyeceği, zirâ ikaz yazısı ile birlikte idarece uygun görülecek süreden sonra en fazla altı ay beklenebileceği, olayda altı aylık sürenin de dolduğu, bu yönden izin iptali koşullarının oluşması sonrasında eksikliklerin kısmen veya tamamen giderilmesinin, izin iptali konusunda bağlı yetkili olan idarece tesis edilen işleme etki etmeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, damlama sisteminin sahaya döşendiği ve fidanların sulandığı, damlama sisteminin döşenmesinden sonra davalı idare tarafından herhangi bir inceleme ve tespit yapılmadığı, damlama sisteminin döşendiğine ilişkin dilekçenin davalı idareye teslim edildiği, davalı idare tarafından sahanın birtakım şahısların işgalinde olduğu bilindiği ve işgaller sonlandırılmadığı halde ve bu durum davalı idarece bilinmesine rağmen sorunlu olan sahanın tahsis edildiği, sahada yaptığı işlemlerin işgalci şahıslar tarafından yok edilmesi ve yahut engellenmesi nedeni ile saha işlemlerini tamamlamakta aksaklık yaşandığı, iptale konu sahanın iki ortaklı olduğu ve davalı idare mevzuatı gereği tahsisli sahanın başarılı olmasından her iki ortağın müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu, bu bağlamda davalı idarece verildiği iddia edilen mehillere ilişkin işlemlerin her iki ortağa ayrı ayrı tebliği ile her iki ortağın anılan ikazlara riayet edip etmediği ayrı ayrı değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerektiği, ancak bu hususun göz ardı edildiği, verilen kararın usul ve kanuna aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı Kanun'un 17. maddesi uyarınca duruşma istemi yerinde görülmeyerek işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Antalya ili, Aksu ilçesi, ... Mahallesi, ... nolu bölme içerisinde yer alan 43.542,75 m²'lik alanda davalı idarenin ... tarih, ... sayılı oluru ile davacı adına 49 yıllığına verilen özel ağaçlandırma izninin iptaline ilişkin davalı idarenin ... tarih, ... sayılı işlemi ile söz konusu özel ağaçlandırma sahasının 15 gün içerisinde davalı idareye teslimine ilişkin davalı idarenin ... tarih, ... sayılı işleminin tesis edilmesi üzerine anılan işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
6831 sayılı Orman Kanunu'nun "Ağaçlandırma ve imar işleri" başlıklı 57. maddesinde; "Orman sahasını artırmak maksadıyla, orman sınırları içinde yangın ve çeşitli sebeplerle meydana gelmiş açıklıklarda, verimsiz, vasıfları bozulmuş ve amenajman planlarında toprak muhafaza karekteri taşımadığı halde muhafazaya ayrılmış orman alanları ile, Devlete ait olup orman yetişme muhiti şartları bakımından elverişli olan yerlerde; köy tüzelkişilikleri ve diğer gerçek ve tüzelkişiler tarafından Orman Genel Müdürlüğünce uygun görülecek planlara göre ağaçlandırma yapılabilir. Köy, kasaba ve şehirler civarında Devlete veya diğer kamu tüzelkişilerine ait arazilerle de gerekli şartlar bulunduğu ve ilgili kuruluşların talebi olduğu veya muvafakatları alındığı takdirde bu kuruluşlarca tesis edilmek ve bakılmak şartıyla orman idaresince ağaçlandırmalar yapılabilir. Bu yerler için lüzumlu fidan ile ağaçlandırma planları ve ağaçlandırma ile ilgili yardımlar bedelsiz sağlanabilir. Ağaçlandırılan sahayı orman halinde koruyup idame ettirmeyenlerden izin hakları geri alınır. İmar ihya çalışması yapılacak bozuk koru ve bozuk baltalık ormanların da bu fıkra hükümleri uygulanır. Mülkiyeti hazinede kalmak üzere bu ağaçlandırma sonucu meydana gelecek ormandan faydalanma usulü, bu Kanunda yer alan hususi ormanlara ait hükümlere göre yürütülür. Bozuk ormanlardan çıkacak her nevi orman emvali, üretim, taşıma ve diğer giderler kendilerine ait olmak üzere bu sahaları boşaltıp ağaçlandıracaklara tarife bedeli üzerinden pazar satışı olarak verilir. Uygulama usul ve esasları Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığınca hazırlanacak yönetmelikte gösterilir." hükmü bulunmaktadır.
23/10/2019 tarihli 30927 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Ağaçlandırma Yönetmeliği'nin "Uygulama, izleme ve denetim" başlıklı 21. maddesinde, "(1) Devlet ormanlarında ve sahipli arazilerde, işletme müdürlüğü tarafından, projenin onaylanmasından sonra ilgiliye tebligat yapılarak tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde, taahhüt senedinin işletme müdürlüğüne verilmesi istenir. Devlet ormanlarında ve hazine arazilerinde saha tesliminden sonra, sahipli arazilerde de taahhüt senedinin işletme müdürlüğüne tesliminden sonra 90 gün içerisinde işe başlanır. (2) Özel ağaçlandırma ve özel imar-ihya çalışmalarında onaylı uygulama projesindeki iş programına uyulması esastır. İş programı revizyonu; mücbir sebeplerden ve sahanın geç teslim edilmesi nedeniyle işin yetişme imkânının olmadığı hallerde yapılır. (3) İşletme müdürlüğü tarafından kurulan ve en az 3 teknik elemandan oluşan denetim komisyonu veya serbest ormancılık bürolarınca oluşturulan 3 orman mühendisi tarafından tüm sahalar yılda en az bir defa kontrol edilerek, Genel Müdürlükçe belirlenen örnek dispozisyona göre düzenlenecek uygulama izleme cetveli her yılın sonunda bölge müdürlüğüne gönderilir. (4) Bu Yönetmelik hükümlerine veya taahhüt senedine veya onaylı uygulama projesinde belirtilen teknik esaslara ve iş programına uygun hareket etmediği tespit edilenler, işletme müdürlüğünce uygun görülen süre sonuna kadar eksikliklerin giderilmesi hususunda yazılı olarak ikaz edilir. İkazın gereğinin, mücbir sebepler dışında verilen süre içinde yerine getirilmesi zorunludur. Bu süre amaç dışı kullanımlarda 30 günü, diğer durumlarda 6 ayı geçemez. (5) Özel ağaçlandırma, özel fidanlık ve özel imar-ihya tesisi çalışmalarına ilişkin teknik esaslar ilgili mevzuata aykırı olamaz." Hükmü, "İzin ve proje iptali" başlıklı 22. maddesinde, " (1) Devlet ormanı ve sahipli arazilerde uygulama projesinin onaylandığının ilgiliye tebliğ tarihinden itibaren en geç 30 gün içerisinde taahhütnameyi işletme müdürlüğüne teslim etmeyen gerçek ve tüzel kişilerin saha izni/kira sözleşmesi ve uygulama projesi iptal edilir. (2) Devlet ormanlarında ve hazine arazilerinde saha tesliminden sonra, sahipli arazilerde de taahhüt senedinin işletme müdürlüğüne tesliminden sonra, 90 gün içerisinde işe başlamayan, gerçek ve tüzel kişilerin saha izni/kira sözleşmesi ve uygulama projesi iptal edilir. (3) Uygulama esnasında onaylı uygulama projesinde belirtilen teknik esaslara uygun hareket etmediği tespit edilenler, işletme müdürlüğünce uygun görülen süre sonuna kadar eksikliklerin giderilmesi hususunda yazılı olarak ikaz edilir. Bu süre 6 ayı geçemez. İkazın gereğini mücbir sebepler dışında verilen süre içinde yerine getirmeyenlerin, saha izni/kira sözleşmesi ve uygulama projesi iptal edilir. (4) Amaç dışı kullanımın tespit edildiği durumlarda idarece verilen 30 günlük süre sonunda ikazın gereğini yerine getirmeyenlerin, saha izni/kira sözleşmesi ve uygulama projesi iptal edilir. (5) Devlet ormanlarındaki özel ağaçlandırma ve özel imar-ihya sahaları için yatırılması gereken yıllık arazi kullanım bedeli her yıl ekim ayı sonuna kadar proje sahibince defaten ödenir. Yıllık arazi kullanım bedelini iki yıl üst üste yatırmayan proje sahiplerinin uygulama proje ve saha izni iptal edilir." hükmü bulunmaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME
Dosyada yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden, ... adına 20/07/2017 tarihinde 49 yıl süreli özel ağaçlandırma izni verildiği, 2019 yılının ilk aylarında ... ile davacının müştereken davalı idareye müracaat ederek, ... adına verilen özel ağaçlandırma işini ortak olarak birlikte yürütmek istedikleri, proje ortağı olmak istedikleri talebinde bulundukları, 25/04/2019 tarihli işlem ile ... ve davacı ...'ın talebinin idarece kabul edilerek, verilen izin süresinde değişiklik yapılmadan ve aynı şartlar altında ortaklığın onaylandığı, 25/04/2019 tarihinden itibaren ... ile davacı ...'ın proje ortağı haline geldikleri, daha sonra idarece 10/10.2019 tarihinde mahallinde denetime gidildiği ve denetimde, "1-Tel ihatasının yapılmadığı, 2-Sulama havuzlarının yapılmadığı, 3-Damlama sulama sisteminin kurulmadığı, 4-Projedeki badem sahasında dikim yapılmadığı, 5-Dikimi yapılan fidanların ise %40'ının kuruduğu, 6-Projeye göre 50 m2 olarak inşa edilmesi gereken deponun, projeye aykırı şekilde 51 m2 olarak inşa edildiği, 7-Sahaya, projede yer alamayan tuvalet çukuru kazıldığı" tespitlerinin yapıldığı, 10/10/2019 tarihli denetimde tespit edilen hususlar sonrasında,15/10/2019 tarihli yazı ile davacıya 30 gün süre verilerek, eksikliklerin 30 gün içerisinde giderilmesi, aksi halde iznin iptal edileceğinin davacıya bildirildiği, davacı tarafından, 27/11/2019 tarihinde idareye bir dilekçe verildiği, dilekçede özetle; "30 gün süre verilerek eksikliklerin giderilmesinin istenildiği ancak, orman ile mülkiyet sorunu olan kişilerin dikilen fidanları söktükleri, elektrik panosunu kurşunladıkları, davacının yaptığı faaliyetlere zarar verdikleri, bu nedenle sulama sistemini 30 gün içinde değil de Nisan ayında yapmak istediği, ayrıca ilâveten bir ay süre istediği" taleplerine yer verdiği, davacının bu talebi sonrasında teknik ekip tarafından mahallinde inceleme yapıldığı ve 22/03/2020 tarihli raporun hazırlandığı, raporda özetle "davacının işleri, projede taahhüt edilen sürelere uygun şekilde tamamlayacağını kayıtsız ve şartsız kabul ve taahhüt ettiğine dair beyanda bulunduğu; 2017 yılından bu yana ilerlemenin sağlanamadığı; ilâve bir ay süre verilmesine gerek olmadığı; Yönetmeliğin 22 nci maddesi kapsamında izin iptali şartlarının oluştuğu"nun belirtildiği, teknik ekip tarafından 22/05/2020 tarihinde mahallinde inceleme yapılarak bir rapor daha hazırlandığı, raporda " 23/12/2019 tarihinde sahaya gidildiği, tespit edilen 7 maddeden oluşan eksikliklerin 6 maddesinin giderilmiş olduğu, damlama sulama siteminin yapılmadığının anlaşıldığı, iznin iptalinin gerektiği"nin ifade edildiği, davalı idarenin 10/08/2020 tarihli işlemi ile de özel ağaçlandırma izninin iptal edildiği görülmekte ise de davalı idarece 22/05/2020 tarihli gerekçe raporunda, 23/12/2019 tarihinde sahaya gidildiği, tespit edilen 7 maddelik eksikliklerden 6 maddesinin giderildiği yalnızca damlama sulama siteminin yapılmadığının belirtildiği, ancak damlama sulama sitemi eksikliğinin de 01/06/2020 kayıt tarihli dilekçeyle giderildiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, davalı idarece tespit edilen tüm eksikliklerin nihai olarak giderildiği anlaşıldığından tesis edilen dava konusu işlemlerde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, davanın reddi yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1\. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2\. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4\. Kesin olarak 12/06/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.