Danıştay danistay 2022/5561 E. 2025/5637 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/5561
Karar No : 2025/5637

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... İth. ve İhr. Tic. Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından Burdur ili, Çavdır ilçesi sınırları dahilinde ve uhdesinde bulunan ... sayılı IV. Grup (krom) işletme ruhsatına ilişkin olarak süre uzatım talepli işletme projesinin, işletme ruhsat taban bedelinin yatırıldığına ilişkin belge ve 6183 sayıl Kanun'un 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiş borcun bulunmadığına ilişkin belge ile beraber 3 (üç) ay içerisinde Genel Müdürlüğe verilmemesi nedeniyle işletme ruhsatının 11/08/2018 tarihinden itibaren iptal edilmesine ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; Maden Kanunu'nun 24. maddesinin 2. fıkrası ile süre uzatım talebinde bulunan ruhsat sahibine, 6183 sayılı Kanun'un 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiş borcunun bulunmadığına dair belge ile işletme ruhsat taban bedelinin yatırıldığına dair belge ibraz etme ibraz etme yükümlülüğü getirilmediği gibi, davalı idarenin, davacının 6183 sayılı Kanun'un 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiş borcunun bulunup bulunmadığı, işletme ruhsat bedelini yatırıp yatırmadığı hususunu saptama imkan ve kabiliyetine sahip olduğu dikkate alındığında, davacının 6183 sayılı Kanun'un 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiş borcunun bulunmaması şartını karşılayıp karşılamadığı işletme taban ruhsat bedelini yatırıp yatırmadığı hususunda her hangi bir araştırma ve inceleme yapılmaksızın, Maden Kanunu ile öngörülmediği halde, salt başvuru belgeleriyle birlikte borcunun bulunmadığına ve işletme ruhsat taban bedelini yatırdığına dair belgeler eklenmediği gerekçesiyle, eksik incelemeye dayalı olarak tesis edilen dava konusu işlemde sebep unsuru yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesi ile dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, Maden Kanunu'nun 24.13.10 maddelerine uygun olarak tesis edilen işlemin hukuka, kanuna ve ilgili yönetmelik hükümlerine uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Burdur ili, Çavdır ilçesi sınırları dahilinde bulunan S:... sayılı IV. Grup (krom) işletme ruhsatı davacı şirket adına düzenlenmiştir.
Davalı idare tarafından ... tarih ve E:... sayılı işlemi ile 2017 yılına ait ruhsat bedelinin yatırılması için verilen sürenin sonu olan 29/12/2017 tarihinden geçerli olmak üzere iptal edilmiştir. Söz konusu işlem hakkında ... İdare Mahkemesi tarafından ... tarihli ve E:..., K:... sayılı kararı ile dava konusu işlemin iptaline, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi ise ... tarihli E:..., K:... sayılı kararı ile istinaf isteminin reddine; Danıştay 8. Dairesi tarafından ise 09/04/2025 tarihli E:2021/2421,K:2025/3439 kararı ile kararın onanmasına karar verilmiştir.
Davalı idarenin ... tarihli E:... sayılı işlemi ile ise davacı uhdesindeki ruhsat Isparta idare Mahkemesinin E:... sayılı kararı gereği ruhsat hukuku yürütülmüş ve 3213 sayılı Maden Kanunu'nu gereği ruhsat hukukundan doğan sorumluluklarından olan maden ruhsatına ilişkin süre uzatım talepli işletme projesinin, işletme ruhsat taban bedelinin yatırıldığına ilişkin belge ve 6183 sayılı Kanunun 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiş borcun bulunmadığına ilişkin belgeler ile beraber 3(üç) ay içinde Genel Müdürlüklerine verilmesi gerektiği, aksi halde maden ruhsatının iptal edileceği hususu bildirilmiş ve ancak davacı tarafından sözkonusu eksiklikler giderilmediği tespit edilerek ... tarihli ve E:... sayılı işlem ile davacı uhdesinde bulunan ruhsat süre bitiş tarihi olan 11/08/2018 tarihinden itibaren iptal edilmiştir. Söz konusu işlem hakkında da ... İdare Mahkemesi tarafından ... tarihli ve E:..., K:... sayılı kararı ile dava konusu işlemin iptaline, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi ise ... tarihli E:..., K:... sayılı kararı ile istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.
Davalı idarenin ... tarihli E:... sayılı işlemi ile ise davacı uhdesindeki ruhsata ilişkin Isparta idare Mahkemesinin E:... sayılı yürütmenin durdurulması kararı gereği ruhsat hukuku yürütülmüş ve 3213 sayılı Maden Kanunu'nu 24/2. gereği ruhsat hukukundan doğan sorumluluklarından olan maden ruhsatına ilişkin süre uzatım talepli işletme projesinin, işletme ruhsat taban bedelinin yatırıldığına ilişkin belge ve 6183 sayılı Kanunun 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiş borcun bulunmadığına ilişkin belgeler ile beraber 3(üç) ay içinde Genel Müdürlüklerine verilmesi gerektiği, aksi halde maden ruhsatının iptal edileceği hususu bildirilmiş ve davacının KEP adresine gönderilmiştir.
Davalı idarenin dava konusu edilen ... tarihli ve E:... sayılı işlemi ile ise davacı tarafından sözkonusu eksiklikler giderilmediği tespit edilerek davacı uhdesinde bulunan ruhsat süre bitiş tarihi olan 11/08/2018 tarihinden itibaren iptal edilmiştir.
Bunun üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
3213 sayılı Maden Kanunu'nun (dava konusu işlem tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan hali ile) "İşletme Ruhsatı ve Madenin İşletilmesi" başlıklı 24. maddesinin 2. fıkrasında "Ruhsatların süre uzatım taleplerinde; ruhsat süresinin bitiş tarihinden en geç altı ay öncesine kadar, 6183 sayılı Kanunun 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiş borcunun bulunmaması şartıyla Genel Müdürlüğün bütçesine gelir kaydedilmek üzere işletme ruhsat taban bedeli yatırılarak, yetkilendirilmiş tüzel kişilerce maden mühendisinin sorumluluğunda hazırlanmış işletme projesi ve aktif edilmiş tebligata esas kayıtlı elektronik posta adresinin (KEP) veya kurumsal elektronik tebligat sistemi (e-Tebligat) adresinin ruhsat sahibi tarafından Genel Müdürlüğe verilmesi zorunludur. Aksi hâlde talep reddedilir ve ilgili saha ihalelik saha konumuna getirilerek ihale yolu ile ruhsatlandırılır. Genel Müdürlükçe proje üzerinde veya mahallinde yapılan/yapılmış inceleme sonucunda tespit edilen, projedeki teknik eksiklikler ve süre uzatımı talebinde bulunulan ruhsata ilişkin vadesi geçmiş ruhsat harcı, ruhsat bedeli, çevre ile uyum teminatı ve Devlet hakkı gibi mali eksiklikler Genel Müdürlük tarafından ruhsat sahibine iki ay içerisinde bildirilir, eksiklikler yapılan bildirimden itibaren üç ay içinde tamamlanır. Eksikliklerini verilen sürede tamamlamayanlara 31.054 TL idari para cezası uygulanır. Ruhsat süresinin sonuna kadar eksikliklerin tamamlanmaması durumunda ruhsat süresi uzatılmaz ve bu alanlar başka bir işleme gerek kalmaksızın ihalelik saha konumuna getirilerek ihale yolu ile ruhsatlandırılır. Talebin kabul edilmemesi hâlinde yatırılan işletme ruhsatı taban bedeli iade edilmez. Süre uzatım talebinin uygun görülmesi hâlinde ise en geç ruhsat süre sonundan itibaren bir ay içinde işletme ruhsatının süresi, işletme ruhsatının süresinin bitim tarihinden itibaren uzatılır. Ruhsat süresi dolan ruhsat sahalarında maden işletme faaliyetleri yapılamaz." düzenlemesi yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer alan mevzuat uyarınca, maden ruhsatlarının süre uzatım taleplerinde ilgili bilgi ve belgeler verilmek ve mali yükümlülükler yerine getirilmek suretiyle Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğüne başvuruda bulunulacağı ve talebin uygun görülmesi halinde, Genel Müdürlük tarafından işletme ruhsat süresinin uzatılacağı kurala bağlanmıştır.
Olayda, maden ruhsatını uhdesinde bulunduran davacının ruhsat süresinin 11/08/2018 tarihinde sona ermesi nedeniyle Maden Kanunu'nda yer alan süre uzatım talepli işletme projesinin ve işletme ruhsat bedelinin (2017, 2018 ve 2019 bedellerinin de yatırılmadığı) yatırıldığına dair belge ve 6183 sayılı Kanun'un 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiş borcun bulunmadığına ilişkin belge ile beraber süresinde bu konuda yetkiledirilmiş olan Genel Müdürlüğe başvuruda bulunmadığı anlaşılmaktadır. Öte yandan davalı idare tarafından belirtilen hususlarda davacıya uyarı yazısı gönderildiği ve usulüne uygun olarak tebliğ edildiği de açıktır.
Bu durumda, davacının işletme ruhsat süresinin sona erdiği ve Kanun'da yer alan yasal süre içinde temdit edilmesi için başvuruda bulunulmadığı, mali yükümlülüklerin de yerine getirilmediği görüldüğünden maden işletme ruhsatının süresinin sona erdiği tarih olan 11/08/2018'den itibaren iptal edilmesine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1\. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2\. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4\. Kesin olarak 13/06/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.