Karar Detayı

T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/519
Karar No : 2025/8341

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALILAR) : 1- ... Bakanlığı
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri ...
2-... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Turizm ve Tic. A.Ş.
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Antalya ili, Serik ilçesi, ... Mevkiinde kain ... ve ... sayılı parsellerde (... ada, ... ve ... parsel) 5 yıldızlı turizm işletme belgesi ile faaliyet gösteren davacı şirkete ait otel tesisleri için faiziyle birlikte tahsil olunan 883.018,68-TL Orman Köylüleri Kalkındırma Gelirinin ihtirazi kayıtla ödeme tarihi olan 10/12/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava dosyasında yer alan bilgi-belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, davacı şirket tarafından, tahsis süresinin 49 yıla uzatılması işlemlerine esas olmak üzere davalı idarelerce yapılan incelemede ... nolu parsel için; 2004 yılında tesisin yatak kapasitesinin 100 yatak, ... nolu parsel için ise; 2006 yılında tesisin yatak kapasitesinin 188 yatak artılmasıyla oluşan kapasite artışlarına ilişkin Orman Köylüleri Kalkındırma Gelirinin ödenmediğinin tespit edildiği, 2004 ve 2006 yılları birim maliyetleri esas alınarak toplam yatırım maliyetinin % 3'ü oranında hesaplanan 251.808,06-TL (ana para) Orman Köylüleri Kalkındırma Gelirinin davacı şirket adına tahakkuk edildiği, davacı şirket tarafından söz konusu meblağın faiziyle birlikte (banka komisyonları dahil) 883.029,18-TL olarak 10/12/2018 tarihinde ödendiği, ancak süre uzatım talebiyle tespit edilen yatak kapasite artışından kaynaklanan Orman Köylüleri Kalkındırma Gelirinin davalı idarelerce tahakkuku/tahsili için davacı şirkete bugüne kadar bir ihbarnameyle tebliğde/takipte bulunulduğuna ilişkin herhangi bir bilgi-belgeye dava dosyasında rastlanılmadığı, dolayısıyla amme alacağı niteliğinde olan fark kapasite artışlarından kaynaklanan kalkındırma gelirinin ihbarnameyle kesinleştirilerek tahsili yoluna gidilmesi gerekirken aksi yönde hareketle tahsilat yapıldığı, kaldı ki fark bedellere ilişkin bir ihbarnameyle tebliğde/takipte bulunulmuş olsa bile 2004 ve 2006 yılına ilişkin hesaplanan gelirin tahsil zamanaşımına uğradığı, neticeten kapasite artışlarından kaynaklanan bedellerin artık talep edilemeyeceği anlaşıldığından davacı şirketçe ödenmiş olan 883.018,68-TL'nin ödeme tarihi olan 10/12/2018 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idarelerden alınarak davacı şirkete ödenmesi gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne, davacı şirketçe ödenmiş olan 883.018,68-TL'nin ödeme tarihi olan 10/12/2018 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idarelerden alınarak davacı şirkete ödenmesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 37. maddesinde; amme alacağının, hususi kanunlarında belli edilen zamanlarda; hususi kanunda ödeme zamanı tespit edilmemişse Maliye Bakanlığınca belirtilecek usule göre yapılacak tebliğden itibaren 1 ay içinde ödeneceği ve ödeme süresinin son gününün vade tarihi olduğunun kurala bağlandığı, hususi kanun niteliğinde olan 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu'nun 15. maddesinde ise orman fonuna katkı payının vadesinin belirlendiği, buna göre, 2634 sayılı Kanun'da orman köylüleri kalkındırma gelirinin vadesi belirli olduğundan ve 6183 sayılı Kanun'un 37/2. maddesi, hususi kanunlarında ödeme zamanı tespit edilmeyen alacakların vadesinin belirlenmesi amacıyla uygulanacak süreci düzenlediğinden ve anılan madde hükümlerinin uygulanma imkanı bulunmadığı anlaşıldığından mahkeme kararının bu gerekçesinde hukuki isabet bulunmadığı, bununla birlikte, 6183 sayılı Kanun'un 102. maddesi uyarınca vadesinin rastladığı takvim yılını takip eden takvim yılı başından itibaren 5 yıl içinde tahsil edilmeyen kamu alacağının zamanaşımına uğrayacağı, dava konusu edilen 2004 ve 2006 yıllarına ilişkin orman köylüleri kalkındırma gelirinin vadelerinin rastladığı tarihlerden itibaren 5 yıllık zamanaşımı süreleri geçtikten sonra tahsili yoluna gidilmesinde hukuka uygunluk bulunmadığından, zamanaşımına uğrayan ve davacı tarafından ihtirazi kayıtla ödendiği anlaşılan dava konusu miktarın davalı idarelerden alınarak yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi gerektiği, bu durumda, mahkeme kararında yer verilen tahsil zamanaşımı gerekçesinin hukuka uygun olduğu, 6183 sayılı Kanun'un 37. maddesinin uygulanması ile ilgili gerekçenin çıkarılması suretiyle istinaf isteminin reddi gerektiği gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI :
Davalı Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından; usul yönünden davanın süresinde açılmadığı, idarelerinin dava konusu işlemle bir ilgisi bulunmadığı, esas yönünden ise; Antalya ili, Serik ilçesi, ... mahallesinde bulunan orman vasıflı Hazine taşınmazı üzerinde turizm tesisi yapılmak üzere davacıya tahsis yapıldığı, tesislerde kapasite artırımı yapılmasına rağmen ilgili orman köylüleri kalkındırma bedelinin ödenmediği, mevzuat hükümleri uyarınca bedel ödenmesi istenilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
Davalı Orman Genel Müdürlüğü tarafından; orman fonu katkı payı alacağının Vergi Usul Kanunu (VUK) kapsamında bir alacak olmadığı ve bu nedenle VUK'daki tarh zamanaşımının uygulanamayacağı, vergi, resim ve harçlar dışındaki kamu alacakları için aksine açık bir yasal düzenleme olmadıkça idarenin alacağı her zaman isteyebileceği, 2634 sayılı Kanunun 15. maddesinin ödemeyi değil idarece alınmayı öngördüğü, alacağın öngörülen vadelerde alınmamasının amme alacağı aslının sonlanması sonucunu yaratmayacağı, tahakkuku 2019 tarihinde yapılan bir alacak için tahsil zamanaşımından söz edilemeyeceğinin aşikâr olduğu, davacı şirketin süre uzatımından yararlanmak için borcunu ödemesi ve süre uzatımı gerçekleştikten sonra bu ödemenin iadesini istemesinin kanuna karşı hile teşkil ettiği, davacının ihtiyari olarak yaptığı ödemenin iadesini talep etmenin hukuk ve hakkaniyet kurallarına aykırı olduğu, kapasite artırımı sonucu düzenlenen turizm işletme belgesiyle davacının ayrıca tebligata gerek kalmaksızın temerrüde düştüğü açıkken gecikme zammına itirazın hukukun temel ilkelerine aykırı olduğu, zamanaşımı iddiası nazara alınsa bile zamanaşımına uğramış bir borcun ödenmesi halinde geri talep edilmesinin hukuken imkânsız olduğu ve bu sebeple ödenmiş bedelin iade edilemeyeceği, dolayısıyla tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davalı Orman Genel Müdürlüğünün duruşma istemi yerinde görülmeyerek Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Antalya ili, Serik ilçesi, ... Mahallesinde bulunan 57.649,35 m2 yüzölçümlü hazine adına kayıtlı orman vasıflı ... ada, ... parsel sayılı davacı şirkete tahsisli taşınmazda ve 56.687,01 m2 yüzölçümlü hazine adına kayıtlı orman vasıflı ... ada, ... parsel sayılı taşınmazda otel ve tatil köyü işleten davacı şirket tarafından, ... ada ... sayılı parsel ile ilgili olarak; 547 yatak kapasiteli 5 yıldızlı tatil köyü tesisi kapasitesinin 188 yatak artırılarak 735 yatağa çıkarılması talebinin uygun görüldüğü ve tesise ... tarihinde ... yatak kapasiteli 5 yıldızlı tatil köyü Turizm İşletmesi Belgesi, 735 yatak kapasiteli 5 yıldızlı tatil köyü tesis türünün 5 yıldızlı otel tesisine dönüştürülmesinin uygun görüldüğü ve tesise ... tarihinde ... yatak kapasiteli 5 yıldızlı otel Turizm İşletmesi Belgesi düzenlendiği, ... ada ... sayılı parsel ile ilgili olarak ise; 550 yatak kapasiteli 5 yıldızlı otel tesisi kapasitesinin 100 yatak artırılarak 650 yatağa çıkarılmasının uygun görüldüğü ve tesise 24/02/2004 tarihinde 650 yatak kapasiteli 5 yıldızlı otel Turizm Yatırım Belgesi, 650 yatak kapasiteli 5 yıldızlı otel tesisinde bulunan 100 personel yatağının müşteri yatağına dönüştürülmesinin uygun görüldüğü ve tesise 11/02/2011 tarihinde 750 yatak kapasiteli 5 yıldızlı otel Kısmi Turizm İşletmesi Belgesi düzenlendiği, bilahare davacı şirket tarafından davalı Kültür ve Turizm Bakanlığına verilen ve kayıtlara ... tarih ... sayı ile giriş yapan dilekçeyle; Kamu Taşınmazları Üzerindeki Turizm Yatırımlarının Sürelerinin Uzatılması ile Satışına İlişkin Yönetmelik kapsamında kesin tahsis sürelerinin 49 yıla uzatılmasının talep edildiği, davalı Kültür ve Turizm Bakanlığınca yapılacak işlemlere esas olmak üzere ... tarih ... sayılı ve ... tarih ... sayılı yazılarla kesin tahsis işlemi ile ilgili idareler olan Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'ndan ve Tarım ve Orman Bakanlığı'ndan davacı şirket tarafından Kültür ve Turizm Bakanlığı aleyhine açılmış bir dava olup olmadığı, kesin tahsis koşulları ile irtifak hakkı tesisine ilişkin düzenlenen resmi senetlerden ve/veya kullanma iznine ilişkin sözleşmelerden doğan her türlü mali ve diğer yükümlülüklerin yerine getirilip getirilmediği konusunda bilgi verilmesinin istenildiği, bunun üzerine, Tarım ve Orman Bakanlığı'ndan (Orman Genel Müdürlüğü) alınan ... tarih ... sayılı ve ... tarih ... sayılı yazılarda; ''davacı şirket tarafından ... ada ... sayılı parsel ile ilgili olarak; 547 yatak kapasiteli 5 yıldızlı tatil köyü tesisine ilişkin orman köylüleri kalkındırma bedellerinin ödendiği, tesis türünün 5 yıldızlı tatil köyünden 5 yıldızlı otele dönüşmesinden kaynaklanan bahse konu bedelin ilk taksitinin 26/11/2018 tarihinde vadesinin geleceği, ancak 188 yataklık kapasite artışı için orman köylüleri kalkındırma bedelinin ödenmediği, ... ada ... sayılı parsel için ise; bahse konu tesise ilişkin 550 yatak kapasiteli 5 yıldızlı otel tesisi için ve ayrıca tesis kapasitesinin 750 yatak kapasiteli 5 yıldızlı otele çıkarılmasından kaynaklı 100 yatak için orman kalkındırma bedelinin ödendiği, ancak 550 yatak kapasiteli 5 yıldızlı otel tesisinin 650 yatağa çıkarılmasına ilişkin orman köylüleri kalkındırma bedelinin ödenmediğinin belirtildiği, ... ada ... parsel ile ilgili olarak; söz konusu tesisin uygun görülen son tür ve sınıfının 5 yıldızlı otel olmasına rağmen tesiste 188 yataklık kapasite artışının yapıldığı tarihte tesis tür ve sınıfının 5 yıldızlı tatil köyü olması nedeniyle, 188 yataklık kapasite artışı için 5 yıldızlı tatil köyü esas alınarak hesaplama yapılması gerektiğinden meydana gelen 188 yataklık kapasite artışı için Turizm İşletmesi Belgesinin düzenlendiği 03/10/2006 tarihi itibarıyla 2006 yılı 5 yıldızlı tatil köyü birim maliyetlerine göre 194.116,06 TL tutarında Orman Köylüleri Kalkındırma Geliri, ... ada ... sayılı parsel ile ilgili olarak; 550 yatak kapasiteli 5 yıldızlı otel tesisinde meydana gelen 100 yataklık kapasite artışı için Turizm Yatırımı Belgesinin düzenlendiği 24/02/2004 tarihi itibarıyla 2004 yılı 5 yıldızlı otel birim maliyetlerine göre 57.692,00 TL tutarında Orman Köylüleri Kalkındırma Geliri tespit edildiği, ... ve ... sayılı parsellere ilişkin tahakkuk ettirilen Orman Köylüleri Kalkındırma bedelinin ... Bankası'na ait 10/12/2018 tarihli iki ayrı dekontla faiziyle birlikte toplam (banka komisyonları dahil) 883.029,18 TL'nin ihtirazi kayıtla davacı şirket tarafından ödendiği, ödeme sonucu davacı şirketin kesin tahsis süresinin 22/12/2018 tarihinden itibaren 49 yıla uzatılmasının uygun görüldüğü, bilahare ihtirazi kayıtla ödenen 883.018,68 TL (... nolu parsel için 2006 yılına ait 194.116,06 TL ana paraya 240.367,91 TL faiz uygulanarak 434.483,97 TL ve ... nolu parsel için de 2004 yılına ait 157.692 TL ana paraya 290.842,71 TL faiz uygulanarak 448.534,71 TL olmak üzere toplam 883.018,68 TL) Orman Köylüleri Kalkındırma Gelirinin ödeme tarihi olan 10/12/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle görülmekte olan davacının açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT:
4706 sayılı Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi ve Katma Değer Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un Geçici 23. maddesinde, "İlgili mevzuatı uyarınca kamu taşınmazları üzerinde kıyı yapıları dahil turizm yatırımı gerçekleştirilmek amacıyla Kültür ve Turizm Bakanlığınca adına kesin tahsis yapılan, Orman ve Su İşleri Bakanlığınca adına kesin izin verilen veya Maliye Bakanlığı tarafından lehine irtifak hakkı tesis edilen veya kullanma izni verilen yatırımcı ve işletmecilerin kesin tahsis, kesin izin, irtifak hakkı veya kullanma izni süreleri; söz konusu kesin tahsis, kesin izin, irtifak hakkı veya kullanma iznine ilişkin olarak varsa açılan davalardan tüm yargılama giderleri üstlenilerek kayıtsız ve şartsız olarak feragat edilmesi, ödenmesi gereken herhangi bir borcunun bulunmaması ve bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde başvurulması halinde yeniden sözleşme düzenlenmek suretiyle sözleşmenin düzenlendiği tarihten itibaren kırk dokuz yıla uzatılabilir. (...)" hükmü yer almaktadır.
04/05/2018 tarih ve 30411 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu Taşınmazları Üzerindeki Turizm Yatırımlarının Sürelerinin Uzatılması ile Satışına İlişkin Yönetmeliğin "Yararlanma şartları" başlıklı 5. maddenin 1. fıkrasının (e) bendinde, "Bu fıkra uyarınca adına kamu taşınmazı tahsis edilen turizm yatırımcıları ve işletmecilerinin bu kesin tahsis, kesin izin, irtifak hakkı veya kullanma izni ya da kiralama işleminden dolayı ilgili idareler aleyhine açılan ve halen devam eden davalardan tüm yargılama giderleri üstlenilerek kayıtsız ve şartsız olarak feragat edilmesi ve bunlara ilişkin olarak ödenmesi gereken borcunun bulunmaması, şarttır." hükmüne yer verilmiştir.
6831 sayılı Orman Kanunu'nun Ek-3. maddesinde, "Devlet ormanları içinde veya bitişiğinde oturan halkın kalkındırılmasına katkıda bulunmak amacıyla Orman Bakanlığı emrinde bir fon teşkil edilmiştir. A) Bu fonun gelirleri: (...) c) (Değişik alt bend: 23/09/1983 - 2896 S.Kanun/madde 59) 6831 sayılı Orman Kanunu hükümleri gereğince verilecek izin veya irtifak haklarına dayanılarak, Devlet ve diğer kamu tüzelkişileriyle özel hukuk tüzelkişilerince kar gayesi bulunmaksızın ve kamu yararına hizmetlerde kullanılmak üzere yapılacak tesisler dışındaki her türlü tesisin, proje toplam bedelinden orman sahasına isabet eden kısmının yüzde üçü (%3'ü) oranında alınacak hisseden; (...) teşekkül eder." hükmü yer almakta olup anılan düzenleme, 03/03/2001 tarih ve 24335 mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 4629 sayılı Bazı Fonların Tasfiyesi Hakkında Kanun'un 1. maddesinin (b) bendi gereğince yürürlükten kaldırılmış ise de; aynı Kanun'un Geçici 1. maddesinde, "A) Bu Kanun ile yürürlükten kaldırılan fonların gelirlerine ilişkin olarak; (...) c) (a) ve (b) bentlerinde belirtilenler ve bu Kanunla düzenleme yapılanlar dışındaki diğer her türlü fon gelirleri de bu Kanunla yürürlükten kaldırılan hükümlere göre tahsil edilmeye devam edilir. Ancak bu gelirler genel bütçe geliri addedilir ve tahsilatı yapan kurumlarca bütçeye gelir yazılmak üzere genel bütçe saymanlıklarına aktarılır. Gerektiğinde bu bent kapsamındaki gelirleri bir yandan genel bütçeye veya katma bütçelere özel gelir, diğer yandan fonların devamında yarar görülen hizmetlerinde kullanılmak üzere ilgili kuruluş bütçelerinde açılacak özel tertiplere Maliye Bakanlığınca özel ödenek kaydedilir. Özel ödeneklerden kullanılmayan miktarlar, ertesi yıl bütçesine devren gelir ve ödenek kaydedilir. d) Genel bütçeye veya kurum bütçelerine gelir yazılan fon gelirlerinin takip ve tahsili ilgili kurum ve kuruluşlarla birlikte Maliye Bakanlığınca da izlenir ve takip edilir. Bu gelirlerin takip ve tahsilinde 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.
Kamu Taşınmazlarının Turizm Yatırımlarına Tahsisi Hakkında Yönetmelik'in 21/1-c bendinin, 07/01/2010 günlü, 27455 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan yönetmelikle değişiklik yapılmadan önceki halinde; "Tahsis edilen taşınmazın orman arazisi olması halinde; 31/12/2005 tarihli ve 26040 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Orman Köylüleri Kalkınma Hizmetlerine İlişkin Esas ve Usullerin 5 inci maddesinde belirtilen esas ve usullere göre bütçeye gelir kaydedilmek ve bir defaya mahsus olmak üzere Orman Köylüleri Kalkındırma Geliri alınır. Orman Köylüleri Kalkındırma Geliri proje toplam bedelinin orman sahasına isabet eden kısmının yüzde üçüdür. Ayrıca işletmede tür, sınıf ve kapasite değişikliği yapılması halinde, yatırım veya işletme belgesi düzenlendiği tarihteki birim maliyetler üzerinden yapılan değişiklik esas alınarak hesaplanacak bedel her defasında ödenir." kuralına yer verilmiştir.
Söz konusu Yönetmelik'in 07/01/2010 günlü, 27455 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelikle değiştirilen 21/1-c bendinde ise; "Tahsis edilen taşınmazın orman arazisi olması halinde; 31/12/2005 tarihli ve 26040 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Orman Köylüleri Kalkınma Hizmetlerine İlişkin Esas ve Usullerin 5 inci maddesinde belirtilen esas ve usullere göre bütçeye gelir kaydedilmek ve bir defaya mahsus olmak üzere Orman Köylüleri Kalkındırma Geliri alınır. Orman Köylüleri Kalkındırma Geliri proje toplam bedelinin orman sahasına isabet eden kısmının yüzde üçüdür. Ayrıca tesiste tür, sınıf ve kapasite değişikliğinin belgelendirildiği tarihteki birim maliyetlere göre hesaplanacak bedel ile yine aynı yıl birim maliyetleri esas alınarak önceki tür, sınıf ve kapasiteye göre hesaplanan bedel arasındaki farkın yüzde üçü alınır. Yeni bedelin önceki bedelden düşük olması halinde iade yapılmaz." hükmü yer almaktadır.
2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu'nun "Orman fonuna katkının taksitlendirilmesi" başlıklı 15. maddesinde, "Ormanlarda yer alacak turizm yatırımı belgeli tesislerin, 6831 sayılı Orman Kanununun Ek 3 üncü maddesinin (c) fıkrası uyarınca ödemek zorunda oldukları bedel, tahsis tarihini takip eden üçüncü yıldan itibaren, beş yıl vade ve beş eşit taksitte alınır." düzenlemesi yer almaktadır.
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un "Ödeme zamanı ve önce ödeme" başlıklı 37. maddesinde, "Amme alacakları hususi kanunlarında belli edilen zamanlarda ödenir. Hususi kanunlarında ödeme zamanı tesbit edilmemiş amme alacakları Maliye Vekaletince belirtilecek usule göre yapılacak tebliğden itibaren bir ay içinde ödenir. Bu ödeme müddetinin son günü amme alacağının vadesi günüdür. Amme borçlusu isterse borcunu belli zamanlardan önce ödeyebilir."; "Tahsil zamanaşımı" başlıklı 102. maddesinde, "Amme alacağı, vadesinin rastladığı takvim yılını takib eden takvim yılı başından itibaren 5 yıl içinde tahsil edilmezse zamanaşımına uğrar. Para cezalarına ait hususi kanunlarındaki zamanaşımı hükümleri mahfuzdur. Zamanaşımından sonra mükellefin rızaen yapacağı ödemeler kabul olunur." hükmü yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
4706 sayılı Kanun'un Geçici 23. maddesine dayanılarak çıkarılan Kamu Taşınmazları Üzerindeki Turizm Yatırımlarının Sürelerinin Uzatılması ile Satışına İlişkin Yönetmeliğin 5. maddesi gereğince, adına kamu taşınmazı tahsis edilen turizm yatırımcısı ve işletmecisi tarafından süre uzatımı talebinde bulunulabilmesi için, başvuru tarihi itibarıyla; kesin tahsis veya irtifak hakkı işleminden dolayı ödenmesi gereken borcunun bulunmaması gerekmektedir.
Kamu Taşınmazlarının Turizm Yatırımlarına Tahsisi Hakkında Yönetmelik'in 21/1-c maddesinde yer alan değişiklik öncesi düzenleme gereği, işletmede tür, sınıf ve kapasite değişikliği yapılması halinde, yatırım veya işletme belgesi düzenlendiği tarihteki birim maliyetler üzerinden yapılan değişiklik esas alınarak hesaplanacak bedel her defasında ödenmesi gerektiğinden, davacı şirketin işlettiği tesisin 145 ada, 18 sayılı parsel için 550 yatak kapasitesinden 650 yatak kapasitesine çıkarılması nedeniyle kapasite artışının belgesine işlendiği ... tarihi itibarıyla ve ... ada, ... sayılı parsel için 547 yatak kapasitesinden 735 yatak kapasitesine çıkarılması nedeniyle kapasite artışının belgesine işlendiği ... tarihi itibarıyla ilgili yıl birim maliyetleri esas alınarak hesaplanan toplam yatırım maliyetinin %3'ü oranında ve ... nolu parsel için 2006 yılına ait 194.116,06 TL ana paraya 240.367,91 TL faiz uygulanarak 434.483,97 TL ve ... nolu parsel için de 2004 yılına ait 157.692 TL ana paraya 290.842,71 TL faiz uygulanarak 448.534,71 TL olmak üzere toplam 883.018,68 TL Orköy bedelinin davacı tarafından ödenmesi gerektiği açıktır.
Uyuşmazlık, 2004 ve 2006 yılındaki kapasite artışlarından kaynaklanan Orköy bedelinin ödenmesinin istenilmesi üzerine olaya 6183 sayılı Kanunun 102. maddesinde yer alan tahsil zamanaşımı hükümlerinin uygulanıp uygulanmayacağı noktasında toplanmaktadır.
Öncelikle, 6831 sayılı Orman Kanunu'nun Ek-3. maddesinde yer alan Orköy gelirine ilişkin düzenleme, 4629 sayılı Bazı Fonların Tasfiyesi Hakkında Kanun'un 1. maddesinin (b) bendi gereğince yürürlükten kaldırılmış ise de; aynı Kanun'un Geçici 1. maddesi gereğince anılan fon gelirinin yürürlükten kaldırılan hükümlere göre tahsil edilmeye devam edileceği ve bu gelirlerin takip ve tahsilinde 6183 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanacağı açıkça kurala bağlandığından, uyuşmazlığın çözümünde 6183 sayılı Kanun hükümlerinden yararlanılması, bu Kanun'da hüküm bulunmayan hallerde genel hükümlere başvurulması gerekmektedir.
6183 sayılı Kanun'un 37. maddesinde, amme alacaklarının hususi kanunlarında belli edilen zamanlarda ödeneceği kurala bağlanmış olup hususi kanunlarında ödeme zamanı tesbit edilmeyen amme alacakları için Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirtilecek usule göre yapılacak tebliğden itibaren bir ay içinde ödeneceği belirtilmiştir. 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunun'un "Orman fonuna katkının taksitlendirilmesi" başlıklı 15. maddesinde, her ne kadar madde başlığı taksitlendirme şeklinde düzenlenmiş ise de madde içeriğinde söz konusu Orköy geliri için bir vade tarihi belirlenmiştir. Buna göre, ormanlarda yer alacak turizm yatırımı belgeli tesislerin, 6831 sayılı Orman Kanunun'un Ek 3 üncü maddesinin (c) fıkrası uyarınca ödemek zorunda oldukları bedelin, tahsis tarihini takip eden üçüncü yıldan itibaren, beş yıl vade ve beş eşit taksitte alınacağı kurala bağlanmıştır. Düzenlemede vade tarihinin belirlenmesi bakımından "tahsis tarihi"nin kriter olarak esas alındığı, kapasite artışından kaynaklı Orköy gelirinin vade tarihinin belirlenmesi için ise kapasite artışının turizm işletme belgesine işlendiği 24/02/2004 ve 03/10/2006 tarihlerinin esas alınması gerekeceği, buna göre, bu tarihleri takip eden üçüncü yıl olan 24/02/2007 ve 03/10/2009 tarihinden itibaren hesaplanan 5 yıl vade tarihlerinin son gününün 24/02/2012 ve 03/10/2014 tarihleri olduğu anlaşılmaktadır.
Buna göre, uyuşmazlığın düğümlendiği nokta, Orköy bedeli istenilmesine ilişkin işlem üzerine ödenen bedelin tazmini istemiyle açılan işbu davada, tahakkuk zamanaşımının mı yoksa tahsil zamanaşımının mı olaya uygulanacağı konusudur.
Bilindiği üzere 6183 sayılı Kanun'un 102. maddesinde düzenlenen tahsil zamanaşımı süresinin işletilebilmesi için usulüne uygun olarak tahakkuk etmiş bir kamu alacağının varlığının şart olduğu, tahakkuk etmiş bu kamu alacağının vadesinin rasladığı takvim yılını takip eden takvim yılı başından itibaren 5 yıl içinde tahsil edilememesi halinde tahsil zamanaşımının gerçekleşeceği açık olup, somut olayda ise, davacı şirketin kapasite artışından kaynaklanan Orköy bedeline ilişkin ödeme yükümlülüğünün, Kültür ve Turizm Bakanlığının ... tarih ve E... sayılı işlemi ile 2004 yılı 5 yıldızlı otel birim maliyeti üzerinden toplam yatırım maliyetinin %3'ü oranında hesaplanan 157.692,00-TL tutar ile ... tarih ve E... sayılı işlemi ile 2006 yılı 5 yıldızlı tatil köyü birim maliyeti üzerinden toplam yatırım maliyetinin %3'ü oranında hesaplanan 194.116,06-TL tutarın ödenmesi gerektiğine ilişkin yazıların bildirimi ile doğduğu, bu sebeple bu işlemlerin tahakkuk işlemi niteliğinde olduğu sonucuna varılmaktadır.
Diğer taraftan, zamanında usulüne uygun tahakkuk işlemi yapılmamış Orköy gelirlerine yönelik olarak davalı idarelerce bu gelirlerin ilanihaye istenebilecek olması turizm yatırımcıları yönünden hukuk güvenliğini sarsacağından bu hususta -6183 sayılı Kanun'un tahsil zamanaşımına ilişkin düzenlemeleri uygulanamadığından- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 146. maddesinde yer alan "Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, her alacak on yıllık zamanaşımına tabidir." kuralının uygulanması gerekmektedir. Zira zamanaşımı müessesesinde alacak hakkını elinde bulunduran kişinin bu hakkını belli bir süre içerisinde borçludan talep etmesi gerekmekte olup bu süre zarfında alacağın talep edilmemesi durumunda borç eksik borç niteliğine dönüşerek borçlu kişiye, borcunu ödemekten kaçınma imkanı vermektedir. Özel borç ilişkilerinde de kamu alacağının takip ve tahsiline ilişkin düzenlemelerde de zamanaşımı müessesesine yönelik düzenlemeler mevcut olup Orköy bedelinin tahsili hususunda bu müessesenin uygulanmaması, eşitlik ilkesine aykırı olduğu gibi borçlu turizm yatırımcısı aleyhine hukuk güvenliğine de aykırı sonuçlar doğuracaktır.
Buna göre, 2634 sayılı Kanun'un 15. maddesinde yer alan vade tarihine ilişkin düzenleme gereği somut olayda davacının ödemesi gereken Orköy gelirlerinin vade tarihlerinin 24/02/2012 ve 03/10/2014 tarihleri olduğu, bu tarihlerden itibaren 10 yıllık genel zamanaşımı süresi hesaplandığında ise 24/02/2022 ve 03/10/2024 tarihine kadar söz konusu gelirin davacıdan tahsil edilebileceği sonucuna varılmaktadır.
Bu itibarla Orköy gelirine yönelik alacak zamanaşımına uğramadığından, davacı şirketin işlettiği tesislerin 550 yatak kapasitesinden 650 yatak kapasitesine çıkarılması ve 547 yatak kapasitesinden 735 yatak kapasitesine çıkarılması nedeniyle kapasite artışının belgesine işlendiği 24/02/2004 ve 03/10/2006 tarihleri itibarıyla 2004 ve 2006 yılları birim maliyetleri esas alınarak hesaplanan toplam yatırım maliyetinin %3'ü oranında ... nolu parsel için 2006 yılına ait 194.116,06 TL ana paraya 240.367,91 TL faiz uygulanarak 434.483,97 TL ve ... nolu parsel için de 2004 yılına ait 157.692 TL ana paraya 290.842,71 TL faiz uygulanarak 448.534,71 TL olmak üzere toplam 883.018,68 TL ödenmesi hukuka uygun olduğundan, davacının ihtirazi kayıtla ödediği tutarın yasal faiziyle birlikte ödenmesi talebinin reddi gerekmektedir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1\. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz istemlerinin kabulüne,
2\. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4\. Kesin olarak 05/11/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.