Karar Detayı

T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/3871
Karar No : 2025/8567

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Sanayi A.Ş.
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, Adana ili, ... ilçesi sınırları içerisinde bulunan ... sicil numaralı ruhsat sahasına ilişkin olarak 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 10. maddesinin 4. fıkrası uyarınca 2020 yılı için 38.066,00 TL idari para cezası verilmesi ile maden üretim faaliyetlerinin durdurulmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davalı idare tarafından 2020 yılı için 38.066,00 TL idari para cezası uygulanmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin sebebi olan "2014 yılına ilişkin işletme faaliyet formunda stok miktarının 16.000 ton olarak beyan edilmesine karşın maden sahasına ilişkin tutulan teknik nezaretçi defterinin 30/12/2014 tarihli kaydında 24.000 ton olarak stok miktarının belirtilmesi ve 2014 yılı işletme faaliyet formunun düzeltilerek revize edilmesi istemine ilişkin davalı idarenin ... tarih ve ... sayılı yazısının davacı şirkete tebliğine rağmen süresi içerisinde bu eksikliğin düzeltilmemesi" nedenine dayalı olarak 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 10/4. maddesi uyarınca 31.054,00-TL idari para cezası uygulanmasına ilişkin işlemi de kapsayan ... tarih ve ... sayılı işlemin dava konusu edildiği ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile davanın "Maden Kanunu'nun 10/4. maddesi gereğince 31.054,00 TL tutarında verilen idari para cezasına ilişkin kısmı yönünden" reddine karar verildiği ve işlemin hukuk aleminde geçerliliğini koruduğu, bu haliyle aynı sebebe dayalı olarak aynı Kanun'un aynı maddesine istinaden uygulanan 31.054,00-TL idari para cezasının güncellenmesi suretiyle güncellenen miktarlar üzerinden 38.066,00-TL idari para cezasının verilmesinin yasal bir dayanağı bulunmadığı gibi mükerrer tahakkuk oluşturacağı anlaşılmakla dava konusu 2020 yılı için 38.066,00 TL idari para cezası verilmesi ve maden üretim faaliyetlerinin durdurulmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemde hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, 2014 yılına ait işletme faaliyet bilgi formunda stok miktarının 16.000 ton beyan edildiği, ancak 24.000 olarak düzeltilerek revize edilmesi konusunda idarelerince 05/08/2019 tarihli yazının 10/08/2019 tarihinde davacıya tebliğ edildiği, Maden Kanunu'nun 10/4 maddesi gereği 2020 yılı yeniden değerleme oranı dikkate alınarak 38.066 TL idari para cezası uygulandığı ve söz konusu eksiklikler tamamlanana kadar davacının üretim faaliyetlerinin durdurulduğu bu konuda Adana Valiliğine 27/02/2020 tarihli yazının yazıldığı belirtilerek kanun hükümleri kapsamında uygulama yapıldığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının kısmen onanması kısmen bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacının Adana ili, Ceyhan ilçesinde ... sicil numaralı II-a grubu işletme ruhsatı bulunmaktadır.
Davacı tarafından 2014 yılı üretimine ilişkin idareye sunulan işletme faaliyet formunda stok miktarının 16.000 ton şeklinde beyan edildiği, fakat 2014 yılı işletme faaliyet formunun 24.000 ton olarak revize edilerek verilmesi istenilmesine rağmen süresi içinde eksiklikler giderilmediğinden bahisle davalının ... tarih ve ... sayılı işlemiyle 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 10/4. maddesi uyarınca 31.054,00-TL idari para cezası verilmiştir. Davalı idarenin anılan işlemi 10/08/2019 tarihinde davacıya tebliğ edilmiş, akabinde faaliyet raporunun süresinde verilmediğinin tespit edildiğinden bahisle 27/02/2020 tarihli dava konusu işlem ile davacı adına Maden Kanunu'nun 10/4 maddesi uyarınca 2020 yılı için 38.066,00-TL idari para cezası verilerek söz konusu eksiklikler tamamlanana kadar madencilik faaliyetinin durdurulmuştur.
Bunun üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
3213 sayılı Maden Kanunu'nun 10. maddesinin 4. fıkrasında, "Beyanlardaki hata ve noksanlıklar, idarenin tespiti ve sorumluların uyarılmasından itibaren iki ay içerisinde düzeltilir. Bu sürede gerekli düzeltmenin yapılmaması halinde 20.000 TL idari para cezası uygulanır ve beyanlardaki hata ve noksanlıklar düzeltilinceye kadar maden üretim faaliyetleri durdurulur." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava konusu işlemin davacıya Maden Kanunu'nun 10/4 maddesi uyarınca 38.066-TL idari para cezası verilmesine ilişkin kısmı yönünden yapılan inceleme:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Dava konusu işlemin davacının maden üretim faaliyetlerinin durdurulmasına ilişkin kısmı yönünden yapılan inceleme:
Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istemiyle açılan davada yapılan yargılama neticesinde, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, dava konusu işlemin davacıya Maden Kanunu'nun 10. maddesinin 4. fıkrası uyarınca verilen 31.054-TL idari para cezası kısmı yönünden açılan davanın reddine karar verildiği, bu karara yönelik istinaf başvurusunun da ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla reddedildiği, bu karara karşı yapılan temyiz incelemesi sonucunda Dairemizin 25/06/2025 tarih ve E:2021/6133, 14:2025/6113 sayılı kararıyla; "olayda, 2014 yılı işletme faaliyet formunun düzeltilerek revize edilmesi istemine ilişkin davalı idarenin 01/02/2018 tarihli yazısının 06/02/2018 tarihinde tebliğ edildiği ve eksikliği gidermek için 2 aylık süre verildiği ancak eksikliğin giderilmediği görüldüğünden Kabahatler Kanunu'nun 5. maddesinde yer verilen kabahatin, failin icraî veya ihmali davranışı gerçekleştirdiği zaman işlenmiş sayılacağı ve neticenin oluştuğu zamanın, bu bakımdan dikkate alınmayacağı düzenlemesi gereğince, eylemin gerçekleştiği tarihin 2018 yılı olarak kabul edilmesi ve eylemin gerçekleştiği tarih olan 2018 yılı için öngörülen ceza miktarının davacıya uygulanması gerektiğinden dava konusu işlem tarihi olan 2019 yılı için yeniden değerleme oranında güncellenen değerler üzerinden idari para cezası kesilmesine dair işlemde idari para cezasının miktarı yönüyle hukuka uyarlılık görülmemiştir.” gerekçesiyle dava konusu işlemin söz konusu kısmına yönelik bozma kararı verildiği, ... Bölge idare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince de Dairemizin bozma kararına uyularak, 10/09/2025 tarih ve E:2025/1337 K:2025/865 sayılı kararı ile, davacı tarafından yapılan istinaf talebinin kabulüne, ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E-..., K:... sayılı kararının, dava konusu işlemin, Maden Kanunu'nun 10. maddesinin 4. fıkrası uyarınca 31.054,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin kısmı yönünden davanın reddine dair kısmının kaldırılmasına, dava konusu işlemin, Maden Kanunu'nun 10. maddesinin 4. fıkrası uyarınca 31.054,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin kısmının da iptaline karar verilmiştir.
Bu bilgiler Işığında incelenen uyuşmazlıkta, davacı adına idari para cezası verilmesine yönelik fiilin, yapılan yargılama neticesinde mahkeme kararları ile ve Dairemiz temyiz incelemesi ile de sabit bulunduğu, işlemin sadece idari para cezasının miktarı yönünden hukuka aykırı kabul edildiği, davalı idarece verilen süre sonuna kadar idarece tespit edilen hata ve noksanlıkların giderilmediğinin anlaşıldığı, bu haliyle davacının madencilik faaliyetlerinin hata ve noksanlık giderilinceye kadar durdurulmasında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, dava konusu işlemin, davacının maden üretim faaliyetlerinin durdurulmasına dair kısmı yönünden iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1\. Temyiz isteminin kısmen reddine, kısmen kabulüne,
2\. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının
a) Dava konusu işlemin, davacının madencilik faaliyetinin durdurulmasına ilişkin kısmı yönünden verilen iptal kararının BOZULMASINA, oyçokluğu
b) Dava konusu işlemin, davacı adına ...-TL idari para cezası verilmesine ilişkin kısmı yönünden verilen iptal kararının ONANMASINA, oybirliği
3\. Bozulan kısım hakkında yeniden karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesine,
4\. Kesin olarak, 12/11/2025 tarihinde karar verildi.


KARŞI OY :
(X)- Dava, davacı şirket tarafından, Adana ili Ceyhan ilçesi sınırları içerisinde bulunan ... sicil numaralı ruhsat sahasına ilişkin olarak 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 10. maddesinin 4. fıkrası uyarınca 2020 yılı için 38.066,00-TL idari para cezası verilmesi ile maden üretim faaliyetlerinin durdurulmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
Uyuşmazlıkta, davacı şirkete Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işlemi ve Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işlemi ile aynı sebebe dayalı olarak, yaklaşık altı ay ara ile idari para cezası verilmesine yönelik işlemler tesis edilmiş olup, söz konusu işlemlerin iptali istemiyle açılan davalarda, sonuç olarak işlemlerin iptaline karar verilmiştir.
Bu nedenle davacının madencilik faaliyetinin durdurulmasına ilişkin olarak ilk derece Mahkemesince verilen iptal kararına karşı istinaf başvurusunun reddine dair Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşüncesiyle çoğunluk kararının bu kısmına katılmıyorum.