Karar Detayı

T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/3191
Karar No : 2025/8563

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... San. A.Ş.
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, Mersin ili, Merkez ilçesi hudutları dahilinde ve uhdesinde bulunan S:... numaralı II (a) grubu maden sahasına ilişkin 3213 sayılı Kanun'un 24/11. maddesi gereğince alınması gereken 7. madde izinlerinin süresi içeresinde idareye verilmediğinden bahisle 247.977,00-TL idari para cezası verilmesi ve işletme ruhsatının iptal edilerek ihalelik saha haline getirilmesine ilişkin Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün ... tarih ve E-... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; uyuşmazlıkta; davacı şirkete uhdesindeki Mersin ili, Merkez ilçesi hudutları dahilindeki S:... sicil numaralı ve 28/06/2010 yürürlük tarihli ruhsata ilişkin 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 7. maddesine göre alınması gereken izinlerin başlangıç süresinin Mahkemelerinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile 07/02/2014 tarihi olarak belirlendiği, karar üzerine davalı idare tarafından Mahkeme kararına aykırı olarak yalnızca bir yıl için süre verildiği, anılan kararın ise Danıştay Sekizinci Dairesi'nin 25/09/2019 tarih ve E:2015/11656, K:2019/7785 sayılı kararı ile onanarak kesinleştiği, davalı idarece üç yıllık süre verilip bu süre sonunda idari para cezası ve ruhsat iptaline yönelik işlemler tesis edilmesi gerekirken 18/02/2015 tarihinden başlamak üzere birer yıllık dönemler için 18/02/2019 tarihine kadar toplam 247.977,00-TL idari para cezası uygulamasına dair işlem ile 7. madde kapsamındaki zorunlu izinlerin Genel Müdürlüğe verilmemiş olması nedeni ile temdit talebi uygun bulunmayarak 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 24/11. maddesi gereğince ... sayılı II-(a) grubu işletme ruhsatının ... tarihi itibarıyla iptal edilerek Kanun'un 30 maddesi hükmüne göre ihalelik saha haline getirilmesine dair işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, davacının ruhsat sahasının idarenin 31/12/2013 tarihli oluru ile küçültüldüğü, davacıya ruhsat yürürlük tarihinden 18/02/2015 tarihine kadar verilen idari para cezasının Sulh Ceza Mahkemesince iptal edildiği, bu tarihten sonraki dönem için de bir yıl ara ile dava konusu işlemdeki idari para cezasının verildiği, davacının ruhsat süresinin 28/06/2020 tarihinde dolduğu, davacının ruhsat temdit talebi üzerine Covid önlemleri kapsamında ek süre ile 28/12/2020 tarihine kadar 7. madde izinlerinin verilebilmesi için davacıya süre tanındığı, 29/12/2020 tarihi itibarıyla 7. madde izinleri sunulmadığından ruhsatın iptal edildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ : Mersin ili, Merkez ilçesi hudutları dahilinde ve davacı uhdesinde bulunan S:... numaralı II (a) grubu maden sahasına ilişkin 3213 sayılı Kanun'un 24/11. maddesi gereğince alınması gereken 7. madde izinlerinin süresi içerisinde idareye verilmediğinden bahisle davacı adına 247.977,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin işlemi yönünden, 18/02/2015-18/02/2016 tarihleri arası için 52.790-TL kısmı yönünden soruşturma zaman aşımına uğraması nedeniyle iptal kararının gerekçesi değiştirilerek onanması gerektiği, 18/02/2016-18/02/2017 tarihleri arası için 54.812-TL idari para cezasının ise davacının 7. madde izinlerini alabilmek için kendisine üç yıl süre verilmesi talebinin zımnen reddine ilişkin işlemin iptaline ilişkin ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararı ile davacının süre uzatımı istediği 07/02/2014-2017 tarihleri arasına denk geldiği için bu dönem için de verilen idari para cezasının bu gerekçe ile iptali gerektiği, 18/02/2017-18/02/2018 tarihleri arası için 62.743-TL, 18/02/2018-18/02/2019 tarihleri arası için 77.632-TL idari para cezası verilmesine ilişkin kısım yönünden ise, Maden Kanunu'nun 7. maddesi kapsamında tamamlanması gereken izinler için ilgili kurumlar nezdinde bir girişimde bulunmadığından davanın reddi gerektiği, dava konusu işlemin işletme ruhsatının 29/12/2020 tarihi itibarıyla iptal edilmesine ilişkin kısmı yönünden ise on yıllık ruhsat süresi sonuna kadar Maden Kanunu'nun 7. maddesi kapsamında tamamlanması gereken izinler alınıp idareye sunulamadığından ruhsat süresinin uzatılmayarak ruhsatın iptaline ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından davanın bu kısmının da reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacının Mersin ili, Merkez ilçesinde S:... sayılı II-a grubu, 28/06/2010-28/06/2020 tarihleri arası geçerli işletme ruhsatı bulunmaktadır.
Davacı tarafından, 28/06/2020 tarihli dilekçesiyle ruhsat süresinin uzatılması istenilmiştir.
Davalı idarenin 06/07/2020 tarihli yazısı ile Maden Kanunu'nun 7. maddesi kapsamındaki izinlerin mücbir sebep hali ilanına istinaden ek olarak verilen süre ile birlikte en geç 28/12/2020 tarihine kadar Genel Müdürlüğe verilmesi gerektiği aksi takdirde süre uzatım talebinin Maden Kanunu'nun 24/11. maddesi gereği değerlendirmeye alınmayacağı belirtilmiştir.
Davacı tarafından 29/12/2020 tarihli dilekçe ile ruhsat sahası için çeşitli gerekçelerle Maden Kanunu'nun 7. maddesi kapsamındaki izinlerin alınamadığı, Çed izni için 24/12/2020 tarihinde, iş yeri açma ve çalışma ruhsatı için 25/12/2020 tarihinde ilgili kurumlara başvurulduğu, orman izni başvurusu yapmak için Çed izninin alınmasının beklenildiği belirtilerek 7. madde izinlerinin idareye sunulması için tarafına ek süre verilmesi talebinde bulunulmuştur.
Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün ... tarihli ... sayılı işlemi ile Maden Kanunu'nun 24/11. maddesi uyarınca 18/02/2015-18/02/2016 dönemi için 52.790-TL, 18/02/2016-18/02/2017 dönemi için 54.812-TL, 18/02/2017-18/02/2018 dönemi için 62.743-TL 18/02/2018-18/02/2019 dönemi için 77.632-TL olmak üzere toplam 247.977-TL idari para cezası verildiği ve on yıllık işletme ruhsat süresinin 28/06/2020 tarihinde sona erdiği, ruhsat yürürlük süresi içinde Covid-19 salgını nedeniyle Bakanlıkça ilan edilen mücbir sebep hali kapsamında verilen ek sürede, 7. madde kapsamında alınması zorunlu izinlerin idarelerine verilmemesi nedeniyle temdit talebi uygun bulunmayarak işletme ruhsatı 29/12/2020 tarihi itibarıyla iptal edilerek ihalelik saha haline getirildiği, bu işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
Maden Kanunu'nun 24. maddesinin 11. fıkrası (dava konusu işlem tarihindeki haliyle) ''7 nci maddeye göre gerekli izinlerin alınmasından itibaren işletme izni verilir. Bu iznin verildiği tarihten itibaren Devlet hakkı alınır. Ruhsat sahibince, işletme ruhsatı yürürlük tarihinden itibaren üç yıl içinde 7 nci maddeye göre alınması gerekli olan çevresel etki değerlendirme kararı, mülkiyet izni, işyeri açma ve çalışma ruhsatı ile Genel Müdürlüğün kayıtlarına işlenmiş alanlar ile ilgili izinlerin Genel Müdürlüğe verilmesini müteakip, işletme izni düzenlenir. Süresi içinde yükümlülükleri yerine getirilmeyen ruhsatlar için her yıl 50.000 TL idari para cezası verilir. İşletme ruhsat süresi sonuna kadar bu fıkrada belirtilen izinlerden dolayı işletme izninin alınamaması hâlinde ruhsat süresi uzatılmaz.'' hükmünü içermektedir.


HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava konusu işlemin işletme ruhsatının 29/12/2020 tarihi itibarıyla iptal edilmesine ilişkin kısmı yönünden yapılan inceleme:
Davacı tarafından, Mersin ili, Merkez ilçesi, ... Köyü sınırları içerisinde kalan küçültülmüş ruhsat sahasına ilişkin olarak ilgili kamu kurum ve kuruluşlarından gerekli izinlerin alınabilmesi için yeni ruhsatın gönderildiği 07/02/2014 tarihinden itibaren üç yıllık işletme ruhsatı izin süresi verilmesi istemiyle yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararı ile ''davacıya 07/02/2014 tarihinde tebliğ edilen yeni ruhsata göre bu sürenin başka bir başvuruya ve başka bir işleme gerek kalmadan başlaması gerektiği anlaşılmış olup, davacı tarafından yapılan başvuru üzerine davalı idare tarafından sürenin kendiliğinden başlayacağı yönünde bilgi verilmesi gerekirken, başvuruya cevap verilmeyerek zımnen reddedildiği, daha sonra tesis edilen 09/06/2014 tarihli işleme göre de davalı idarenin başvuruyu geçici tatil talebi olarak değerlendirerek reddettiğinin anlaşıldığı, davacı tarafından, Mersin ili, Merkez ilçesi, Turunçlu Köyü sınırları içerisinde kalan küçültülmüş ruhsat sahasına ilişkin olarak ilgili kamu kurum ve kuruluşlarından gerekli izinlerin alınabilmesi için yeni ruhsatın gönderildiği 07/02/2014 tarihinden itibaren üç yıllık işletme ruhsatı izin süresi verilmesi istemiyle yapılan başvurunun zımnen reddine dair işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı'' gerekçesiyle işlemin iptaline karar verildiği, anılan kararın Dairemizin 25/09/2019 tarihli, E:2015/11656 K:2019/7785 sayılı kararı ile onanarak kesinleştiği görülmüştür.
Temyize konu ilk derece Mahkemesi kararında yargı kararına aykırı olarak davacıya izinleri sunması için bir yıl süre verildiği belirtilmişse de, söz konusu bu sürenin ... İdare Mahkemesinin ... tarihli, E:... sayılı yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararı üzerine davalı idarenin ... tarihli, ... sayılı oluru gereği ve davacının süre uzatım talebi geçici tatil şeklinde değerlendirilerek 26/02/2014 tarihinden itibaren bir yıl süre verilmesinden ibaret olduğu, söz konusu bir yıllık sürenin mahkemenin nihai kararı üzerine değil yürütmenin durdurulması kararı üzerine ve davacının talebinin yanlış değerlendirilmesiyle verilmiş bir süre olduğu anlaşılmıştır.
Olayda, davacının 26/02/2014 tarihli dilekçesi ile davalı idareden talep ettiği üç yıllık süre 07/02/2014-07/02/2017 tarihleri arasını kapsamaktadır. Dolayısıyla idarece davacıya verilecek süre, davacının talebi doğrultusunda 07/02/2017 tarihini aşamayacaktır. Ancak 18/02/2015 tarihli 6592 sayılı Kanun ile Maden Kanunu'nun 24. maddesinin 11. fıkrasında yapılan değişiklik ile ruhsat sahipleri lehine olacak şekilde Maden Kanunu'nun 7. maddesinde yer alan izinleri on yıllık ruhsat süresinin sonuna kadar alabilme imkanı getirilmiştir. Bu durumda davacının lehine olan mevzuat değişikliği kapsamında söz konusu izinleri alabilmek için ruhsat süresi sonu olan 28/12/2020 tarihine kadar süresi bulunmakta iken bu tarihe kadar izinlerin alınmaması üzerine, Maden Kanunu'nun 24. maddesinin 11. fıkrasının son cümlesinde yer alan ''İşletme ruhsat süresi sonuna kadar bu fıkrada belirtilen izinlerden dolayı işletme izninin alınamaması halinde ruhsat süresi uzatılmaz.'' hükmü gereği ruhsatın temdit edilmeyerek iptaline yönelik tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Öte yandan yargı kararı üzerine davalı idarece bir işlem tesis edilmemişse de davacı tarafından Mersin 1. İdare Mahkemesinin 29/04/2015 tarih ve E:2014/647 K:2015/562 sayılı kararının uygulanması için kendisinin de idareye başvuru yapabileceği gözetilmeden, temyize konu ilk derece Mahkemesince, davalı idare tarafından davacıya üç yıl süre verilip bu süre sonunda ruhsatın iptaline yönelik işlem tesis edilmesi gerektiği gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptal edilmesinde de hukuka uygunluk bulunmamıştır.
Bu itibarla, dava konusu işlemin bu kısmının iptali yönündeki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
Dava konusu işlemin davacı adına 247.000-TL idari para cezası verilmesine ilişkin kısmı yönünden yapılan inceleme:
Davacı tarafından, ruhsat alanının küçültülmesine yönelik talebinin zımnen reddi üzerine açılan davada, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile işlemin iptaline karar verilmiştir. Söz konusu karar, Dairemizin 25/09/2019 tarih ve E:2014/7531, K:2019/7786 sayılı kararı ile onanmış, Dairemizin 27/01/2022 tarih ve E:2020/908, K:2022/344 sayılı kararı ile karar düzeltme istemi reddedilmiştir. Davalı idarece, davacının ruhsat alanı küçültme talebi incelenerek ruhsat alanının küçültülmesinden sonra davacı tarafından, Maden Kanunu'nun 7. maddesinde yer alan izinlerin alınarak idareye sunulması için tarafına yeni ruhsatın gönderildiği 07/02/2014 tarihinden itibaren üç yıl süre verilmesi talebinde bulunulmuştur. Söz konusu talebin zımnen reddedilmesi üzerine ... İdare Mahkemesi E:... esasına kayıtlı dava açılmış ve Mahkemenin ... tarih ve K:... sayılı kararı ile işlemin iptaline karar verilmiştir. Bu karar ise Dairemizin 25/09/2019 tarih ve E:2015/11656, K:2019/7785 sayılı kararı ile onanarak kesinleşmiştir.
Davacı tarafından, Maden Kanunu'nun 7. maddesindeki izinlerin, küçültülmüş ruhsat alanı dikkate alınarak, ilgili kurumlara başvuracak olması nedeni ve ruhsat alanı küçültülmesi ile izinlerin alınabilmesi için kendisine süre verilmesi taleplerinin zımnen reddedilmesi üzerine yukarıda ayrıntısına yer verilen davaların açılmış olması gözetilerek, davacı adına Maden Kanunu'nun 24/11. maddesi uyarınca 18/02/2015-18/02/2016 tarihleri için 52.790-TL, 18/02/2016-18/02/2017 tarihleri için 54.812-TL, 18/02/2017-18/02/2018 tarihleri için 62.743-TL, 18/02/2018-18/02/2019 tarihleri için 77.632-TL idari para cezası verilmesine yönelik işlemde, davacıya atfı kabil bir kusur bulunmadığından, işlemin, davacı adına idari para cezası verilmesine yönelik kısmının iptaline yönelik karar sonucu itibarıyla yerinde olup belirtilen gerekçeyle onanması gerektiği sonucuna varılmıştır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1\. Temyiz isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine,
2\. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının,
a) Dava konusu işlemin, Mersin ili, Merkez ilçesi hudutları dahilinde bulunan S:... numaralı işletme ruhsatının iptal edilerek ihalelik saha haline getirilmesine ilişkin kısmının iptaline yönelik kararın BOZULMASINA,
b) Dava konusu işlemin, Mersin ili, Merkez ilçesi hudutları dahilinde bulunan S:... numaralı II (a) grubu maden sahasına ilişkin 3213 sayılı Kanun'un 24/11. maddesi gereğince alınması gereken 7. madde izinlerinin süresi içeresinde idareye verilmediğinden bahisle davacı adına ...-TL idari para cezası verilmesine yönelik kısmının iptaline ilişkin kararın belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
3\. Bozulan kısım hakkında yeniden karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesine,
4\. Kesin olarak, 12/11/2025 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.


KARŞI OY :
(X)- Bölge İdare Mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkün olup, temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen temyiz nedenleri anılan kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığından, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği görüşüyle aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum.