Danıştay danistay 2022/3183 E. 2025/5475 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/3183
Karar No : 2025/5475

DAVACI : ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
VEKİLLERİ : Av. ...

DAVALILAR : 1- ... Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...

2- ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...

DAVANIN KONUSU :
1- Özel ... Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi adına kesilen 590.061.88 TL ve kanuni faiz tutarının tahsiline ilişkin ... tarih ve ... sayılı ... Valiliği işlemi ile;
2- İşlemin dayanağı olan 05/09/2019 tarih ve 30879 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelik değişikliği ile Yönetmeliğe eklenen Özel Eğitim Kurumları Yönetmeliğinin 25. maddesinin 9. fıkrasının ve;
3- Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü'nün 02/03/2021 tarihli ve 21516515 sayılı Genelgesinin iptali istenilmektedir.

DAVACININ İDDİALARI : 652 sayılı KHK’nın “Özel eğitim giderleri başlıklı” 43. maddesinin 1. fıkrasının, Yönetmeliğin dayanağı olduğu, anılan fıkrada özürlü bireylerin özür grupları ve dereceleri ile özür niteliğine göre eğitim planlarının kapsamının ve eğitim sürelerinin Aile sosyal Politikalar Bakanlığı'nın görüşü alınarak Yönetmelikle belirleneceğinin düzenlendiği, kamera kayıt sistemi ve sonuçları ile ilgili herhangi bir hüküm içermediği, böylece Kanun’da öngörülmeyen bir yaptırımın Yönetmelikle Kanun’a atıf yapmak suretiyle getirildiği, bu durumun normlar hiyerarşisine aykırı olduğu, düzenlemede her ne kadar ceza olduğuna ilişkin bir ifade yer almamakta ise de eğer ceza mahiyetinde düzenlendiyse dahi yine “suç ve cezaların kanuniliği” ilkesine de aykırılık teşkil edeceği, ayrıca düzenlemenin içeriğinde, kamera kayıtlarının tutulması ve muhafazasında kurumdan kaynaklanmayan çeşitli sebeplerle arıza oluşması veya devre dışı kalması gibi mücbir sebep hallerinin düzenlenmediği, dava konusu Genelgenin, Yönetmeliğin 25. maddesinin 9. fıkrasının yargı kararıyla yürütmesinin durdurulması nedeniyle nihai karar verilinceye ve Yönetmelikle düzenleme yapılıncaya kadar uygulamanın ne şekilde olacağına ilişkin olduğu, yürütmenin durdurulması kararı geçici nitelikte olsa da etki bakımından esas karardan farkının bulunmadığı, yargı kararıyla hukuka aykırı olduğu tespit edilen Yönetmelik hükmünün derhal hukuka uygun hale getirilmesi ve bunun da Yönetmelikte düzenleme yapılmak suretiyle uygulanması gerekirken oluşan hukuki boşluğun Genelge ile düzenlenmesinin hukuka aykırı olduğu, bu haliyle düzenlemenin şekil unsuru yönünden hukuka aykırı olduğu, tesis edilen işlemin dayanağının anılan Genelge olduğu, anılan Genelgenin, Yönetmeliğin yürütmesinin durdurulduğu hükmünün hukuka aykırı şekilde uygulanmasını sağladığı, Yönetmelik hükmünün yargı kararı ile yürütülmesinin durdurulması kararının uygulanmasının ancak yeni bir Yönetmelik düzenlemesi ile mümkün olduğu, Genelge ile yargı kararının uygulanamayacağı, yargı kararının uygulanmasına yönelik olarak hukuka uygun bir düzenleme yapılmış olsa hakkında işlem tesis edilmeyeceği, öte yandan; Genelge’de yalnızca birkaç mücbir sebep halleri ile kişilerin her türlü önlemi almasına rağmen öngörülemeyen başkaca nedenlerden ötürü sunulamayan kamera kayıtlarının istisna kabul edildiği, kamera kaydı olmamasına rağmen ilgililerin her türlü delil ve belgeyle kurumlarında eğitimin devam ettiğini ispatlamalarına olanak verilmediği, bu durumun yargı kararında yer alan gerekçelerin yerine getirilmesinden uzak olduğu, hukuka aykırı düzenleyici işlemlere dayanılarak tesis edilen ... Valiliğinin ... tarihli oluru ile davacının Özel ...Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi adına kesilen 590.061.88 TL ve kanuni faizi tutarın ödenmesi talebini içerin işlemin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

DAVALI İDARELERİN SAVUNMALARI :
... BAKANLIĞI'NIN SAVUNMASININ ÖZETİ: Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerine yapılan denetimler ve bu merkezlerde yapılan incelemeler neticesinde bazı kurumların beyan ettikleri dersleri yapmadıkları halde davalı idareden ödenek aldığı ve değişik yollarla kamu zararına yol açtığı, engelli bireylerin ücretsiz eğitim hakkını bitirecek suistimallerde bulunduğunun tespit edildiği, bu nedenle denetimlerde teknolojik yöntemlerden yararlanılmasına karar verildiği, dava konusu Yönetmelikte yapılan düzenlemeler ile kurumlardaki öğrenci sayısının çokluğu ve ödeneklerin geç gönderilmesi halinde karşılaşılacak olan ekonomik istikrarsızlık gibi durumlara önlem olarak yine beyana dayalı ödemelerin kurumlara aktarılması ve kurumların kamera görüntüsü ile yaptığı eğitim beyanını ispatlamasının istendiği, kurumlardaki işleyişin aksamaması için önce ödeneğin aktarılması ve ardından geçmişe dönük olarak İl/İlçe Milli Eğitim Müdürlüklerince kamera görüntülerinin kontrol edilmesine yönelik olarak Yönetmeliğin 29. maddesinin 3. fıkrası ile düzenleme yapıldığı, kameralı görüntüleme uygulamasının başladığı 01/09/2018 tarihinden itibaren sahadan elde edilen verilerden teknolojik imkanların ekonomik çözümlerle görüntü kayıtlarının güvenliğini sağlamaya imkan verdiğinin anlaşıldığı, teknik arızalardan dolayı kamera görüntülerini sunamayan kurum sayısının oldukça az olduğu, düzenlemenin kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanılmasına yönelik olduğu, Milli Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim Kurumları Yönetmeliği’nin 25. maddesinin 9. fıkrasının, Danıştay Sekizinci Dairesi’nin E:2019/8892 esas nolu dosyasında vermiş olduğu yürütmenin durdurulması kararına karşı Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu’na yapılan itiraz neticesinde, İDDK’nın YD İtiraz No: 2021/256 nolu kararıyla itirazın kabul edildiği ve yürütmenin durdurulması kararının kaldırıldığı, 01/03/2021 tarih ve 21516515 sayılı Genelge’nin icrai niteliğinin kalmadığı, bir başka deyişle iptalinin hukuk aleminde herhangi bir etki yaratmayacağı, kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olan davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.

... VALİLİĞİ'NİN SAVUNMASININ ÖZETİ: ... Valiliğinin ... tarihli oluru ile Özel ... Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi adına kesilen 590.061.88 TL ve kanuni faiz tutarının tahsiline ilişkin işlemin hukuka uygun olduğu, 01/09/2018 tarihi itibariyle özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde ders devam takipleri ile ders giriş çıkış saatlerinin takibinin kamera sistemi ile yapılmasının Kanuni zorunluluk olduğu, Milli Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim Kurumları Yönetmeliği’nin 25. maddesinin 9. fıkrasının, Danıştay Sekizinci Dairesi’nin E:2019/8892 esas nolu dosyasında vermiş olduğu yürütmenin durdurulması kararı uyarınca, yargı kararının gereğinin yerine getirilmesi amacıyla Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü'nün 02/03/2021 tarihli ve 21516515 sayılı Genelgesinin yürürlüğe girdiği, dava konusu işlemin de anılan Genelge uyarınca tesis edildiği, davacı şirketin bünyesindeki kurumun sunduğu hizmete ilişkin 2020 Eylül ayının 19'una kadar kamera kayıtlarının bulunmadığı, 20 Eylül-30 Eylül 2020 tarihleri arasında bazı öğrencilerin kamera kayıtlarının bulunduğu, 30 Kasım 2020 tarihinde eğitim verilen 36 öğrenciye ait kamera kayıtlarının bulunmadığı, 30 Ekim 2020 tarihinde bir öğrenciye ait kamera kayıtlarının bulunmadığı, son olarak; 2020 Aralık ayına ait kamera kayıtlarının da sunulamadığının sabit olduğu, dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı, davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ :...
DÜŞÜNCESİ : Davanın kısmen reddi kısmen dava konusu işlemin iptali kısmen karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI : ...
DÜŞÜNCESİ : Dava; ... Valiliğinin ... tarihli Olur'u ile davacı ... Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi adına kesilen 590.061,88 TL'nin kanuni faiz tutarıyla tahsiline ilişkin işlem ile dayanağı 05/09/2019 tarihli ve 30879 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelik değişikliğiyle Özel Eğitim Kurumları Yönetmeliğinin 25. maddesine eklenen 9. fıkranın ve Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü'nün 02/03/2021 tarihli ve 21516515 sayılı Genelgesinin iptali istemiyle açılmıştır.
Dava açma tarihinden sonra 14/6/2024 tarihli ve 32576 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan değişiklikle dava konusu edilen Yönetmelik hükmünün değişikliğe uğramış olduğu anlaşılmakla birlikte, bunun bakılan davanın esasını incelemeye engel oluşturmadığı görülmektedir.
652 sayılı Özel Barınma Hizmeti Veren Kurumlar ve Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin "Özel eğitim giderleri" başlıklı 43. maddesinde "(1) Özürlü sağlık kurulu raporu düzenlemeye yetkili sağlık kurum veya kuruluşlarınca verilen sağlık kurulu raporuyla asgarî % 20 oranında özürlü olduğu tespit edilen ve özel eğitim değerlendirme kurulları tarafından da eğitsel değerlendirme ve tanılamaları yapılarak 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu kapsamında açılan özel eğitim okulları ile özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde verilen destek eğitimini almaları uygun görülen görme, işitme, dil-konuşma, spastik, zihinsel, ortopedik veya ruhsal özürlü bireylerin eğitim giderlerinin her yıl Maliye Bakanlığınca belirlenen tutarı, Bakanlık bütçesine bu amaçla konulan ödenekten karşılanır. Bu özürlü bireylerin özür grupları ve dereceleri ile özür niteliğine göre eğitim programlarının kapsamı ve eğitim süreleri, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının görüşü alınmak suretiyle yönetmelikle belirlenir.
(2) Birinci fıkrada belirtilen eğitim hizmetini sunan veya yararlananların gerçek dışı beyanda bulunmak suretiyle fazladan ödemeye sebebiyet vermeleri durumunda bu tutarlar, iki katı ve kanunî faiziyle birlikte ilgililerden müteselsilen tahsil edilir. Bu fiillerin özel eğitim okulları ile özel eğitim ve rehabilitasyon merkezleri tarafından tekrarı hâlinde, ayrıca kurum açma izinleri iptal edilir." hükmüne yer verilmiştir. 18/05/012 tarihli ve 28296 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Millî Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim Kurumları Yönetmeliği'nin (dava açma tarihinde yürürlükte olan haliyle), "Günlük çalışma saatleri ve devam devamsızlık takibi" başlıklı 25. maddesinin 9. fıkrasında; "(Ek:RG-5/9/2019-30879) Kurumlar, engelli birey ve eğitim personelinin yüzünün net bir biçimde görülebileceği şekilde kamera sistemini kurmakla ve elektrik kesintisi, kayıtların kaybolması, teknik arıza gibi durumlarda kayıt alınmasının kesintiye uğramaması için her türlü önlemi alır. Verilen destek eğitimlerine ilişkin kamera görüntülerinin sunulamaması halinde gerçekleşen ödemelerle ilgili olarak 652 sayılı Özel Barınma Hizmeti Veren Kurumlar ve Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 43 üncü maddesinin ikinci fıkrası hükümleri uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.
18/05/2012 tarih ve 28296 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Milli Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim Kurumları Yönetmeliği'nin dava konusu 25. maddesinin 9. fıkrası yönünden yapılan inceleme:
Milli Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim Kurumları Yönetmeliği'nin 25. maddesine eklenen 9. fıkranın iptali istemiyle Danıştay Sekizinci Dairesinin E:2019/8892 sayılı esasında açılan başka bir davada; anılan Dairenin 17/09/2019 tarih ve E:2019/8892 sayılı kararıyla; kamera kayıtlarını sunma yükümlülüğü altında bulunan kurumların verdikleri eğitim hizmetine ilişkin kamera görüntülerini davalı idareye sunamaması halinde; eğitim giderlerinin davalı idarece karşılanan tutarının iki katı ve kanunî faiziyle birlikte ilgililerden müteselsilen tahsil edilmesi ve bu fiillerin özel eğitim okulları ile özel eğitim ve rehabilitasyon merkezleri tarafından tekrarı hâlinde, ayrıca kurum açma izinlerinin iptal edilmesi şeklinde ağır bir yaptırım ile karşı karşıya kalacağı anlaşılmış olup; anılan düzenlemede kurumlarca kamera kayıtlarının sunulamamasına ilişkin herhangi bir mücbir sebep haline yer verilmediği, bilakis kurumların kamera görüntülerini sunamadığı her durum ve koşulda 652 sayılı KHK’nın 43. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan yaptırım ile karşı karşıya kalacağı, anılan madde hükmünde kamera görüntülerinin sunulmaması halinde gerçekleşen ödemelerle ilgili olarak kendi kusurlarından kaynaklanmayan bir nedenle idareye karşı kamera görüntülerini sunma yükümlülüklerini yerine getiremeyen özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinin durumunun gözetilmediği ve bu kapsamda mücbir sebep sayılabilecek hallere yer verilmediği gerekçesiyle düzenlemenin yürütmesinin durdurulmasına karar verilmiş iken, anılan karara davalı idarece itiraz edilmiş ve Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun YD İtiraz No: 2021/256 sayılı kararıyla; idareye karşı bir taahhüdün veya yükümlülüğün yerine getirilmesini engelleyen, idarenin muhatabı kişilerin kusurundan kaynaklanmayan ve kişilerin ortadan kaldırmaya gücünün yetmeyeceği olaylar olarak tanımlanabilen mücbir sebebin, hukukun genel ilkelerinden biri olarak kabul edildiği dikkate alındığında, dava konusu düzenlemede mücbir sebeplerden bahsedilmemesinin, bu sebeplerin kabul edilmeyeceği anlamına gelmediği, hukukun genel prensipleri çerçevesinde mücbir sebeplerin dikkate alınacağının açık olduğu tartışmasız olduğundan, düzenlemede mücbir sebep hallerine yer verilmemiş olmasının düzenlemeyi hukuka aykırı hale getirmeyeceği, elektrik kesintisi, kayıtların kaybolması, teknik arıza gibi durumlarda kayıt alınmasının kesintiye uğramaması için her türlü önlemi almak özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinin yükümlülüğünde olup, bu yükümlülükler yerine getirilmiş olmasına karşın bir sorunun mevcudiyeti halinde, tesis edilen işleme karşı açılacak davada, gerekli tedbirlerin alınıp alınmadığı hususunun da irdelenebileceği gerekçesiyle itirazın kabulü ile yürütmenin durdurulması isteminin kabulü yolundaki kararın kaldırılmasına karar verilmiştir.
Dolayısıyla; dava konusu Milli Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim Kurumları Yönetmeliğinin 25. maddesinin 9. fıkrası, yukarıda yer alan yargı kararı uyarınca yürürlükte olduğundan düzenlemede hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.
Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü'nün dava konusu 02/03/2021 tarihli ve 21516515 sayılı Genelgesi yönünden yapılan inceleme:
Davacı tarafından yürütmenin durdurulması kararı geçici nitelikte olsa da etki bakımından esas karardan farkının bulunmadığı, yargı kararıyla hukuka aykırı olduğu tespit edilen Yönetmelik hükmünün derhal hukuka uygun hale getirilmesi ve bunun da Yönetmelikte düzenleme yapılmak suretiyle uygulanması gerekirken oluşan hukuki boşluğun Genelge ile düzenlenmesinin hukuka aykırı olduğu, bu haliyle düzenlemenin şekil unsuru yönünden hukuka aykırı olduğu, esastan ise; yalnızca birkaç mücbir sebep halleri ile kişilerin her türlü önlemi almasına rağmen öngörülemeyen başkaca nedenlerden ötürü sunulamayan kamera kayıtlarının istisna kabul edildiği, kamera kaydı olmamasına rağmen ilgililerin her türlü delil ve belgeyle kurumlarında eğitimin devam ettiğini ispatlamalarına olanak verilmediği ileri sürülmekte ise de;
Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü'nün 02/03/2021 tarihli ve 21516515 sayılı Genelgesinin; yukarıda değinilen Danıştay Sekizinci Dairesi kararı uyarınca yürütmesi durdurulan düzenleme açısından esas karar verilinceye veya mevzuat düzenlemesi yapılıncaya kadar oluşan hukuki boşluğun doldurulmasına yönelik olup; düzenlemede şekli yönden hukuka aykırılık bulunmadığından, anılan düzenlemenin yargı kararının gereğini yerine getirip getirmediği hususları yönünden esastan incelenmesi gerekmektedir.
Anılan Genelge'de kurumların, engelli birey ve eğitim personelinin yüzünün net bir biçimde görülebileceği şekilde kamera sistemini kurmakla ve elektrik kesintisi, kayıtların kaybolması, teknik arıza gibi durumlarda kayıt alınmasının kesintiye uğramaması için her türlü önlemi almakla yükümlü olduğu, kamera görüntülerinin deprem, sel, heyelan, yangın gibi doğal afet veya her türlü önlem alınmasına rağmen öngörülemeyen başka bir nedenlerden ötürü sunulamadığı hallerde, durum yetkili resmi veya özel makam ya da kuruluşlardan alınacak belgelerle tespit ettirileceği ve değerlendirmek üzere bir iş günü içerisinde il/ilçe milli eğitim müdürlüğüne sunulacağı, verilen destek eğitimlerine ilişkin kamera görüntülerinin mücbir sebep olarak nitelendirilecek bir durum olmaksızın sunulamaması halinde gerçekleşen ödemelerle ilgili olarak 652 sayılı Özel Barınma Hizmeti Veren Kurumlar ve Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 43 üncü maddesinin ikinci fıkrası hükümlerinin uygulanacağı, kurumların kamera görüntüleme sisteminin kesintisiz çalışmasını sağlamak üzere; kayıt cihazının doğru ayarlandığı, düzgün çalıştığı ve eksiksiz kaydettiğine dair günlük imzalı bir kontrol listesi tutma, kayıt cihazının bozulması veya çalınması nedeniyle görüntülerin kaybolmasını önlemek amacıyla harici veya internet tabanlı bulut depolama sistemi kullanma, elektrik kesintilerine karşı elektrik hattını kesintisiz güç kaynağı ile besleme, kamera ve kayıt cihazını UPS ile koruma veya jeneratör bulundurma gibi alternatif tedbirleri almak zorunda olduğu, bu alternatiflerin örnek kabilinden sayıldığı, kurumların hukuka uygun olmak kaydıyla kamera görüntülerinin eksiksiz ve günü gününe tutulmasını garanti altına alacak farklı sistemler geliştirebileceği ve kullanabileceği, kamera kayıtlarının eksiksiz ve günü gününe tutulması için alternatif tedbirleri almayan kurumların bu tedbirleri almamalarından dolayı yaşayacakları aksaklıkların mücbir sebep olarak değerlendirilmeyeceği belirtilmiş olup; anılan düzenleme ile yargı kararının gereğinin yerine getirildiği anlaşılmaktadır.
Bu itibarla, anılan düzenlemede hem şekil unsuru yönünden hem esas açısından hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Davacı ... Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi adına kesilen 590.061,88 TL'nin kanuni faiz tutarıyla tahsiline ilişkin dava konusu işlemin incelemesine gelince:
Uyuşmazlığın; davacı şirkete ait özel eğitim kurumunda eğitim verilmediği halde eğitim verilmiş gibi gösterilerek yersiz ve haksız ödemeye sebebiyet vermekten değil; mevzuat hükümleri uyarınca kurmakla yükümlü olduğu kamera kayıt sisteminin eksiksiz ve sorunsuz çalışmasını sağlayarak yetkili birime bu kayıtların tamamını sunmak yolundaki yükümlülüğünü sağlamak adına alması gereken tedbirleri alıp almadığı hususundan kaynaklandığı görülmektedir.
Her ne kadar; kurumda kurulan kamera kayıt sisteminde yaşanan kapasite düşüşü neticesinde kamera görüntülerinin silinmesi olayında kurumun herhangi bir kusuru bulunmadığı, teknik bir konu olması nedeniyle teknik yeterliliği olmayan kişilerce bu durumun anlaşılamayacağı, teknik bir inceleme neticesinde sorunun anlaşılabileceği yolunda rapor bulunmakta ise de; yukarıda yer alan Genelge'de de belirtildiği üzere, kayıt cihazının doğru ayarlandığı, düzgün çalıştığı ve eksiksiz kaydettiğine dair günlük imzalı bir kontrol listesinin tutulmadığı, kayıt cihazının bozulması veya çalınması nedeniyle görüntülerin kaybolmasını ihtimaline karşı harici veya internet tabanlı bulut depolama sistemi kullanma gibi ek tedbirlerin veyahut da Genelge'de belirtilmemiş olmakla birlikte kurumca hukuka uygun olmak kaydıyla başkaca bir tedbirin alınmadığı görülmekte olduğundan; ... Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi adına kesilen 590.061.88 TL'nin kanuni faiziyle birlikte tahsiline ilişkin davalı ... Valiliğinin ... tarihli işleminde de hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, yasal dayanaktan yoksun bulunan davanın reddine karar verilmesi gerektiği, düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince duruşma için taraflara önceden bildirilen 11/06/2025 tarihinde, davacı vekili Av. ...'nın ve davalı Milli Eğitim Bakanlığı vekili Av. ...'in geldiği, davalı ... Valiliği vekili Av. ...'in gelmediği, Danıştay Savcısının hazır olduğu görülmekle, açık duruşmaya başlandı. Taraflara usulüne uygun olarak söz verilerek dinlendikten ve Danıştay Savcısının düşüncesi alındıktan sonra taraflara son kez söz verilip, duruşma tamamlandı. Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ SÜREÇ :
Özel ... Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi adına kesilen 590.061.88 TL ve kanuni faiz tutarının tahsiline ilişkin ... tarih ve ... sayılı ... Valiliği işlemi ile işlemin dayanağı olan 05/09/2019 tarih ve 30879 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelik değişikliği ile Yönetmeliğe eklenen Özel Eğitim Kurumları Yönetmeliğinin 25. maddesinin 9. fıkrasının ve Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü'nün 02/03/2021 tarihli ve 21516515 sayılı Genelgesinin iptali istemiyle görülmekte olan dava açılmıştır.

İNCELEME VE GEREKÇE :
İLGİLİ MEVZUAT:
652 sayılı Özel Barınma Hizmeti Veren Kurumlar ve Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin "Özel eğitim giderleri" başlıklı 43. maddesinde; "(1) Özürlü sağlık kurulu raporu düzenlemeye yetkili sağlık kurum veya kuruluşlarınca verilen sağlık kurulu raporuyla asgarî % 20 oranında özürlü olduğu tespit edilen ve özel eğitim değerlendirme kurulları tarafından da eğitsel değerlendirme ve tanılamaları yapılarak 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu kapsamında açılan özel eğitim okulları ile özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde verilen destek eğitimini almaları uygun görülen görme, işitme, dil-konuşma, spastik, zihinsel, ortopedik veya ruhsal özürlü bireylerin eğitim giderlerinin her yıl Maliye Bakanlığınca belirlenen tutarı, Bakanlık bütçesine bu amaçla konulan ödenekten karşılanır. Bu özürlü bireylerin özür grupları ve dereceleri ile özür niteliğine göre eğitim programlarının kapsamı ve eğitim süreleri, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının görüşü alınmak suretiyle yönetmelikle belirlenir.
(2) Birinci fıkrada belirtilen eğitim hizmetini sunan veya yararlananların gerçek dışı beyanda bulunmak suretiyle fazladan ödemeye sebebiyet vermeleri durumunda bu tutarlar, iki katı ve kanunî faiziyle birlikte ilgililerden müteselsilen tahsil edilir. Bu fiillerin özel eğitim okulları ile özel eğitim ve rehabilitasyon merkezleri tarafından tekrarı hâlinde, ayrıca kurum açma izinleri iptal edilir." hükmüne yer verilmiştir.
18/05/2012 tarihli ve 28296 sayılı Millî Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim Kurumları Yönetmeliği'nin "Günlük çalışma saatleri ve devam devamsızlık takibi" başlıklı 25. maddesinin 9. fıkrasının dava tarihinde yürürlükte olan halinde; "(Ek:RG-5/9/2019-30879) Kurumlar, engelli birey ve eğitim personelinin yüzünün net bir biçimde görülebileceği şekilde kamera sistemini kurmakla ve elektrik kesintisi, kayıtların kaybolması, teknik arıza gibi durumlarda kayıt alınmasının kesintiye uğramaması için her türlü önlemi alır. Verilen destek eğitimlerine ilişkin kamera görüntülerinin sunulamaması halinde gerçekleşen ödemelerle ilgili olarak 652 sayılı Özel Barınma Hizmeti Veren Kurumlar ve Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 43 üncü maddesinin ikinci fıkrası hükümleri uygulanır." hükmüne yer verilmiş olup; anılan maddede 14/06/2024 tarih ve 32576 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Millî Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim Kurumları Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 22. maddesiyle yapılan değişiklikle; "Kurumlar, özel eğitim ihtiyacı olan birey ve eğitim personelinin yüzünün net bir biçimde görülebileceği şekilde kamera sistemini kurar ve elektrik kesintisi, kayıtların kaybolması, teknik arıza gibi durumlarda kayıt alınmasının kesintiye uğramaması için her türlü önlemi alır. Kurumlar, kamera görüntüleme sisteminin kesintisiz çalışmasını sağlamak üzere;
a) Kayıt cihazının doğru ayarlandığı, düzgün çalıştığı ve eksiksiz kaydettiğine dair günlük imzalı bir kontrol listesi tutma,
b) Kayıt cihazının bozulması veya çalınması nedeniyle görüntülerin kaybolmasını önlemek amacıyla harici veya internet tabanlı bulut depolama sistemi kullanma,
c) Elektrik kesintilerine karşı elektrik hattını kesintisiz güç kaynağı ile besleme, kamera ve kayıt cihazını UPS ile koruma veya jeneratör bulundurma, gibi alternatif tedbirleri almak zorundadır. Kamera kayıtlarının eksiksiz ve günü gününe tutulması için alternatif tedbirleri almayan kurumların bu tedbirleri almamalarından dolayı yaşayacakları aksaklıklar mücbir sebep olarak değerlendirilmez." kuralı benimsenmiştir.
Dava konusu Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü'nün 02/03/2021 tarihli ve 21516515 sayılı Genelgesi'nde "... Danıştay Sekizinci Dairesinin 17/09/2020 tarih ve E:2019/8892 sayılı yürütmenin durdurulması kararı uyarınca ilgi (a) Yönetmeliğin 25 inci maddesinin dokuzuncu fıkrasının; Danıştay tarafından nihai karar verilinceye veya mevzuat hükmünde değişiklik yapılıncaya kadar uygulamasının nasıl gerçekleştirileceği ilgi (b) Makam Onayı ile belirlenmiştir.
Bu kapsamda ilgili hükmün; “Kurumlar, engelli birey ve eğitim personelinin yüzünün net bir biçimde görülebileceği şekilde kamera sistemini kurmakla ve elektrik kesintisi, kayıtların kaybolması, teknik arıza gibi durumlarda kayıt alınmasının kesintiye uğramaması için her türlü önlemi almakla yükümlüdür. Kamera görüntülerinin deprem, sel, heyelan, yangın gibi doğal afet veya her türlü önlem alınmasına rağmen öngörülemeyen başka bir nedenlerden ötürü sunulamadığı hallerde, durum yetkili resmi veya özel makam ya da kuruluşlardan alınacak belgelerle tespit ettirilir ve değerlendirmek üzere bir iş günü içerisinde il/ilçe milli eğitim müdürlüğüne sunulur. Verilen destek eğitimlerine ilişkin kamera görüntülerinin mücbir sebep olarak nitelendirilecek bir durum olmaksızın sunulamaması halinde gerçekleşen ödemelerle ilgili olarak 652 sayılı Özel Barınma Hizmeti Veren Kurumlar ve Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 43 üncü maddesinin ikinci fıkrası hükümleri uygulanır.” şeklinde uygulanması uygun görülmüştür.
Ayrıca kameralı görüntüleme sisteminin zorunlu olarak uygulandığı 1 Eylül 2018 tarihinden bu yana en sık karşılaşılan aksaklıkların, kayıt cihazının bozulması ve görüntülerin kaybolması, kayıt cihazının yanlış ayarlanması nedeniyle uzun süre kayıt yapmaması, elektrik kesintisi ve kayıt cihazının çalınması durumları olduğu görülmüştür. Bu çerçevede, maddenin uygulanmasına dair iş ve işlemler yürütülürken aşağıda yer verilen açıklamalar esas alınacaktır:
1- Kurumlar, engelli birey ve eğitim personelinin yüzünün net bir biçimde görülebileceği şekilde kamera sistemini kurmakla, sistemin kesintisiz çalışmasını ve depolama yapmasını sağlamakla yükümlüdür.
2- Kurumlar, kamera görüntüleme sisteminin kesintisiz çalışmasını sağlamak üzere:
\- Kayıt cihazının doğru ayarlandığı, düzgün çalıştığı ve eksiksiz kaydettiğine dair günlük imzalı bir kontrol listesi tutma,
\- Kayıt cihazının bozulması veya çalınması nedeniyle görüntülerin kaybolmasını önlemek amacıyla harici veya internet tabanlı bulut depolama sistemi kullanma,
\- Elektrik kesintilerine karşı elektrik hattını kesintisiz güç kaynağı ile besleme, kamera ve kayıt cihazını UPS ile koruma veya jeneratör bulundurma gibi alternatif tedbirleri almak zorundadır.
3- Bu alternatifler örnek kabilinden sayılmış olup kurumlar hukuka uygun olmak kaydıyla kamera görüntülerinin eksiksiz ve günü gününe tutulmasını garanti altına alacak farklı sistemler geliştirebilir ve kullanabilir.
4- Kamera kayıtlarının eksiksiz ve günü gününe tutulması için alternatif tedbirleri almayan kurumların bu tedbirleri almamalarından dolayı yaşayacakları aksaklıklar mücbir sebep olarak değerlendirilmez. Diğer bir deyişle her hal değil ancak “kurum gerekli her türlü tedbiri alsaydı dahi o aksaklık yine yaşanacaktı” denilebilen haller mücbir sebep olarak değerlendirilecektir.
5- Milli Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim Kurumları Yönetmeliğinin 25 inci maddesinin dokuzuncu fıkrasının yürürlüğe girdiği 05 Eylül 2019 tarihi ile yürütmenin durdurulması kararının Bakanlığımıza tebliğ edildiği 29 Ocak 2021 tarihleri arasında; Yönetmeliğin 25 inci maddesinin dokuzuncu fıkrasının ihlal edildiği gerekçesiyle 652 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 43 üncü maddesinin ikinci fıkrası gereği kendisine idari yaptırım uygulanan/uygulanacak kurumlardan (ihlal ile cezanın uygulanmasının tamamlanması arasında hangi aşamada olursa olsun) yaptırıma esas alınan fiilleri mücbir sebep olarak nitelendirilebilecek olanlar hakkında yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda yeniden değerlendirme yapılır.
6- Ayrıca tüm bu açıklamalara ilave olarak kameralı görüntüleme sisteminin çalışmadığı günler için eğitim planlaması yapılmaz ve aksaklık giderilene kadar Milli Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim Kurumları Yönetmeliğinin 24 üncü maddesinin dördüncü fıkrası hükmü uygulanır. İlgi (a) Yönetmeliğin 25 inci maddesinin dokuzuncu fıkrasındaki hükmün, Danıştay tarafından nihai karar verilinceye veya mevzuat hükmünde değişiklik yapılıncaya kadar yukarıda belirtilen esaslar çerçevesinde uygulanması gerekmektedir." açıklamaları yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
18/05/2012 tarih ve 28296 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Milli eğitim Bakanlığı Özel Eğitim Kurumları Yönetmeliği'nin 25. maddesinin 9. fıkrası yönünden yapılan inceleme:
Dava konusu Yönetmeliğin "Günlük çalışma saatleri ve devam devamsızlık takibi" başlıklı 25. maddesinin 9. fıkrasının dava tarihi itibariyle yürürlükte olan halinin, 14/06/2024 tarih ve 32576 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Millî Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim Kurumları Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 22. maddesiyle değiştirildiği görüldüğünden karar tarihinde yürürlükte bulunmayan düzenleme hakkında karar verilmesine hukuken olanak bulunmadığından, konusu kalmayan davanın bu kısmı hakkında karar verilmesine yer olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü'nün 02/03/2021 tarihli ve 21516515 sayılı Genelgesi yönünden yapılan inceleme:
Dava konusu Yönetmeliğin 25. maddesinin 9. fıkrasının iptali istemiyle açılan Dairemiz esasına kayıtlı bir başka davada; Dairemizin 17/09/2019 tarih ve E:2019/8892 sayılı kararıyla; kamera kayıtlarını sunma yükümlülüğü altında bulunan kurumların verdikleri eğitim hizmetine ilişkin kamera görüntülerini davalı idareye sunamaması halinde; eğitim giderlerinin davalı idarece karşılanan tutarının iki katı ve kanunî faiziyle birlikte ilgililerden müteselsilen tahsil edilmesi ve bu fiillerin özel eğitim okulları ile özel eğitim ve rehabilitasyon merkezleri tarafından tekrarı hâlinde, ayrıca kurum açma izinlerinin iptal edilmesi şeklinde ağır bir yaptırım ile karşı karşıya kalacağı anlaşılmış olup; anılan düzenlemede kurumlarca kamera kayıtlarının sunulamamasına ilişkin herhangi bir mücbir sebep haline yer verilmediği, bilakis kurumların kamera görüntülerini sunamadığı her durum ve koşulda 652 sayılı KHK’nın 43. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan yaptırım ile karşı karşıya kalacağı, anılan madde hükmünde kamera görüntülerinin sunulmaması halinde gerçekleşen ödemelerle ilgili olarak kendi kusurlarından kaynaklanmayan bir nedenle idareye karşı kamera görüntülerini sunma yükümlülüklerini yerine getiremeyen özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinin durumunun gözetilmediği ve bu kapsamda mücbir sebep sayılabilecek hallere yer verilmediği gerekçesiyle düzenlemenin yürütmesinin durdurulmasına karar verilmiştir.
Anılan karara davalı idarece itiraz edilmiş olup; Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun YD İtiraz No: 2021/256 sayılı kararıyla; idareye karşı bir taahhüdün veya yükümlülüğün yerine getirilmesini engelleyen, idarenin muhatabı kişilerin kusurundan kaynaklanmayan ve kişilerin ortadan kaldırmaya gücünün yetmeyeceği olaylar olarak tanımlanabilen mücbir sebebin, hukukun genel ilkelerinden biri olarak kabul edildiği dikkate alındığında, dava konusu düzenlemede mücbir sebeplerden bahsedilmemesinin, bu sebeplerin kabul edilmeyeceği anlamına gelmediği, hukukun genel prensipleri çerçevesinde mücbir sebeplerin dikkate alınacağının açık olduğu tartışmasız olduğundan, düzenlemede mücbir sebep hallerine yer verilmemiş olmasının düzenlemeyi hukuka aykırı hale getirmeyeceği, elektrik kesintisi, kayıtların kaybolması, teknik arıza gibi durumlarda kayıt alınmasının kesintiye uğramaması için her türlü önlemi almak özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinin yükümlülüğünde olup, bu yükümlülükler yerine getirilmiş olmasına karşın bir sorunun mevcudiyeti halinde, tesis edilen işleme karşı açılacak davada, gerekli tedbirlerin alınıp alınmadığı hususunun da irdelenebileceği gerekçesiyle itirazın kabulü ile yürütmenin durdurulması isteminin kabulü yolundaki kararın kaldırılmasına karar verilmiştir.
Davacı tarafından yürütmenin durdurulması kararı geçici nitelikte olsa da etki bakımından esas karardan farkının bulunmadığı, yargı kararıyla hukuka aykırı olduğu tespit edilen Yönetmelik hükmünün derhal hukuka uygun hale getirilmesi ve bunun da Yönetmelikte düzenleme yapılmak suretiyle uygulanması gerekirken oluşan hukuki boşluğun Genelge ile düzenlenmesinin hukuka aykırı olduğu, bu haliyle düzenlemenin şekil unsuru yönünden hukuka aykırı olduğu, içeriği yönünden Genelgenin 3. paragrafı yönünden; yalnızca birkaç mücbir sebep halleri ile kişilerin her türlü önlemi almasına rağmen öngörülemeyen başkaca nedenlerden ötürü sunulamayan kamera kayıtlarının istisna kabul edildiği, kamera kaydı olmamasına rağmen ilgililerin her türlü delil ve belgeyle kurumlarında eğitimin devam ettiğini ispatlamalarına olanak verilmediği, bu haliyle eksik düzenlendiği ileri sürülmektedir.
Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü'nün 02/03/2021 tarihli ve 21516515 sayılı Genelgesi; Danıştay Sekizinci Dairenin 17/09/2020 tarihli ve 2019/8892 Esas sayılı yürütmenin durdurulması kararı uyarınca yürütmesi durdurulan düzenleme açısından esas karar verilinceye veya mevzuat düzenlemesi yapılıncaya kadar oluşan hukuki boşluğun doldurulmasına yönelik olup; düzenlemede şekli yönden hukuka aykırılık bulunmadığından, anılan düzenlemenin yargı kararının gereğini yerine getirip getirmediği hususları yönünden incelenmesi gerekmektedir.
Anılan Genelge'de kurumların, engelli birey ve eğitim personelinin yüzünün net bir biçimde görülebileceği şekilde kamera sistemini kurmakla ve elektrik kesintisi, kayıtların kaybolması, teknik arıza gibi durumlarda kayıt alınmasının kesintiye uğramaması için her türlü önlemi almakla yükümlü olduğu, kamera görüntülerinin deprem, sel, heyelan, yangın gibi doğal afet veya her türlü önlem alınmasına rağmen öngörülemeyen başka bir nedenlerden ötürü sunulamadığı hallerde, durum yetkili resmi veya özel makam ya da kuruluşlardan alınacak belgelerle tespit ettirileceği ve değerlendirmek üzere bir iş günü içerisinde il/ilçe milli eğitim müdürlüğüne sunulacağı, verilen destek eğitimlerine ilişkin kamera görüntülerinin mücbir sebep olarak nitelendirilecek bir durum olmaksızın sunulamaması halinde gerçekleşen ödemelerle ilgili olarak 652 sayılı Özel Barınma Hizmeti Veren Kurumlar ve Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 43 üncü maddesinin ikinci fıkrası hükümlerinin uygulanacağı, kurumların kamera görüntüleme sisteminin kesintisiz çalışmasını sağlamak üzere; kayıt cihazının doğru ayarlandığı, düzgün çalıştığı ve eksiksiz kaydettiğine dair günlük imzalı bir kontrol listesi tutma, kayıt cihazının bozulması veya çalınması nedeniyle görüntülerin kaybolmasını önlemek amacıyla harici veya internet tabanlı bulut depolama sistemi kullanma, elektrik kesintilerine karşı elektrik hattını kesintisiz güç kaynağı ile besleme, kamera ve kayıt cihazını UPS ile koruma veya jeneratör bulundurma gibi alternatif tedbirleri almak zorunda olduğu, bu alternatiflerin örnek kabilinden sayıldığı, kurumların hukuka uygun olmak kaydıyla kamera görüntülerinin eksiksiz ve günü gününe tutulmasını garanti altına alacak farklı sistemler geliştirebileceği ve kullanabileceği, kamera kayıtlarının eksiksiz ve günü gününe tutulması için alternatif tedbirleri almayan kurumların bu tedbirleri almamalarından dolayı yaşayacakları aksaklıkların mücbir sebep olarak değerlendirilmeyeceği belirtilmiş olup; anılan düzenleme ile yargı kararının gereğinin yerine getirildiği anlaşılmaktadır.
Bu itibarla, anılan düzenlemede hem şekil unsuru yönünden hem esas açısından hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Öte yandan; dava konusu Yönetmeliğin "Günlük çalışma saatleri ve devam devamsızlık takibi" başlıklı 25. maddesinin 9. fıkrasının, 14/06/2024 tarih ve 32576 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Millî Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim Kurumları Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 22. maddesiyle değiştirilerek kamera kaydı sunma konusunda kurumların yükümlülükleri yönüyle alternatif tedbirler açıklanmak suretiyle kamera kayıtlarının eksiksiz ve günü gününe tutulması için alternatif tedbirleri almayan kurumların bu tedbirleri almamalarından dolayı yaşayacakları aksaklıklar mücbir sebep olarak değerlendirilmeyeceği yolunda düzenleme yapıldığı görüldüğünden, karar tarihi itibarıyla Genelgenin icrailiğinin tükendiği -süreli ve sınırlı bir döneme ilişkin olması münasebetiyle artık uygulanamayacağı- anlaşılmaktadır.

Bireysel işlem yönünden yapılan inceleme:
Davacı şirket bünyesinde faaliyette bulunan Özel ... Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi adına kesilen 590.061.88 TL ve kanuni faiz tutarının tahsiline ilişkin işlemin, kurumun sunduğu hizmete ilişkin olarak; 2020 Eylül ayının 19'una kadar kamera kayıtlarının bulunmadığı, 20 Eylül-30 Eylül 2020 tarihleri arasında bazı öğrencilerin kamera kayıtlarının bulunduğu, 30 Kasım 2020 tarihinde eğitim verilen 36 öğrenciye ait kamera kayıtlarının bulunmadığı, 30 Ekim 2020 tarihinde bir öğrenciye ait kamera kayıtlarının bulunmadığı, son olarak; 2020 Aralık ayına ait kamera kayıtlarının da sunulamadığının tespiti üzerine tesis edildiği görülmektedir.
Uyuşmazlığın bu kısmı, davacı özel eğitim kurumunun mevzuat hükümleri uyarınca kurmakla yükümlü olduğu kamera kayıt sisteminin eksiksiz ve sorunsuz çalışmasını sağlayarak yetkili birime bu kayıtların tamamını sunmak yolundaki yükümlülüğünü yerine getirip getirmediğine ilişkin olup, somut olayda idareye karşı kamera görüntülerini sunma yükümlülüğünü yerine getiremeyen davacı kurumun bu yükümlülüğün yerine getirilememesinde kusurunun bulunup bulunmadığının irdelenmesi gerekmektedir.
Dosyanın incelenmesinden, ... Güvenlik Sistemleri isimli firmanın yetkilisi tarafından tutulan iki adet raporda özetle; 08/03/2021 tarihinde Özel ...Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi'nde yapılan kontrol sonucu ekranda kayıt yapıyor görünmesine rağmen Aralık ayı kayıtlarına ulaşılamadığı, düzensiz elektrik kesintileri, cihazın çözünürlük verimliliğini artırmak için yapılan HDD işleminin, kayıt kapasitesini düşürdüğü, daha yüksek kapasiteli hard diskin temininin sağlandığı, cihazın yapılan son kontrolü sırasında çözünürlük verimliliğini artırmak amacıyla yapılan işlemin hard diskin kapasitesini düşürerek az gün kayıt yapılmasına yol açtığı, bu durumun belirtilen tarihlerde kayıt ünitesinde erken kayıt silinmesine neden olduğu, yaşanılan bu durumun, kurum tarafından tespit edilmesine imkan bulunmadığı, sorunun anlaşılmasının teknik araştırma ile ortaya çıkabileceği, kurumun yaşanan bu olayda herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığı değerlendirmelerine yer verilmiştir.
Öte yandan; kurum müdürü ...'nun 26/04/2021 tarihli ifadesinde; monitörden kamera görüntülerini takip ettikleri ve kaydı kontrol ettiklerinde görüntülerin kayıt altına alındığını gördüklerini, Yenimahalle İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünden denetime gelineceği bilgisine ulaştıktan sonra kamera kayıtlarını kontrol ettikleri ve bazı günlerin kayıtlarının olmadığını fark ettiklerini, akabinde teknik servisle görüşülerek gerekli işlemlerin başlatıldığı, kamera kayıt işlemlerinin teknik bir konu olması hasebiyle monitörden kayıt yapıldığını gördükleri için ilave bir tedbir de almadıklarını, yaşanan olaylarda kasıtlarının bulunmadığını kuruma kayıtlı öğrencilerin tamamına gerekli eğitimin verildiği, bu durumun her türlü bilgi ve belge ile ispatlanabileceğini beyan ettiği görülmektedir.
Bu durumda, kurumda kurulan kamera kayıt sisteminde yaşanan kapasite düşüşü neticesinde kamera görüntülerinin silinmesi olayında kurumun herhangi bir kusuru bulunmadığı, teknik bir konu olması nedeniyle teknik yeterliliği olmayan kişilerce bu durumun anlaşılamayacağı, teknik bir inceleme neticesinde sorunun anlaşılabileceği yolundaki tespitlerden, kendi kusurlarından kaynaklanmayan bir nedenle idareye karşı kamera görüntülerini sunma yükümlülüklerini yerine getiremediği anlaşılan kurum hakkında tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığından; Özel ... Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi adına kesilen 590.061.88 TL ve kanuni faiz tutarının tahsiline ilişkin ... tarih ve ... sayılı ... Valiliği işleminde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Bu itibarla dava konusu bireysel işlemin iptali gerekmektedir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.18/05/2012 tarih ve 28296 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Milli eğitim Bakanlığı Özel Eğitim Kurumları Yönetmeliği'nin 25. maddesinin 9. fıkrası yönünden KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA oybirliği ile,
2\. Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü'nün 02/03/2021 tarihli ve 21516515 sayılı Genelgesi yönünden DAVANIN REDDİNE oybirliği ile,
3\. Özel ... Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi adına kesilen ... TL ve kanuni faiz tutarının tahsiline ilişkin ... Valiliğinin ... tarih ve ... sayılı işleminin İPTALİNE oyçokluğu ile,
4\. Dava kısmen iptal kısmen ret kısmen de karar verilmesine yer olmadığına şeklinde sonuçlandığından ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ...TL yargılama giderinin haklılık oranına göre 1/2'si olan 447 TL'nin davacı üzerinde bırakılmasına kalan 1/2'si olan ... TL'nin davalı idarelerden alınarak davacıya verilmesine,
5.Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ...TL(duruşmalı işler) vekâlet ücretinin davalı idarelerden alınarak davacıya verilmesine,
6\. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ...TL (duruşmalı işler) vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idarelere verilmesine,
7\. Posta giderleri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde davacıya iadesine,
8\. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 11/06/2025 tarihinde karar verildi.



KARŞI OY :
(X)- Davacı şirket bünyesinde faaliyette bulunan Özel ... Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi adına kesilen 590.061.88 TL ve kanuni faiz tutarının tahsiline ilişkin işlemin, kurumun sunduğu hizmete ilişkin olarak; 2020 Eylül ayının 19'una kadar kamera kayıtlarının bulunmadığı, 20 Eylül-30 Eylül 2020 tarihleri arasında bazı öğrencilerin kamera kayıtlarının bulunduğu,30 Kasım 2020 tarihinde eğitim verilen 36 öğrenciye ait kamera kayıtlarının bulunmadığı, 30 Ekim 2020 tarihinde bir öğrenciye ait kamera kayıtlarının bulunmadığı, son olarak; 2020 Aralık ayına ait kamera kayıtlarının da sunulamadığının tespiti üzerine tesis edildiği görülmektedir.
Olayda; ... Elektronik Güvenlik Sistemleri isimli firmanın yetkilisi tarafından tutulan iki adet raporda özetle; 08/03/2021 tarihinde Özel ...Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi'nde yapılan kontrol sonucu ekranda kayıt yapıyor görünmesine rağmen Aralık ayı kayıtlarına ulaşılamadığı, düzensiz elektrik kesintileri, cihazın çözünürlük verimliliğini artırmak için yapılan HDD işleminin, kayıt kapasitesini düşürdüğü, daha yüksek kapasiteli hard diskin temininin sağlandığı, cihazın yapılan son kontrolü sırasında çözünürlük verimliliğini artırmak amacıyla yapılan işlemin hard diskin kapasitesini düşürerek az gün kayıt yapılmasına yol açtığı, bu durumun belirtilen tarihlerde kayıt ünitesinde erken kayıt silinmesine neden olduğu, yaşanılan bu durumun, kurum tarafından tespit edilmesine imkan bulunmadığı, sorunun anlaşılmasının teknik araştırma ile ortaya çıkabileceği, kurumun yaşanan bu olayda herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığı değerlendirmelerine yer verilmiştir.
Öte yandan; kurum müdürü ...'nun 26/04/2021 tarihli ifadesinde; monitörden kamera görüntülerini takip ettikleri ve kaydı kontrol ettiklerinde görüntülerin kayıt altına alındığını gördüklerini, Yenimahalle İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünden denetime gelineceği bilgisine ulaştıktan sonra kamera kayıtlarını kontrol ettikleri ve bazı günlerin kayıtlarının olmadığını fark ettiklerini, akabinde teknik servisle görüşülerek gerekli işlemlerin başlatıldığı, kamera kayıt işlemlerinin teknik bir konu olması hasebiyle monitörden kayıt yapıldığını gördükleri için ilave bir tedbir de düşünmediklerini ve herhangi bir tedbir de almadıklarını, yaşanan olaylarda kasıtlarının bulunmadığını kuruma kayıtlı öğrencilerin tamamına gerekli eğitimin verildiği, bu durumun her türlü bilgi ve belge ile ispatlanabileceğini beyan etmiştir.
Uyuşmazlığın; davacı şirket bünyesindeki özel eğitim kurumunda eğitim verilmediği halde eğitim verilmiş gibi gösterilerek yersiz ve haksız ödemeye sebebiyet vermekten değil; mevzuat hükümleri uyarınca kurmakla yükümlü olduğu kamera kayıt sisteminin eksiksiz ve sorunsuz çalışmasını sağlayarak yetkili birime bu kayıtların tamamını sunmak yolundaki yükümlülüğünü sağlamak adına alması gereken tedbirleri alıp almadığı hususundan kaynaklandığı görülmektedir.
Her ne kadar; kurumda kurulan kamera kayıt sisteminde yaşanan kapasite düşüşü neticesinde kamera görüntülerinin silinmesi olayında kurumun herhangi bir kusuru bulunmadığı, teknik bir konu olması nedeniyle teknik yeterliliği olmayan kişilerce bu durumun anlaşılamayacağı, teknik bir inceleme neticesinde sorunun anlaşılabileceği yolunda rapor bulunmakta ise de; Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü'nün 02/03/2021 tarihli ve 21516515 sayılı Genelgesinde (İşlem tarihi itibariyle uygulandığı açıktır.) belirtildiği üzere, kayıt cihazının doğru ayarlandığı, düzgün çalıştığı ve eksiksiz kaydettiğine dair günlük imzalı bir kontrol listesinin tutulmadığı, kayıt cihazının bozulması veya çalınması nedeniyle görüntülerin kaybolmasını ihtimaline karşı harici veya internet tabanlı bulut depolama sistemi kullanma gibi ek tedbirlerin veyahut da Genelge'de belirtilmemiş olmakla birlikte kurumca hukuka uygun olmak kaydıyla başkaca bir tedbirin alınmadığı görülmekte olup; dava konusu Özel ... Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi adına kesilen 590.061.88 TL ve kanuni faiz tutarının tahsiline ilişkin ... Valiliğinin ... tarih ve ... sayılı işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı kanaatine ulaşılmıştır.
Bu itibarla; uyuşmazlığın bu kısmı yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiği görüşüyle aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyoruz.