Danıştay danistay 2022/263 E. 2025/6900 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/263
Karar No : 2025/6900

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVACI) :...
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:...sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, Samsun ili, Canik ilçesi, ... Mahallesindeki ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın 6292 sayılı Kanun uyarınca tarafına satılması istemiyle yapılan başvurunun reddine yönelik ... tarih ve ... sayılı yazı ile bildirilen ... tarih ve ... sayılı Samsun Valiliği Defterdarlık Yeşilırmak Milli Emlak Müdürlüğü işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; Samsun ili, Canik ilçesi, ... Mahallesindeki ... ada, ... parsel sayılı hazineye ait taşınmazın 6292 sayılı Kanun uyarınca satılması talebiyle yapılan başvurunun, taşınmazın imar planında sit, konut ve park kullanımına ayrıldığı, Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Müdürlüğünden taşınmazın sit alanında kalan kısmının satışında bir sakınca bulunup bulunmadığının sorulduğu ve gelecek cevaba göre talebin değerlendirileceğinin bildirilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı, davaya konu taşınmaz 2000 yılında onaylanan revizyon imar planında "park, orman, piknik ve mesire alanı" kullanımında iken orman kadastro sınırlarının kesinleşmesinden sonra 2/B alanında kaldığından bahisle 2010 yılında onaylanan revizyon imar planında "park alanı" olarak belirlendiği, 30/06/2010 tarihinde 6831 sayılı Kanun'un 2/B maddesi uyarınca Hazine adına orman sınırları dışına çıkarıldığı, taşınmazın sit, konut ve park alanına ayrılmasına yönelik imar planının Mahkemenin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla iptal edildiği, Orman ve Su İşleri Bakanlığının başvurusu üzerine Samsun Büyükşehir Belediye Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı kararıyla 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği yapılarak davaya konu taşınmazın bulunduğu alanda (... paftasının bulunduğu alanda) (Mahkemenin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararından önce) park alanı kullanımlarının orman alanı kullanımına dönüştürüldüğü, halihazırda taşınmazın imar planında orman alanında kaldığı, anılan taşınmazın imar planında ayrıldığı amaç dışında başka bir amaçla kullanılmasının da mümkün olmadığından bahisle davacının 6292 sayılı Kanun uyarınca satış talebinin reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, dava konusu taşınmaz üzerinde yeni bir imar planı bulunduğu, dava konusu taşınmazın orman alanı olarak görünmediği, taşınmazı uzun yıllardır kullandığı, 6292 sayılı Kanun kapsamında satın almasına mani bir durum olmadığı, bilirkişi incelemesi yaptırılarak taşınmazın bilim ve fen bakımından orman niteliğini tam olarak kaybetmiş yerlerden olup olmadığının tespit edilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:

MADDİ OLAY :
Davacı tarafından, Samsun ili, Canik ilçesi, ... Mahallesindeki ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın 6292 sayılı Kanun uyarınca tarafına satılması istemiyle yapılan başvurunun reddine yönelik ... tarih ve ... sayılı yazı ile bildirilen ... tarih ve ... sayılı Samsun Valiliği Defterdarlık Yeşilırmak Milli Emlak Müdürlüğü işleminin tesis edilmesi üzerine anılan işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
6292 sayılı Orman Köylülerinin Kalkınmalarının Desteklenmesi ve Hazine Adına Orman Sınırları Dışına Çıkarılan Yerlerin Değerlendirilmesi ile Hazineye Ait Tarım Arazilerinin Satışı Hakkında Kanun'un "Hak sahibi, başvuru ve doğrudan satış" başlıklı 6. maddesinde; "(1) 2/B alanlarında bulunan taşınmazlar hakkında bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce düzenlenen güncelleme listelerine veya kadastro tutanaklarına ya da kesinleşmiş mahkeme kararlarına göre oluşturulan tapu kütüklerinin beyanlar hanesine göre; bu taşınmazların 31/12/2011 tarihinden önce kullanıcısı ve/veya üzerindeki muhdesatın sahibi olarak gösterilen kişilerden bu taşınmazları satın almak için süresi içerisinde idareye başvuran ve idarece tespit edilen satış bedelini itiraz ve dava konusu etmeksizin kabul edenler bu Kanuna göre hak sahibi sayılır." düzenlemesi, "(2) 2/B alanlarında bulunan taşınmazlar hakkında bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra düzenlenecek güncelleme listelerine veya kadastro tutanaklarına ya da kesinleşmiş mahkeme kararlarına göre oluşturulacak tapu kütüklerinin beyanlar hanesine göre; bu taşınmazların 31/12/2011 tarihinden önce kullanıcısı ve/veya üzerindeki muhdesatın sahibi olarak gösterilecek kişilerden bu taşınmazları satın almak için süresi içerisinde idareye başvuran ve idarece tespit edilen satış bedelini itiraz ve dava konusu etmeksizin kabul edenler de hak sahibi sayılır." düzenlemesi, "(3) Hak sahiplerinden birinci fıkra kapsamında olanlar bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı ay içinde, ikinci fıkra kapsamında olanlar ise, güncelleme listelerinin tescil edildiği veya kadastro tutanaklarının kesinleştiği tarihten itibaren sekiz ay içinde idareye başvurarak, bu taşınmazların bedeli karşılığında kendilerine doğrudan satılmasını isteyebilirler." düzenlemesi, aynı maddenin 12. fıkrasında; "Bu maddeye göre hak sahiplerine doğrudan satılması gereken taşınmazlardan ağaçlandırılmak üzere Orman Genel Müdürlüğüne tahsis edilen, kamu hizmetlerine ayrılan veya bu amaçla kullanılan ya da Maliye Bakanlığınca belirlenen taşınmazlar ile ilgili idarelerce bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren en geç üç ay içerisinde idareye bildirilmesi şartıyla özel kanunlar gereğince değerlendirilmesi gerekenler ile içme ve kullanma suyu havzalarında maksimum su seviyesinden itibaren üç yüz metrelik bant içerisinde kalan yerler hak sahiplerine satılmaz. Bu taşınmazların yerine istenilmesi hâlinde hak sahiplerine, hak sahibi oldukları taşınmazın rayiç değerine eşdeğer öncelikle aynı il sınırları içerisinde bulunan 2/B alanlarındaki taşınmaz, bu maddenin dördüncü fıkrasına göre hesaplanacak satış bedeli karşılığında doğrudan satılabilir." düzenlemesi bulunmaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyada yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden, dava konusu alanın kadastro çalışmaları sonucunda düzenlenen 30/06/2010 tarihli kadastro tespit tutanağı esas alınarak 6831 sayılı Kanunun 2/B maddesi uyarınca Hazine adına orman sınırları dışına çıkarılarak Hazine adına tapuya tescil edildiği, 15/01/2010 tarihinde yapılan 1/5000 ölçekli nazım imar plan değişikliği ve 15/04/2010 tarihinde yapılan 1/1000 ölçekli uygulama imar plan değişikliği ile park, yol ve dini tesis alanı olarak planlandığı, bu planların ...İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:...,K:... sayılı kararıyla iptal edildiği, ancak bu karar verilmeden önce Orman ve Su İşleri Bakanlığı'nın ...arih ve ... sayılı yazısı ile "Orman kadastrosuna göre orman sınırları içerisinde kalan İmar uygulama planlarında Park alanı olarak ayrılan ... ada, ... ada içerisinde kalan 2 adet park parseli ve ... ada ... parselin kuzeyinde kalan park için imar planı uygulamasının iptal edilmesini..." şeklindeki başvurusu dikkate alınarak Samsun Büyükşehir Belediye Meclisinin ...tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği ile davaya konu taşınmazın bulunduğu alanda ki " park alanı" kullanımlarının "orman" alanı kullanımına dönüştürüldüğü, Bölge İdare Mahkemesince yapılan ara kararına istinaden davalı idarece 14/09/2021 tarihinde gönderilen bilgi ve belgeler çerçevesinde ise yapılan en son imar plan değişikliklerinde taşınmazın bulunduğu alanın arazi kullanım kararının "konut alanı" olarak planlandığı görülmektedir.
Uyuşmazlıkta, Uyap üzerinden yapılan sorgulamada satışı istenilen Samsun ili, Canik ilçesi, ... Mahallesindeki ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın tapu kaydında 13/02/2023 tarihinde 6292 sayılı Kanun uyarınca davacıya satış işleminin gerçekleştiği, 21/02/2024 tarihinde TSM Pasif olarak göründüğü, daha sonrasında ise parsel numarası değişerek ... ada, ... parsel olarak davacı ...'e satışının yapıldığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda, Mahkemece söz konusu taşınmazın davacıya satışının yapılıp yapılmadığı hususunun netleştirilmesi bakımından gerek elektronik sistem (Uyap, TKGM sistemleri) gerekse taraflara sorulmak suretiyle araştırılarak karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Bu itibarla, davanın reddi yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1\. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2\. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:...sayılı kararının BOZULMASINA,
3\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4\. Kesin olarak 16/09/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.