Karar Detayı

T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/2442
Karar No : 2025/8466

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALILAR) : 1- ... Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...

2- ... Üniversitesi
VEKİLLERİ : Av. ... - Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Harran Üniversitesi ... Anabilim Dalı Başkanlığı'nda ... olarak görev yapmakta iken, hakkında yürütülen disiplin soruşturması neticesinde Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Yüksek Disiplin Kurulu'nun 15/11/2013 tarihli kararı ile verilen kamu görevinden çıkarma cezasının, ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla iptal edilmesi üzerine, iptal edilen bu işlem nedeniyle maddi ve manevi zarara uğranıldığından bahisle ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 10.000,00 TL maddi ve 500.000,00 TL manevi tazminatın dava açma tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; maaş ödemeleri istemi yönünden, karar verilmesine yer olmadığına, maaş ödemelerine ilişkin faiz ödenmesi yönünden, istemin kabulü ile 4.228,79-TL'nin, davacıya ödenmesine, geliştirme ödeneği, banka promosyonu, ders ücretleri, bilimsel makale, proje ve kongrelerde yer almaması nedeniyle yoksun kaldığı ücretler, çeşitli bankalardan çektiği krediler nedeniyle uğradığı zararlar ve boşanmış olduğu eşine ödemekte olduğu yoksulluk nafakasını ödeyememesi nedeniyle oluşan zararlara ilişkin istemlerinin reddine, manevi tazminat isteminin kısmen kabulü ile 5.000-TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin kısmın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Mahkeme kararının "Lisans-yüksek lisans ek ders ücreti, kuruluş geliştirme ödeneği ve banka promosyon bedeline'' ilişkin kısmı yününden davanın reddine ilişkin kısmın kaldırılmasına, (daha önce hükmedilen 4.228,79-TL maddi tazminata ek olarak) 5.771,21-TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine, ''bilimsel makale, proje ve kongrelerde yer almaması nedeniyle yoksun kaldığı ücretler, çeşitli bankalardan çektiği krediler nedeniyle uğradığı zararlar ve boşanmış olduğu eşine ödemekte olduğu yoksulluk nafakasını ödeyememesi nedeniyle oluşan zararlara'' yönelik kısmı bakımından davanın reddine ilişkin kısmı ile manevi tazminat talebinin reddine ilişkin kısmı yönünden istinaf başvurusunun gerekçe ile reddine, manevi tazminat talebinin kabulüne ilişkin kısmı yönünden ise istinaf başvurusunun kabulü ile anılan kısmın kaldırılmasına, bu yönden davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI :
... BAŞKANLIĞININ İDDİALARI : Davacı tarafça maddi ve manevi tazminat miktarının arttırılması yönünde karar verilmesi istemiyle istinaf yoluna başvurulmuş ise de, davacının haksız istinaf talebinin reddine karar verilmesi gerektiği, söz konusu dosya kapsamında hükmedilen tazminatın hukuka uygun olmadığı, istinaf dilekçesinde zikredilen sebepler uyarınca haksız davanın reddine karar verilmesi gerektiği, davacının kusurlu eylemleri neticesinde hakkında tesis edilen tecziye işlemi nedeniyle herhangi bir zararının bulunmasının söz konusu olmadığı, davacının eylemleri dikkate alındığında lehine hükmedilen manevi tazminat bedelinin hakka, hukuka ve vicdana sığmayacağı ileri sürülmektedir.
... ÜNİVERSİTESİNİN İDDİALARI : Aleyhe olan kısımlar önünden davanın reddine karar verilmesi gerektiği iddia edilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Dava, Harran Üniversitesi ... Anabilim Dalı Başkanlığı'nda ... olarak görev yapmakta iken, hakkında yürütülen disiplin soruşturması neticesinde Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Yüksek Disiplin Kurulu'nun 15/11/2013 tarihli kararı ile verilen kamu görevinden çıkarma cezasının, ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla iptal edilmesi üzerine, iptal edilen bu işlem nedeniyle maddi ve manevi zarara uğranıldığından bahisle ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 10.000,00 TL maddi ve 500.000,00 TL manevi tazminatın dava açma tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge İdare Mahkemesi kararının, maaş faizine, ek ders ücretine ve geliştirme ödeneğine ilişkin kısmının incelenmesi;
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının, banka promosyon bedeline ilişkin kısmının incelenmesi;
Bölge İdare Mahkemesi kararları arasındaki aykırılığın giderilmesi için yapılan başvuru üzerine verilen Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 13/03/2025 tarihli ve E:2025/6, K:2025/15 sayılı kararıyla; "...657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 164. maddesinin son fıkrasında; "Üçüncü fıkra kapsamına giren personelin her türlü özlük haklarının ve tahakkuk işlemlerinin belli merkezlerden yapılabilmesi ve ödemelerin bankacılık sistemi aracılığı ile gerçekleştirilmesi için gerekli düzenlemeleri yapmaya ve gerekli tedbirleri almaya Maliye Bakanlığı yetkilidir." kuralına yer verilmiştir. 20/07/2007 tarih ve 26588 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan "Banka Promosyonları" konulu 2007/21 sayılı Başbakanlık Genelgesinin 1. maddesinde, kamu görevlilerinin aylık ve ücretlerinin Maliye Bakanlığı Muhasabat Genel Müdürlüğünün (6) sıra nolu Tebliğinde belirtilen esas ve usuller çerçevesinde bankalar vasıtasıyla ödenmesine devam edileceği; 3. maddesinde, bankalar ile yapılacak protokollerin süresinin iki yıldan az, beş yıldan çok olamayacağı; aynı Genelgenin 2010/17 sayılı Başbakanlık Genelgesi ile değişik 4. maddesinde, banka tarafından verilecek promosyon miktarının tamamının personele dağıtılacağı; öte yandan aynı Genelgenin 2008/18 sayılı Başbakanlık Genelgesi ile değişik 5. maddesinde, dağıtılacak promosyonlar, ilgili banka tarafından personel adına açılan hesaba aktarılmak suretiyle ödeneceği düzenlemelerine yer verilmiştir. Bu düzenlemeler uyarınca, kamu görevlilerinin maaş ve özlük hakları, bankalar ile kamu görevlisinin çalıştığı kurum arasında yapılan protokoller çerçevesinde bankalar aracılığıyla ödenmektedir. Kamu görevlilerinin aylık ve ücretlerinin ilgili bankada belirli bir süre kalması nedeniyle banka, bu paradan elde ettiği gelirin karşılığı olarak ilgili personele promosyon adı altında ödeme yapmaktadır. Diğer bir deyişle, kamu kurumları ile bankalar arasında belirli sürelerle imzalanan ve personel maaşlarının taraf bankaya yatırılması karşılığında maaşını bu bankadan alan personele, protokol süresince ilgili banka tarafından dönemler halinde belirli miktarda para ödenmesinin taahhüt edildiği protokollere istinaden gerçekleştirilen promosyon ödemelerinin kaynağını, ilgili kamu kurumu tarafından personelin aylık ve ücretlerinin belirli bir süre boyunca ilgili bankaya yatırılmış olması nedeniyle, bu paralardan ilgili bankanın elde ettiği nema oluşturmaktadır. Dolayısıyla kamu görevlilerine yapılan promosyon ödemeleri tamamen ilgili banka tarafından karşılanmaktadır. Aykırılığa konu uyuşmazlıklarda ise, kamu görevinden çıkarıldıkları dönem içinde davacıların maaş almadığı, dolayısıyla ilgili banka hesabına yatırılan ve banka tarafından üzerinden gelir elde edilen ve personele dağıtılması gereken bir kazanç elde edilmediği görülmektedir. Davacıların yoksun kaldıklarını ileri sürdükleri promosyon ödemesinin, memurun özlük haklarını düzenleyen mevzuattan kaynaklı bir parasal hak da olmadığı dikkate alındığında, ilgili dönem içinde maaş almayanların promosyon ödemesine hak kazanmasının mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır." gerekçesiyle aykırılığın, kamu görevinden ihraç edilen ve yargı kararına ya da ohal komisyon kararına istinaden kamu görevine iade edilenlerin, görevden ayrı kaldıkları döneme ilişkin banka promosyon ödemelerinden yararlanmalarının mümkün olmadığı yolunda giderilmesine karar verilmiştir.
Bu durumda, davalı idare tarafından, davacıya banka promosyonu ödenmemesinde hukuka aykırılık bulunmamakta olup, Bölge İdare Mahkemesi kararının, davacının banka promosyon ücretlerinin ödenmesi isteminin kabulüne ve yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine ilişkin kısmında hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1\. Temyiz isteminin reddine,
2\. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının;
a) Maaş faizine, ek ders ücretine ve geliştirme ödeneğine ilişkin kısmının ONANMASINA, ek ders ücreti yönünden oyçokluğu, diğer istemler yönünden oybirliği ile,
b) Banka promosyon bedeline ilişkin kısmının BOZULMASINA, oybirliği ile,
3\. Bozulan kısım hakkında yeniden karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesine,
4\. Kesin olarak, 10/11/2025 tarihinde karar verildi.


KARŞI OY :
(X)- 2914 sayılı Yüksek Öğretim Personel Kanunu'nun "Ek ders ücreti" başlıklı 11. maddesinde; "(1) 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 36 ncı maddesine göre haftalık okutulması mecburi ders yükü saati dışında, kısmi statüde bulunanlar dahil öğretim elamanlarına görev unvanlarına göre Maliye Bakanlığının görüşü üzerine Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen mecburi ve isteğe bağlı dersler ve diğer faaliyetler için bu ders ve faaliyetlerin haftalık ders programında yer alması ve fiilen yapılması şartıyla en çok yirmi saate kadar, ikinci öğretimde ise en çok on saate kadar ek ders ücreti ödenir. Ders yüklerinin tamamlanmasında öncelikle normal örgün öğretimde verilen ders ve faaliyetler dikkate alınır. (2) Öğretim elemanlarının teorik derslerle yaptırdıkları uygulama, yönettikleri tez, seminer ve doktora çalışmalarının ve ara sınavların ne ölçüde ders yükünden sayılacağı Yükseköğretim Kurulunca belirlenir. Ara sınavlar için Yükseköğretim Kurulunca öğrenci sayısı gözönünde bulundurulmak suretiyle tespit edilecek ders yükü beş saati, diğer faaliyetler için belirlenecek ders yükü ise bir saati geçemez. Teorik dersler dışındaki faaliyetlerin ders yükünün tamamlanmasından sonraki kısmı ek ders ücretinin hesabında dikkate alınır. Ancak mecburi ders yükünün tamamlanmasında ve ek ders ücretinin hesabında, teorik dersler dışındaki faaliyetlerin haftalık en fazla on saatlik kısmı dikkate alınır, kalan kısmı ise maaş karşılığı sayılır. (...)" hükmü yer almaktadır.
Dosyada bulunan bilgi ve belgeler ile yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; öğretim elemanlarına vermekle yükümlü bulundukları mecburi ders saati haricinde isteğe bağlı ek dersler ile diğer faaliyetlerin fiilen yapılması halinde ek ders ücretinin ödenebileceği görülmekte olup, talep konusu dönemde ise davacının görevde olmadığı, dolayısıyla söz konusu ek ders ile diğer faaliyetleri fiili olarak yapmadığı anlaşıldığından, bu bağlamda, davacının mecburi ders yükünü aşıp aşmayacağı, şayet aşıyorsa bile aşan derslere yönelik hangi öğretim elemanına kaç saat ders verileceğinin her dönem başında ilgili yönetim kurulu kararı ve Rektörlük oluru ile belirlendiğinden, yükseköğretim kurumlarında ek ders ücretlerine yönelik sabit bir ek ders ücret tarifesinin olmadığı, bu nedenle de idarenin sorumlu olduğu maddi zararın hesaplanmasında, tespiti mümkün olan kesin, belli ve gerçek zararların dikkate alınması gerektiği, ihtimale dayalı zarar taleplerinin ise karşılanamayacağı hususu da göz önünde bulundurulduğunda, fiili olarak çalışılmayan dönemlere ilişkin olarak ek ders ücretlerinin ödenmesine olanak bulunmadığı düşüncesiyle Bölge İdare Mahkemesi kararının bu kısmının bozulması gerektiği düşüncesiyle çoğunluk kararına katılmıyoruz.