Karar Detayı

T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/1816
Karar No : 2025/8540

DAVACI : ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALILAR : 1) ... Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
2) ... Üniversitesi
VEKİLİ : Av. ...

DAVANIN KONUSU : Davacı tarafından,
1) Maltepe Üniversitesi Rektörlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işlemi,
2) Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı kararı ile ... tarih ve ... sayılı işlemi ile,
3) Dayanak Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmektedir.

DAVACININ İDDİALARI :
Maltepe Üniversitesi Klinik Psikoloji Yüksek Lisans Programı'ndan 2012 yılında mezun olduğu, klinik psikoloji yüksek lisans alanında eğitim gördüğü, sınav, staj, tez gibi tüm yeterliklerini tamamlayarak diploma aldığı, diplomasında klinik psikoloji yüksek lisans programı adının yer aldığı, ancak YÖKSİS'te mezuniyet bilgisine psikoloji yüksek lisansı olarak yer verildiği, bitirmiş olduğu yüksek lisans programının kabul edilmediğinin dokuz yıl sonra söylenmesinin hukuki güvenlik ilkesi ile bağdaşmadığı, uygulamalı psikoloji alanında eğitim alanların 18/07/2018 tarihinden önce diplomalarına yazılmış olan 'Klinik Psikoloji' ibaresinin mağduriyet oluşturmamak üzere tescil edilmesine karar verildiği halde, kararda yer alan tüm diğer diplomaların tescil talebinin uygun görülmemesinin eşitliğe aykırı olduğu, davalı idarenin; doktora programı açma, başvuru kabul etme, yüksek lisans programı boyunca devam eden tüm süreçlerinde kendisinin hatası, ihmali veyahut hilesinin bulunmadığı, 1973 tarihli Danıştay İçtihadi Birleştirme kararı ve yerleşik yargı kararlarına göre hak doğurucu nitelikte olan idari işlemlerin geri alınmasında idarenin süre yönünden sınırsız yetkisinin olmadığı, iptali istenilen işlemlerin istikrar ve haklı beklenti ilkelerine aykırı olduğu iddia edilmektedir.

DAVALI İDARELERİN SAVUNMALARI:
... BAŞKANLIĞININ SAVUNMASI: Usule ilişkin olarak, Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı'nın, Sağlık Bakanlığı'nın ve Maltepe Üniversitesi'nin hasım konumuna alınarak, davanın ihbar edilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
Esasa ilişkin olarak, üniversitelerin öğretimini planlamak, düzenlemek ve denetlemek yetkisinin idarelerine ait olduğu, Maltepe Üniversitesi bünyesinde Klinik Psikoloji Yüksek Lisans Programı açılmasının 15/06/2016 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu toplantısında karara bağlandığı, davacının ise 2010 yılında yüksek lisans programına kaydolarak, 2012 yılında mezun olduğu, davacının klinik psikoloji yüksek lisans programından mezun olduğu iddiasının hukuki dayanağının bulunmadığı, Maltepe Üniversitesi Rektörlüğü'nün Lisansüstü Eğitim Enstitüsü bünyesinde bulunan Psikoloji Tezli Yüksek Lisans Programına 2005-2014 yılları arasında kayıt yaptırarak, 2008-2017 yılları arasında mezun olan 127 öğrenciyi Klinik Psikoloji tezli yüksek lisans programı birim ID'si ile mezunları YÖKSİS'te kaydedip e-Devlet belgesinde gösterebilme konusundaki teklifinin 24/06/2021 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu toplantısında incelendiği ve Lisansüstü Eğitim-Öğretim Enstitülerinin Teşkilat ve İşleyiş Yönetmeliği'nin 4. ve 7. maddeleri uyarınca öğrencilerin psikoloji programına kayıt olduğu dikkate alınarak söz konusu teklifin uygun görülmediğinin belirtildiği, davacının hukuken korunmaya değer bir kazanılmış hakkının bulunmadığı ileri sürülerek davanın reddine karar verilmesi gerektiği savunulmaktadır.

... ÜNİVERSİTESİNİN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Yürütme Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı kararı yönünden davanın reddine; ... tarih ve ... sayılı Yükseköğretim Yürütme Kurulu kararı ve ... tarih ve ... sayılı işlemi ile ... tarih ve ... sayılı Maltepe Üniversitesi Rektörlüğü işlemi yönünden ise iptaline karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI : ...
DÜŞÜNCESİ : Dava; Maltepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Psikoloji Anabilim Dalı Klinik Psikoloji Bölümü Yüksek Lisans Programı'ndan ... tarihinde mezun olan davacı tarafından, kendisine verilen yüksek lisans diplomasında klinik psikoloji yüksek lisans programı ibaresinin yer almasına rağmen Yükseköğretim Bilgi Sistemi'nde yüksek lisans eğitiminin klinik psikoloji yüksek lisans programı yerine psikoloji yüksek lisans programı olarak kaydedildiğini öğrenmesi üzerine davalı idarelere yapılan başvurular sonucunda tesis edilen Maltepe Üniversitesi Rektörlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işlemi, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı kararı ve ... tarih ve ... sayılı işlemi ile dayanağı olan Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır.
Bilindiği üzere,normlar hiyerarşisine göre,anayasal ve yasal düzenlemelerden sonra gelen idari düzenlemeler bir yasa hükmüne dayalı olarak hazırlanır ve kanun hükümlerine açıklık getirilmesi suretiyle bu kanun hükümlerinin uygulamaya geçirilmesi amaçlanır. Diğer yandan, normlar hiyerarşisindeki düzenleme soyuttan somuta doğru kademeli bir sistem içermektedir. Anılan sistemde bir üst norm bir alt norma oranla daha genel ve soyut ifadeler taşımakta, bir alt norm ise daha özel ve somut ifadelerle bir üst normun ne amaçlamak istediğini somut olarak ortaya koymaktadır. Öğretide türevsel bir yetki olarak kabul edilen idarelerin düzenleme yetkisinin, yasalarla getirilen hükümleri aşacak bir şekilde kullanılamayacağı da idare hukukunun en temel ilkelerindendir. Mevzuat belirleme tekniği açısından da, idarenin Yasayla kendisine verilmiş olan görevleri idari metinlerle düzenlerken, bu görevlerin gerektirdiği teknik detayların belirlenmesi noktasında da, takdir yetkisine sahip olduğu, ancak bu takdir yetkisinin kamu yararı ve düzenine uygun olarak kullanılması gerektiği tartışmasızdır.
Psikologlar, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından kabul edilen yurtiçi psikoloji lisans programları ile denkliği Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından kabul edilen yurtdışı psikoloji lisans programlarından lisans derecesi ile mezun olan kişiler olup, psikolog unvanı kullanma hakkı taşımaktadırlar. Psikologlar, bireyin bireysel ve toplumsal tutum, davranış, düşünme ve duygu durumlarını inceleyen, davranışın ve zihinsel süreçlerin bilimsel tanım ve açıklamalarını temel alan kişiler olup,klinik psikologlar ise; psikoloji veya psikolojik danışma ve rehberlik lisans eğitimi üzerine klinik ortamlarda gerekli pratik uygulamaları içeren klinik psikoloji yüksek lisansı veya diğer lisans eğitimleri üzerine psikoloji veya klinik psikoloji yüksek lisansına ilaveten klinik psikoloji doktorası yapan sağlık meslek mensubu olup, nesnel ve yansıtmalı ölçüm araçları, gözlem ve görüşme teknikleri kullanarak psikolojik değerlendirme ile uluslararası teşhis ve sınıflama sistemlerinde hastalık olarak tanımlanmayan ve Sağlık Bakanlığının da uygun bulduğu durumlarda psikoterapi işlemlerini yapan ve hastalık durumlarında ise ancak ilgili uzman tabibin teşhisine ve tedavi için yönlendirmesine bağlı olarak psikoterapi uygulamalarını gerçekleştiren kişilerdir.
Dosyanın incelenmesinden; dava konusu Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Yürütme Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı kararı yönünden ,davalı idarece bazı üniversitelerin Psikoloji/Uygulamalı Psikoloji alanlarındaki lisansüstü programlarında, spesifik uygulama alanı belirtilmeksizin verilen hatalı diplomalara ilişkin sorunları önlemek, kamu yararını sağlamak amacıyla, kendisine verilen yasal yetkiler çerçevesinde düzenleme yapıldığı anlaşıldığından yapılan düzenlemede mevzuata ve hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.
Davacı tarafından, kendisine verilen 28/02/2021 tarihli mezun belgesinde program adının psikoloji olarak yer alması üzerine program adının klinik psikoloji olarak yer alması talebiyle davalı idareye yapılan 22/12/2020 tarihli başvurunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin istemine gelince;
Anayasanın 2. maddesinde Türkiye Cumhuriyeti'nin nitelikleri arasında belirtilen hukuk devletinin temel ilkeleri olarak 'hukuki güvenlik' ve 'belirlilik' ilkeleri yer almakta olup, anılan ilkeler hukuk normlarının öngörülebilir olmasını, bireylerin tüm eylem ve işlemlerinde Devlete güven duyabilmesini, Devletin de yaptığı düzenlemelerde bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçınmasını gerekli kılmaktadır.
Kazanılmış hak, özel hukuk ve kamu hukuku alanlarında genel olarak bir hak sağlamaya elverişli nesnel yasa kurallarının bireylere uygulanması ile onlar için doğan öznel hakkın korunması olup kişinin bulunduğu statüden doğan, kendisi yönünden kesinleşmiş ve kişisel niteliğe dönüşmüş haktır.
Hukuk güvenliğinin, kamu düzeninin ve istikrarın korunması kazanılmış hakların koruması ilkesine bağlılıkla olanaklı olup, kazanılmış hakları ortadan kaldırıcı nitelikte sonuçlara yol açan uygulamaların hukuk devleti ilkesine aykırılık teşkil edeceği kuşkusuzdur.
Olayda; davalı idareden izin alınmadan açılan yüksek lisans programına kaydı yapılan davacının herhangi bir hatasının ya da hilesinin bulunmadığı, söz konusu programın açılması ve denetiminin yapılması işlemlerinin tamamen davalı üniversite ile davalı idare arasında olduğu açık olup davacının hukuki güvenlik ve idari istikrar ilkeleri gereğince yapılan düzenlemeden olumsuz olarak etkilenmemesi gerekmektedir.
Yukarıda yapılan açıklamalar karşısında, davalı idarenin ... tarih ve ... sayılı dava konusu kararında; kamu yararına, mevzuata ve hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmışsa da somut olay bağlamında, davacının ... tarihinde mezun olduğu, mezun olduğu tarih itibarıyla kazanılmış hakkının bulunduğu açıktır.
Ayrıca Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Yürütme Kurulu'nun dava konusu ... tarih ve ... sayılı kararında; mağduriyet oluşturmamak üzere kararın çıktığı tarihten önce "Uygulamalı Psikoloji" üst alanının yanı sıra "Klinik Psikoloji" eğitimi alarak diplomasında alt alanı yazılmış olan diplomaların tescil edilmesine karar verilmişken, psikoloji alanında oluşan mağduriyetlerin giderilmesi için herhangi bir düzenleme yapılmadığı hususu da dikkate alındığında, davalı idarece davacının mezun olduğu yükseköğretim programının eğitim seviyesi, ders niteliği, bilgi, beceri ve yeterlik düzeyi gibi unsurların araştırılarak Klinik Psikoloji diploması alması için aranılan şartları taşıyıp taşımadığı yönünde herhangi bir inceleme ve değerlendirme yapılmaksızın, kazanılmış hak ilkesi gözetilmeksizin tesis edilen dava konusu işlemlerde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle; dava konusu Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Yürütme Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı kararının iptali isteminin reddine; Maltepe Üniversitesi Rektörlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işlemi ve Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı kararı ile ... tarih ve ... sayılı işlemin iptaline karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, davacı vekilinin Savcı düşüncesine cevap dilekçesinde yürütmenin durdurulması talebinde bulunduğu görülmekle birlikte, dosya tekemmül ettiğinden ikinci kez yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
USUL YÖNÜNDEN:
Davalı Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının usule yönelik itirazı kabul edilmeyerek işin esası incelendi:

ESAS YÖNÜNDEN :
MADDİ OLAY:
Maltepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Psikoloji Anabilim Dalı Klinik Psikoloji Bölümü Yüksek Lisans Programı'ndan ... tarihinde mezun olan davacı tarafından, kendisine verilen yüksek lisans diplomasında klinik psikoloji yüksek lisans programı ibaresinin yer almasına rağmen Yükseköğretim Bilgi Sistemi'nde yüksek lisans eğitiminin klinik psikoloji yüksek lisans programı yerine psikoloji yüksek lisans programı olarak kaydedildiğini öğrenmesi üzerine davalı idarelere yapılan başvurular sonucunda tesis edilen Maltepe Üniversitesi Rektörlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işlemi, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı kararı, ... tarih ve ... sayılı işlemi ile dayanağı olan Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.
İlgili Mevzuat:
Anayasanın "Yükseköğretim kurumları" başlıklı 130. maddesinde; "Çağdaş eğitim-öğretim esaslarına dayanan bir düzen içinde milletin ve ülkenin ihtiyaçlarına uygun insan gücü yetiştirmek amacı ile; ortaöğretime dayalı çeşitli düzeylerde eğitim öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapmak, ülkeye ve insanlığa hizmet etmek üzere çeşitli birimlerden oluşan kamu tüzelkişiliğine ve bilimsel özerkliğe sahip üniversiteler Devlet tarafından kanunla kurulur. Kanunda gösterilen usul ve esaslara göre, kazanç amacına yönelik olmamak şartı ile vakıflar tarafından, Devletin gözetim ve denetimine tabi yükseköğretim kurumları kurulabilir.
..Vakıflar tarafından kurulan yükseköğretim kurumları, mali ve idari konuları dışındaki akademik çalışmaları, öğretim elemanlarının sağlanması ve güvenlik yönlerinden, Devlet eliyle kurulan yükseköğretim kurumları için Anayasada belirtilen hükümlere tabidir." hükmü, "Yükseköğretim üst kuruluşları" başlıklı 131. maddesinin 1. fıkrasında; "Yükseköğretim kurumlarının öğretimini planlamak, düzenlemek, yönetmek, denetlemek, yükseköğretim kurumlarındaki eğitim-öğretim ve bilimsel araştırma faaliyetlerini yönlendirmek bu kurumların kanunda belirtilen amaç ve ilkeler doğrultusunda kurulmasını, geliştirilmesini ve üniversitelere tahsis edilen kaynakların etkili bir biçimde kullanılmasını sağlamak ve öğretim elemanlarının yetiştirilmesi için planlama yapmak maksadı ile Yükseköğretim Kurulu kurulur." hükmü yer almıştır.
1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San'atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun'un ek 13. maddesinin (a) fıkrasında; "Klinik psikolog; psikoloji veya psikolojik danışma ve rehberlik lisans eğitimi üzerine klinik ortamlarda gerekli pratik uygulamaları içeren klinik psikoloji yüksek lisansı veya diğer lisans eğitimleri üzerine psikoloji veya klinik psikoloji yüksek lisansına ilaveten klinik psikoloji doktorası yapan sağlık meslek mensubudur. Klinik psikolog, nesnel ve yansıtmalı ölçüm araçları, gözlem ve görüşme teknikleri kullanarak psikolojik değerlendirme ile uluslararası teşhis ve sınıflama sistemlerinde hastalık olarak tanımlanmayan ve Sağlık Bakanlığının da uygun bulduğu durumlarda psikoterapi işlemleri yapar. Hastalık durumlarında ise ancak ilgili uzman tabibin teşhisine ve tedavi için yönlendirmesine bağlı olarak psikoterapi uygulamalarını gerçekleştirir. Psikoloji lisans eğitimi üzerine ilgili mevzuatına göre Sağlık Bakanlığınca uygun görülen psikolojinin tıbbi uygulamalarıyla ilgili sertifikalı eğitim almış ve yeterliliğini belgelemiş psikologlar sertifika alanlarındaki tıbbi uygulamalarda görev alabilirler. Uzman tabibin teşhis ve yönlendirmesiyle ya da bağımsız olarak yapılabilecek mesleki uygulamalar, bu bentteki prensipler çerçevesinde Sağlık Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir." hükmü düzenlenmiştir.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun "Amaç" başlıklı 1. maddesinde; "Bu kanunun amacı; yükseköğretimle ilgili amaç ve ilkeleri belirlemek ve bütün yükseköğretim kurumlarının ve üst kuruluşlarının teşkilatlanma, işleyiş, görev, yetki ve sorumlulukları ile eğitim-öğretim, araştırma, yayım, öğretim elemanları, öğrenciler ve diğer personel ile ilgili esasları bir bütünlük içinde düzenlemektir." hükmü, "Yükseköğretim Kurulunun görevleri" başlıklı 7. maddesinin (a) fıkrasında; "Yükseköğretim kurumlarının bu Kanunda belirlenen amaç, hedef ve ilkeler doğrultusunda kurulması, geliştirilmesi, eğitim - öğretim faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi ve yükseköğretim alanlarının ihtiyaç duyduğu öğretim elemanlarının yurt içinde ve yurt dışında yetiştirilmesi için kısa ve uzun vadeli planlar hazırlamak, üniversitelere tahsis edilen kaynakların, bu plan ve programlar çerçevesinde etkili bir biçimde kullanılmasını gözetim ve denetim altında bulundurmak" hususu, (b) fıkrasında; "Yükseköğretim kurumları arasında bu Kanunda belirlenen amaç, ilke ve hedefler doğrultusunda birleştirici, bütünleştirici, sürekli, ahenkli ve geliştirici işbirliği ve koordinasyonu sağlamak" hususu ile (d) fıkrasının 2. alt bendinde; "...Yükseköğretim kurumları içinde bölüm, anabilim ve anasanat dalları ile uygulama ve araştırma merkezi açılması, birleştirilmesi veya kapatılması; konservatuvar, meslek yüksekokulu veya destek, hazırlık okul veya birimleri kurulması ile ilgili olarak doğrudan veya üniversitelerden gelecek öneriler üzerine karar vermek" hususu Yükseköğretim Kurulu'nun görevleri arasında sayılmıştır.
Davacının mezun olduğu tarihte yürürlükte olan (mülga) 01/07/1996 tarih ve 22683 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin "Tezli Yüksek Lisans Diploması" başlıklı 13. maddesinin (b) fıkrasında; "Yüksek Lisans Diploması üzerinde öğrencinin izlemiş olduğu enstitü anabilim dalındaki programın onaylanmış adı bulunur." düzenlemesine yer verilmiştir.
20/04/2016 tarih ve 29690 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin "Diploma" başlıklı 10. maddesinin 2. fıkrasında; "Tezli yüksek lisans diploması üzerinde öğrencinin kayıtlı olduğu enstitü anabilim/anasanat dalındaki programın Yükseköğretim Kurulu tarafından onaylanmış adı bulunur. Mezuniyet tarihi tezin sınav jüri komisyonu tarafından imzalı nüshasının teslim edildiği tarihtir.
" düzenlemesi yer almıştır.
03/03/1983 tarih ve 17976 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Lisans Üstü Eğitim-Öğretim Enstitülerinin Teşkilât ve İşleyiş Yönetmeliği'nin 4. maddesinde; "...Lisansüstü eğitim-öğretime rektörün önerisi üzerine Yükseköğretim Kurulu karar verir." düzenlemesine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava konusu Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı kararı yönünden:
Anılan kararda; "Yükseköğretim Kurumlarımız ile Türkiye Psikiyatri Derneği'nin, Yükseköğretim Yürütme Kurulu'nun 10.01.2018 tarihli toplantısında aldığı kararı kamu yararı açısından sakınca doğrulacağı belirtilerek, yeniden incelenmesi konusundaki yazısı incelendi. Yapılan inceleme neticesinde; 2547 sayılı Kanun'un 2880 sayılı Kanun'la değişik 43/b maddesi uyarınca, Üniversitelerarası Kurul'un görüşü de dikkate alınarak; Uygulamalı Psikoloji alanından yüksek lisans/doktora diploması almış tüm mezunların Klinik Psikolog olarak tescil edilemeyeceği, "Uygulamalı Psikoloji" kavramının daha kapsayıcı bir üst alan adı olduğu, bu üst alan adı altında klinik psikolojisi, endüstri-örgüt psikolojisi, okul psikolojisi, adli psikoloji gibi farklı uzmanlık alt alanları toplu olarak yer aldığı, söz konusu alanlarının oldukça farklı ilgi alanlarına sahip olmakla beraber, ortak yönlerinin hepsinin ilgili oldukları alanda (klinik, endüstri, okul gibi) "uygulamaya yönelik bilgi ve beceriler" kazandırdığını,
-Uygulamalı Psikoloji alt alanlarından sadece "Klinik Psikolojisi" alt alanında Yüksek Lisans ve Doktora Programları açıldığı bu nedenle mezunların diplomasında "Uygulamalı Psikoloji" üst alanının yanı sıra "Klinik Psikolojisi" alt alanı yazılmış olduğu, bazı üniversitelerimizin Psikoloji bölümlerinde ise Uygulamalı Psikoloji ibaresinin tek başına yer alarak spesifik uygulama alanı belirtilmeksizin diploma verildiği, önceki yıllarda ve halen bazı yükseköğretim kurumlarınca verilen diplomalarda yapılan bu hatalı diploma isimlendirmesinin düzeltilmesinin uygulanabilirliğinin bulunmadığını,
-Psikoloji ve Klinik Psikoloji yüksek lisans ve doktora tekliflerinin Yükseköğretim Kurulunca her bir programın öğretim üyesi niteliği dikkate alınarak değerlendirildiği, lisansüstü programlar açılırken asgari öğretim üyesi şartı olarak açılması talep edilen yüksek lisans programı için doktorası veya doçentliği bu alandan olmak üzere ikisi en az doçent unvanına sahip toplam üç öğretim üyesi; doktora programı için ise en az biri profesör ikisi doçent veya ikisi profesör olmak üzere toplam altı öğretim üyesi şartı arandığını,
-Psikoloji bölümünün altında; Adli Psikoloji-Deneysel Psikoloji-Endüstri ve Örgüt Psikolojisi-Gelişim Psikolojisi-Klinik Psikoloji-Psikoloji-Sağlık Psikolojisi-Sosyal Psikoloji-Uygulamalı Psikoloji-Örgütsel Psikoloji-Psikometri-Sosyoloji anabilim dallarının yer aldığını;
-Psikoloji bölümü altında olmayıp psikoloji ile ilgili anabilim dallarının ise; Bağımlılık Psikolojisi, Bilişsel Nöropsikoloji, Çalışma Psikolojisi ve İnsan Kaynakları, Din Psikolojisi, Egsersiz ve Spor Psikolojisi, Eğitim Psikolojisi, Endüstri Örgüt Psikolojisi, Endüstri Psikolojisi, Endüstriyel ve Örgütsel Psikoloji, Evlilik ve Aile Psikolojisi, Genel Psikoloji, İnsan Psikolojisi ve İletişim, Sporda Psikososyal Alanlar, Yönetim ve Çalışma Psikolojisi programlarından oluştuğunu,
-1219 sayılı Tababet ve Şuabatı Sanatlarının Tarzı İcrasına Dair Kanunun Ek Madde 13-(Ek:6/4/2011- 6225/9 md.) "a) Klinik Psikolog; psikoloji veya psikolojik danışma ve rehberlik lisans eğitimi üzerine klinik ortamlarda gerekli pratik uygulamaları içeren klinik psikoloji yüksek lisansı veya diğer lisans eğitimleri üzerine psikoloji veya klinik psikoloji yüksek lisansına ilaveten klinik psikoloji doktorası yapan sağlık mensubudur" hükmü yer aldığını,
Bu çerçevede;
Yukarıdaki kanun, açıklamalar ve bilgiler ışığında; 10.01.2018 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu toplantısında alınan karar yeniden değerlendirilerek, söz konusu kararın aşağıdaki şekilde değiştirilmesine ve
a) Üniversitelerin psikoloji alanında yapılan yüksek lisans ve doktora programlarından sadece Yükseköğretim Kurulu'nun izni ile açılmış Klinik Psikoloji Programı mezunlarının diplomalarının, 1219 Sayılı Tababet ve Şuabatı Sanatlarının Tarzı İcrasına Dair Kanunu Ek Madde
13-(Ek:6/4/2011- 6225/9 md.) ve Lisansüstü Eğitim Öğretim Yönetmeliğimiz uyarınca Klinik Psikoloji olarak tescil edilmesine,
b) Uygulamalı Psikoloji alanından yüksek lisans/doktora diploması almış tüm mezunların Klinik Psikolog olarak tescil edilmemesine ancak mağduriyet oluşturmamak üzere bu kararın çıktığı tarihten önce "Uygulamalı Psikoloji" üst alanının yanı sıra "Klinik Psikoloji" eğitimi alarak diplomasında alt alanı yazılmış olan diplomaların tescil edilmesine,
c) Yükseköğretim kurumlarının düzenleyeceği diplomalarda sadece Yükseköğretim Kurulu'nun izin verdiği program isminin yer almasına ve yanında ayrıca izin verilen alan dışında bir uzmanlık alanı varmış gibi gösteren diploma isimlendirmesinin yapılmamasına,
d) Adli Psikoloji, Deneysel Psikoloji, Endüstri ve Örgüt Psikolojisi, Gelişim Psikolojisi, Psikoloji, Sağlık Psikolojisi, Sosyal Psikoloji, Uygulamalı Psikoloji, Örgütsel Psikoloji, Psikometri, Sosyoloji, Bağımlılık Psikolojisi, Bilişsel Nöropsikoloji, Çalışma Psikolojisi ve İnsan Kaynakları, Din Psikolojisi, Egsersiz ve Spor Psikolojisi, Eğitim Psikolojisi, Endüstri Örgüt Psikolojisi, Endüstri Psikolojisi, Endüstriyel ve Örgütsel Psikoloji, Evlilik ve Aile Psikolojisi, Genel Psikoloji, İnsan Psikolojisi ve İletişim, Sporda Psikososyal Alanlar, Yönetim ve Çalışma Psikolojisi alanlarından mezun olanların diplomalarının klinik psikoloji adı altında tescil edilmesinin uygun olmadığına" karar verilmiştir.
Psikologlar, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından kabul edilen yurtiçi psikoloji lisans programları ile denkliği Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından kabul edilen yurtdışı psikoloji lisans programlarından lisans derecesi ile mezun olan kişiler olup, psikolog unvanı kullanma hakkı taşımaktadırlar. Psikologlar, bireyin bireysel ve toplumsal tutum, davranış, düşünme ve duygu durumlarını inceleyen, davranışın ve zihinsel süreçlerin bilimsel tanım ve açıklamalarını temel alan kişilerdir.
Klinik psikologlar ise; psikoloji veya psikolojik danışma ve rehberlik lisans eğitimi üzerine klinik ortamlarda gerekli pratik uygulamaları içeren klinik psikoloji yüksek lisansı veya diğer lisans eğitimleri üzerine psikoloji veya klinik psikoloji yüksek lisansına ilaveten klinik psikoloji doktorası yapan sağlık meslek mensubu olup, nesnel ve yansıtmalı ölçüm araçları, gözlem ve görüşme teknikleri kullanarak psikolojik değerlendirme ile uluslararası teşhis ve sınıflama sistemlerinde hastalık olarak tanımlanmayan ve Sağlık Bakanlığının da uygun bulduğu durumlarda psikoterapi işlemlerini yapan ve hastalık durumlarında ise ancak ilgili uzman tabibin teşhisine ve tedavi için yönlendirmesine bağlı olarak psikoterapi uygulamalarını gerçekleştiren kişilerdir.
İdarelerin düzenleyici işlem yapma yetkisi yasama organının çizdiği sınırlar içinde, başta Anayasa olmak üzere, kanun, yönetmelik gibi üst hukuk normlarına aykırı olmamak kayıt ve şartına bağlı olarak gerçekleşebilir.
Davalı idare tarafından, bazı üniversitelerin Psikoloji/Uygulamalı Psikoloji alanlarındaki lisansüstü programlarında, spesifik uygulama alanı belirtilmeksizin verilen hatalı diplomalara ilişkin sorunları önlemek, kamu yararını sağlamak amacıyla, kendisine verilen yasal yetkiler çerçevesinde düzenleme yapıldığı ve yapılan düzenlemede mevzuata ve hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.
Dava konusu Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı kararı yönünden:
Anılan kararda, Maltepe Üniversitesi Rektörlüğü'nün Lisansüstü Eğitim Enstitüsü bünyesinde bulunan Psikoloji Tezli Yüksek Lisans Programına 2005-2014 yılları arasında kayıt yaptırarak, 2008-2017 yılları arasında mezun olan 127 öğrenciyi Klinik Psikoloji Tezli Yüksek Lisans Programı Birim ID'si ile mezunları YÖKSİS'te kaydedip e-Devlet belgesinde gösterebilme konusundaki teklifinin incelenmesi sonucunda; Lisansüstü Eğitim-Öğretim Enstitülerinin Teşkilat ve İşleyiş Yönetmeliği'nin 4. ve 7. maddeleri uyarınca öğrencilerin psikoloji programına kayıt olduğu dikkate alınarak söz konusu teklifin uygun olmadığına karar verilmiştir.
Uyuşmazlıkta, 2004 yılına kadar üniversiteler bünyesinde yer alan bölümlerle aynı isimli lisansüstü programlar için Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'ndan izin alınmadan enstitüde aynı isimli anabilim dalı altında açılabildiği, ancak bölümle aynı isimli olmayan örneğin psikoloji anabilim dalı uygulamalı psikoloji tezli/tezsiz yüksek lisans programı için Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'ndan izin alınmasının gerektiği, Maltepe Üniversitesi bünyesindeki klinik psikoloji yüksek lisans programı açılması teklifinin ise 15/06/2016 tarihli toplantıda incelenerek, açılmasının uygun görüldüğü anlaşılmaktadır.
Kazanılmış hak, doğumu anında hukuka uygun olarak tamamlanmış ve böylece kişiye özgü, lehte sonuçlar doğurmuş, daha sonra mevzuat değişikliği veya işlemin geri alınması gibi sebeplere karşın hukuk düzenince korunması gereken hak olarak tanımlanmakla birlikte, mutlak bir ilke olmayıp kamu düzeninin gerekli kıldığı durumlarda kazanılmış haktan söz edilemeyecektir.
Bu durumda; davacının mezun olduğu dönemde eğitim aldığı yüksek lisans programının onaylanmış adının psikoloji programı olduğu, Yükseköğretim Bilgi Sistemi'nde program isminin psikoloji olarak yer almasında hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı, bu program çerçevesinde verilmiş olan belli derslerin klinik psikoloji alanında olmasının bu hususu değiştirmeyeceği, aksi durumun kabulünün hem yasal mevzuata hem de kamu yararına aykırılık oluşturacağı anlaşıldığından, tesis edilen işlemde mevzuata ve hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.
Dava konusu Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı işlemi ile Maltepe Üniversitesi Rektörlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işlemi yönünden:
Dava konusu Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı işleminde, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı kararına yer verilmiştir.
Dava konusu Maltepe Üniversitesi Rektörlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işleminde davalı üniversite tarafından, mezunlarının diplomalarında herhangi bir eksiklik olmamasına rağmen özellikle kamu kurumlarının büyük çoğunluğunun zaman içinde veri tabanlarını e-Devlet sistemiyle eşleştirirken yüksek lisans diplomalarının branşlarına ilişkin veri giriş sayfasının açılmadığı, öğrencilerin yaşadığı sorunların yakından takip edildiği, e-Devlet üzerinden yaşanan bu sorunların giderilmesi için üniversitelerince Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'na başvurulduğu, yapılan başvuruda Yükseköğretim Bilgi Sistemi'nde veri tabanlarında mevcut klinik psikoloji yüksek lisans programı ID numarası ile göstermek için onay talep edildiği ancak bugüne kadar herhangi bir olumlu cevap alınamadığı, mağduriyetlerin giderilebilmesi için Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı ile görüşmelerin devam ettiği hususu belirtilmiştir.
Davalı Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı kararı ile ... tarih ve ... sayılı kararında, mevzuata ve hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, dava konusu edilen ... tarih ve ... sayılı Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı işlemi ile ... tarih ve ... sayılı Maltepe Üniversitesi Rektörlüğü işlemi yönünden de mevzuata ve hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1\. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı kararı yönünden DAVANIN REDDİNE oybirliğiyle,
2\. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı kararı, ... tarih ve ... sayılı işlemi ile Maltepe Üniversitesi Rektörlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işlemi yönünden DAVANIN REDDİNE oyçokluğuyla,
3\. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ...-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4\. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen ...-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı Yükseköğretim Kurulu Başkanlığına verilmesine,
5\. Posta gideri avansından varsa artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde taraflara iadesine,
6\. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere,
12/11/2025 tarihinde karar verildi.


KARŞI OY :
(X-) Dava; Maltepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Psikoloji Anabilim Dalı Klinik Psikoloji Bölümü Yüksek Lisans Programı'ndan ... tarihinde mezun olan davacı tarafından, kendisine verilen yüksek lisans diplomasında klinik psikoloji yüksek lisans programı ibaresinin yer almasına rağmen Yükseköğretim Bilgi Sistemi'nde yüksek lisans eğitiminin klinik psikoloji yüksek lisans programı yerine psikoloji yüksek lisans programı olarak kaydedildiğini öğrenmesi üzerine davalı idarelere yapılan başvurular sonucunda tesis edilen Maltepe Üniversitesi Rektörlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işlemi, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı kararı, ... tarih ve ... sayılı işlemi ile dayanağı olan Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır.
Anayasanın 2. maddesinde Türkiye Cumhuriyeti'nin nitelikleri arasında belirtilen hukuk devletinin temel ilkeleri olarak 'hukuki güvenlik' ve 'belirlilik' ilkeleri yer almakta olup, anılan ilkeler hukuk normlarının öngörülebilir olmasını, bireylerin tüm eylem ve işlemlerinde Devlete güven duyabilmesini, Devletin de yaptığı düzenlemelerde bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçınmasını gerekli kılmaktadır.
Kazanılmış hak, özel hukuk ve kamu hukuku alanlarında genel olarak bir hak sağlamaya elverişli nesnel yasa kurallarının bireylere uygulanması ile onlar için doğan öznel hakkın korunması olup kişinin bulunduğu statüden doğan, kendisi yönünden kesinleşmiş ve kişisel niteliğe dönüşmüş haktır.
Hukuk güvenliğinin, kamu düzeninin ve istikrarın korunması kazanılmış hakların koruması ilkesine bağlılıkla mümkündür. Kazanılmış hakları ortadan kaldırıcı nitelikte sonuçlara yol açan uygulamaların hukuk devleti ilkesine aykırılık teşkil edeceği tartışmasızdır.
İdarelerin düzenleyici işlemler yapabilme yetkisi Anayasamızın 124. maddesine dayanan anayasal bir yetki olması nedeniyle idareler tarafından, mevzuatla verilen görevlerin yerine getirilmesini teminen düzenleyici işlemler yapılabileceği açık olmakla birlikte; idarelerin, düzenleme yetkisine sahip olduğu alanlarda, eski hukuki durum çerçevesinde, hak kayıplarını önleyici düzenleme yapmaları, bu sayede hukuk devleti olmanın gereği olarak üstün kamu yararı ihlal edilmeden, kişilerin hukuki güvenliğinin korunması, idari istikrarın da sağlanması gerekmektedir.
Uyuşmazlıkta, davalı idareden izin alınmadan açılan yüksek lisans programına kaydı yapılan davacının herhangi bir hatasının ya da hilesinin bulunmadığı, söz konusu programın açılması ve denetiminin yapılması işlemlerinin tamamen davalı üniversite ile davalı idare arasında olduğu açık olup davacının hukuki güvenlik ve idari istikrar ilkeleri gereğince yapılan düzenlemeden olumsuz olarak etkilenmemesi gerekmektedir.
Davalı idarenin ... tarih ve ... sayılı dava konusu kararında; kamu yararına, mevzuata ve hukuka aykırılık bulunmadığı açık olmakla birlikte somut olay bağlamında, davacının ... tarihinde mezun olduğu, mezun olduğu tarih itibarıyla kazanılmış hakkının bulunduğu açıktır.
Ayrıca Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Yürütme Kurulu'nun dava konusu ... tarih ve ... sayılı kararında; mağduriyet oluşturmamak üzere kararın çıktığı tarihten önce "Uygulamalı Psikoloji" üst alanının yanı sıra "Klinik Psikoloji" eğitimi alarak diplomasında alt alanı yazılmış olan diplomaların tescil edilmesine karar verilmişken, Psikoloji alanında oluşan mağduriyetlerin giderilmesi için herhangi bir düzenleme yapılmadığı hususu da dikkate alındığında; davalı idarece davacının mezun olduğu yükseköğretim programının eğitim seviyesi, ders niteliği, bilgi, beceri ve yeterlik düzeyi gibi unsurların araştırılarak, Klinik Psikoloji yüksek lisans diploması alması için aranılan şartları taşıyıp taşımadığı yönünde herhangi bir inceleme ve değerlendirme yapılmadığı, kazanılmış hakkının gözetilmediği açık olduğundan davacının almış olduğu eğitimde; Klinik Psikoloji yüksek lisans programına eşdeğer sayılabilmesi için eksik kalan ders ve uygulama varsa bu noksanlıkların davacıya tamamlattırılması gerekirken, aksi yönde tesis edilen Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı kararı ile ... tarih ve ... sayılı işlemi ve Maltepe Üniversitesi Rektörlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işlemi yönünden hukuka uygunluk bulunmadığı, iptaline karar verilmesi gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyoruz.