Danıştay danistay 2022/1408 E. 2025/3349 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/1408
Karar No : 2025/3349

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNANLAR: I- (DAVACILAR) 1-Kendi adına asaleten, ... ve ... adına velayeten ...
2- ...
VEKİLİ : Av. ...

II- (DAVALI) ... Belediyesi Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMLERİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, taraflarca karşılıklı olarak temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacılar tarafından, çocuğu ve kardeşleri müteveffa ...'nin 09/06/2017 tarihinde Mersin ili, Toroslar ilçesi, ... Mahallesi, ... Konutları yakınında bulunan gölete serinlemek amacıyla girmesi sonucu boğularak vefat etmesi olayında idarenin hizmet kusurunun bulunduğundan bahisle davacılardan anne ... için 1.000,00 TL maddi (Miktar artırımı sonrası 59.985,19 TL), 100.000,00 TL manevi tazminatın, baba ... için 1.000,00 TL maddi (Miktar artırımı sonrası 40.584,55 TL), 100.000,00 TL manevi tazminatın, kardeşler ... ve ... için ayrı ayrı 50.000,00 TL'şer manevi tazminatın olay tarihinden itibaren en yüksek faiziyle birlikte ödenmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; müteveffa ...'nin 09/06/2017 tarihinde meydana gelen gölette boğulması olayında davalı idarenin hizmet kusurunun bulunup bulunmadığı ve kusur oranlarının tespiti amacıyla 26/04/2019 tarihinde yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen bilirkişi raporunda özetle; "müteveffa ...'nin 12 yaşında olduğu düşünüldüğünde, her ne kadar okuma-yazma bilmesi, doğru ve yanlışı ayırt edebilecek durumda olması gerektiği düşünülse de, sonuçta ergenlik çağında bir çocuk olması nedeniyle, anne ve babasının gözetim ve denetim sorumluğu bulunduğu, ancak ön ergenlik çağındaki özellikle erkek çocukların aile yönlendirmesinden ziyade akran etkilerine açık olduğu düşünüldüğünde anne-babanın % 20 oranında kusurlu olduğu, müteveffa ...'nin yüzme bilmediği halde bilinçli olarak serinlemek ve yüzmek gayesi ile gölete girmesi nedeniyle % 20 oranında kusurlu olduğu, göletin kenarında ayaklarını suya sokan müteveffayı yüzme bilmediğini bildiği halde ısrar ederek göletin derin kısımlarına götüren ve ayaklarının balçığa saplanması sonucu omuzundan atarak boğulmasına sebebiyet veren arkadaşı ...'nun % 20 oranında kusurlu olduğu, olay mahallinin bulunduğu kesimlerin imara açılması, imara açık alanlardaki tehlike arz eden doğal (göl, gölet, dere yatağı) ve suni (yollar, kaldırımlar, kanalizasyon alt yapısı vb) oluşumların can ve mal güvenliğini riske atmayacak şekilde önlem alınması gerekirken, bu önlemleri almayan davalı idarenin gerek olay öncesinde ve olay tarihinde, gerekse de olayın sonrasında davaya konu ölüm olayının meydana geldiği gölet etrafından uyarı ve ikaz levhalarını koymaması, suyun derinliğini gösteren yazıları yazıp bireyleri uyarmaması, tel kafes ve örgüler yaparak göle kolayca erişimi engellememesi, güvenlik şeritleri vb sair güvenlik önlemlerini almaması nedeniyle %40 oranında kusurlu olduğu" şeklinde tespit ve değerlendirmelere yer verildiği, tüm dosya içeriliği ve bilirkişi raporları birlikte değerlendirildiğinde; müteveffa ...'nin 09/06/2017 tarihinde Mersin ili, Toroslar ilçesi, ... Mahallesi, ... Konutları yakınında bulunan gölete serinlemek amacıyla girmesi sonucu boğularak vefat etmesi olayında, olay mahallinin bulunduğu kesimlerin imara açılması, imara açık alanlardaki tehlike arz eden doğal (göl, gölet, dere yatağı) ve suni (yollar, kaldırımlar, kanalizasyon alt yapısı vb) oluşumların can ve mal güvenliğini riske atmayacak şekilde önlem alınması gerekirken, bu önlemleri almayan davalı idarenin gerek olay öncesinde ve olay tarihinde, gerekse de olayın sonrasında davaya konu ölüm olayının meydana geldiği gölet etrafından uyarı ve ikaz levhalarını koymaması, suyun derinliğini gösteren yazıları yazıp bireyleri uyarmaması, tel kafes ve örgüler yaparak göle kolayca erişimi engellememesi, güvenlik şeritleri vb sair güvenlik önlemlerini almaması nedeniyle hizmet kusurunun bulunduğu, bilirkişi raporunda baba ... için tespit edilen 40.584,55 TL maddi tazminat ile anne ... için tespit edilen 59.985,19 TL maddi tazminatın davalı idare tarafından tazmini gerektiği, davacıların duydukları ağır elem ve ızdırabın etkileri ile olayın davacıların yaşam tarzları üzerinde yarattığı etki, davalı idarenin olaydaki kusur durumu ve öte yandan manevi tazminatın zenginleşme aracı olmaması bakımından, talep edilen manevi tazminattan; baba ... için 50.000,00 TL, anne ... için 50.000,00 TL, kardeş ... için 25.000,00 TL, diğer kardeş ... için ise 25.000,00 TL olmak üzere toplamda 150.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesi, geri kalan 150.000,00 TL manevi tazminat isteminin ise reddedilmesi gerektiği gerekçesiyle davacılardan ... için 40.584,55 TL maddi tazminatın,1.000,00 TL'sinin Mahkemenin ... tarih ve E:...-K:... sayılı merciine tevdi kararının davalı idareye tebliğ edildiği 11/06/2018 tarihinden, geri kalan 39.584,55 TL'sinin ise miktar artırımı tarihi olan 05/10/2019 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte, davacılardan ... için 59.985,19 TL maddi tazminatın, 1.000,00 TL'sinin Mahkemenin ... tarih ve E:...-K:... sayılı merciine tevdi kararının davalı idareye tebliğ edildiği 11/06/2018 tarihinden, geri kalan 58.985,19 TL'sinin ise miktar artırım tarihi olan 05/10/2019 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davalı idare tarafından davacılara ödenmesine, davacıların toplam 300.000,00 TL manevi tazminat isteminin; ... için 50.000,00 TL, ... için 50.000,00 TL, ... için 25.000,00 TL ve ... için ise 25.000,00 TL olmak üzere toplamda 150.000,00 TL'lik kısmının kabulüne, geri kalan 150.000,00 TL'lik kısmının ise reddine, kabul edilen 150.000,00 TL manevi tazminatın, Mahkemenin ... tarih ve E:...-K:... sayılı merciine tevdi kararının davalı idareye tebliğ edildiği 11/06/2018 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faizi ile birlikte davalı idare tarafından davacılara ödenmesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurularına konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI :
Davacılar tarafından, gölün etrafında koruyucu çit, ikaz levhası bulunmadığı, ... Cumhuriyet Başsavcılığı soruşturma dosyasında yer alan bilirkişi raporunda Toroslar Belediye Başkanlığının 1. derece asli kusurlu kabul edildiği, olayda ailenin müterafik kusurunun sosyal araştırmacı / psikolog / pedagog tarafından belirlenmediği ileri sürülmektedir.
Davalı idare tarafından, maddi tazminat hesabı yönünden anne babanın vefat eden çocuk için yapacağı giderlerin düşük belirlendiği, vefat edenin destek süresinden, çocuğun evlenme ve kendi ailesine bakması da nazara alınarak indirim yapılması gerekirken fazla hesaplandığı, manevi tazminatın fazla olduğu ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN SAVUNMALARI : Davacılar tarafından, savunma verilmemiştir. Davalı idare tarafından, davacı tarafın temyiz isteminin hukuka aykırı olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının maddi tazminat faiz başlangıcı yönünden düzeltilerek onanması, manevi tazminat yönünden davacılar lehine bozularak talep edilen manevi tazminatın tamamının verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde "temyiz incelemesi sonunda kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa Danıştay'ın kararı düzelterek onayacağı" hükme bağlanmıştır.
Temyize konu istinaf mahkeme kararı taraflarca karşılıklı temyiz edilmiş olup; uyuşmazlıkta, talep edilen tazminatın miktar artırım dilekçesiyle artırılan kısmına yürütülecek faizin başlangıç tarihi yönünden değerlendirme yapılmıştır.
Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulu'nun 24/10/2024 tarih E:2021/5, K:2024/2 sayılı kararı, idari işlem veya eylemlerden doğan zararın faiziyle birlikte tazminine hükmedilmesi istemiyle açılan tam yargı davalarında, miktar artırımında bulunulması halinde dava dilekçesinde talep edilen miktar için hangi tarihten itibaren faize hükmedilecekse, artırılan miktara da aynı tarihten itibaren faize hükmedilmesi gerektiği yönünde içtihadın birleştirilmesine ilişkin karar verilmiştir.
Bu durumda; dava konusu maddi tazminat talebinin artırılan miktarına ilişkin faiz başlangıcına ilişkin İdare Mahkemesi kararında yer alan; "davacılardan ... için 40.584,55 TL maddi tazminatın,1.000,00 TL'sinin Mahkememiz'in ... tarih ve E:...-K:... sayılı merciine tevdi kararının davalı idareye tebliğ edildiği 11/06/2018 tarihinden, geri kalan 39.584,55 TL'sinin ise ıslah tarihi olan 05/10/2019 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte, davacılardan ... için 59.985,19 TL maddi tazminatın, 1.000,00 TL'sinin Mahkememiz'in ... tarih ve E:...-K:... sayılı merciine tevdi kararının davalı idareye tebliğ edildiği 11/06/2018 tarihinden, geri kalan 58.985,19 TL'sinin ise ıslah tarihi olan 05/10/2019 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davalı idare tarafından davacılara ödenmesine," kısmının, "davacılardan ... için 40.584,55 TL maddi tazminatın, Mahkememiz'in ... tarih ve E:...-K:... sayılı merciine tevdi kararının davalı idareye tebliğ edildiği 11/06/2018 tarihinden, davacılardan ... için 59.985,19TL maddi tazminatın, Mahkememiz'in ... tarih ve E:...-K:... sayılı merciine tevdi kararının davalı idareye tebliğ edildiği 11/06/2018 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davalı idare tarafından davacılara ödenmesine," şeklinde düzeltilerek kararın onanması gerektiği sonucuna ulaşılmaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1\. Temyiz istemlerinin reddine,
2\. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, İdare Mahkemesi kararının hüküm fıkrasında yer alan; "davacılardan ... için 40.584,55 TL maddi tazminatın,1.000,00 TL'sinin Mahkememiz'in ... tarih ve E:...-K:... sayılı merciine tevdi kararının davalı idareye tebliğ edildiği 11/06/2018 tarihinden, geri kalan 39.584,55 TL'sinin ise ıslah tarihi olan 05/10/2019 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte, davacılardan ... için 59.985,19 TL maddi tazminatın, 1.000,00 TL'sinin Mahkememiz'in ... tarih ve E:...-K:... sayılı merciine tevdi kararının davalı idareye tebliğ edildiği 11/06/2018 tarihinden, geri kalan 58.985,19 TL'sinin ise ıslah tarihi olan 05/10/2019 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davalı idare tarafından davacılara ödenmesine," kısmının, "davacılardan ... için 40.584,55 TL maddi tazminatın, Mahkememiz'in ... tarih ve E:...-K:... sayılı merciine tevdi kararının davalı idareye tebliğ edildiği ... tarihinden, davacılardan ... için 59.985,19TL maddi tazminatın, Mahkememiz'in ... tarih ve E:...-K:... sayılı merciine tevdi kararının davalı idareye tebliğ edildiği 11/06/2018 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davalı idare tarafından davacılara ödenmesine," şeklinde düzeltilerek ONANMASINA,
3\. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından varsa artan tutarın Mahkeme tarafından ilgili tarafa iadesine,
4\. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5\. Kesin olarak, 08/04/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.