Danıştay danistay 2021/7982 E. 2025/5274 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/7982
Karar No : 2025/5274

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVACI) : ... Hafriyat Kum Çakıl Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Edirne ili, Merkez ilçesi sınırları dahilinde kuvars kumu faaliyetiyle iştigal eden davacı şirkete ait bulunan S:... sayılı ruhsatın iptaline dair Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; ilgili mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden, temdit projesinde ruhsat süresinin bitiş tarihinden en geç altı ay öncesine kadar, 6183 sayılı Kanunun 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiş borcun bulunmaması gerektiğinin arandığı, Gelir İdaresi Başkanlığı İnternet Vergi Dairesinden alınan belgede davacı şirketin vadesi geçmiş borcunun olduğunun tespit edildiği, davacı tarafından her ne kadar borcun yapılandırıldığı ve vadesi geçmiş borcunun bulunmadığı iddia edilmiş ise de, Mahkemenin 21/01/2020 ve 23/03/2020 tarihli ara kararlarına Gelir İdaresi Başkanlığı Ankara-Seğmenler Vergi Dairesi Müdürlüğü ve Edirne-Arda Vergi Dairesi Müdürlükleri tarafından verilen cevabi yazılarda, davacının 08/07/2019 tarihinde taksitlendirme talebinde bulunduğu, kısmi bir ödeme yaptığı ancak şirket tarafından daha sonraki taksitlerin ödenmemesi nedeniyle 10.10.2019 tarihinde taksitlendirme işleminin iptal edildiğinin bildirildiği görüldüğünden, ruhsat süresinin bitiş tarihinden en geç altı ay öncesine kadar, 6183 sayılı Kanunun 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiş borcun bulunmaması gerektiğine ilişkin düzenleme dikkate alındığında, davacıya ait ruhsatın iptaline yönelik olarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, 08/07/2019 tarihi itibarıyla vergi borcunun yapılandırıldığı ve borcu bulunmadığı, ruhsat bitim süresinden 6 ay geriye gidildiğinde 28/02/2019 tarihinde yürürlüğe giren düzenlemenin tarih itibarıyla kendisine uygulanmasının mümkün olmadığı, kendilerine ek süre verilmeksizin işlem tesisinin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, mevzuatta aranılan şartları yerine getirmeyen davacı hakkında tesis edilen işlemin hukuka ve mevzuata uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Edirne ili, Merkez ilçesi hudutları dahilinde Sicil:... numaralı sahada IV. grup maden (kuvars kumu) işletme ruhsatına sahip olan davacı tarafından, ruhsat süresinin sona ermesi nedeniyle temditli işletme projesiyle birlikte 08/07/2019 tarihli başvuru dilekçesi ile ruhsat sürenin uzatılması talebinde bulunulması üzerine Maden Kanunu'nun 24/2. maddesi gereğince proje ekinde 6183 sayılı Kanunun 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiş borcunun bulunmadığına dair belgenin içeriğinden vadesi geçmiş borcun bulunduğu gerekçesi ile ruhsatın iptaline ilişkin davalı idarenin ... tarih ve ... sayılı başvurunun reddi işleminin davacı tarafından iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
3213 sayılı Maden Kanunu'nun dava konusu işlem tarihindeki haliyle "İşletme ruhsatı ve madenin işletilmesi" başlıklı 24. maddesinin 2. fıkrasında; "Ruhsatların süre uzatım taleplerinde; ruhsat süresinin bitiş tarihinden en geç altı ay öncesine kadar, 6183 sayılı Kanunun 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiş borcunun bulunmaması şartıyla Genel Müdürlüğün bütçesine gelir kaydedilmek üzere işletme ruhsat taban bedeli yatırılarak, yetkilendirilmiş tüzel kişilerce maden mühendisinin sorumluluğunda hazırlanmış işletme projesi ve aktif edilmiş tebligata esas kayıtlı elektronik posta adresinin (KEP) veya kurumsal elektronik tebligat sistemi (e-Tebligat) adresinin ruhsat sahibi tarafından Genel Müdürlüğe verilmesi zorunludur. Aksi hâlde talep reddedilir ve ilgili saha ihalelik saha konumuna getirilerek ihale yolu ile ruhsatlandırılır. Genel Müdürlükçe proje üzerinde veya mahallinde yapılan/yapılmış inceleme sonucunda tespit edilen, projedeki teknik eksiklikler ve süre uzatımı talebinde bulunulan ruhsata ilişkin vadesi geçmiş ruhsat harcı, ruhsat bedeli, çevre ile uyum teminatı ve Devlet hakkı gibi mali eksiklikler Genel Müdürlük tarafından ruhsat sahibine iki ay içerisinde bildirilir, eksiklikler yapılan bildirimden itibaren üç ay içinde tamamlanır. Eksikliklerini verilen sürede tamamlamayanlara 31.054 TL idari para cezası uygulanır. Ruhsat süresinin sonuna kadar eksikliklerin tamamlanmaması durumunda ruhsat süresi uzatılmaz ve bu alanlar başka bir işleme gerek kalmaksızın ihalelik saha konumuna getirilerek ihale yolu ile ruhsatlandırılır. Talebin kabul edilmemesi hâlinde yatırılan işletme ruhsatı taban bedeli iade edilmez. Süre uzatım talebinin uygun görülmesi hâlinde ise en geç ruhsat süre sonundan itibaren bir ay içinde işletme ruhsatının süresi, işletme ruhsatının süresinin bitim tarihinden itibaren uzatılır. Ruhsat süresi dolan ruhsat sahalarında maden işletme faaliyetleri yapılamaz." düzenlemesine yer verilmiştir.
21/09/2017 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Maden Yönetmeliği'nin "İşletme ruhsat süresi ve uzatılması" başlıklı 39. maddesinin 2. fıkrasında; "İşletme ruhsat süresinin uzatılmasında aşağıdaki kriterler uygulanır: a) "İşletme ruhsat süresinin uzatılması için ruhsat süresi bitiminden önce işletme ruhsat taban bedeli ile beraber Ek-14’e göre hazırlanmış görünür ve muhtemel rezerv bilgilerini, çevre ile uyum planını da içeren yeni bir projeyle uzatma talebinde bulunulması gerekir. Aksi halde işletme ruhsatı iptal edilir. Süre uzatım projesinin verilmesini müteakip, varsa projedeki teknik eksiklikler, 6183 sayılı Kanunun 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiş borcun bulunmadığına ilişkin belge, işletme ruhsat bedeli, geçmiş yıllara ait ruhsat harcı ve çevre ile uyum teminatı eksiklikleri yapılan bildirimden itibaren üç ay içinde tamamlanır. Eksikliklerini verilen sürede tamamlamayanlara Kanunun 24 üncü maddesinin ikinci fıkrası gereğince idari para cezası uygulanarak süre üç ay daha uzatılır. Bu süre sonunda eksikliklerini tamamlamayanların süre uzatım talepleri kabul edilmez ve yatırılan işletme ruhsat bedeli iade edilir." hükmü yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Maden Kanunu'nun dava konusu işlem tarihindeki haliyle 24/2. maddesinde; ruhsat süresinin uzatılabilmesi için ruhsat süresinin bitiş tarihinden en geç altı ay öncesine kadar 6183 sayılı Kanunun 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiş borcunun bulunmaması şartının olduğu, aynı maddenin devamında projedeki teknik eksiklikler ve süre uzatımı talebinde bulunulan ruhsata ilişkin vadesi geçmiş ruhsat harcı, ruhsat bedeli, çevre ile uyum teminatı ve Devlet hakkı gibi mali eksikliklerin Genel Müdürlük tarafından ruhsat sahibine iki ay içerisinde bildirileceği, eksikliklerin yapılan bildirimden itibaren üç ay içinde tamamlanacağı kuralına yer verildiği, yine Maden Yönetmeliği'nin 39. maddesinin 2. fıkrasında; süre uzatım projesinin verilmesini müteakip, varsa projedeki teknik eksikliklerin ve 6183 sayılı Kanunun 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiş borcun bulunmadığına ilişkin belgenin, yapılan bildirimden itibaren üç ay içinde tamamlanacağı hususunun açıkça düzenlendiği görülmüştür.
Somut olayda ise; davalı idarece vadesi geçmiş borcun bulunmadığına dair belgenin tamamlatılmasına yönelik davacı şirkete herhangi bir bildirimde bulunulmadığı anlaşıldığından, gerek 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 24/2. maddesi, gerekse Maden Yönetmeliği'nin 39/2. maddesi gereğince 6183 sayılı Kanunun 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiş borcun bulunmadığına ilişkin belge yönünden eksikliğin tamamlanması için davacı şirkete 3 aylık süre tanınması gerektiğinden, davalı idarenin ... tarih ve ... sayılı ruhsat iptali işleminde sebep unsuru açısından hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Bu itibarla, davanın reddi yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1\. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2\. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4\. Kesin olarak 29/05/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.