Danıştay danistay 2021/7921 E. 2025/5086 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/7921
Karar No : 2025/5086

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALILAR): 1- ... Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...

2- ...Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: ... ili, ... ilçesi ... köyü hudutları dahilinde ve davacı uhdesinde bulunan ER:..., Sicil:... sayılı maden arama ruhsatının 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 24. maddesi uyarınca iptal edilmesine ilişkin Maden İşleri Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; maden arama ruhsat süresi dolan ve işletme ruhsat başvurusunda bulunan ve bunun için gerekli oluru alan davacının, kendisine bildirilen mali eksiklikleri belirtilen süre içerisinde yatırmaması nedeniyle işletme ruhsat başvurusunun reddedilmesi üzerine, maden arama ruhsatının da süresinin dolması nedeniyle maden ruhsatının iptal edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Davalı idare tarafından mali eksikliklerin 3 ay içerisinde tamamlanması gerektiğini bildirir yazının ruhsat sahibi vekiline 07/06/2013 tarihinde tebliğ olunduğu husunun beyan edildiği, söz konusu yazının tebliğine ait tebliğ alındısının 07/06/2013 tarihinde "..." isimli şahıs tarafından imzalandığı, dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler ile UYAP kayıtlarının tetkikinden; adı geçen şahıs ile davacı arasında herhangi bir illiyet bağının kurulamadığı, idare tarafından aksini ispat eden herhangi bir bilgi ve belgenin de dosyaya sunulmadığı, dolayısıyla, mali eksikliklerin tamamlanması gerektiğini ihtiva eden yazının usulüne uygun tebliğ edildiği hususunun dosyadaki bilgi ve belgeler ile şüpheye yer vermeyecek şekilde somut olarak ortaya konulamadığı anlaşıldığından, davacı tarafından yapılan işletme ruhsat talebinin reddine konu mali eksikliklerin süresi içerisinde tamamlanması gerektiğini bildirir yazının usulüne uygun tebliğ edilmemesi nedeniyle, işletme ruhsat talebinin reddedilmesi üzerine arama ruhsat süresinin dolduğundan bahisle ruhsatın iptali yolunda tesis edilen dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı sonucuna varılarak, aksi yönde verilen mahkeme kararında yasal isabet bulunmadığı gerekçesiyle, istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davalı ... Müdürlüğü tarafından, İdari Yargılama Usulü Kanunu uyarınca dava yasal süresinde açılmadığı, dava dilekçesinde 05/08/2016 - 11/01/2018 tarihleri arasında tutuklu bulunduğunu iddia eden davacının, ruhsat iptaline yönelik idari işlemin tebliğ edildiği tarihte tutuklu olmadığı, dava konusu işlem öncesinde de işletme ruhsatı talebine ilişkin mahallinde yapılan tetkik raporu sonrasında işletme ruhsatına eksikliklerin giderilmesi amacıyla mülga Genel Müdürlüğün ...tarih ve ... sayılı yazısı ile uyarıldığı, anılan yazı yine dilekçe ekinde yer alan tebligat parçasından da anlaşılacağı üzere 07/06/2013 tarihinde elden tebliğ alındığı, arşiv kayıtlarında yapılan incelemede davacının söz konusu tebligatı alan ...'e verdiği vekaletnameden anlaşılacağı üzere tebligatı alan kişinin, davacının ruhsata ilişkin tüm işlemlerini takibe yetkili olduğu, dava konusu işlemde hukuka aykırı yön bulunmadığı ileri sürülmektedir.
Diğer davalı ... Bakanlığı tarafından, davacı tarafından işletme ruhsatı ve işletme izni talebinden sonra gönderilen heyetin hazırladığı rapor ve inceleme sonucunda eksikliklerin davacıya bildirildiği, anılan eksikliklerin tamamlanmadığı, davacıya verilen yasal süre dolduktan sonra ruhsatın yürürlük tarihinden (06/09/2010) sonra 04/10/2013 tarihli olur ile Kanun'un 7 nci maddesi uyarınca alınması gereken izinlerin de alınıp idareye sunulmadığı için ruhsat iptal edildiği, dava konusu işlemde hukuka aykırı yön bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
... ili, ... ilçesi ... köyü hudutları dahilinde ve davacı uhdesinde bulunan ER:..., Sicil:... sayılı maden arama ruhsatına ilişkin olarak, 06/09/2010 tarihinde krom işletme projesi ile işletme ruhsatı ve izni talebinde bulunması üzerine, davalı idare (...) tarafından görevlendirilen teknik heyet tarafından sahada yapılan tespitler doğrultusunda işletme ruhsatı ve izni düzenlenmesi için gerekli olurun alındığı, ancak işletme ruhsat talebi ile ilgili tespit edilen teknik eksikliklerin tamamlaması ile işletme ruhsat harcı ve işletme ruhsat teminatından oluşan mali eksiklikleri yatırması gerektiği, aksi takdirde mevcut teminatın irat kaydedilerek, işletme ruhsat talebinin reddedileceğinin 07/06/2013 tarihinde davacıya bildirilmesine rağmen söz konusu mali eksikliklerinin verilen süre içerisinde yerine getirmediği tespit edildiğinden bahisle, 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 24. maddesi uyarınca, davacının talep ettiği işletme ruhsat başvurusunun reddedildiği ve maden arama ruhsat süresinin dolması nedeniyle maden ruhsatının iptal edildiği, davacı tarafından, maden ruhsatının iptal edilmesine ilişkin davalı idare işleminin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun, "Dava açma süresi" başlıklı 7. maddesinde, dava açma süresinin özel kanunlarda ayrı süre gösterilmeyen hallerde idare mahkemelerinde altmış (60) gün olduğu ve bu sürenin yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden itibaren işlemeye başlayacağı kuralına; "Dilekçeler Üzerinde İlk İnceleme" başlığını taşıyan 14. maddesinin 3. fıkrasında; dava dilekçeleri üzerinde yapılacak ilk inceleme sırasında dava dilekçesinin süre aşımı yönünden de inceleneceği, 6. fıkrasında, yukarıdaki hususların ilk incelemeden sonra tespit edilmesi halinde de davanın her safhasında 15. madde hükmünün uygulanacağı, 15. maddenin 1. fıkrasının (b) bendinde; ilk inceleme üzerine davanın süresinde açılmadığının saptanması durumunda, davanın reddine karar verileceği hükme bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Uyuşmazlıkta, davacının 06/09/2010 tarihinde krom işletme projesi ile işletme ruhsatı ve izni talebinde bulunması üzerine, davalı idare Mülga Maden İşleri Genel Müdürlüğü tarafından görevlendirilen teknik heyet tarafından sahada yapılan tespitler doğrultusunda işletme ruhsatı ve izni düzenlenmesi için gerekli olurun alındığı, ancak işletme ruhsat talebi ile ilgili tespit edilen işletme ruhsat harcı ve işletme ruhsat teminatından oluşan mali eksiklikleri yatırması gerektiği, aksi takdirde mevcut teminatın irat kaydedilerek, işletme ruhsat talebinin reddedileceğine ilişkin teknik eksiklik, mali eksiklik yazısının 07/06/2013 tarihinde davacının bilinen adresinde, davalı idarenin temyiz dilekçesi ekinde dosyaya sunulan davacının maden ruhsatına ilişkin olarak iş ve işlemlerin takibi yönünden Genel Vekaletname verdiği ...'e tebliğ edildiği, söz konusu mali eksikliklerinin verilen süre içerisinde yerine getirmediği tespit edildiğinden bahisle, 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 24. maddesi uyarınca, davacının talep ettiği işletme ruhsat başvurusunun reddedildiği ve maden arama ruhsat süresinin dolması nedeniyle maden ruhsatının iptal edildiğine ilişkin dava konusu ... tarih ve ... sayılı işlemin de davacının bilinen adresinde oğlu ...'e 05/11/2013 tarihinde tebliğ edilmiş olduğu, tebligatlarda usule ve mevzuata aykırı yön bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Yasa koyucu, idari işlemlerin sürekli bir biçimde dava açma tehdidi altında kalmasını engelleyebilmek için, idari işlemlerin ilgililerince ve belli sürede dava konusu edilebileceğini öngörerek kamu hizmetinin hızlı ve etkin biçimde yürütülmesini sağlamak istemiştir.
Dava konusu işlemin davacının bilinen adresinde oğlu ...'e 05/11/2013 tarihinde tebliğ edilmiş olduğu görülmekle, bu tarihi izleyen günden itibaren dava açma süresi olan 60 gün içinde ve en son 06/01/2014 tarihinde dava açılması gerekirken, bu süre geçirildikten çok sonra sonra 03/10/2018 tarihinde kayda giren dilekçeyle açılan davanın süre aşımı nedeniyle esasını inceleme olanağı bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.
Davacı, dava konusu işlemden önce tebliğ edilen eksiklik yazısı ve dava konusu işlemden tutukluluk hali sebebiyle haberdar olmadığını belirtmişse de; dosyaya sunulan ... Sulh Ceza Hakimliğinin ... tarih ve Sorgu No:...sayılı kararının davalı idarenin eksiklik yazısı ile dava konusu işlem tarihi ve ilgili yazıların tebligatları da dikkate alındığında, davacının bu işlemlerden çok sonra haberinin olduğu iddiasına itibar edilmemiştir.
Bu itibarla, davanın reddi yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararın kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline ilişkin temyize konu Bölge Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1\. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz istemlerinin kabulüne,
2\. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:... K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4\. Kesin olarak 27/05/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.