Danıştay danistay 2021/7854 E. 2025/5323 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/7854
Karar No : 2025/5323

DAVACI : ...
VEKİLİ : Av. ...

DAVALILAR : 1- ... Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...

2- ... Üniversitesi
VEKİLİ : Av. ...

DAVANIN KONUSU : İstanbul Bilgi Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü'nde lisans eğitimi almakta iken Hukuk Bölümü'nde çift anadal yapmak istemiyle yapmış olduğu başvurusunun reddine ilişkin,
1\. İstanbul Bilgi Üniversitesi'nin 24/09/2021 tarihli işlemi,
2\. Bu işleme dayanak Yükseköğretim Yürütme Kurulu'nun 18/08/2021 tarihli kararı ile,
3\. Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal ile Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin 16. maddesinin 1. fıkrasının 2. cümlesinin iptali istenilmektedir.

DAVACININ İDDİALARI :
Lise eğitimini yurtdışında tamamladığı, yurtdışından öğrenci kabul kontenjanı ile 2020 Eylül ayında İstanbul Bilgi Üniversitesi Uluslararası İlişkiler programına kayıt olduğu, hukuk fakültesi lisans programında çift anadal yapmak için başvuruda bulunduğu, 16/02/2021 tarihli YÖK Yürütme Kurulu toplantısında hukuk fakültesine giriş için YKS’de ilk 100.000 başarı sıralaması şartı getirildiği, başvurusunun bu gerekçeyle reddedildiği, bu karar ile ne kadar başarılı olursa olsun çift anadal yapamayacağı, okula kayıt olduğu esnada böyle bir kuralın bulunmadığı, eğitiminin engellendiği, eşitlik hakkının ihlal edildiği iddia edilmektedir.

DAVALI İDARELERİN SAVUNMALARI :
... BAŞKANLIĞI'NIN SAVUNMASI : 2015 yılında başta hukuk ve tıp programları olmak üzere belli programlara kayıt olabilmek için başarı sırası şartı uygulaması getirildiği, bu şartı sağlayamayan öğrencilerin boş kontenjan olsa bile kayıtlarının ilgili bölümlere yapılmadığı, 30/05/2016 tarih ve ... sayılı yazı ile başarı sırasının yatay geçiş, kurum içi yatay geçiş ve çift anadal işlemlerinde de uygulanmasına karar verildiği, Koç Üniversitesi tarafından tereddüdün giderilmesi amacıyla yapılan başvuruda kurumlarının ... tarih ve ... sayılı Yürütme Kurulu Kararı ile başarı sırası şartı aranan hukuk, tıp, ve mühendislik gibi bölümlerde yurtdışından öğrenci kabul kontenjanları kapsamında kayıt olan öğrenciler ile yurt dışından yatay geçiş ile gelen ve YKS başarı sırasını sağlayamayan öğrencilerin başarı sırası aranan programlar arasında çift anadal eğitimi yapamayacağına karar verildiği, davacının YKS’ye girerek ilgili bölüme yerleşebileceği, eğitim hakkının engellenmediği, işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı savunulmaktadır.
... ÜNİVERSİTESİ'NİN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI : ...
DÜŞÜNCESİ : Dava; İstanbul Bilgi Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümünde lisans öğrencisi olan davacının, Hukuk Bölümünde çift anadal yapmak istemli başvurusunun reddine ilişkin İstanbul Bilgi Üniversitesinin 24/09/2021 tarihli işlemi ve bu işlemin dayanağı Yükseköğretim Yürütme Kurulunun 18/08/2021 tarihli kararı ile Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal ile Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin 16. maddesinin 1. fıkrasının 2. cümlesinin iptali istemiyle açılmıştır.
Uyuşmazlığın; TC vatandaşı olup yurt dışındaki bir ortaöğretim kurumundan mezun olarak Yükseköğrenim Kurumları Sınavına (YKS) girmeden, Yurdışından Öğrenci Kabulü Kontenjanları kapsamında 2020 Yılı Eylül ayında İstanbul Bilgi Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümüne yerleşen davacının, burada öğrenim görmekte iken Hukuk Bölümünde çift anadal yapmak istemli başvurusunun; Hukuk Programının başarı sırasını sağlamaması nedeniyle reddinden kaynaklandığı anlaşılmaktadır.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 7. maddesinde, "a) Yükseköğretim kurumlarının bu Kanunda belirlenen amaç, hedef ve ilkeler doğrultusunda kurulması, geliştirilmesi, eğitim-öğretim faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi ve yükseköğretim alanlarının ihtiyaç duyduğu öğretim elemanlarının yurt içinde ve yurt dışında yetiştirilmesi için kısa ve uzun vadeli planlar hazırlamak, üniversitelere tahsis edilen kaynakların, bu plan ve programlar çerçevesinde etkili bir biçimde kullanılmasını gözetim ve denetim altında bulundurmak,
ı) Yükseköğretim kurumlarında ve bu kurumlara girişte imkan ve fırsat eşitliği sağlayacak önlemleri almak"... Yükseköğretim Kurulunun görevleri arasında sayılmış; "Yükseköğretime giriş ve yerleştirme" başlıklı 45. maddesinde, "a. Yükseköğretim kurumlarına giriş ve yerleştirme işlemleri imkân ve fırsat eşitliğini sağlayacak tedbirleri almak kaydıyla, Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen usul ve esaslara göre yapılır.
...
f. Yabancı uyruklu öğrenciler ile ortaöğretimin tamamını yurt dışında tamamlayan öğrencilerin yükseköğretim kurumlarına kabul usul ve esasları Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenir. Uluslararası andlaşmalar gereği Türkiye’deki yükseköğretim kurumlarında burslu olarak öğrenim görecek yabancı uyruklu öğrencilerin yerleştirme işlemleri Yükseköğretim Kurulu tarafından yapılır." hükmü; 44. Maddesinin (c) bendinde, "... Yatay geçiş ve çift ana dal eğitiminin usul ve esasları ile azami öğrenim süreleri, lisansüstü eğitim usul ve esasları ile öğrenim süreleri Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılan yönetmelikle belirlenir." hükmü getirilmiştir.
2547 sayılı Yasanın yukarıda yer verilen hükümleri uyarınca hazırlanarak 24/04/2010 tarih ve 27561 sayılı Resmî Gazete'da yayımlanan Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yandal ile Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmeliğinin 4. maddesinin 1/a bendinde, 'Çift anadal programı'; "Başarı şartını ve diğer koşulları sağlayan öğrencilerin aynı yükseköğretim kurumunun iki diploma programından eş zamanlı olarak ders alıp, iki ayrı diploma alabilmesini sağlayan program" olarak tanımlanmış; 'Çift anadal programı' başlıklı 16. maddesinde, "(1) (Değişik:RG-9/6/2017-30091) Aynı yükseköğretim kurumunda yürütülen önlisans diploma programları ile diğer önlisans programları arasında, lisans programları ile diğer lisans programları veya önlisans programları arasında ilgili bölümlerin ve fakülte/yüksekokul kurullarının önerisi üzerine senatonun onayı ile çift anadal programı açılabilir. (Ek cümle:RG-21/12/2019-30985)(1) Başarı sıralaması şartı aranan programlarda çift anadal yapmak isteyen öğrencinin, bu Yönetmelikte belirlenen diğer şartların yanı sıra kayıt olduğu yıldaki ilgili programın Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen başarı sıralaması şartını sağlamış olması gerekir. (Bu değişiklik 2019-2020 eğitim-öğretim yılı bahar döneminden itibaren yürürlüğe girer.)
(2) (Değişik:RG-9/6/2017-30091) Öğrencilerin ikinci anadal diploma programına kabulü, o programın yürütüldüğü ilgili bölümün önerisi üzerine fakülte/yüksekokul yönetim kurulunun onayı ile yapılır..." hükmüne yer verilmiştir.
Bahse konu Yönetmeliğin, 16. maddesinin 1. fıkrasına 21/12/2019 tarihinde yürürlüğe giren Yönetmelik değişikliği ile eklenen yukarıda koyu renkle yazılan ikinci cümle dava konusu edilmiştir.
Bu yöndeki süreç incelendiğinde; 30/01/2015 tarihinde duyurusu yapılan ve 2015 ÖSYS'de "Tıp" programlarına başarı sırası en düşük kırk bin (40.000.), "Hukuk" programlarına başarı sırası en düşük yüzelli bininci (150.000.) sıradaki adayların yerleştirilme işlemine alınarak kontenjan dahilinde yerleştirilmesine ve bu sınırlamanın anılan programlara yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarında alınan eğitimi tanıma ve yatay geçişte de uygulanmasına ilişkin Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı işlemi ile "başarı sırası" uygulamasının başlatıldığı, bu işlemin dava konusu edildiği Danıştay 8. Dairesinde 28/09/2016 tarih ve E; 2015/9555, K:2016/7317 sayılı "Ret" kararı ile sonuçlanarak, İDDK'nın 19/06/2017 tarih ve E:2017/335, K:2017/2621 sayılı kararı ile onandığı, bu uygulamaya 2017 yılında Mühendislik, Mimarlık, Öğretmenlik bölümleri eklenildiği, 2019 yılında ise Hukuk Fakülteleri başarı sırası şartının 125 bin olarak yenilenirken, Eczacılık ve Diş Hekimliği programlarının da eklendiği; diğer yandan, yurt dışından yatay geçişlerde bu başarı sırası belirlenmeyen lisans programları için de "merkezi sınava girdiği yıl itibariyle Türkiye'deki ilgili programa yerleşen en son öğrencinin almış olduğu puan" şartının 2005 Yılından itibaren uygulandığı görülmekte olup; bahse konu Yönetmelikte 21/12/2019 tarihinde yayımlanan dava konusu değişiklikle; bu adı geçen programlar için belirlenen ve yatay geçişte uygulanan "başarı sırası" şartının, çift anadal yapmak isteyen öğrenciler için de getirilmiş olduğu ve 2021/2022 eğitim öğretim yılından itibaren uygulanmak üzere Hukuk alanında başarı sırasının 100 bin olarak belirlendiği anlaşılmıştır.
Sonuç itibariyle; TC vatandaşı adayların YKS'ye girerek ilgili başarı sırasında kaldığı ölçüde tercih yapabiliyor iken; ortaöğretimini yurt dışında tamamlayarak yurtdışından öğrenci kabul kontenjanı kapsamında Türkiye'de bir üniversiteye yerleşen adayların, diğerleri gibi YKS'ye girmek yerine her üniversitenin kendi içinde yaptığı Yabancı Öğrenci Sınavı'na girerek yerleştirildiği ve bunun yanında, YKS'ye de girebildikleri, bu açıdan da seçme hakkı avantajlarının bulunduğu görülmektedir.
Davacının 'eşitlik ilkesine' aykırı düzenleme yapıldığı iddiasına gelince;
Anayasa Mahkemesi kararlarında eşitlik ilkesi; "Anayasa’nın 10. maddesinde öngörülen eşitlik ilkesi, hukuksal durumları aynı olanlar için söz konusudur. Bu ilke ile eylemli değil hukuksal eşitlik öngörülmektedir. Eşitlik ilkesinin amacı, aynı durumda bulunan kişilerin yasalarca aynı işleme bağlı tutulmalarını sağlamak ve kişilere yasa karşısında ayrım yapılmasını ve ayrıcalık tanınmasını önlemektir. Bu ilkeyle, aynı durumda bulunan kimi kişi ve topluluklara ayrı kurallar uygulanarak yasa karşısında eşitliğin ihlali yasaklanmıştır. Yasa önünde eşitlik, herkesin her yönden ayrı kurallara bağlı tutulacağı anlamına gelmez. Durum ve konumlarındaki özellikler, kimi kişiler ya da topluluklar için değişik kuralları gerekli kılabilir. Aynı hukuksal durumlar aynı, ayrı hukuksal durumlar farklı kurallara bağlı tutulursa Anayasa’nın öngördüğü eşitlik ilkesi ihlal edilmiş olmaz." şeklinde açıklanmıştır.
Yüksek Mahkeme kararlarında belirtildiği şekliyle eşitlik ilkesi açısından olaya bakıldığında; yurt dışından öğrenci kabul kontenjanı kapsamında bir bölüme yerleştirilen TC vatandaşı adayların bir lisans programına yerleşme konusunda, Türkiye'de orta öğretimden mezun olan öğrencilere göre çift imkana sahip oldukları, dava konusu düzenleme ile de; Türkiye'de öğrenim gören adaylar ile yurt dışından öğrenci kabul kontenjanı kapsamında bir üniversiteye yerleşen adaylar arasındaki eşitsizliğin giderilmesi başka bir deyişle, imkan ve fırsat eşitliğinin sağlanması ve aynı zamanda, ülkemiz yüksek öğretimindeki kalitenin korunması ve yükseltilmesinin amaçlandığı sonucuna ulaşılmıştır.
Bu durumda; yurt dışından öğrenci kabul kontenjanı kapsamındaki adaylar açısından farklı düzenlemeler içermeyen dava konusu yönetmelik hükmünde üst hukuk normlarına aykırılık bulunmamakta olup; bu hükme uygun olarak alınan YÖK Yürütme Kurulu Kararında ve bireysel işlemde de hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ SÜREÇ :
Davacı, 2020-2021 eğitim yılında uluslararası öğrenci kontenjanı ile İstanbul Bilgi Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Fakültesi Uluslararası İlişkiler programına kayıt olmuş, 18/08/2021 tarihinde Hukuk Fakültesi çift anadal programına başvuru yapmıştır.
Başvurusu, 24/09/2021 tarihli işlemle, "yurt dışından öğrenci kabul kontenjanları kapsamında kayıt olan öğrenciler ile yurtdışından yatay geçiş ile gelen ve YKS başarı sırasını sağlamayan öğrencilerin başarı sırası aranan programlar arasında çift anadal eğitimi yapamayacağı" gerekçesiyle reddedilmiştir.
Anılan işlem ile dayanak Yönetmelik maddesinin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İNCELEME VE GEREKÇE:
USUL YÖNÜNDEN:
Davalı Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın usule yönelik itirazları kabul edilmemiştir.

ESAS YÖNÜNDEN:
İLGİLİ MEVZUAT:
Anayasanın 'Yükseköğretim kurumları' başlıklı 130. maddesinde; "Çağdaş eğitim-öğretim esaslarına dayanan bir düzen içinde milletin ve ülkenin ihtiyaçlarına uygun insan gücü yetiştirmek amacı ile; ortaöğretime dayalı çeşitli düzeylerde eğitim öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapmak, ülkeye ve insanlığa hizmet etmek üzere çeşitli birimlerden oluşan kamu tüzelkişiliğine ve bilimsel özerkliğe sahip üniversiteler Devlet tarafından kanunla kurulur. Kanunda gösterilen usul ve esaslara göre, kazanç amacına yönelik olmamak şartı ile vakıflar tarafından, Devletin gözetim ve denetimine tabi yükseköğretim kurumları kurulabilir.
..Vakıflar tarafından kurulan yükseköğretim kurumları, mali ve idari konuları dışındaki akademik çalışmaları, öğretim elemanlarının sağlanması ve güvenlik yönlerinden, Devlet eliyle kurulan yükseköğretim kurumları için Anayasada belirtilen hükümlere tabidir." hükmü, 'Yükseköğretim üst kuruluşları' başlıklı 131. maddesinin 1. fıkrasında; "Yükseköğretim kurumlarının öğretimini planlamak, düzenlemek, yönetmek, denetlemek, yükseköğretim kurumlarındaki eğitim-öğretim ve bilimsel araştırma faaliyetlerini yönlendirmek bu kurumların kanunda belirtilen amaç ve ilkeler doğrultusunda kurulmasını, geliştirilmesini ve üniversitelere tahsis edilen kaynakların etkili bir biçimde kullanılmasını sağlamak ve öğretim elemanlarının yetiştirilmesi için planlama yapmak maksadı ile Yükseköğretim Kurulu kurulur." hükmü yer almıştır.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun "Ana ilkeler" başlıklı 5. maddesinin 1. fıkrasının (e) bendinde, yükseköğretimde imkan ve fırsat eşitliğini sağlayacak önlemlerin alınacağı; "Yükseköğretim Kurulunun Görevleri" başlıklı 7. maddesinin 1. fıkrasının (e) bendinde, yükseköğretim kurumlarının eğitim-öğretim programlarının asgari ders saatleri ve sürelerinin, öğrencilerin yatay ve dikey geçişleri ile yüksekokul mezunlarının bir üst düzeyde öğrenim yapmalarına ilişkin esasları Üniversitelerarası Kurulun da görüşlerini alarak tespit etmek; (ı) bendinde ise, yükseköğretim kurumlarında ve bu kurumlara girişte imkan ve fırsat eşitliğini sağlayacak önlemleri almak, Yükseköğretim Kurulunun görevleri arasında sayılmıştır.
2547 sayılı Kanun'un, "Diploma alma, ders kredilerinin hesaplanması, öğrencilik haklarından yararlanma ve sınavlar" başlıklı 44. maddesinde, "farklı diploma programlarından bazı derslerin alınmasıyla yandal veya çift anadal yapılmasının, Yükseköğretim Kurulunun bu konularda belirlediği temel ilkelere uygun olarak yükseköğretim kurumları senatoları tarafından belirleneceği ve yatay geçiş ve çift ana dal eğitiminin usul ve esasları ile azami öğrenim sürelerinin Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılan yönetmelikle belirleneceği" belirtildikten sonra, 11/04/2012 tarih ve 28261 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6287 sayılı Kanun'un 14. maddesi ile değişik "Yükseköğretime giriş ve yerleştirme" başlıklı 45. maddesinde, yükseköğretime giriş ve yerleştirmenin nasıl yapılacağı düzenlenmiş, bu kapsamda (a) bendinde, yükseköğretim kurumlarına giriş ve yerleştirme işlemlerinin imkân ve fırsat eşitliğini sağlayacak tedbirleri almak kaydıyla, Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen usul ve esaslara göre yapılacağı; (b) bendinde, yükseköğretim kurumlarına esasları Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen merkezî sınavlarla girileceği, düzenlemesi yer almıştır.
2547 sayılı Kanunu'na dayanılarak hazırlanan ve 24/04/2010 tarihli ve 27561 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal ile Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinde çift anadal programı, "Başarı şartını ve diğer koşulları sağlayan öğrencilerin aynı yükseköğretim kurumunun iki diploma programından eş zamanlı olarak ders alıp, iki ayrı diploma alabilmesini sağlayan program" olarak tanımlanmış; "Çift anadal programı" başlıklı 16. maddesinde, "(1) (Değişik:RG-9/6/2017- 30091) Aynı yükseköğretim kurumunda yürütülen önlisans diploma programları ile diğer önlisans programları arasında, lisans programları ile diğer lisans programları veya önlisans programları arasında ilgili bölümlerin ve fakülte/yüksekokul kurullarının önerisi üzerine senatonun onayı ile çift anadal programı açılabilir. (Ek cümle:RG-21/12/2019-30985)(1) Başarı sıralaması şartı aranan programlarda çift anadal yapmak isteyen öğrencinin, bu Yönetmelikte belirlenen diğer şartların yanı sıra kayıt olduğu yıldaki ilgili programın Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen başarı sıralaması şartını sağlamış olması gerekir." kuralı yer almıştır.
Yükseköğretim Yürütme Kurulu'nun 18/08/2021 tarih ve ... sayılı kararı ile, yurt dışından öğrenci kabul kontenjanları kapsamında kayıt olan öğrenciler ile yurt dışından yatay geçiş ile gelen ve YKS başarı sırasını sağlayamayan öğrencilerin başarı sırası aranan programlar arasında çift anadal eğitimi yapamayacağının uygun görüldüğü belirtilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal ve Yan Dal ile Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelik’in 16. maddesinin 1. fıkrasında yer alan “Başarı sıralaması şartı aranan programlarda çift anadal yapmak isteyen öğrencinin, bu Yönetmelikte belirlenen diğer şartların yanı sıra kayıt olduğu yıldaki ilgili programın Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen başarı sıralaması şartını sağlamış olması gerekir.” cümlesi yönünden;
Yükseköğretim kurumlarına giriş ve yerleştirme işlemlerinde, adayların bilgi ve yetenek düzeylerine göre sıralanmasını sağlamak için yapılan bir sıralama sınavı sonuçlarında, puanlar arasında yığılmanın ciddi oranda arttığı görülmüş, bu nedenle bazı programların yerleştirme işlemlerinde imkân ve fırsat eşitliğinin sağlanması amacıyla başarı sıralaması şartı getirilmiştir.
Ülkemizde yükseköğretime giriş sınavında bazı programlar için başarı sıralaması şartı getirilmesi hususundaki süreç incelendiğinde; 30/01/2015 tarihinde duyurusu yapılan ve 2015 ÖSYS'de "Tıp" programlarına başarı sırası en düşük kırk bin (40.000.), "Hukuk" programlarına başarı sırası en düşük yüz elli bininci (150.000.) sıradaki adayların yerleştirilme işlemine alınarak kontenjan dahilinde yerleştirilmesine ve bu sınırlamanın anılan programlara yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarında alınan eğitimi tanıma ve yatay geçişte de uygulanmasına ilişkin Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı işlemi ile "başarı sırası" uygulaması başlamıştır.
Bu işlemlere karşı açılan davada Dairemizin 28/09/2016 tarihli ve E:2015/9555, K:2016/7317 sayılı kararıyla davanın reddine karar verilmiş, bu kararın temyiz istemi de İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 19/06/2017 tarihli ve E:2017/335, K:2017/2621 sayılı kararı ile reddedilmiştir. Hukuk fakültelerinde başarı sıralaması şartının, 2020 ve 2021 yıllarında da 125.000 olarak uygulandığı; tesis edilen işleme karşı açılan davanın Dairemizin 19/10/2022 tarihli ve E: 2022/5119, K:2022/5737 sayılı kararıyla reddedildiği; bu uygulamaya 2017 yılında Mühendislik, Mimarlık, Öğretmenlik bölümlerinin eklendiği, 2019 yılında ise Hukuk Fakülteleri başarı sırası şartı 190.000 olarak yenilenirken, Eczacılık ve Diş Hekimliği programlarının da eklendiği; diğer yandan, adı geçen programlar için belirlenen "başarı sırası" şartının, bilahare yatay geçişte ve çift anadal yapmak isteyenlere de getirilmiş olduğu görülmektedir.
2547 sayılı Kanun'un 44. maddesi ile Yükseköğretim Kurulu'na, yükseköğretim kurumlarında çift anadal şartlarının belirlenmesi konusunda takdir yetkisi tanınmıştır. Yükseköğretim Kurulu da bu kapsamda, Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal ile Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin 16. maddesinde, 21/12/2019 tarihinde, başarı sıralaması şartı aranan programlarda çift anadal yapmak isteyen öğrencinin, bu Yönetmelikte belirlenen diğer şartların yanı sıra kayıt olduğu yıldaki ilgili programın Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen başarı sıralaması şartını sağlamış olması gerektiğine ilişkin değişiklik yapmıştır.
Yükseköğretim Kurulunun, gelişen şartlara göre çift anadal başvurularındaki kriterleri değiştirme yetkisi bulunmaktadır. Yükseköğretim Kurulunun, değişen şartları ve oluşan yeni koşulları göz önüne alarak 2019 yılında yaptığı değişikliğin amacının, ülkemizde bulunan yükseköğretim kurumlarının ve belli programların eğitim kalitesinin korunması olduğu görülmektedir.
Bu kapsamda, ülkemizde bulunan yükseköğretim kurumlarında başarı sıralaması şartı aranan programlara çift anadal başvurularında, Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal ile Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelik'in 16. maddesi ile düzenlenen ve bilimsel kaliteyi koruma amacını taşıdığı görülen bu şartın, özellikle meslek icraasıyla ilgili doğrudan çalışma hayatına katılma hakkı sağlayacak programların yeterliliklerinin çift anadal talebinde bulunan öğrencilerde de bulunmasını sağlamak amacıyla getirildiği, yarışma sınavı sonucu yerleşen ve belli bir kalitenin üzerinde eğitim gören mezunlar verilmesinin amaçlandığı anlaşılmış olup, subjektif unsurlar içermediği, Anayasa'da yer bulan eşitlik ilkesine ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
Yükseköğretim Yürütme Kurulu'nun 18/08/2021 tarih ve ... sayılı kararı yönünden;
Koç Üniversitesi Rektörlüğü'nün, Yükseköğretimde uluslararasılaşma stratejisi yükseköğretime erişim kapsamında, kurumlarında öğrenim görmekte olan yabancı uyruklu öğrenciler ile yurtdışından kurumlar arası yatay geçiş yapmış öğrencilerin de benzer bir uygulamadan yararlanabilmesi amacıyla; başarı sıralaması şartı aranan Tıp, Hukuk ve Mühendislik gibi bölümlerde mevcut durumda yabancı uyruklu öğrenci ve kurumlararası yatay geçişlerde kabul edilen sınav türlerinin asgari puanlarının YKS sınavındaki sıralama koşullarına bağlı olarak benzer şekilde daha yüksek olarak belirlenmesine ilişkin görüş talep eden yazısı üzerine dava konusu karar alınmıştır.
Dava konusu düzenlemenin, 21/12/2019 tarih ve 30985 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal ve Yan Dal ile Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelik’in 16. maddesinin 1. fıkrasına eklenen "Başarı sıralaması şartı aranan programlarda çift anadal yapmak isteyen öğrencinin, bu Yönetmelikte belirlenen diğer şartların yanı sıra kayıt olduğu yıldaki ilgili programın Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen başarı sıralaması şartını sağlamış olması gerekir." hükmüne benzer bir kural getirdiği açıktır.
Yönetmelik maddesine eklenen cümlenin yukarıda açıklandığı üzere hukuka uygun bulunması nedeniyle, dava konusu Yürütme Kurulu kararında da hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Bireysel işlem yönünden;
Uyuşmazlığa konu somut olayda; 21/12/2019 tarihinde Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal ve Yan Dal ile Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmeliği ile "başarı sıralaması şartı aranan programlarda çift anadal yapmak isteyen öğrencinin, bu Yönetmelikte belirlenen diğer şartların yanı sıra kayıt olduğu yıldaki ilgili programın Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen başarı sıralaması şartını sağlamış olması gerekeceğine" ilişkin kuralın getirildiği, anılan kuralın 2019-2020 eğitim-öğretim yılı bahar döneminden itibaren yürürlüğe gireceğinin düzenlendiği, davacının 2020-2021 eğitim yılı güz döneminde İstanbul Bilgi Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Fakültesi Uluslararası İlişkiler programına kayıt olduğu, 2021-2022 eğitim yılı güz döneminde hukuk fakültesi lisans programında çift anadal eğitimi yapmak için başvuruda bulunduğu görülmektedir.
Bununla birlikte, Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi'nin ... tarih ve ... sayılı, yatay geçişte veya çift anadalda başarı sıralaması şartının uygulanıp uygulanmayacağına ilişkin yazısı üzerine Yükseköğretim Yürütme Kurulu'nun 27/04/2016 tarihli kararı ile, başarı sınırının ÖSYM Kılavuzunda yayımlandığı yıldan itibaren yükseköğretim kurumlarına kayıt yaptıran öğrencilerin kurumlararası yatay geçiş, kurum içi yatay geçiş ve çift anadal işlemlerinde adı geçen başarı sınırının uygulanmasına, söz konusu işlemlerde vakıf yükseköğretim kurumlarının senato kararı ile daha üstte bir başarı sırası belirleyerek ilgili yılın ÖSYS Kılavuzunda yayımlananlarda da belirlenen başarı sırasının aranmasına karar verilmiştir.
"Kazanılmış hak" doktrinde, yürürlükteki hukuka uygun olarak doğan ve böylece kişiye özgü lehte sonuçlar doğurmuş, daha sonra mevzuat değişikliği ya da işlemin geri alınması gibi durumların varlığına rağmen hukuk düzenince korunması gereken bir hak olarak tanımlanmakta olup, uyuşmazlık konusu olayda davacının dava konusu Yönetmelik değişikliği yürürlüğe girdiğinde henüz hukuk programında çift anadal başvurusu bulunmadığı görüldüğünden, Yönetmelik değişikliği öncesinde bütün sonuçlarıyla fiilen elde edilmiş bir hakkı bulunmamaktadır.
2547 sayılı Kanun'un verdiği yetkiye dayanılarak yükseköğretim kurumlarında ve bu kurumlara girişte imkan ve fırsat eşitliğini sağlamak amacıyla her zaman düzenleme yapılabileceği açık olup, bu düzenlemenin tüm öğrencileri kapsayacağı ve uygulanmasına engel bir durum yoksa hemen uygulamaya geçilebileceği kuşkusuzdur.
Bu itibarla, değişiklik yapan düzenlemenin statüsü devam eden bireyleri de kapsayacağı, mezun olmamış bir öğrencinin öğrencilik statüsüne ilişkin olarak yapılacak düzenlemelere, statüsü devam ettiği için tabi olacağı, davacının yükseköğretim kurumuna kayıt olduğu 2020-2021 güz döneminde Yönetmelikte başarı sırası şartı aranan programlarda yapılacak çift anadal başvurularında ilgili sıranın aranacağının düzenlendiği açıktır.
Davacının hukuk programına çift anadal başvurusunda bulunurken yükseköğretim kurumuna kayıt olduğu 2020-2021 eğitim yılına ilişkin hukuk programı başarı sırası olan 125.000 şartını sağlaması gerektiğinden haberdar olduğu, bununla birlikte anadal programına yurt dışı öğrenci kontenjanı ile yerleştiğinden, YKS puanına ve başarı sırasına da sahip olmadığı görülmektedir.
Bu durumda, davacının devam eden öğrencilik statüsü nedeniyle Yönetmelik değişikliğine tabi olacağı ve kazanılmış haktan söz edilemeyeceği, ayrıca hukuka uygun olduğu ortaya konulan düzenlemenin halen kayıtlı olan tüm öğrencilere uygulanacağı, davacının aranan başarı sırasına sahip olmadığı anlaşıldığından, bireysel işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1\. DAVANIN REDDİNE,
2\. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ... TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3\. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ... TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı Yükseköğretim Kurulu Başkanlığına verilmesine,
4\. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde davacıya iadesine,
5\. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere,
30/05/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.