Danıştay danistay 2021/7289 E. 2025/6384 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/7289
Karar No : 2025/6384

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI) : ... İl Özel İdaresi
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Gaz Anonim Şirketi
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, Aksaray İl Özel İdaresi’nin ... tarih ve E.... sayılı yazısı ile bildirimi yapılan davacı işletmesindeki ... ada, ... nolu üzerindeki reenjeksiyon kuyusunun hangi izinle açıldığı, açılma izni veren kurum yazısını, parseldeki faaliyetler hakkında mevcut izinleri ve işlemleri gösteren belgelerin 15 gün içinde idareye bildirilmesi aksi takdirde reenjeksiyon faaliyetlerinin durdurulması gerektiğine dair işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; uyuşmazlıkta idare tarafından söz konusu iki kuyudan elde edilen ve ayrıştırılan suyun 5686 sayılı Kanun'a tabi olduğundan söz konusu reenjeksiyon kuyularının işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunmadan faaliyet gösterildiğinden hareketle dava konusu işlemin tesis edildiği, uyuşmazlığın konusunun davacıya ait işletme sahası içerisinde yer alan bu reenjeksiyon kuyularının tabi olduğu kanunun tespiti ile ayrı işyeri açma ve çalışma ruhsatı gerekip gerekmediğine ilişkin olduğu, gayrisıhhî müesseseler kapsamına giren maden üretim faaliyetleri ile bu faaliyetlere dayalı olarak üretim yapılan tesisler için verilen işyeri açma ve çalışma ruhsatının maden ruhsat alanının tamamını kapsadığı, somut olayda davacı şirketin ... tarihli ve ... sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının Madencilik Faaliyetleri İzin Yönetmeliği'nin eki Örnek-2'de ve İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin eki Örnek-8'de yer alan bilgileri içerir şekilde olmamasının ise madencilik faaliyetlerine ilişkin işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının bu formatta düzenleneceğine ilişkin değişiklik getiren yönetmeliklerin, davacının işyeri açma ve çalışma ruhsatı tarihinden sonra yürürlüğe girmiş olmasından kaynaklandığı, bu hususa ilişkin olarak açılan davada Mahkemece ... tarih ve E:..., ... sayılı kararı ile davacı şirkete ait ... tarihli ve ... sayılı 1.sınıf GSM ruhsatının bu alanı da kapsadığı, gayrisıhhi müessese kapsamındaki maden üretim faaliyetlerinde ruhsat sahiplerinin ruhsat sahasındaki her bir taşınmaz için ayrı işyeri açma ve çalışma ruhsatı alma yükümlülüğünün bulunmadığı hususunun tespit edilerek idare tarafından ayrı ruhsat alınması işleminin iptaline karar verildiği, söz konusu karar ile davacıya ait işletme ruhsatının tüm sahasını kapsadığının ortaya konulduğu, davacı şirketin söz konusu alanda yapmış olduğu faaliyetin 5686 sayılı Jeotermal Kanunu kapsamında olduğu, işletme ruhsatının iptal edilmesi için başvuru yapıldığı gibi, 5686 sayılı Kanun'un yürürlüğe girmesi sebebi ile gerekli intibak işlemlerinin yapılmayarak işletme ruhsatının 10 yıl süre ile uzatılması işleminin iptali istemi ile E:... ve E:... sayılı davaların açıldığı, Mahkemenin ... tarihli E:..., K:... sayılı kararı ile ... tarihli E:..., K:... sayılı kararlarında ... Gaz A.Ş’ye ait olan ve ... tarihinde düzenlenen Sicil: ... sayılı maden ruhsatının 5686 sayılı Kanun’un Geçiçi 1. madde kapsamında intibaka tabi olmadığı ve maden ruhsatında hukuka aykırılık bulunmadığı, mahkeme kararıyla hukuka uygun bulunan ruhsatın süre uzatım talebinin 3213 sayılı Kanun'un 24. maddesi uyarınca kabul edilerek 10 yıl temdit edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmediği hususları belirtilerek açılan davaların reddine karar verildiği, söz konusu Mahkeme kararlarında söz konusu alanın 3213 sayılı Kanun'a tabi olduğunun açıkça ortaya konulduğu, davacı şirkete ait sahada işletme ruhsatının MAPEG tarafından verildiği, denetimin MAPEG tarafından yapıldığı ve tüm sahanın 3213 sayılı Maden Kanunu'na tabi olduğu bir durumda söz konusu üretimden kaynaklanan atık suyun reenjeksiyon kuyuları ile yer altına verilmesi işleminin 5686 sayılı Kanuna tabi olduğunun kabul edilmesi durumunda aynı alanda iki farklı Kanun'un ve iki farklı kurum kurallarının işletilmesinin ortaya çıkacağı, bunun da idarenin istikrar ilkesi ile uyuşmayacağı, mühürleme işlemine konu edilen ve davacı şirkete ait ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz üzerinde yer alan reenjeksiyon kuyularının davacının işletme ruhsat sahası içerisinde olduğu, ... tarihli ve ... sayılı 1. sınıf GSM ruhsatının bu alanı da kapsadığı, gayrisıhhi müessese kapsamındaki maden üretim faaliyetlerinde ruhsat sahiplerinin ruhsat sahasındaki her bir taşınmaz için ayrı işyeri açma ve çalışma ruhsatı alma yükümlülüğünün bulunmadığı ve tüm alanın 3213 sayılı Maden Kanunu'na tabi olması sebebi ile İl Özel İdaresinin bu alandaki faaliyetlerle ilgi bir yetkisinin bulunmadığı anlaşıldığından, davacı şirketin işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunmadığından bahisle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, jeotermal işletmelerde üretim ve reenjeksiyon kuyusu açma izinleri için Valiliklerden izin alma yükümlülüğü bulunduğu, davacının III. Grup maden ruhsatı mevcut olmakla birlikte bu ruhsat için davacı tarafından alınmış bir üretim ve reenjeksiyon kuyu açma izni bulunmadığı, davacı tarafından yapılan üretimin 3213 sayılı Maden Kanunu ve Yönetmeliklerine göre yapılan bir üretim olmadığı, 5686 sayılı Jeotermal Kaynaklar ve Doğal Mineralli Sular Kanunu ve Jeotermal Yönetmeliklere göre yapılan bir üretim olduğu, III. Grup Maden Ruhsatlarına reenjeksiyon izni verileceğine dair bir düzenleme bulunmadığı, bu nedenle Valilik izni alınmadan yapılan tüm reenjeksiyon kuyularının gerekli emniyet tedbirlerini alarak kapatılması gerektiği, davacı şirkete ait olan işletmenin ruhsatının maden ruhsatı kapsamında olduğu, ancak davacının işletme yöntemi ise Jeotermal Kaynaklar ve Doğal Mineralli Sular Kanunu kapsamında olacağı, reenjeksiyon işleminin nasıl yapılabileceğine veya denetiminin nasıl olacağına dair hükümlerin Jeotermal Kaynaklar ve Doğal Mineralli Sular Mevzuatında yer aldığı, davacı tarafın almış olduğu bir iznin bulunmadığı, Mahkemece verilen kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Öte yandan, Mahkemece söz konusu reenjeksiyon kuyularının işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunmadan faaliyet gösterildiğinden hareketle dava konusu işlemin tesis edildiği, uyuşmazlığın konusunun davacıya ait işletme sahası içerisinde yer alan bu reenjeksiyon kuyularının tabi olduğu kanunun tespiti ile ayrı işyeri açma ve çalışma ruhsatı gerekip gerekmediğine ilişkin olduğu hususunda tespitlere yer verilmiş olsa da dava konusu uyuşmazlığın, reenjeksiyon kuyusu açma izni bulunup bulunmadığına ilişkin olarak 5686 sayılı Jeotermal Kaynaklar ve Doğal Mineralli Sular Kanunu uyarınca davacı işletmesindeki ... ada, ... nolu üzerindeki reenjeksiyon kuyusunun hangi izinle açıldığı, açılma izni veren kurum yazısını, parseldeki faaliyetler hakkında mevcut izinleri ve işlemleri gösteren belgelerin 15 gün içinde idareye bildirilmesi aksi takdirde reenjeksiyon faaliyetlerinin durdurulması gerektiğine ilişkin işlemden kaynaklandığı, 3213 sayılı Maden Kanunu’nda 26/05/2004 tarih ve 5177 sayılı Kanun ile yapılan değişiklikler sonucunda madenlerin gruplandırılması yoluna gidildiği, karbondioksit (CO2) gazının III. Grup maden kapsamına alındığı ancak jeotermal alanlardan çıkan CO2 gazının kapsam dışında tutulduğu, davacı şirkete ait sahada Maden Kanunu uyarınca düzenlenen III. Grup maden ruhsatına dayanılarak faaliyet gösterildiği anlaşılmaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1\. Temyiz isteminin reddine,
2\. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen açıklamayla ONANMASINA,
3\. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4\. Kullanılmayan 97,70 TL temyiz yürütmeyi durdurma harcının istemi halinde davalı idareye iadesine,
5\. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,
6\. Kesin olarak, 02/07/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.