Danıştay danistay 2021/6312 E. 2025/6024 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/6312
Karar No : 2025/6024

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNANLAR : 1- (DAVACI) ... Peyzaj Orm İnş. San Tic Ltd Şti
VEKİLİ : Av. ...

2- (DAVALI) ... Müdürlüğü
VEKİLİ : Av....

İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin...... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, taraflarca aleyhlerine olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Kahramanmaraş ili, Afşin ilçesi hudutları dahilinde ve davacı uhdesinde bulunan S:... sayılı II-(a) grubu (kalker) işletme ruhsatına ilişkin olarak tesis edilen ... tarih ve ... sayılı işlemin; ruhsatlı, ancak üretim ve işletme izni alınmadan aynı grupta üretim yapılması nedeniyle 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 12/7. maddesi uyarınca 31.054,00-TL idari para cezası verilmesi ve işletme izni alanı dışındaki üretim faaliyetlerinin durdurulmasına ilişkin ksımının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacı şirketçe işletme izin alanı alanı dışında (üretim ve işletme izni olmadan) aynı grupta üretim yapıldığının sabit olduğu görüldüğünden, davacı şirket hakkında 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 12. maddesinin 7. fıkrası uyarınca tesis edilen işletme izni alanı dışındaki üretim faaliyetlerinin durdurulması ve 31.054,00 TL idari para cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın, davacı şirketin, işletme izni alanı dışındaki üretim faaliyetlerinin durdurulmasına ilişkin kısmı yönünden, hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine; davacı adına 31.054,00 TL idari para cezası verilmesine ilişkin kısmı yönünden; davacı tarafından işletme izni alanı dışında üretim faaliyetinde bulunulması suretiyle Maden Kanununa aykırı olarak gerçekleştirildiği tespit olunan olunan fiillerin 2017 yılına tekabül ettiği ve süregelen eylem niteliğini haiz olmadığı, söz konusu aykırılığın müeyyidesi olarak Yasa hükmüne göre 2017 yılı için 21.924,00 TL para cezası verilmesi gerektiği, bakılan uyuşmazlıkta ise, yeniden değerleme oranına göre güncellenmiş olarak işlemin tesis edildiği tarih itibariyle 2019 yılı için öngörülen 31.054,00 TL para cezasının kesildiği anlaşılmakla, Maden Kanunu'na aykırılık teşkil eden eylemi nedeniyle davacı şirkete, işlenen fiilin 2017 yılındaki karşılığı olan 21.924,00 TL idari para cezası kesilmesi gerekirken, işlem tarihi olan 2019 yılı için geçerli miktar olan 31.054,00 TL esas alınarak idari para cezası kesildiği, dolayısıyla davacının fiili işlediği tarihteki tutar üzerinden işlem tesis edilmesi gerekirken, işlem tarihinde yürürlükte olan tutar dikkate alınmak suretiyle kesilen dava konusu idari para cezasında bu yönüyle hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle, bu kısım yönünden istinaf başvurusunun kabulü ile kararın bu kısmının kaldırılmasına, anılan kısım yönünden dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, davalı idarenin tespitlerinde 2015 yılı sonundan 06/11/2017 tarihine kadar faaliyette bulunulmadığının açıkça yer aldığı, Mahkeme tarafından keşif icrası ile birlikte bilirkişi incelemesi yaptırılmak sureti ile davalı idarenin işleminin usulüne uygun bulunup bulunmadığının tespit edilmesi gerekirken, davalı idare tarafından düzenlenmiş bulunan dava konusu işleme mesnet tespitlerin doğru bulunduğu yönündeki kabul ile davanın reddine karar verilmesinde hukuka uygunluk bulunmadığı ileri sürülmektedir.
Davalı idare tarafından, dava konusu ruhsat sahası ile ilgili tesis edilen tüm işlemlerin 3213 sayılı Maden Kanunu hükümlerine uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, temyize konu kararın lehlerine olan kısmının usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek davalı idarenin temyiz istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
Davalı idare tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile usul ve yasaya aykırı olan Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Dava, Kahramanmaraş ili, Afşin ilçesi hudutları dahilinde ve davacı uhdesinde bulunan S:... sayılı II-(a) grubu (kalker) işletme ruhsatına ilişkin olarak tesis edilen... tarih ve ... sayılı işlemin; ruhsatlı, ancak üretim ve işletme izni alınmadan aynı grupta üretim yapılması nedeniyle 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 12/7. maddesi uyarınca 31.054,00-TL idari para cezası verilmesi ve işletme izni alanı dışındaki üretim faaliyetlerinin durdurulmasına ilişkin ksımının iptali istemiyle açılmıştır.


İLGİLİ MEVZUAT:
3213 sayılı Maden Kanunu'nun 12. maddesinin 7. fıkrasında; "(...) Ruhsatlı, ancak üretim veya işletme izni olmadan aynı grupta üretim yapıldığının tespiti halinde, üretim faaliyetleri durdurularak 20.000,00 TL idari para cezası verilir." hükmüne; "Ruhsat bedeli, cezalar ve diğer yaptırımlar" başlıklı 13. maddesinin 2. fıkrasında ise, "Arama ruhsatlarında ruhsat taban bedeli 1.000 TL, işletme ruhsatlarında ruhsat taban bedeli 10.000 TL olup, bu bedeller ile bu Kanun gereğince uygulanan idari para cezaları her yıl 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca belirlenen yeniden değerleme oranı nispetinde artırılır. Ruhsat bedeli, taban bedelinin maden grubu ve alan büyüklüklerine göre belirlenen katsayılarla çarpılarak arama ruhsatlarında ekli (1) sayılı tabloda, işletme ruhsatlarında ise ekli (2) sayılı tabloda gösterildiği şekilde hesaplanır. Kuruşlar liraya iblağ edilir." düzenlemesine yer verilmiştir.
Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan 21/09/2017 tarih ve 30187 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Maden Yönetmeliğinin "İdari para cezaları" başlıklı 93. maddesinin 2. fıkrasında "İdari para cezaları ile ilgili bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde 30/3/2005 tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu hükümleri uygulanır." düzenlemesine yer verilmiştir.
5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 5. maddesinde; "26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun zaman bakımından uygulamaya ilişkin hükümleri kabahatler bakımından da uygulanır. Ancak, kabahatler karşılığında öngörülen idarî yaptırımlara ilişkin kararların yerine getirilmesi bakımından derhal uygulama kuralı geçerlidir. Kabahat, failin icraî veya ihmali davranışı gerçekleştirdiği zaman işlenmiş sayılır. Neticenin oluştuğu zaman, bu bakımdan dikkate alınmaz." kuralı yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Temyize konu kararın, 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 12/7. maddesi uyarınca işletme izni alanı dışındaki üretim faaliyetlerinin durdurulmasına ilişkin kısmı yönünden,
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Temyize konu kararın, 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 12/7. maddesi uyarınca 31.054,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin kısmı yönünden;
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.



Dava konusu işleme dayanak alınan, 05/12/2018 tarihli Mahallinde Tetkik Raporunun, Kanunun 14. maddesi - Devlet Hakkı ve Mali Konulara ilişkin kısmında, açıkça davacının 2017 yılında üretiminin bulunmadığı, 2018 yılında üretim ve sevkiyatının bulunduğu tespitine yer verilmiştir.
Bu durumda, 3213 sayılı Maden Kanunu'na aykırılık teşkil eden eylemi nedeniyle davacı şirkete, işlenen fiilin 2018 yılındaki karşılığı olan 25.096,00-TL idari para cezası verilmesi gerekirken, işlem tarihi olan 2019 yılı için geçerli miktar olan 31.054,00 TL esas alınarak idari para cezası kesildiği, dolayısıyla davacının fiili işlediği tarihteki tutar üzerinden işlem tesis edilmesi gerekirken, işlem tarihinde yürürlükte olan tutar dikkate alınmak suretiyle kesilen dava konusu idari para cezasında bu yönüyle hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1\. Temyiz istemlerinin reddine,
2\. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının
a) Dava konusu işlemin, 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 12/7. maddesi uyarınca...-TL idari para cezası verilmesine ilişkin kısmının yukarıda belirtilen gerekçe ile ONANMASINA,
b) Dava konusu işlemin, 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 12/7. maddesi uyarınca işletme izni alanı dışındaki üretim faaliyetlerinin durdurulmasına ilişkin kısmının ONANMASINA,
3\. Kesin olarak, 23/06/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.