Danıştay danistay 2021/6022 E. 2025/6276 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/6022
Karar No : 2025/6276

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Şırnak ili, ... ilçesi hudutları dahilinde davacı uhdesinde bulunan Sicil:... sayılı IV. Grup maden (asfaltit) işletme ruhsatının, 2016 yılı ruhsat bedelinin yatırılmadığından bahisle iptaline ilişkin Maden İşleri Genel Müdürlüğünün ... tarih ve E... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; ... tarih ve E... sayılı yazının tebliğ mazbatasında yer alan bilgilerin gerçeği yansıtmadığı yönündeki iddianın ispatı amacıyla tebliği yapan posta memuru hakkında suç duyurusunda bulunulmasına rağmen bahse konu soruşturmada kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilerek bu kararın kesinleştiği, davacı tarafından tebliğ mazbatasının aksinin farklı delillerle ortaya konulamadığı ve mezkûr Başsavcılığın anılan kararında yer verilen bilgiler nedeniyle re'sen imza incelemesi yapılmasına gerek olmadığı, ayrıca davacının imzasının taklit edildiğine dair beyanlarını doğrular nitelikte başkaca da delil elde edilemediği, Maden İşleri Genel Müdürlüğünün ... tarih ve E... sayılı yazısının davalı idareye bildirdiği ve ruhsat üzerinde yazan "... Mah. ... Sok. No:... Cizre/ŞIRNAK" adresinde usulüne uygun olarak davacıya tebliğ edildiğinin kabulü gerektiği, davacının uhdesinde bulunan maden ruhsatına ilişkin ödenmeyen 2016 yılı ruhsat bedelinin üç ay içinde ödenmesinin istenilmesine dair Maden İşleri Genel Müdürlüğünün ... tarih ve E... sayılı yazısının usulüne uygun olarak davacıya bildirildiği, ancak davacı tarafından verilen sürede söz konusu ruhsat bedelinin ödenmediği anlaşıldığından dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... tarih ve E... sayılı yazının usulüne uygun olarak davacıya tebliğ edildiği ve tebliğ alındısındaki imzanın davacıya ait olduğu hususunun somut bir şekilde ortaya konulamadığı, bu durumun davacının lehine değerlendirilmesi gerektiği, aksi halde Anayasanın 36. maddesinin 1. fıkrasında öngörülen hak arama hürriyetini sınırlayıcı sonuç doğuracağı gerekçesiyle söz konusu tebligatın usulüne uygun yapılmadığı sonucuna varıldığı, ruhsat bedelinin üç ay içinde tamamlanmasına yönelik yazı idarece davacıya usulüne uygun tebligat yapılmadığından davacının maden ruhsatının iptaline ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığından davacının istinaf başvurusunun kabulüne, ... İdare Mahkemesince verilen ... gün ve E:..., K:... sayılı kararın kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, davacı tarafından bildirilen adresin tebligata elverişli olduğu ve bizzat davacının beyanı doğrultusunda bildirilen adrese yapılan tebliğin usule uygun olduğu ve dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Dava; Şırnak ili, Silopi ilçesi hudutları dahilinde davacı uhdesinde bulunan Sicil:... sayılı IV. Grup maden (asfaltit) işletme ruhsatının, 2016 yılı ruhsat bedelinin yatırılmadığından bahisle iptaline ilişkin Maden İşleri Genel Müdürlüğünün ... tarih ve E... sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
3213 sayılı Maden Kanunu'nun "Ruhsat bedeli, cezalar ve diğer yaptırımlar" başlıklı 13. maddesinde (dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan halinde) "Yürürlükteki ruhsatlar için her yıl ocak ayının sonuna kadar ruhsat bedelinin tamamının yatırılması zorunludur. İşletme ruhsat bedelinin %70’i genel bütçeye gelir kaydedilmek üzere ilgili muhasebe birimi hesabına, %30’u çevre ile uyum planı çalışmalarını gerçekleştirmek üzere ruhsatı veren idarenin muhasebe birimi hesabına aktarılmak üzere Bakanlığın belirlediği bankada açılacak teminat hesabına yatırılır. I. Grup (a) bendi madenlerin ruhsat bedelleri ise, büyükşehir belediyesi dışındaki illerde il özel idaresi hesabına yatırılır. Ruhsat bedelinin yatırılmaması veya eksik yatırılması hâlinde 20.000 TL idari para cezası verilir ve ruhsat bedelinin üç ay içinde tamamlanması istenir. Bu süre içinde ruhsat bedelinin yatırılmaması durumunda ruhsat iptal edilir. Verilen sürede yatırılmayan ruhsat bedelinin %70’ine tekabül eden tutar 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre takip ve tahsil edilmek üzere ilgili tahsil dairesine bildirilir. Kaynak tuzlalarından ruhsat bedeli alınmaz. Faaliyet sonrası sahanın çevre ile uyumlu hâle getirilmesini müteakip, çevre ile uyum bedeli iade edilir." hükmüne yer verilmiştir.
7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun 10. maddesinde, "Tebligat, tebliğ yapılacak şahsa bilinen en son adresinde yapılır." düzenlemesi; 12. maddesinin 1. fıkrasında, "Hükmi şahıslara tebliğ, salahiyetli mümessillerine, bunlar birden ziyade ise, yalnız birine yapılır." düzenlemesi; 13. maddesinde ise, "Hükmi şahıslar namına kendilerine tebliğ yapılacak kimseler her hangi bir sebeple mütat iş saatlerinde iş yerinde bulunmadıkları veya o sırada evrakı bizzat alamıyacak bir halde oldukları takdirde tebliğ, orada hazır bulunan memur veya müstahdemlerinden birine yapılır." düzenlemesi yer almaktadır.
Aynı Kanun'un "Tebliğ evrakının muhatabına verilmemesi ve tebligatı kabulden kaçınma" başlıklı 54. maddesinde, "(Değişik birinci fıkra: 23/1/2008-5728/253 md.) Muhatap namına kendilerine tebligat yapılan kimseler tebliğ evrakını muhataplarına en kısa zamanda vermedikleri ve bundan gecikme veya zarar vukua geldiği takdirde bir yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır. Kendisine yapılması gereken tebligatı almayan muhatap ile muhatap adına tebligatı kabule mecbur olup da tebligatı kabul etmeyenler hakkında da yukarıda belirtilen cezalar uygulanır." düzenlemesine; "Yalan beyan" başlıklı 55. maddesinde ise, (Değişik birinci fıkra : 23/1/2008-5728/254 md.) Daha ağır bir cezayı gerektirmediği takdirde;
a) Kendisi hakkında tebliğ memuruna yalan beyanda bulunan muhatap,
b) Muhatap namına kendisine tebligat yapılabilecek olup da, bu Kanunun tatbiki dolayısıyla tebliğ memuruna muhatap hakkında yalan beyanda bulunan kişi,
c) Muhatap olmadığı veya muhatap namına tebellüğ etmeye yetkisi bulunmadığı halde tebliğ memuruna hüviyet ve sıfatı hakkında yalan beyanda bulunarak tebliğ evrakını alan kimse,
her bir bentte tanımlanan fiil dolayısıyla bir yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır..." düzenlemesine yer verilmiştir.
Tebligat Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmeliğin 21. maddesinde, "(1) Tüzel kişiler adına tebligatı almaya yetkili kişiler, herhangi bir sebeple mutat iş saatlerinde işyerinde bulunmamaları veya o sırada evrakı bizzat alamayacak bir halde olmaları durumunda tebliğ, tüzel kişinin o yerdeki sürekli çalışan memur veya müstahdemlerinden birine yapılır. (2) Ancak, kendisine tebliğ yapılacak memur veya müstahdemin, tüzel kişinin o yerdeki teşkilatı veya personeli içinde görev itibariyle tebligatın muhatabı olan tüzel kişinin temsilcisinden sonra gelen bir kimse veya evrak müdürü gibi esasen bu tür işlerle görevlendirilmiş bir kişi olması gereklidir. (3) Bu kişilerin de bulunmaması halinde, bu husus tebliğ mazbatasında belirtilir ve tebliğ, o yerdeki diğer bir memur veya müstahdeme yapılır." kuralına; "Kimlik araştırması" başlıklı 36. maddesinde de "(1) Tebliğ memuru, tebligat yaparken muhatabın veya bu Yönetmelik hükümlerine göre onun adına tebliğ yapılacak kişilerin kimlikleri ile bu Yönetmelikte belirtilen şartları taşıyıp taşımadıklarını incelemeye yetkilidir." kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
3213 sayılı Maden Kanunu'nun 13. maddesinde, ruhsat bedelinin yatırılmaması veya eksik yatırılması hâlinde 20.000 TL idari para cezası verileceği ve ruhsat bedelinin üç ay içinde tamamlanmasının istenileceği, bu süre içinde ruhsat bedelinin yatırılmaması durumunda ruhsatın iptal edileceği düzenlemesi yer almakta olup; bakılan uyuşmazlık dava konusu işleme esas teşkil eden 2016 yılına ait ruhsat bedelinin 3 ay içerisinde ödenmesi, aksi halde ruhsatın iptal edileceğine ilişkin ihtarı içeren ... tarih ve E... sayılı işlemin davacıya usule uygun olarak tebliğ edilip edilmediğinden kaynaklanmaktadır.
Maden İşleri Genel Müdürlüğünün ... tarih ve E... sayılı yazısına ilişkin tebliğ mazbatasında "muhatabın bizzat kendisine" şerhi ile tebliğ alan kişinin imzasının yer aldığı görülmekle birlikte; davacı tarafından tebliğin kendisine yapılmadığının ve tebliğ mazbatasında yer alan imzanın kendisine ait olmadığının ileri sürüldüğü, bu iddia kapsamında tebliğ yapan posta memuru hakkında görevi kötüye kullanma suçu nedeniyle ... Cumhuriyet Başsavcılığı'na yapılan suç duyurusu sonucu verilen ... tarih ve Sor. No:..., K:... sayılı kararda "Müşteki ...'nin Cumhuriyet Başsavcılığımıza vermiş olduğu şikayet dilekçesinde; 01/07/2016 tarihli tebligatın tarafına ulaşmadığını, tebliğ mazbatasındaki imzanın kendisine ait olmadığını, bahse konu tebligatın kendisine ulaşmamasından dolayı işletmekte olduğu ... işletme numaralı kömür ocağının ruhsatının iptal olduğunu, söz konusu tebligattan hiçbir şekilde haberinin olmadığını, olayla ilgili ... PTT müdürlüğüne yaptığı başvurunun cevabi yazısına göre görevli şüpheli ...'ın söz konusu tebligatın kendisinin şahsına bizzat tebliğ edildiğini beyan ettiğini belirtmiş olmasına rağmen kendisinin bu tebligatı almadığını, ilgili posta görevlisi olan ... isimli şahıstan davacı ve şikayetçi olduğunu beyan etmesi üzerine soruşturmaya başlanıldığı,
Soruşturma kapsamında bahse konu tebliğ mazbatasındaki imzanın müştekiye ait olup olmadığının tespiti amacıyla Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Maden İşleri Genel Müdürlüğünden tebligat aslının istendiği, gelen cevabi yazılara göre tebligat asıllarının bulunamadığının belirtildiği, aslı gibi olan onaylı örneklerinin gönderildiği, Şüpheli ...'ın alınan ifadesinde; kendisinin KİT'lere bağlı sözleşmeli olarak yaklaşık 20-25 yıldır postacı olarak görev yaptığını, müştekiyi tanıdığını, müştekiyle bir husumetinin olmadığını, müştekiye daha önce çok sayıda tebligat yaptığını, 01/07/2016 tarihli tebligatı bizzat müştekinin kendisine yaptığını, tebligat üzerinde bulunan imzanın müştekiye ait olduğunu, tebligat teslim belgesinin daha sonra kurumu PTT'ye teslim ettiğini, PTT şubesinden Ankara Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Maden İşleri Genel Müdürlüğüne gönderildiğini, müştekinin zaman kazanmak amacıyla böyle bir iddiada bulunmuş olabileceğini, hatta müştekinin olayla ilgili daha önce kendisine gelerek söz konusu tebligatı sevhen başka birine vermiş gibi yap dediğini, kendisinin bunu kabul etmediğini, atılı suçlamaları kabul etmediğini beyan ettiği, Cumhuriyet Başsavcılığımızca yapılan soruşturmada 01/07/2016 tarihli tebliğ mazbatasının aslına ulaşılamaması sebebiyle imza incelemesi yapılamadığı ve bu haliyle suçlamayı kabul etmeyen şüphelinin beyanın aksine 01/07/2016 tarihli tebligat üzerindeki imzanın müştekiye ait olmadığı yönündeki iddianın somutlaştırılamadığı ve şüpheli hakkında atılı suçtan kamu davası açmayı gerektirecek yeterli şüpheye ulaşılamadığı.." ifadelerine yer verilerek şüpheli hakkında kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği, söz konusu karara karşı yapılan itirazın ... Sulh Ceza Hakimliğinin ... tarih ve D.İş No:... sayılı kararıyla kesin olarak reddedildiği anlaşılmaktadır.
Her ne kadar davacı tarafından; ... tarih ve E.... sayılı ihtar yazısının tebliğine ilişkin mazbatada yer alan bilgilerin gerçeği yansıtmadığı ileri sürülerek tebliği yapan posta memuru hakkında suç duyurusunda bulunulmuş ise de; anılan soruşturma sonucunda kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmesi ve davacı tarafından tebliğ mazbatasındaki imzanın kendisine ait olmadığının farklı delillerle ortaya konulamaması dikkate alınarak kovuşturmaya yer olmadığına ilişkin kararda yer alan bilgiler nedeniyle (tebliğ mazbatasının aslına ulaşılamaması) idari yargı yerlerince re'sen imza incelemesi yapılmasına da gerek olmadığı anlaşıldığından, anılan ihtar yazısının davacı tarafından bildirilen adrese usulüne uygun olarak tebliğ edildiği kanaatine ulaşılmıştır.
Bu durumda, davacı şirket tarafından 2016 yılı ruhsat bedelinin yatırılmaması üzerine, tebliğ edilen ... tarih ve E.... sayılı yazı ile ruhsat bedelinin 3 ay içinde yatırılmasının istenildiği ve yatırılmadığı takdirde ruhsatının iptal edileceği hususunun bildirildiği, fakat buna rağmen davacı şirket tarafından verilen 3 aylık süre içerisinde ruhsat bedelinin yatırılmadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1\. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2\. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4\. Kesin olarak 26/06/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.