Danıştay danistay 2021/5494 E. 2025/6044 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/5494
Karar No : 2025/6044

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI): ... Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Madencilik San. ve Tic. A.Ş.
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İstanbul ili, Sarıyer ilçesi, ... Mahallesi hudutlarında ve davacı Şirket uhdesinde bulunan ... ruhsat numaralı sahada yürütülen madencilik faaliyetleri kapsamında, davacı şirket tarafından süresi biten izinlerinin temdit edilmesi istemiyle yapılan 13/08/2018 tarihli başvuru üzerine; temdit talebinin 27/02/2019 tarih ve 395 sayılı Olur ile kabul edilerek 22/09/2027 tarihine kadar anılan sahaya ilişkin iznin uzatıldığı, bu kapsamda 2018 yılı için (09/09/2018-27/02/2019) KDV ile birlikte toplam 137.663,95 TL; 2019 yılı için (27/02/2019-27/02/2020) KDV ile birlikte toplam 255.320,31 TL arazi bedeli ve 25.073,00 TL teminat olmak üzere toplamda 418.057,26 TL arazi izin ve teminat bedelinin ödenmesinin istenilmesine ilişkin İstanbul Orman İşletme Müdürlüğünün ... tarih ve E... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:...İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararıyla; 7061 sayılı Kanun ile 3212 sayılı Maden Kanunu'nda gerçekleştirilen değişiklik sonrasında ormanlık alanlardaki maden izinlerinden alınan bedellerde işletme izninin düzenlendiği tarihten başlamak üzere ilk on yıl süreyle indirime gidildiği, arazi izin bedelinde %50 indirim uygulanacak ruhsatların belirlenmesinde ilk işletme izin tarihlerinin esas alınacağı, davacı şirket tarafından işletilen sahaya ilişkin düzenlenen ilk işletme izin tarihinin ise 06/10/2008 olduğu ve bu tarihe göre ilk on yıllık sürenin tamamlandığı dikkate alındığında, %50 indirimden yararlandırılmamasının hukuka uygun olduğu, ancak; davalı idare tarafından izinlerin başlangıç tarihi olan Olur tarihlerinde yürürlükte bulunan Yönetmeliğe göre mevzuata uygun olarak hesaplama yapıldığının belirtildiği, davacı şirketin 2008 yılında alınan Olur işlemleri ile anılan yerde faaliyetlerine başladığı ve 09/09/2018 tarihine kadar arazi kullanım izni verildiği, bu iznin temditi talebinde bulunulduğu, 2008 yılından itibaren söz konusu alanda sürekli faaliyetinin devam ettiği, yeni bir faaliyet talebinde bulunulmadığı, bu itibarla güncellemenin Yönetmeliğin Geçici 1. maddesi hükmü gereğince bedel artış katsayısı oranında yapılması gerekirken, anılan katsayı dikkate alınmaksızın arazi izin bedelleri hesaplanarak davacıdan talep edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlılık görülmediği, öte yandan; Mahkemenin 10/07/2020 tarihli ara kararı ile 2018 ve 2019 yıllarına ait arazi izin ve teminat bedellerinin hesaplama yöntemi sorularak hesaplamaya ilişkin her türlü bilgi ve belgeler ile ayrıntılı tablonun gönderilmesinin istenildiği, davalı İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerden, hesaplama tablosunun dava konusu işlemde belirtilen bedellerle uyuşmadığı belirlendiğinden, bu yönüyle de dava konusu işlemde hukuka uyarlılık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, ilgili mevzuat gereği temdit edilen izinlerin güncellendiği, güncelleme dönemini takip eden yıllarda bedel artış katsayı üzerinden hesaplama yapılacağı belirtilerek temyize konu kararın hukuka aykırı olduğu ve bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
İstanbul ili, Sarıyer ilçesi, ... mevkiinde, İstanbul Orman İşletme Şefliği hudutlarında yer alan davacı Şirket uhdesindeki Sicil:... (Eski İR:...) ruhsat numaralı saha içinde kalan 79.910,19 m²'lik (55.722 m² açık işletme, 2.543,19 m² asfalt plenti, 4.092 m² hazır beton tesisi, 15.919 m² şantiye ve 1.635 m² ulaşım yolu) alanla ilgili olarak daha önce izin verilen alanların mükerrerlik durumları giderilerek koordinatların güncellenmesi sonucunda izin süresinin 09/09/2018 tarihinden itibaren 22/09/2027 tarihine kadar Tarım ve Orman Bakanlığının 27/02/2019 tarih ve 395 sayılı Olur işlemiyle uzatılması sonrasında hazırlanan taahhütnamenin 4 asıl suret olarak notere onaylanıp iadesi, 2018 yılı için (09/09/2018-27/02/2019) 116.664,36 + 20.999,59 KDV = 137.663,95 TL; 2019 yılı için (27/02/2019-27/02/2020) 216.373,40+38.947,21 KDV = 255.320,31 TL arazi izin bedeli ve 25.073,00 TL teminat olmak üzere toplamda 418.057,26 TL bedelin ödenmesi, taahhütname iadesine ve bedellerin ödenmesi sonrasında sahanın teslim edileceğine ilişkin İstanbul Orman İşletme Şefliği'nin ... tarih ve E:... sayılı işleminin iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 169. maddesinde, "Devlet, ormanların korunması ve sahalarının genişletilmesi için gerekli kanunları koyar ve tedbirleri alır. Yanan ormanların yerinde yeni orman yetiştirilir, bu yerlerde başka çeşit tarım ve hayvancılık yapılamaz. Bütün ormanların gözetimi Devlete aittir.
Devlet ormanlarının mülkiyeti devrolunamaz. Devlet ormanları kanuna göre, Devletçe yönetilir ve işletilir. Bu ormanlar zamanaşımı ile mülk edinilemez ve kamu yararı dışında irtifak hakkına konu olamaz.
Ormanlara zarar verebilecek hiçbir faaliyet ve eyleme müsaade edilemez. Ormanların tahrip edilmesine yol açan siyasi propaganda yapılamaz; münhasıran orman suçları için genel ve özel af çıkarılamaz. Ormanları yakmak, ormanı yok etmek veya daraltmak amacıyla işlenen suçlar genel ve özel af kapsamına alınamaz.
Orman olarak muhafazasında bilim ve fen bakımından hiçbir yarar görülmeyen, aksine tarım alanlarına dönüştürülmesinde kesin yarar olduğu tespit edilen yerler ile 31/12/1981 tarihinden önce bilim ve fen bakımından orman niteliğini tam olarak kaybetmiş olan tarla, bağ, meyvelik, zeytinlik gibi çeşitli tarım alanlarında veya hayvancılıkta kullanılmasında yarar olduğu tespit edilen araziler, şehir, kasaba ve köy yapılarının toplu olarak bulunduğu yerler dışında, orman sınırlarında daraltma yapılamaz." kuralı yer almıştır.
05/12/2017 tarih ve 30261 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan, 28/11/2017 tarih ve 7061 sayılı Bazı Vergi Kanunları ile Diğer Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 47. maddesi ile değişiklik yapılan 3213 sayılı Maden Kanunu'nun "Maden teşvik tedbirleri" başlıklı 9. maddesinde; "Bu Kanunun 30 uncu maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında ihale edilecek II. Grup (c) bendi ve IV. Grup maden sahaları, 47 nci maddesinin beşinci fıkrası kapsamında ihtisaslaşmış Devlet kuruluşları ile bunların bağlı ortaklıklarına devredilen maden sahaları, bu kuruluşlar ve bunların bağlı ortaklıkları ile Özelleştirme İdaresi Başkanlığı tarafından ihale edilecek maden sahaları için işletme izni düzenlendiği tarihten başlamak üzere, ilk on yıl süreyle 6831 sayılı Orman Kanunu kapsamında ağaçlandırma bedeli hariç herhangi bir bedel alınmaz. IV. Grup işletme izinli maden ruhsat sahalarının cinsi, rezervi, bulunduğu bölge, tenörü, istihdamı, yatırım ve ülke ihtiyaçları dikkate alınarak ara ve uç ürün üretmek şartıyla, bu ruhsatlardan işletme izni düzenlendiği tarihten başlamak üzere, on yıl süreyle 6831 sayılı Kanun kapsamında ağaçlandırma bedeli hariç diğer bedellerin alınıp alınmayacağını belirlemeye Cumhurbaşkanı yetkilidir. (1) Bu maddenin dördüncü ve beşinci fıkraları kapsamı dışındaki sahalardan işletme izni düzenlendiği tarihten başlamak üzere ilk on yıl süreyle 6831 sayılı Kanuna göre alınan arazi izin bedelinin %50’si alınır. Alınan arazi izin bedelinde her yıl 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca belirlenen yeniden değerleme oranı nispeti artışı dışında başkaca bir artış yapılmaz." hükmü yer almaktadır.
6831 sayılı Orman Kanunu'nun 16. maddesinin dava konusu işlem tarihindeki halinde; "(Değişik 1. fıkra: 10/06/2010 - 5995 S.K/Madde 19)Devlet ormanları içinde maden aranması ve işletilmesi ile madencilik faaliyeti için zorunlu; tesis, yol, enerji, su, haberleşme ve altyapı tesislerine, fon bedelleri hariç, bedeli alınarak Çevre ve Orman Bakanlığınca izin verilir. Ancak, temditler dahil ruhsat süresince müktesep haklar korunmak kaydı ile Devlet ormanları sınırları içindeki tohum meşcereleri, gen koruma alanları, muhafaza ormanları, orman içi dinlenme yerleri, endemik ve korunması gereken nadir ekosistemlerin bulunduğu alanlarda maden aranması ve işletilmesi, Çevre ve Orman Bakanlığının muvafakatine bağlıdır. Genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinin; baraj, gölet, liman ve yol gibi yapılarda dolgu amaçlı kullanacağı her türlü yapı hammaddesi üretimi için yapacağı madencilik faaliyetleri ile zorunlu tesislerinden bedel alınmaz.
Ruhsatname veya imtiyaz almış olanlarla, ruhsatname veya imtiyaz alacaklar, işe başlamadan evvel çalışma sahalarını orman idaresine haber vermeye ve ormana zarar gelebilecek hallerde, orman idaresinin göstereceği tedbirleri almaya ve yapmaya mecburdurlar.
(Ek 3. fıkra: 26/05/2004 - 5177 S.K/Madde 34) Madencilik faaliyetlerinin ve faaliyetlerle ilgili her türlü yer, yol, bina ile tesislerin hükmi şahsiyeti haiz amme müesseselerine ait ormanlarda veya özel ormanlarda yapılmak istenmesi halinde Çevre ve Orman Bakanlığınca izin verilebilir. Bu takdirde kullanım bedeli, kullanım süresi, yapılan bina ve tesislerin devri gibi hususlar genel hükümlere uygun olarak taraflarca tespit edilir.
(Ek 4. fıkra: 10/06/2010 - 5995 S.K/Madde 19) Madencilik faaliyetlerinin sona ermesi neticesinde idareye teslim edilen veya terk edilen doğal yapısı bozulmuş orman alanları rehabilite edilir. Rehabilite maksadı ile bu alanların orman yetiştirilmek üzere inşaat, yıkıntı ve hafriyat atıkları ile doldurularak ağaçlandırmaya hazır hale getirilmesi için büyükşehir mücavir alanlarında büyükşehir belediyelerine, diğer yerlerde ise il ve ilçe belediyelerine bedeli karşılığında izin verilebilir.
(Ek 5. fıkra: 10/06/2010 - 5995 S.K/Madde 19) Maddenin uygulanması ile ilgili tanım, şekil, şart ve esaslar yönetmelikle düzenlenir." hükmü yer almaktadır.
Dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunan 18/04/2014 tarih ve 28976 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Mülga Orman Kanununun 16 ncı Maddesinin Uygulama Yönetmeliği'nin 3. maddesinde; "Bedel Artış Katsayısının (BAK)", her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca belirlenen yeniden değerleme oranını; kıstelyevmin ise; bir günlük kazanç; gün sayısınca kesilen parayı ifade ettiği belirtilmiştir.
Aynı Yönetmeliğin "Kesin İzin" başlıklı 7. maddesinde; "(1) Bakanlıkça uygun görülenlere (Değişik ibare:RG-6/7/2018-30470) ruhsat/rödövans süresi dikkate alınarak izin verilir. Ormanlık alandan verilen izin, müracaat sahibine tebliğ edilir. Tebligat tarihinden itibaren üç ay içerisinde izin sahibinden teminat, bedeller ve onaylı taahhüt senedi istenir. Tebligat tarihinden itibaren üç ay içerisinde bedellerin ödenmemesi, teminatın veya onaylı taahhüt senedinin verilmemesi halinde ise saha teslimi yapılmaz, herhangi bir bildirime gerek kalmaksızın izin iptal edilir. İptal işlemi ilgiliye bildirilir. Aynı yerle ilgili yeniden izin talep edilmesi yeni izin talebi olarak değerlendirilir. (...) (7) İzin başlangıç tarihi; izin olurunda izin başlangıç tarihi belirtilmemiş ise izin olurunun verildiği tarihtir. İzin süresinin tamamen veya kısmen uzatıldığı izinlerde izin başlangıç tarihi ilk iznin verildiği tarihtir. Farklı tarihlerde verilen izinlerin birlikte uzatılması halinde izin başlangıç tarihi yeni izin olur tarihidir."; "Alınacak bedeller ve ek Devlet hakkı" başlıklı 8. maddesinin 6. fıkrasında; "5/12/2017 tarihli ve 30261 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 7061 sayılı Bazı Vergi Kanunları ile Diğer Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunla değişik 4/6/1985 tarihli ve 3213 sayılı Maden Kanununun 9 uncu maddesi kapsamında; (...) c) (a) ve (b) bentleri kapsamı dışındaki ruhsatlardan işletme izni düzenlendiği tarihten başlamak üzere, ilk on yıl süreyle 6831 sayılı Kanuna göre alınan arazi izin bedelinin %50’si alınır. İşletme izinleri 7061 sayılı Kanunun yayımlandığı tarihten önce düzenlenmiş olan bu kapsamdaki ruhsatlardan, 7061 sayılı Kanunun yayımlandığı tarih itibariyle on yıldan arta kalan süresi boyunca 6831 sayılı Kanuna göre alınan arazi izin bedelinin %50’si alınır.(...) ";10. maddesinin 1. fıkrasında; "İzin sahibinin yenilenmiş ruhsat, revize edilmiş rehabilitasyon projesi ve bu Yönetmelik hükümlerine göre istenen evrak ile birlikte izin süresi son günü mesai bitimine kadar bölge müdürlüğüne müracaatı halinde mevcut iznin bitim tarihinden itibaren bu Yönetmelik hükümlerine göre süre uzatımı yapılabilir. Süre uzatımının Bakanlıkça uygun bulunması halinde teminat ve arazi izin bedeli güncellenir, onaylı taahhüt senedi alınır.(...) "; "Bedellerin tespiti ve tahsili" başlıklı 20. maddesinde; "Bu Yönetmeliğe göre verilecek izinlerde alınacak bedellerden;
(...)
Arazi izin bedeli: İzin alanının metrekaresi, cari yıl ağaçlandırma birim metrekare bedeli, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan izin türü katsayısı Ek-1, ekolojik denge katsayısı Ek-2 ve il katsayısının Ek-3 çarpımlarının sonucu alınacak bedeldir.
(...)
(3) Arazi izin bedeli izin başlangıç tarihi esas alınarak bildirime gerek kalmaksızın her yıl defaten izin sahibi tarafından ödenir. Müteakip yıllara ait arazi izin bedeli BAK oranında artırılmak suretiyle tespit edilerek bildirime gerek kalmaksızın izin başlangıç tarihinde defaten izin sahibi tarafından ödenir. (Ek 3. Cümle: 06/07/2018- 30470 s.R.G. Yön./10. md.) Ancak, Bakanlıkça verilen izin süresinin veya son yıl izin süresinin bir yıldan az olması halinde arazi izin bedeli tespit ve tahsiline kıstelyevm uygulanır.(...)"; son olarak; "Mevcut izinlerin devamı" başlıklı Geçici 1. maddesinde, "(1) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önce verilen izinlerin süre uzatımında ve devirlerinde, ayrıca devam eden izinlerde izin lehtarının talebi halinde bu Yönetmelik hükümleri uygulanır ve buna uygun yeni taahhüt senedi alınır.
(2) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önce ruhsata dayanılarak izin verilmiş ve bu Yönetmeliğin tesis ve altyapı tesis tanımları içerisinde bulunmayan madencilik yapılarına, ruhsat/rödövans süresi sonuna kadar izin verilebilir.
(3) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önce verilmiş izinlerde ise arazi izin bedellerinin arttırılması için uygulanan “Deflatör” veya “ÜFE” artış oranı yerine, “BAK” artış oranı uygulanır, bildirime gerek kalmaksızın izin başlangıç tarihinde defaten tahsil edilir. Ancak bu fıkradaki artış oranı 1/1/2015 tarihinden itibaren tahakkuk edecek bedellerin artırılması için uygulanır.
(4) Bu yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önce verilmiş izinlerden bu Yönetmeliğe göre izin verilemeyecek olanların süreleri yenilenmiş ruhsat/rödövans süresi dikkate alınarak uzatılabilir.
(5) (Ek fıkra: 06.07.2018 - 30470 s. R.G. Yön./13. md.) Bu Yönetmeliğin yayımından önce veya sonra ruhsat sahibi adına verilmiş ve devam eden izinler, rödövansçının talebi halinde o ruhsata dayalı olarak rödövans süresince rödövansçı adına devredilebilir." düzenlemeleri bulunmaktadır.


HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Orman Kanunu'nun 16. maddesinin 1. fıkrası uyarınca, müktesep hakların süre uzatımları da dahil olmak üzere ruhsat süresince korunması gerektiğinde şüphe bulunmamaktadır. Nitekim; Yönetmeliğin Geçici 1. maddesinde mevcut izinlerle ilgili düzenlemelere, başka bir ifadeyle, müktesep haklara ilişkin hükümlere yer verilmiştir. Söz konusu hükümler incelendiğinde, önceden verilmiş olan izinlerin süre uzatımlarında; Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önce verilen izinlerin süre uzatımında ve devirlerinde, bu Yönetmelik hükümlerinin uygulanacağı ve buna uygun yeni taahhüt senedi alınacağı görülmektedir.
Anayasa ve Orman Kanunu ile ormanlık alanların korunması, gözetilmesi ve orman alanlarının genişletilmesi açısından tedbir alma yükümlülüğü bulunan davalı idarelerin, bu yükümlülüklerini yerine getirmek adına -müktesep haklar korunarak- verilen izinlere ilişkin yeni düzenlemeler yapabileceği, bu bakımdan izinler için yeni bilgi, belge, tedbir ve bedeller istenilebileceği ya da mevcut olanların artırılabileceği de açıktır.
Uyuşmazlıkta, İR:... ruhsat numaralı maden sahasında davacı şirket adına 16/09/2008 tarih ve 1249 sayılı Olur ile 11.974 m² kantar yeri, depo, yemekhane, bekçi kulübesi, 31/07/2008 tarih ve 1166 sayılı Olur ile 625 m² kantar alanı, 31/07/2008 tarih ve 1165 sayılı Olur ile 2.543 m² asfalt plent tesisi, 06/10/2008 tarih ve 1327 sayılı Olur ile 50.878 m² açık işletme, 20/10/2008 tarih ve 1513 sayılı Olur ile 4.092 m² hazır beton tesisi, 13/12/2017 tarih ve 1442 sayılı Olur ile 6.404 m2 açık işletme, 1.634 m² ulaşım yolu, ve 6.210 m² şantiye alanı için 09/09/2018 tarihine kadar izin verildiği, İR:... sahasının devamında alınan İR:... numaralı ruhsata dayalı olarak daha önce izin verilen alanların mükerrerlik durumlarının giderildiği ve koordinatların güncellenmesi sonucunda 55.722 m² açık işletme, 2.543,19 m² asfalt plent tesisi, 4.092 m² hazır beton tesisi, 15.919 m² şantiye tesisi ve 1.634 m² ulaşım yolu süresinin 09/09/2018 tarihinden 22/09/2027 tarihine kadar uzatıldığı görülmektedir.
Davacı şirket tarafından, uhdesinde bulunan ruhsat sahası için arazi izin bedeli olarak belirlenen tutarın (2018 yılına ilişkin 09/09/2018-27/02/2019 tarihleri arası dönem için 116.664,36 + 20.999,59 KDV = 137.663,95 TL, 2019 yılına ilişkin 27/02/2019-27/02/2020 tarihleri arası için 216.373,40+38.947,21 KDV = 255.320,31 TL) hatalı hesaplandığı, zira; 2008 yılından itibaren söz konusu alanda sürekli faaliyetinin devam ettiği, yeni bir faaliyet talebinde bulunulmadığı, bu itibarla güncelleme yapılırken, Yönetmeliğin Geçici 1. maddesi hükmü gereğince arazi izin bedellerinin arttırılmasında “BAK” artış oranının uygulanmadığı, ayrıca; 3213 sayılı Maden Kanunu'nun "Maden teşvik tedbirleri" başlıklı 9. maddesi uyarınca arazi izin bedelinin %50 indirimli hesaplanması gerekirken bu indirimin yapılmadığı ileri sürülmektedir.
Davacının, 3213 sayılı Maden Kanunu'nun "Maden teşvik tedbirleri" başlıklı 9. maddesi uyarınca arazi izin bedelinin %50 indirimli hesaplanması gerektiği iddiası yönünden yapılan inceleme:
Davacı Şirket uhdesindeki Sicil:... (Eski İR:...) ruhsat numaralı II (a) maden ruhsat sahasının, 05/12/2017 tarih ve 30261 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan, 28/11/2017 tarih ve 7061 sayılı Bazı Vergi Kanunları ile Diğer Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 47. maddesi ile değişiklik yapılan 3213 sayılı Maden Kanunu'nun "Maden teşvik tedbirleri" başlıklı 9. maddesinin 4. fıkrası ile dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunan 18/04/2014 tarih ve 28976 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Mülga Orman Kanununun 16 ncı Maddesinin Uygulama Yönetmeliği'nin "Alınacak bedeller ve ek Devlet hakkı" başlıklı 8. maddesinin 6. fıkrasının (c) bendi kapsamında olduğu, buna göre işletme izni düzenlendiği tarihten başlamak üzere, ilk on yıl süreyle arazi izin bedelinin %50’sinin alınacağı dikkate alındığında; sahaya ilişkin ilk işletme izninin 06/10/2008 tarihinde düzenlendiği, bu tarihe göre ilk on yıllık sürenin tamamlandığı görüldüğünden %50 indirimden yararlandırılmamasında hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Davacının, arazi izin bedelinin hesaplanmasında Yönetmeliğin Geçici 1. maddesi hükmü gereğince “BAK” artış oranının uygulanması gerektiği iddiası yönünden yapılan inceleme:
Yukarıda yer verilen Yönetmeliğin 10. maddesinin 1. fıkrasında, süre uzatımının Bakanlıkça uygun bulunması halinde teminat ve arazi izin bedeli güncelleneceği, onaylı taahhüt senedi alınacağı hüküm altına alınmıştır.
Ayrıca, arazi izin bedelinin, izin alanının metrekaresi, cari yıl ağaçlandırma birim metrekare bedeli, Yönetmeliğin ekinde yer alan izin türü katsayısı Ek-1, ekolojik denge katsayısı Ek-2 ve il katsayısının Ek-3 çarpımlarının sonucu alınacak bedel olarak hesaplanacağı, müteakip yıllara ait arazi izin bedeli BAK oranında artırılmak suretiyle hesaplanması gerektiği kurala bağlanmıştır.
Olayda, İR:... ruhsat numaralı maden sahasında davacı şirket adına 16/09/2008 tarih ve 1249 sayılı Olur ile 09/09/2018 tarihine kadar izin verildiği, 13/08/2018 tarihli dilekçe ile temdit talebinde bulunulduğu, anılan talep üzerine 27/02/2019 tarih ve 395 sayılı Olur ile 09/09/2018 tarihinden 22/09/2027 tarihine kadar izinlerin uzatıldığı görüldüğünden; 09/09/2018 tarihinde dolan süre üzerine bu tarihten sonraki ilk arazi izin bedelinin, Bakanlık Makamınca temdite Olur verildiği tarihteki bedel hesap katsayıları (ağaçlandırma birimi m² bedeli, izin türü katsayısı, ekolojik denge katsayısı, il katsayısı) esas alınarak belirlendiği, bu haliyle dava konusu arazi izin bedellerinin usul ve mevzuata uygun olarak hesaplandığı anlaşılmakla, davalı idarece 2019 yılı için talep edilen arazi bedellerine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir.
Öte yandan; Bakanlıkça verilen izin süresinin veya son yıl izin süresinin bir yıldan az olması halinde arazi izin bedeli tespit ve tahsiline kıstelyevm uygulanacağı kuralı dikkate alındığında; 2018 yılı için 09/09/2018-27/02/2019 tarihleri aralığının (beş aylık olarak) kıstelyevm uygulanarak hesaplama yapıldığı görüldüğünden bu kısım yönünden de hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Bu itibarla; dava konusu işlemin iptali yolunda verilen Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığından bozulması gerekmektedir.
Nitekim; Dairemizin 13/03/2024 tarih ve E:2020/7504, K:2024/1396 sayılı kararı da benzer yöndendir.




KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1\. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2\. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, kesin olarak 24/06/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.