Danıştay danistay 2021/5405 E. 2025/5469 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/5405
Karar No : 2025/5469

DAVACI : ... Hiz. San. Tic. Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. ...

DAVALI : ... Bakanlığı
VEKİLLERİ : Hukuk Müşaviri ..., Av. ...

DAVANIN KONUSU :
1-Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işlemi ile;
2-İşlemin dayanağı olan Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 11. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinin iptali istenilmektedir.

DAVACININ İDDİALARI :
... ruhsat tarihli, ... Lisesi’nin sahibi olduğu, okulun aktif olarak hizmete devam ettiği, ruhsat tarihi itibariyle “Anadolu Lisesi” ile “Fen Lisesinin” açılış şartlarının aynı olduğu tercihen Fen Lisesi açarak eğitim öğretim hizmeti sunduğu, okulun hizmete geçtiği tarihte Fen Liselerinin tüm sınıflarına, Anadolu Liseleri ve diğer okul türlerinin tüm sınıflarından nakil ile geçişin mümkün olduğu, ancak; davalı idarece 2019-2020 eğitim öğretim yılı 2. Dönemi itibariyle Fen Lisesinin 11. ve 12. sınıflarına Anadolu lisesi ve diğer liselerden nakil ile geçişin engellendiği, okulun 11. ve 12. sınıflarına diğer okullardan öğrenci nakli alamaması nedeniyle “Fen Lisesi” olan okul türünü “Anadolu Lisesi” olarak değiştirilmesini talep ettiği, kuruluş tarihi itibariyle tüm şartları sağlamasına rağmen Yönetmeliğin 19/02/2020 tarih ve 31044 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren değişiklikle özel öğretim kurumlarının bahçe şartının 250 metrekareden 500 metrekareye çıkarılması gerekçe gösterilerek başvurusunun reddedildiği, dava konusu Yönetmelik maddesinin gerekçesinin açıklanması ve uyarlama konusunda hukuka uygun bir işlem tesis edilmesi için Yenişehir İlçe Milli eğitim Müdürlüğü’ne başvurduğu, İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü’nce, Milli Eğitim Bakanlığı’ndan görüş talep edildiği, Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işlemi ile Yönetmelik hükmüne atıf yapılarak 500 metrekare bahçe şartının sağlanması gerektiğinin tekrar edildiği, bu işlemin herhangi bir şekilde kendilerine tebliğ edilmediği, işlemi 02/08/2021 tarihinde yaptığı araştırma neticesinde haricen öğrendiği, işlemin ve dayanağı düzenlemenin hukuka aykırı olduğu ve iptali gerektiği iddia edilmektedir.

DAVALI İDARENİN SAVUNMASI :
Eğitim hakkının daha kaliteli ve nitelikli sunulması, öğrencilerin eğitim hizmetini daha yaşanılabilir, sağlıklı ve güvenli bir bahçe ortamında sürdürebilmeleri için idarece özel okullara her bir öğrenci için en az 2 m² olmak şartıyla toplamda en az 500 m² bahçe şartının getirildiği, söz konusu değişikliğin mevcut kurumlar yönünden bahçe şartını değiştirme zorunluluk getirmemekle birlikte maddenin yürürlük tarihinden önce kurum açma izni ile iş yeri açma ruhsatı alan kurumlar tür ve seviye ya da kontenjan artışına yol açacak yerleşim planı değişikliği yapmadığı müddetçe mevcut şartıyla faaliyetine devam edebileceği, dava dilekçesinde belirtildiği gibi mevcut tüm kurumlardan bahçe şartının iyileştirilmesinin istenildiği, aksi takdirde kurumların kapatılacağı iddiasının gerçeği yansıtmadığı, özel öğretim kurumları mevzuatı çerçevesinde açılan her özel okulun açıldığı tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümleri çerçevesinde değerlendirildiği, açıldığı tarihteki mevzuat hükümlerine göre kurum kodu verilerek kurum açma izni ve iş yeri açma çalıştırma ruhsatı verilen özel okulun başka bir özel okula dönüşüm talebinin bulunması halinde Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği’nin 15. maddesine göre değerlendirildiği, anılan maddede belirtildiği üzere, Yönerge’ye göre işlem yapılmasının yasal bir zorunluluk olduğu, faaliyette bulunan Fen Lisesinin kurum türü ve kurum kodunun ayrı, dönüşüm yapılmak istenilen okulun kurum türü ve kurum kodunun ayrı olduğu, davacının Yönetmelik maddesinin iptali ile ilgili iddialarının yasal dayanaktan yoksun olduğu, davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI : ...
DÜŞÜNCESİ : Dava; Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işlemi ile dayanağı olan Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 11. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinin iptali istemiyle açılmıştır.
Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 11. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi yönünden yapılan inceleme: 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu,13/10/1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, 5/6/1986 tarihli ve 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu, 10/7/2003 tarihli ve 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu, 25/8/2011 tarihli ve 652 sayılı Özel Barınma Hizmeti Veren Kurumlar ve Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile 10/7/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 301 inci, 310 uncu ve 326 ncı maddelerine dayanılarak hazırlanan Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği'nin "Kurum Açma, Devir, Nakil ve Kapatma" başlıklı İkinci Bölümünün "Kurum açma" başlıklı 5. maddesinin 2. fıkrasının (d) bendinde; "(Değişik:RG-5/7/2014-29051) Binanın kurum açılacak kat veya katları için ayrı ayrı, okul ve özel eğitim ve rehabilitasyon merkezi olarak kullanılacak binaların ayrıca bahçeleri için de 35x50 cm veya A3 ebadında kâğıtlara çizilmiş yerleşim planı...", (k) bendinde, "Kurum açılacak binanın sağlam ve dayanıklı olduğuna ilişkin; (Değişik ibare:RG5/8/2023-32270) çevre, şehircilik ve iklim değişikliği il müdürlükleri, yapının proje müellifleri ya da yetkili serbest proje büroları veya üniversitelerin ilgili bölümlerince düzenlenen teknik rapor (Ek ibare:RG-19/2/2020-31044) ve ekleri (Ek ibare:RG-3/7/2016-29761) ile teknik raporu düzenleyen inşaat mühendisinin geçerliliği devam eden SİM ve İTB belgeleri istenir. (Değişik cümle:RG-19/2/2020-31044) Ancak; (Değişik ibare:RG-5/8/2023-32270) 18/3/2018 tarihli ve 30364 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türkiye Bina Deprem Yönetmeliğinin yürürlüğe girdiği tarihten sonra yapı denetim firmalarının denetiminde özel öğretim kurumu olarak yapılmış ve yapı inşaat ruhsatı bulunan binalardan sağlam ve dayanıklı olduğuna ilişkin belge istenmez.", (l) bendinde, "Kurum açılacak binanın ve çevresinin sağlık yönünden uygun olduğuna ilişkin il veya ilçe ilgili sağlık birimince düzenlenen rapor." (m) bendinde ise, "Kurum açılacak binada yangına karşı ilgili mevzuatına göre gerekli önlemlerin alındığına ilişkin itfaiye müdürlüğünce düzenlenen rapor belgesinin istenileceği, yine aynı Yönetmeliğin dava konusu edilen "Kurum binaları" başlıklı 11. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde; "İlkokul, ortaokul, ortaöğretim okulu ve özel eğitim okulları, kullanım hakkının tamamı okula ait olan ve okul binasının alanı dışında her bir öğrenci için en az 2 m2 olmak şartıyla toplamda en az 500 m2 bahçesi bulunan müstakil bina/binalarda açılır " hükmüne yer verilmiştir. İlgili Yönetmeliğin "Kurumların dönüşümü" başlıklı 15. maddesinin 1. fıkrasında "(Değişik:RG-19/2/2020-31044) Daha önceden kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı alan kurumların kurucuları, mevcut kurumunu okullar dışında bir başka kuruma dönüştürmek istemesi veya okulun (Değişik ibare:RG-16/2/2024-32462) tür ve/veya seviyesini değiştirmek istemesi hâlinde 5 inci maddenin ikinci fıkrasının (k), (l) ve (m) bentlerinde sayılan belgeler hariç diğer belgelerle birlikte Genel Müdürlükçe belirlenerek internet sayfasında yayımlanan standartlarda belirtilen şartları yerine getirerek valiliğe müracaat eder. Kurumun okula dönüştürülmek istenmesi hâlinde aynı fıkranın (k), (l) ve (m) bentlerinde belirtilen belgeler de istenir. Valilikçe yaptırılacak inceleme sonucunda uygun görülmesi ve 20 nci maddede üç aylık bekleme süresi dışındaki şartların da yerine getirilmesi hâlinde on beş iş günü içinde eski kurum kapatılır ve yeni kuruma kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı (EK-2) ve (EK-2/A) valilikçe, (EK-3), (EK-3/A), (EK-3/B) veya (EK3/C) Bakanlıkça düzenlenerek dönüşüm sağlanır." hükmü, 2. fıkrasına ise, "Okul türü dönüşümlerinde mevcut okulun kademeli kapatılarak yerine açılmak istenen okul türüne kademeli kurum açma izni verilir. Dönüşüm nedeniyle kademeli kapanan ve açılan okulların toplam kontenjanları bina kontenjanını geçemez." hükmü yer almaktadır.
Öte yandan, 11/03/2020 tarihli Özel Öğretim Kurumları Standartlar Yönergesinin "Mevcut kurumlar" başlıklı 41. maddesinde "Bu Yönergenin yürürlüğe girdiği tarihten önce kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı alan özel öğretim kurumlarından kontenjan artırımına yol açacak yerleşim planı değişikliklerinde bu Yönergede belirtilen standartlar uygulanacaktır. Ancak, 01/01/2015 tarihinden önce kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı alan kurumların mevcut binaları ile 21/7/1983 tarihli ve 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamında binası koruma altına alınarak kültür varlığı olarak tescilli olan kurumlarda bu Yönergede belirtilen bahçe, asansör şartı ile merdiven, kapı, pencere, koridor için belirlenen standartlar aranmaz." hükmü, Geçici 2. maddesinde ise," Bu Yönergenin yürürlüğe girdiği tarihten önce kurum açma izni ile işyeri açma ve çalışma ruhsatı alan özel eğitim ve rehabilitasyon merkezleri kontenjan değişikliğine yol açacak yerleşim planı değişikliklerinde kurumlarını bu Yönergenin 30 uncu maddesi ikinci fıkrasında belirtilen şartlara uygun hâle getirirler." hükmüne yer verilmiştir.
Dosyadaki tüm bilgi ve belgeler ile davacı iddiası ve davalı savunması birlikte incelendiğinde, bütün bu mevzuat değişiklik süreciyle bu tür eğitim-öğretim kurumlarında sunulan hizmetin iyileştirilmesi ve başta fiziksel standartlar olmak üzere niteliklerin yükseltilmesinin amaçlandığı ve aynı zamanda geçiş hükümleriyle hizmet sunucularının haklarının gözetildiği, yapılan değişikliğin kurumların ve bireylerin eğitim hakkını korumaya yönelik olduğu, getirilen düzenlemelerin bu yönüyle kamu yararına, hizmet gereklerine ve üst normlara uygun olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işlemi yönünden yapılan inceleme:
Davacı tarafından,... ruhsat tarihli, ... kurum kodlu, 253 m2 bahçesi ile 168 öğrenci kontenjanı ile kurulan ve halen aktif olarak faaliyet gösteren ... Lisesi’nin okul türünün “Anadolu Lisesi” olarak değiştirilmesinin talep edildiği, bu talebin, Yönetmeliğin 19/02/2020 tarih ve 31044 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren değişiklikle özel öğretim kurumlarının bahçe şartının 250 metrekareden 500 metrekareye çıkarılması gerekçe gösterilerek dava konusu işlemle reddedilmesi üzerine, işlemin ve dayanağı düzenlemenin hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır..
Davalı idarece; eğitim hakkının daha kaliteli ve nitelikli sunulması, öğrencilerin eğitim hizmetini daha yaşanılabilir, sağlıklı ve güvenli bir bahçe ortamında sürdürebilmeleri için 19/02/2020 tarih ve 31044 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren değişiklikle özel okullara her bir öğrenci için en az 2 m2 olmak şartıyla toplamda en az 500 m² bahçe şartının getirildiği, söz konusu değişikliğin mevcut kurumlar yönünden bahçe şartını değiştirme zorunluluğu getirmemekle birlikte maddenin yürürlük tarihinden önce kurum açma izni ile iş yeri açma ruhsatı alan kurumlar tür ve seviye ya da kontenjan artışına yol açacak yerleşim planı değişikliği yapmadığı müddetçe mevcut şartıyla faaliyetine devam edebileceği, dava dilekçesinde belirtildiği gibi mevcut tüm kurumlardan bahçe şartının iyileştirilmesinin istenildiği, aksi takdirde kurumların kapatılacağı iddiasının gerçeği yansıtmadığı, özel öğretim kurumları mevzuatı çerçevesinde açılan her özel okulun açıldığı tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümleri çerçevesinde değerlendirildiği, açıldığı tarihteki mevzuat hükümlerine göre kurum kodu verilerek kurum açma izni ve iş yeri açma çalıştırma ruhsatı verilen özel okulun başka bir özel okula dönüşüm talebinin bulunması halinde Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği’nin 15. maddesine göre değerlendirildiği, Fen Lisesi'nin kurum türü ve kurum kodunun ayrı, dönüşüm yapılmak istenilen okulun kurum türü ve kurum kodunun ayrı olduğu, davacının Yönetmelik maddesinin iptali ile ilgili iddialarının yasal dayanaktan yoksun olduğu ve davanın reddi gerektiği savunulmuştur.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ile maddi olayın birlikte değerlendirilmesinden; davacıya ait özel fen lisesinin 2018 yılında ruhsatlandırıldığı dönemdeki mevzuat hükümlerine uygun olduğu, davacı talebinin, geçiş hükümlerinde belirtilen kontenjan artırımına yol açacak nitelikte olmayıp sadece tür değişikliğine yönelik olduğu, öte yandan mevcut bina yerleşkesinin "Anadolu Lisesi" olarak tür değişikliği yapılması halinde yetersizliğine ilişkin davalı idare tarafından dikkate alınacak somut iddiaların ileri sürülmediği, bu haliyle kontenjan artırımına yol açacak nitelikte olmayan tür değişikliği talebinin, yeni kurulacak özel öğretim kurumları için getirilen düzenlemelere tabi olunması gerektiğinden bahisle reddedilmesine ilişkin dava konusu uygulama işleminde hukuka uyarlık görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, dava konusu düzenleyici işlemin iptali isteminin reddine, dava konusu uygulama işleminin ise iptaline karar verilmesi gerektiği, düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince duruşma için taraflara önceden bildirilen 11/06/2025 tarihinde, davacı vekili Av. ...'in gelmediği ve davalı idare vekili Av. ...'in geldiği, Danıştay Savcısının hazır olduğu görülmekle, açık duruşmaya başlandı. Gelen tarafa usulüne uygun olarak söz verilerek dinlendikten ve Danıştay Savcısının düşüncesi alındıktan sonra son kez söz verilip, duruşma tamamlandı. Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ SÜREÇ :
... ruhsat tarihli, ... kurum kodlu, ... Lisesi’nin kurucusu olan davacı şirket tarafından, “Fen Lisesi” olan okul türünü “Anadolu Lisesi” olarak değiştirilmesine ilişkin yaptığı başvuru üzerine Özel öğretim Kurumları Yönetmeliğinde yer alan 500 metrekare bahçe şartını sağlamadığından bahisle başvurusunun reddine ilişkin işlem ile işlemin dayanağı olan Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 11. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinin iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.
Uyuşmazlıkta; davacı tarafından, kurum türü değişikliği yolunda yaptığı başvurunun reddine ilişkin işlemin tebliğ edilmediği, işlemi 02/08/2021 tarihinde yaptığı araştırma neticesinde haricen öğrendiği belirtilerek 12/08/2021 tarihinde davanın açıldığı görüldüğünden, dosyada süre hesabı yapılabilmesi için yd savunma ara kararından sonra kararı verilerek davacı ve davalı idareden dava konusu işlemin tebliğine ilişkin bilgi belge talep edilmiş olup; davacı tarafından dosyaya bilgi belge sunulmazken; davalı idarece savunmada bu konuya yönelik bir açıklama yapılmamıştır.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesinin 4. fıkrasında yer alan; ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresinin, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı, ancak; bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililerin düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabileceği kuralı dikkate alındığında; dava konusu düzenleyici işlem yönünden; yayımı tarihinden itibaren genel dava açma süresi geçmiş olup; ancak uygulama işlemi ile dava edilebileceği tartışmasızdır.
Dairemizce, görülmekte olan davada süre aşımı bulunup bulunmadığının tespitine yönelik verilen Ara Kararı üzerine davalı idarece dava konusu bireysel işlemin tebliğine ilişkin bilgi ve belge sunulmadığı görüldüğünden, davacının öğrenme tarihi olarak beyan ettiği tarih esas alınmak suretiyle genel dava açma süresinde açılan davanın esası yönünde inceleme yapılmasına karar verilmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE:
İLGİLİ MEVZUAT:
10/07/2018 tarih ve 30474 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin "Milli Eğitim Bakanlığı" başlıklı onuncu bölümünde düzenlenen "Görevler" başlıklı 301. maddesinde Milli Eğitim Bakanlığının görev ve yetkileri ayrıntılı bir şekilde düzenlenmiştir.
1739 Sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu'nun "Yürütme, gözetim ve denetim" başlıklı 56. maddesinde eğitim ve öğretim hizmetinin, bu kanun hükümlerine göre Devlet adına yürütülmesinden, gözetim ve denetiminden Milli Eğitim Bakanlığı'nın sorumlu olduğu belirtilmiştir.
5580 Sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun "Kurucu/Kurucu Temsilcisinin Nitelikleri ve Kurum Binaları" başlıklı 4. maddesinde; "(...) Kurum binalarının nitelikleri, bu binalarda açılabilecek kurumlar ile her tür tesis ve donanıma ilişkin standartlar Bakanlıkça belirlenir.
Meyhane, kahvehane, kıraathane, bar, elektronik oyun merkezleri gibi umuma açık yerler ile açık alkollü içki satılan yerlerin, okul binalarından kapıdan kapıya en az yüz metre uzaklıkta bulunması zorunludur. Özel eğitime muhtaç bireylerin devam ettikleri öğretim kurumları ile okullar dışındaki diğer özel öğretim kurumlarında bu zorunluluk aranmaz. Ancak, söz konusu özel öğretim kurumlarıyla yukarıda belirtilen türdeki iş yerleri aynı binada bulunamaz.
Turizmin yoğun olduğu yörelerde bulunan okulların tatil olduğu dönemlerde, yukarıda belirtilen iş yerleri ile okullar arasında yüz metre uzaklık şartı aranmaz.
Uzaklıkla ilgili esaslar İçişleri, Çevre ve Şehircilik, Milli Eğitim, Sağlık, Kültür ve Turizm bakanlıklarının müştereken hazırlayacakları yönetmelikle belirlenir." hükmü yer almaktadır.
20/03/2012 ve 28239 Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği'nin "Kurum binaları" başlıklı 11. maddesinde; kurum açılacak binaların, Kanunun 4 üncü maddesi hükümlerinde belirtilen şartlar ile kurum türüne göre belirtilen şartları taşıması gerektiği belirtilerek; ilkokul, ortaokul, ortaöğretim okulu ve özel eğitim okullarının, kullanım hakkının tamamı okula ait olan ve okul binasının alanı dışında her bir öğrenci için en az 2 m² olmak şartıyla toplamda en az 500 m² bahçesi bulunan müstakil bina/binalarda açılacağı kurala bağlanmıştır.
Yine, Yönetmeliğin "Kurumların dönüşümü" başlıklı 15. maddesinde; "(1) (Değişik fıkra: 19.02.2020 - 31044 s. R.G. Yön./14. md.) Daha önceden kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı alan kurumların kurucuları, mevcut kurumunu okullar dışında bir başka kuruma dönüştürmek istemesi veya okulun tür ve seviyesini değiştirmek istemesi hâlinde 5 inci maddenin ikinci fıkrasının (k), (l) ve (m) bentlerinde sayılan belgeler hariç diğer belgelerle birlikte Genel Müdürlükçe belirlenerek internet sayfasında yayımlanan standartlarda belirtilen şartları yerine getirerek valiliğe müracaat eder. Kurumun okula dönüştürülmek istenmesi hâlinde aynı fıkranın (k), (l) ve (m) bentlerinde belirtilen belgeler de istenir. Valilikçe yaptırılacak inceleme sonucunda uygun görülmesi ve 20 nci maddede üç aylık bekleme süresi dışındaki şartların da yerine getirilmesi hâlinde on beş iş günü içinde eski kurum kapatılır ve yeni kuruma kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı (EK-2) ve (EK-2/A) valilikçe, (EK-3), (EK-3/A), (EK-3/B) veya (EK-3/C) Bakanlıkça düzenlenerek dönüşüm sağlanır.
(2) Okul türü dönüşümlerinde mevcut okulun kademeli kapatılarak yerine açılmak istenen okul türüne kademeli kurum açma izni verilir. Dönüşüm nedeniyle kademeli kapanan ve açılan okulların toplam kontenjanları bina kontenjanını geçemez.
(3) (Değişik fıkra: 19.02.2020 - 31044 s. R.G. Yön./14. md.) Bir başka kuruma dönüşmek amacıyla başvuru yapan kurumların müracaat tarihinden önce yapılan inceleme/soruşturma/denetimleri sonucunda kuruma, Kanun kapsamında idari para cezası verilmesi hâlinde idari para cezasının ödenmesinden veya idari para cezasının 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanuna göre tecil edilmiş ve/veya taksitlendirilmiş ya da özel kanunlara göre yapılandırılmış olup taksitlendirildiğinin belgelendirilmesinden ve Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan kişilerin aynı fıkrada belirtilen şartları haiz olduğu tespit edildikten sonra; dönüşüm talebi değerlendirmeye alınır. İdarî soruşturması bulunan veya kapatma teklifi getirilen kurumlar devredilemez. Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan kişilerin aynı fıkrada belirtilen şartları taşımadığının sonradan tespit edilmesi hâlinde, dönüşümü yapılan kurumun kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı iptal edilir.(...) hükmü; "Kurum açma işlemine başlamış olanlar" başlıklı Geçici 5. maddesinde; "(1) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte kurum açmak için 5 inci maddenin ikinci fıkrasının (l) veya (m) bentlerindeki belgelerden herhangi birini almak üzere başvuranlar veya millî eğitim müdürlüklerinde kurum açma başvurusu bulunanlar hakkında 11 inci ve 12 nci maddelerde belirtilen bina ve bahçeye ilişkin şartlar aranmaz." hükmüne yer verilmiştir.
Ayrıca anılan Yönetmeliğin "Kurum açma" başlıklı 5. maddesinde, okullar için binanın kurum açılacak kat veya katları için ayrı ayrı ve 35x50 cm veya A3 ebadında kağıtlara çizilmiş yerleşim planı, binanın dış cepheleri ile bahçesini gösteren fotoğraflarının, açılacak okulun Bakanlık Coğrafi Bilgi Sistemine (MEBCBS) eklenmek üzere; Genel Müdürlükçe belirlenerek internet sayfasında yayımlanan formatta bina, duvar, bahçe ve benzeri detayların yer aldığı ölçüm kroki verisinin de isteneceği belirtilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME
Anayasa'nın 125. maddesinin 4. fıkrasında, "Yargı yetkisi, idarî eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimi ile sınırlı olup, hiçbir surette yerindelik denetimi şeklinde kullanılamaz. Yürütme görevinin kanunlarda gösterilen şekil ve esaslara uygun olarak yerine getirilmesini kısıtlayacak, idari eylem ve işlem niteliğinde veya takdir yetkisini kaldıracak biçimde yargı kararı verilemez." kuralı ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinin 2. fıkrasında, "İdari yargı yetkisi, idari eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimi ile sınırlıdır. İdari mahkemeler; yerindelik denetimi yapamazlar, yürütme görevinin kanunlarda gösterilen şekil ve esaslara uygun olarak yerine getirilmesini kısıtlayacak, idari eylem ve işlem niteliğinde veya idarenin takdir yetkisini kaldıracak biçimde yargı kararı veremezler." kuralı yer almıştır.
İdari işlemler üzerindeki yargısal denetim, bu işlemlerin hukuka uygunluğunun saptanmasıyla sınırlıdır. İdarenin takdir yetkisinin denetimine yargı organları yönünden getirilen ve idari işlemlerin yalnızca hukuka uygunluk açısından denetlenebilecekleri biçiminde ifade edilen kural aynı zamanda idarenin takdir yetkisinin kullanılmasında uyması gereken sınırları da koymuş olmaktadır.
Başka bir anlatımla, idarelerin belirli bir kamu hizmetinin etkili ve verimli bir biçimde yürütülmesi, kamu yararının daha somut bir biçimde ortaya konulması için birden çok seçenekten birisini tercihte takdir yetkisiyle donatıldıkları durumda idari yargı organlarının bu yetkisini hukuka uygun olarak kullandığının saptanması koşuluyla idareyi bu seçeneklerden birisini tercihe zorlayacak ya da belli bir yönde işlem veya eylem tesisine zorunlu kılacak biçimde yargı kararı vermeleri Anayasa ve Kanun'un yukarıda belirtilen ilkeleriyle bağdaştırılamaz.
Öğretide türevsel bir yetki olarak kabul edilen idarelerin düzenleme yetkisinin, yasalarla getirilen hükümleri aşacak bir şekilde kullanılamayacağı İdare Hukukunun en temel ilkelerindendir. Ayrıca, mevzuat belirleme tekniği açısından da, idarenin Kanunla kendisine verilmiş olan görevleri idari metinlerle düzenlerken, bu görevlerin gerektirdiği hususlarda, takdir yetkisine sahip olduğu, ancak bu takdir yetkisinin kamu yararı ve düzenine uygun olarak kullanılması gerektiği tartışmasızdır.
Kamu yararı kavramı, tüm devlet organlarının işlem ve eylemlerinin genel nitelikteki amacını ve aynı zamanda nedenini oluşturmakta, çeşitli hak ve özgürlükler açısından bir sınırlama nedeni niteliği de taşımakta olup bu kavram genel bir ifadeyle bireysel, özel çıkarlardan ayrı ve bunlara üstün olan toplumsal yararı ifade etmektedir.
Dava konusu Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 11. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi yönünden yapılan inceleme:
1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 301. maddesi ve Milli Eğitim Temel Kanunu'nun 56. maddesi uyarınca, okul öncesi, ilk ve orta öğretim çağındaki öğrencileri bedenî, zihnî, ahlakî, manevî, sosyal ve kültürel nitelikler yönünden geliştiren ve insan haklarına dayalı toplum yapısının ve küresel düzeyde rekabet gücüne sahip ekonomik sistemin gerektirdiği bilgi ve becerilerle donatarak geleceğe hazırlayan eğitim ve öğretim programlarını tasarlamak, uygulamak, güncellemek; öğretmen ve öğrencilerin eğitim ve öğretim hizmetlerini bu çerçevede yürütmek ve denetlemek, eğitim ve öğretim hizmetinin, bu kanun hükümlerine göre Devlet adına yürütmek, Milli Eğitim Bakanlığı'nın görev ve yetkisindedir.
Anılan görev ve yetkinin ifasına yönelik olarak; eğitim öğretim hizmetinin sunumu kapsamında Bakanlıkça yapılacak iş ve işlemlerin tamamının, eğitim hakkına ilişkin Anasaya'da yer alan ilkelere ve 1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu'nda belirlenen Milli Eğitimin genel ve özel amaçlarına ve temel ilkelerine uygun olması gerektiği hususunda duraksama bulunmamaktadır.
Yukarıda yer alan hükümlerden anlaşıldığı üzere; 5580 sayılı Kanun uyarınca faaliyet gösterecek kurumlar için kurum açılacak binaların, Kanunun 4 üncü maddesi hükümlerinde belirtilen şartlar ile kurum türüne göre belirtilen şartları taşıması gerekmekte olup; dava konusu düzenlemeyle ilkokul, ortaokul, ortaöğretim okulu ve özel eğitim okullarının, kullanım hakkının tamamı okula ait olan ve okul binasının alanı dışında her bir öğrenci için en az 2 m² olmak şartıyla toplamda en az 500 m² bahçesi bulunan müstakil bina/binalarda açılacağı kurala bağlanmıştır.
Temel kamu hizmetlerinden olan eğitim öğretim hizmetinin, gerçek ve tüzel kişiler eliyle sunulması kapsamında, 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanununa tabi kurumların, kendi mevzuatı çerçevesinde, faaliyetlerini yürütecekleri binalarda aranacak standartların belirlenmesinde davalı idarenin takdir yetkisi bulunmakta olup; öğrencilerin ve kurum personellerinin can ve mal güvenliğini korunmaya yönelik aranan teknik standartların (depreme dayanıklılık, sağlamlık, yangın, sağlık yönünden uygunluk vb.) yanında ruh ve bedensel gelişimlerini sağlamaya yönelik gerekli ve yeterli bahçe standartlarının aranmasının (alanı dışında her bir öğrenci için en az 2 m² olmak şartıyla toplamda en az 500 m² bahçesi bulunan müstakil bina/binalar) kamu yararı ve hizmet gereği olduğu anlaşılmıştır.
Bu itibarla; dava konusu düzenleyici işlem yönünden davanın reddi gerekmektedir.
Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işlemi yönünden yapılan inceleme:
Davacı tarafından, ... ruhsat tarihli, ... kurum kodlu, 253 metrekare bahçesi ile 168 öğrenci kontenjanı ile ... Lisesi’nin sahibi olduğu, okulun aktif olarak hizmete devam ettiği, ruhsat tarihi itibariyle “Anadolu Lisesi” ile “Fen Lisesinin” açılış şartlarının aynı olduğu tercihen Fen Lisesi açarak eğitim öğretim hizmeti sunduğu, okulun hizmete geçtiği tarihte Fen Liselerinin tüm sınıflarına, Anadolu Liseleri ve diğer okul türlerinin tüm sınıflarından nakil ile geçişin mümkün olduğu, ancak; davalı idarece 2019-2020 eğitim öğretim yılı 2. Dönemi itibariyle Fen Lisesinin 11. ve 12. sınıflarına Anadolu lisesi ve diğer liselerden nakil ile geçişin engellendiği, okulun 11. ve 12. sınıflarına diğer okullardan öğrenci nakli alamaması nedeniyle “Fen Lisesi” olan okul türünü “Anadolu Lisesi” olarak değiştirilmesini talep ettiği, kuruluş tarihi itibariyle tüm şartları sağlamasına rağmen Yönetmeliğin 19/02/2020 tarih ve 31044 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren değişiklikle özel öğretim kurumlarının bahçe şartının 250 metrekareden 500 metrekareye çıkarılması gerekçe gösterilerek başvurusunun reddedildiği ileri sürülmektedir.
Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği'nin "Kurumların dönüşümü" başlıklı 15. maddesinde, daha önceden kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı alan kurumların kurucularının, mevcut okulun tür ve seviyesini değiştirmek istemesi hâlinde 5 inci maddenin ikinci fıkrasının (k), (l) ve (m) bentlerinde sayılan belgeler hariç diğer belgelerle birlikte Genel Müdürlükçe belirlenerek internet sayfasında yayımlanan standartlarda belirtilen şartları yerine getirerek valiliğe müracaat edecekleri kurala bağlanmıştir.
Bir başka anlatımla, okulun tür ve seviyesinin değiştirilmek istenmesi halinde; Yönetmeliğin 5. maddesinde istenen belgeler açısından; anılan bentlerde aranan şartlar dışında bahçe şartı dahil bütün şartların sağlanması gerekmektedir. Görüldüğü üzere; anılan maddede ve Yönetmeliğin Geçiş hükümlerinde kurum tür ve değişikliği kapsamında, kontenjan artışının varlığı veyahut da yokluğu halinde bahçe şartı açısından bir istisna da öngörülmemiştir.
Öte yandan; Yönetmeliği'nin "Kurumların dönüşümü" başlıklı 15. maddesinin ilgili kısmı yönünden davacının iptal talebi de bulunmamaktadır.
Buraya kadar yapılan açıklamalar ışığında; davacının talebinin, okul türü değişikliği olduğu hususunda duraksama bulunmamakla birlikte; söz konusu değişikliğin gerçekleşebilmesi için mevzuatta aranan diğer şartların yanında eğitim faaliyetine devam edilmek istenen okul binasının alanı dışında her bir öğrenci için en az 2 m² olmak şartıyla toplamda en az 500 m² bahçesi bulunmak zorundadır.
Uyuşmazlıkta; iptali istenilen Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işleminin dayanak düzenleyici işleme uygun olduğu görüldüğünden, bireysel işlemin iptali isteminin reddi gerekmektedir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1\. DAVANIN REDDİNE,
2\. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ... yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3\. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ... TL(duruşmalı işler) vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,
4\. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde davacıya iadesine,
5\. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 11/06/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.