Danıştay danistay 2021/4875 E. 2025/6352 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/4875
Karar No : 2025/6352

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVACI): ... Turizm İç ve Dış Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Mersin ili, Merkez ilçesi hudutları dahilinde ve davacı şirket uhdesinde bulunan ... (ER:...) sicil sayılı IV(a) grubu (kuvars kumu) işletme ruhsat sahası ile ilgili olarak, davacı şirketin 3213 sayılı Maden Kanun'un 12. maddesinin 4. fıkrası uyarınca 1.417.104,00-TL, 10. maddesinin 7. fıkrası uyarınca 62.743,00 TL, 31. maddesinin 2. fıkrası uyarınca 37.646,00 TL, 29. maddesinin 1. fıkrası uyarınca 62.743,00 TL, 13. maddesinin 1. fıkrası uyarınca 25.098,00 TL, 24. maddesinin 12. fıkrası uyarınca 62.743,00 TL olmak üzere toplam 1.668.077,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün ... tarih ve E:... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava konusu maden sahasına ilişkin olarak mahallinde yapılan inceleme neticesinde düzenlenen tetkik raporları ile dava dosyasındaki tüm bilgi ve belgeler incelenerek uyuşmazlığa konu idari para cezaları ayrı ayrı değerlendirildirildiğinde; davacı şirket, hakkında 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 12. maddesinin 4. fıkrası gereğince 1.417.104,00- TL idari para cezası ile verilmesine ilişkin olarak, davacı şirketin 2007-2016 yılları arasında (bu yıllar dahil) 432.915 ton kuvars kumunu ruhsat sahasında üretmesine rağmen davalı idareye bildirmediğinin tespit edilmesi karşısında 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 12. maddesinin 4. fıkrası gereğince söz konusu miktar üzerinden hesaplanan 1.417,104,00-TL idari para cezası ile verilmesine yönelik işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, davacı şirket hakkında 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 10. maddesinin 7. fıkrası gereğince 62.743,00-TL idari para cezası ile verilmesine ilişkin olarak, davacı şirketin 2007-2016 yılları arasında (bu yıllar dahil) 432.915 ton kuvars kumunu ruhsat sahasında üretmesine rağmen davalı idareye bildirmediğinin davalı idare teknik personelince tespit edilmesi karşısında, gerçek dışı veya yanıltıcı beyanda bulunduğu sabit olduğundan Maden Kanunun 10. maddesinin 7. fıkrası gereğince 62.743,00 TL idari para cezası ile verilmesine yönelik işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, davacı şirket hakkında 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 31. maddesinin 2. fıkrası gereği 37.646,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin olarak, davacı şirketin davaya konu ruhsat sahasına Maden Kanunu'nun 31. maddesinde düzenlenen daimi nezaretçi ataması yapması gerekirken yapılan tespitte daimi nezaretçi atamasının yapılmadığının tespit edilmesi karşısında Maden Kanunu'nun 31. maddesinin 2. fıkrası gereği 37.646,00 TL idari para cezası verilmesine yönelik işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, davacı şirket hakkında Maden Kanunu'nun 29. maddesinin 1. fıkrası gereği 62.743,00 TL idari para cezası ile verilmesine ilişkin olarak, davacı şirketin davaya konu ruhsat sahasında temsili Y:... X:... koordinatında kademe yüksekliğinin düşürülmesi ve ruhsat sahasında gerekli güvenlik tedbirlerinin alınması hususunda yazılı olarak uyarıldığı halde yapılan denetimde ocakta şev yüksekliklerinin 40-50 metre arasında değiştiği, bu durumun işletme güvenliği açısından tehlike arz ettiği, atık havuzunun etrafının canlı girmeyecek şekilde kapatılarak uyarı ikaz levhalarının konulmadığı, bu halde ruhsat sahasındaki işletme güvenliğini sağlamaya yönelik tedbirlerin alınmadığının tespit edilmesi karşısında Maden Kanunu'nun 29. maddesinin 1. fıkrası gereği 62.743,00 TL idari para cezası ile verilmesine yönelik işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, davacı şirket hakkında Maden Kanunu'nun 13. maddesinin 1. fıkrası gereği 25.098,00-TL idari para cezası ile verilmesine ilişkin olarak, davacı şirketin 2016 yılı işletme ruhsat bedelini 2016 yılı Ocak ayı içerisinde yatırması gerekirken yatırmaması nedeniyle Maden Kanunu'nun 13. maddesinin 1. fıkrası gereği 25.098,00-TL idari para cezası ile verilmesine yönelik işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, davacı şirket hakkında Maden Kanunu'nun 24. maddesinin 12. fıkrası gereği 62.743,00-TL idari para cezası ile verilmesine ilişkin olarak, davacı şirket tarafından ruhsat sahasında 2012, 2014 ve 2015 yıllarında üretim yapılmadığı tespit edildiğinden bahisle Maden Kanunu'nun 24. maddesinin 12. fıkrası gereği 62.743,00-TL idari para cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiş ise de, dava konusu işlemin sebep unsurunun ruhsat sahasında 2012, 2014 ve 2015 yıllarında üretim yapılmaması olduğu, işlemin de önceki mevzuat hükmüne dayalı olarak tesis edildiği, retimin en az olduğu herhangi üç yılında yaptığı toplam üretim miktarı projede beyan edilen bir yıllık üretim miktarının %30’undan az olduğuna ilişkin tespit bulunmadığı, bu nedenle Maden Kanunu'nun 24. maddesinin 12. fıkrası gereği 62.743,00-TL idari para cezası verilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı, sonuç olarak, davacı şirkete toplam 1.668.077,00-TL idari para cezası ile verilmesine ilişkin ... tarih ve E:... sayılı Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü işleminin; 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 24/12 maddesi uyarınca 62.743,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin kısmının iptaline, işlemde belirtilen diğer para cezaları yönünden (toplam 1.605.334,00-TL) ise davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, ruhsat sahasından 2017 yılında yapılan üretimin bildirilmediğinden bahisle Maden Kanunu'nun 12/4 maddesi uyarınca verilen idari para cezası ile yine aynı miktar maden bildirilmediğinden gerçek dışı ve yanıltıcı beyanda bulunulduğundan bahisle verilen idari para cezası yönünden, tetkikin 24-27/11/2017 tarihleri arasında yapıldığı, raporun ise 26/12/2017 tarihinde verildiği, raporun son sayfasında 439.544 ton beyan edilmeyen miktar olup, bunun 2017 yılı üretiminde beyan edilmesi gerektiği ve beyan süresinin bulunduğunun tespit edildiği belirtildiği, beyan süresi bulunan bir üretim beyan edilmediğinden verilen idari para cezalarının hukuka aykırı olduğu, denetim sırasında tetkik heyetine tetkik tarihine kadar yaptığı üretim ve beyanları sunmakla yükümlü olduğu halde ibraz etmediği belirtmişse de bu durumun kanun hükmünü çarpıtmak olduğu, Maden Kanunu beyanlarla ilgili kuralın yıl kapsamlı olup beyanların da 2018 yılı nisan ayında dosyaya sunulan işletme faaliyet raporu ile idareye bildirildiği, ayrıca tetkik raporunda heyete belge ibraz edilmediğine ilişkin açıklama olmadığı, daimi nezaretçi ataması olmadığından verilen idari para cezasının hukuka aykırı olduğu, ruhsatının daha önce 25/04/2017 tarihli işlem ile iptal edildiği, dava konusu işlemin de yargı kararı ile iptal edildiği, ruhsat idarece 12/11/2016 tarihinden itibaren geriye dönük iptal edildiğinden daimi nezaretçi atamasının otomatik olarak düştüğü, bu nedenle üretim ve faaliyetlerin daimi nezaretçi ataması olmadan yapılmış gibi göründüğü, idarenin uyarısı üzerine gereken güvenlik tedbirlerinin alındığı, yine de eksik kalan hususlar varsa bunların da düzeltilmesi için süre tanımak yerine doğrudan idari para cezası verilmesine yönelik işlemin hukuka aykırı olduğu, 2016 yılı ruhsat bedelinin süresinde ödendiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Mersin ili, Merkez ilçesi hudutları dahilinde ve davacı şirket uhdesinde bulunan ... (ER:...) sicil sayılı IV(a) grubu (kuvars kumu) işletme ruhsat sahasının, Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü teknik ekiplerince 3213 sayılı Maden Kanunu kapsamında 24/11/2017-27/11/2017 tarihleri arasında mahallinde yapılan tetkik neticesinde, 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 12. maddesinin 4. fıkrası gereği 1.417.104,00- TL, 10. maddesinin 7. fıkrası gereği 62.743,00 TL, 31. maddesinin 2. fıkrası gereği 37.646,00 TL, 29. maddesinin 1. fıkrası gereği 62.743,00 TL, 13. maddesinin 1. fıkrası gereği 25.098,00 TL, 24. maddesinin 12. fıkrası gereği 62.743,00 TL olmak üzere toplam 1.668.077,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün ... tarih ve E:... sayılı işlemin itirazen kaldırılması istemiyle ... Sulh Ceza Hakimliği'nin ... D.İş sayılı dosyasında dava açıldığı, 20/05/2019 tarihli karar ile görevsizlik kararı verilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT:
3213 sayılı Maden Kanunu'nun "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinde, Devlet Hakkı'nın; Maden istihracı ile sağlanacak gelirden Devlet payına düşen ve ödeme yükümlülüğü ruhsat sahibine ait olan kısım, Daimi Nezaretçi'nin ise işletmede daimi olarak istihdam edilen maden mühendisi olarak tanımlandığı, "Beyan Usulü başlıklı" 10. maddesinin 7. fıkrasında, "Gerçek dışı veya yanıltıcı beyanda bulunmak suretiyle Kanun hükümlerinin uygulanmasını engelleyen ve/veya haksız surette hak iktisap eden ruhsat sahiplerine 50.000 TL idari para cezası verilir. Bu fıkranın ikinci kez ihlâli halinde bir önceki ceza katlanarak uygulanır. İlk tespit tarihinden itibaren üç yıl içinde madde hükümlerinin üç kez ihlâl edildiğinin tespiti hâlinde ruhsat iptal edilir." hükmüne, aynı maddenin 8. fıkrasının (e) bendinde "Ruhsat sahasında yapılan üretim veya satışların beyan edilmemesi, ...haksız yere hak iktisabı sayılır. Haksız yere hak iktisabına imkan veren bu hususlarla ilgili yapılmış beyanlar da gerçek dışı ve yanıltıcı beyanlar olarak kabul edilir." hükmüne; aynı Kanun'un "Üretim ve Sevkiyat" başlıklı 12. maddesinin 4. fıkrasında "Denetim ve inceleme sonucunda, yaptığı üretim ve sevkiyatı sevk fişi ile kayıt altına almadığı veya bildirmediği tespit edilen ruhsat sahiplerine, ödenmesi gereken Devlet hakkına ilaveten bildirilmeyen miktar için hesaplanacak Devlet hakkının beş katı tutarında idari para cezası verilir. Bu fıkranın ihlalinin tekrarı hâlinde bildirilmeyen miktar için madenin ocak başı satış bedelinin on katı tutarında idari para cezası uygulanır." hükmüne; "Ruhsat Bedeli, Cezalar ve Diğer Yaptırımlar" başlıklı 13. maddesinin 1. fıkrasında,"Ruhsat bedellerinin tamamının her yıl ocak ayının sonuna kadar yatırılması zorunludur. I. Grup (a) bendi maden ruhsatları hariç diğer grup madenlerin ruhsat bedelleri Genel Müdürlüğün belirlediği bankada açılacak hesaba yatırılır. Yatırılan işletme ruhsat bedelinin %50’si genel bütçeye gelir kaydedilmek üzere ilgili muhasebe birimince Hazine hesabına on beş işgünü içinde aktarılır. I. Grup (a) bendi madenlerin ruhsat bedelleri ise, büyükşehir belediyesi olan illerde yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığı hesabına, diğer illerde ise il özel idaresi hesabına yatırılır. Ruhsat bedelinin her yıl ocak ayının sonuna kadar tamamının yatırılmaması hâlinde yatırılmayan kısmının iki katı ruhsat bedeli olarak her yıl haziran ayının son gününe kadar yatırılması zorunludur, aksi halde ruhsat iptal edilir. Ruhsat bedellerinin yatırılması ile ilgili ruhsat sahibine ayrıca herhangi bir tebligat ve bildirim yapılmaz. İptal edilen ruhsatlar için ocak ayının sonuna kadar ödenmesi gereken ruhsat bedelinin ödenmeyen kısmı 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre takip ve tahsil edilmek üzere ilgili tahsil dairesine bildirilir. Kaynak tuzlaları, lületaşı ve oltutaşı için düzenlenen ruhsatlardan ruhsat bedeli alınmaz. Faaliyet sonrası sahanın çevre ile uyumlu hâle getirilerek 7 nci madde kapsamındaki mülkiyet izni sahiplerinden sahanın kabul edilerek teslim alındığına dair belgelerin Genel Müdürlüğe ibraz edilmesi şartı ile 6183 sayılı Kanunun 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiş borcunun ve bu Kanun kapsamında ruhsata ilişkin geçmiş borcunun bulunmaması hâlinde çevre ile uyum bedeli iade edilir." hükmüne; "Devlet Hakkı" başlıklı 14. maddesinin 2. fıkrasında," Üretilen madenin hammadde olarak kullanılması veya satılması hâlinde, aynı pazar ortamında madenin işletmelerdeki tüvenan olarak ocak başı satışında uygulanan fiyat, ocak başı satış fiyatıdır. Madenlerden alınan Devlet hakkına esas olan emsal ocak başı satış fiyatı, bölgeler de dikkate alınarak her madene ait ayrı ayrı ve uygulandığı yıl için belirlenerek Genel Müdürlükçe ilan edilir. Ruhsat sahipleri tarafından Devlet haklarının beyanında kullanılan ocak başı satış fiyatı, Genel Müdürlükçe ilan edilen ocak başı satış fiyatından daha düşük olamaz. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir." hükmüne; "İşletme Faaliyeti" başlıklı 29. maddesinin 1. fıkrasında "İşletme faaliyeti, projesine ve bu Kanunun ilgili hükümlerine göre yürütülür. İşletme projesine aykırı faaliyette bulunulduğunun tespit edilmesi hâlinde, projeye uygun faaliyette bulunulması için ruhsat sahibine altı aya kadar süre verilir. Bu süre sonunda projeye uygun faaliyette bulunulmaması hâlinde 50.000 TL idari para cezası verilerek üretim faaliyeti durdurulur. Ancak, projeye aykırı faaliyetlerin işletme açısından tehlikeli olduğunun tespit edilmesi hâlinde tehlikeli durum giderilinceye kadar üretim faaliyetleri doğrudan durdurulur." hükmüne; "Teknik Nezaret" başlıklı 31. maddesinde "Kaynak tuzlaları hariç olmak üzere maden ruhsat sahalarındaki işletme faaliyetleri, maden mühendisi nezaretinde yapılır. Maden ruhsat sahalarındaki işletme faaliyetlerinde asgari bir maden mühendisi daimi olmak üzere, işletme tekniği, büyüklüğü ve yapısal durumu göz önüne alınarak diğer meslek disiplinlerinden mühendis istihdam edilmesi zorunludur. Daimi nezaretçi ile vardiyalı çalışan işletmelerde işletmenin büyüklüğü ve niteliği esas alınarak her vardiyada zorunlu olarak istihdam edilecek maden mühendisi ve görevlendirilecek diğer mühendislerin görev, yetki ve sorumlulukları, atanma usul ve esasları, eğitimi, çalışma usul ve esasları Bakanlıkça yürürlüğe konulan yönetmelikle belirlenir. Birinci fıkrada belirtilen istihdam şartlarını sağlamadan maden işletme faaliyetinde bulunulması hâlinde 30.000 TL idari para cezası uygulanarak maden işletme faaliyetleri durdurulur. İstihdam şartlarının sağlanması hâlinde faaliyete izin verilir." hükmüne yer verilmiştir.
Dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan Maden Yönetmeliği'nin 128. maddesinin 1. fıkrasında '' Daimi nezaret görevi; işveren ile yapılan sözleşmenin feshedilerek ruhsat sahibinin azletmesi, ruhsatların iptali, terki, devri, intikali, tescili (ruhsat sahibi unvan değişikliklerinin sicil kayıtlarına tescili hariç), ruhsatın birleştirilmesi, daimi nezaretçinin istifası veya ölümü halinde sona erer. Bu gibi durumlarda ruhsat sahibi tarafından en geç on beş gün içinde yeni bir daimi nezaretçi atanması zorunludur. Ruhsat sahibi, on beş iş gününe kadar olan süre içerisinde bir maden mühendisini nezaretçi olarak görevlendirir. Bu durum nezaretçi defterine yazılır.'' düzenlemesine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava konusu işlemin Maden Kanunu'nun 24. maddesinin 12. fıkrası uyarınca verilen idari para cezasının iptaline yönelik kararına karşı davalı idarece temyiz isteminde bulunulmadığından bu kısma ilişkin verilmiş iptal kararı kesinleşmiştir.
Dava konusu işlem ile Maden Kanunu'nun 10. maddesinin 7. fıkrası ile aynı Kanunun 12. maddesinin 4. fıkrası uyarınca verilen idari para cezaları yönünden yapılan inceleme:
Davalı idarece davacının, ruhsat sahasında toplam 432.915 ton kuvars kumu üreterek satışını yapılması rağmen Genel Müdürlüğe beyan etmeyerek, gerçek dışı ve yanıltıcı beyanda bulunduğundan bahisle davacı adına Maden Kanunu'nun 10/7. maddesi uyarınca 62.743 TL idari para cezası, yapılan denetim ve inceleme sonucunda 432.915 ton kuvars kumunu üretip satmasına rağmen Genel Müdürlüğe bildirmediğinden bahisle 12/4. maddesi uyarınca 1.417,104 TL idari para cezası verilmiştir.
Olayda, ruhsat sahasının 24-27/11/2017 tarihleri arası mahallinde denetlendiği, anılan denetim sonucunda düzenlenen 26/12/2017 tarihli mahallinde tetkik raporunda, ruhsat sahibi tarafından 2007-2016 yılları için beyan edilen üretim miktarının 429.190 ton olduğu, 439.544 ton beyan edilmeyen miktar olduğu, bunun da 2017 yılı üretiminde beyan edilmesi gerektiği ve beyan süresinin bulunduğu tespit edilmiştir.
Her ne kadar Mahkemece fiil sabit görülerek işlemin bu kısımları yönünden davanın reddine karar verilmişse de 2017 yılı üretimlerinin beyan edilme süresinin henüz dolmadığı dikkate alınmadan verilen kararda hukuka uygunluk bulunmamıştır.
Öte yandan, 27/07/2018 tarihli mahallinde tetkik raporunda 2017 yılı için 442544 ton üretim beyanında bulunduğu görülmüştür.
Bu karar üzerine yeniden yapılacak incelemede Mahkemesince, 2017 yılına ilişkin olarak davacı tarafından beyan edilen üretim miktarı ile idarece hesaplanan miktar arasında oluşan farklılığın (yapılacak ara kararı ile netleştirilerek) ortaya konulması gerekmektedir.
Bu kapsamda bu kısımlara ilişkin davanın reddine yönelik kararının eksik inceleme ve araştırma sonucu verildiği anlaşıldığından kararın bozulması gerektiği sonucuna varılmıştır.
Dava konusu işlem ile Maden Kanunu'nun 29. maddesinin 1. fıkrası uyarınca verilen idari para cezası yönünden yapılan inceleme:
İşlemde davacıya davaya konu ruhsat sahasında temsili Y:... X:... koordinatında kademe yüksekliğinin düşürülmesi ve ruhsat sahasında gerekli güvenlik tedbirlerinin alınması hususunda yazılan ... tarih ve ... sayılı yazının 21/07/2017 tarihinde tebliğ edilerek uyarıldığı, ruhsat sahasında 24-27/11/2017 tarihleri arasında yapılan denetimde davacıya verilen altı aylık sürenin dolmadığı, ...tarih ve 42...612 sayılı yazının tebliğ tarihinden itibaren altı aylık süre içinde temsili Y:... X:... koordinatı çerçevesinde iki basamaklı olan ocağın üstteki basamağının yüksekliğinin uygun hale getirilmesi ile işletme güvenliği açısından tehlikeli durumlar giderilerek yapılan çalışmalarla ilgili Genel Müdürlüğe bilgi verilmesi konusunda yazı yazılmasına rağmen heyet tetkikine kadar Genel Müdürlüğe bilgi verilmediği; dava konusu ruhsatla ilgili idareye sunulan temdit ve izin genişletme projesinin değerlendirilmesi için sahanın 29/06/2018-02/07/2018 tarihleri arasında yeniden mahallinde tetkik edildiği, ruhsat sahasının Y:... X:... temsili koordinatı ve çevresindeki ocakta şev yüksekliklerinin 40-50 metre arasında değiştiği, bu durumun işletme güvenliği açısından tehlike arz ettiği, Y:... X:... temsili koordinatı çevresinde bulunan atık havuzunun etrafının canlı girmeyecek şekilde kapatılarak uyarı ikaz levhalarının konulmadığından bahisle ocak içinin ve çevresinin emniyetli hale getirilmediği tespit edildiğinden Maden Kanunu'nun 29. maddesinin 1. fıkrası gereği 62.743,00 TL idari para cezası verildiği görülmüştür.
Davacıya altı ay süre veren ve eksiklikleri gidermesi için süre tanıyan davalının ... tarih ve ... sayılı yazısı dosyada bulunmadığından, bu yazıda davacıya idari para cezası verilmesine yönelik eksiklerin tamamı yönünden davacının uyarılıp uyarılmadığının anlaşılamamıştır. Zira dava konusu işlemde yer alan olay özetinde, uyarı yazısında atık havuzunun etrafının canlı girmeyecek şekilde kapatılmasına ilişkin uyarının yapıldığına yönelik bir açıklamaya yer verilmediği gibi, farklı koordinatlar numaralarına yer verilerek ocaktaki şev yüksekliklerinin düşürülmesinin istenildiği görülmüştür. Dolayısıyla bu kısma yönelik verilen idari para cezası yönünden fiilin sübut bulup bulmadığının ortaya konulabilmesi için ilgili yazının Mahkemesince ara kararı ile istenilerek davacının işlemde belirtilen ve idari para cezası verilen tüm eksiklikler yönünden uyarılıp uyarılmadığının netleştirilmesi gerektiği sonucuna varıldığından eksik inceleme ve araştırma sonucu verilen kararda hukuki isabet bulunmamıştır.
Dava konusu işlem ile Maden Kanunu'nun 13. maddesinin 1. fıkrası uyarınca verilen idari para cezası yönünden yapılan inceleme:
Davacı tarafından 2016 yılı ruhsat bedeli 2016 yılının ocak ayı içinde ödenmediğinden bahisle davacı adına güncel miktar üzerinden 25.098,00 TL idari para cezası verilmiştir.
Olayda davacı şirket tarafından Mersin ili, Merkez ilçesinde bulunan S:... sayılı dava konusu ruhsatın iptal edilmesine ilişkin davalı idarenin ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istemiyle ... İdare Mahkemesinde açılan davada, Mahkemenin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararı ile dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Dairemizin 23/02/2023 tarih ve E:2019/4439, K:2023/802 sayılı kararı ile anılan kararın bozulmasına karar verilmiştir. Uyap üzerinden yapılan incelemede, ... tarih ve E... sayılı Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı yazısında, davacının ruhsatının 2016 yılı ruhsat bedeli süresinde ödenmediğinden, ruhsat bedelinin üç ay içinde tamamlanması için davacıya 03/08/2016 tarihli yazının yazıldığı, yazının davacıya 12/08/2016 tarihinde tebliğ edilmesine rağmen işletme ruhsat bedelinin verilen üç aylık sürede tamamlanmadığının tespit edildiği belirtilmiştir.
Bu kapsamda yukarıda özetlenen hususlar nedeniyle davacı tarafından 2016 yılı işletme ruhsat bedelini süresinde ödenmediğine ilişkin fiilinin sabit olduğu anlaşılmıştır. Bu nedenle idari para cezası miktarı yönünden doğru belirleme yapılıp yapılmadığının incelenmesi gerekmektedir.
Davacı adına dava konusu işlemle verilen idari para cezasının 2018 yılı için geçerli miktar üzerinden verildiği, ancak fiilin 2016 yılı içinde işlendiği anlaşıldığından, davacı hakkında 2016 yılı için geçerli olan idari para cezası miktarı esas alınarak idari para cezası verilmesi gerekmekteyken 2018 yılı için geçerli miktar üzerinden verilen idari para cezasında hukuka uyarlık bulunmadığından bu kısma yönelik verilen davanın reddine ilişkin kararda hukuka uygunluk bulunmamıştır.
Dava konusu işlem ile Maden Kanunu'nun 31. maddesinin 1. fıkrası uyarınca verilen idari para cezası yönünden yapılan inceleme:
İşlemde ruhsat sahasında 2017 yılında yapıldığı tespit edilen üretimlerin daimi nezaretçi ataması olmadan yapıldığı tespit edildiğinden bahisle Maden Kanunu'nun 31. maddesi uyarınca davacıya güncel miktar üzerinden 37.646,00 TL idari para cezası verilmiştir.
Davacı tarafından, Mersin ili, Merkez ilçesinde bulunan S:... sayılı dava konusu ruhsatın, davalı idarenin ... tarih ve ... sayılı işlemi ile iptal edildiğinden mevzuat gereği daimi nezaretçi atamasının da sistemden düştüğü bu nedenle üretim ve faaliyetlerin daimi nezaretçi ataması olmadan yapılmış gibi göründüğü ileri sürülmüştür.
Dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan Maden Yönetmeliğinin 128. maddesinde daimi nezaretçinin görevinin ruhsatın iptali halinde sona ereceği bu halde ruhsat sahibi tarafından en geç on beş gün içinde yeni bir daimi nezaretçi atanmasının zorunlu olduğu düzenlenmiştir.
Olayda ise davacı tarafından ruhsat iptali işleminden sonra 11/05/2018 tarihinde daimi nezaretçi atamasının yapıldığı dava konusu işlemden anlaşılmıştır. Bu nedenle 2017 yılı üretimlerinin daimi nezaretçi ataması olmadan yapıldığı yönündeki fiilin sabit olduğu anlaşılmakla birlikte idari para cezası miktarı yönünden inceleme yapılması gerekmektedir. Dava konusu işlem ile davacı adına 2018 yılı için geçerli miktar üzerinden idari para cezası verilmişse de fiilin işlendiği yıl olan 2017 yılı için geçerli miktar üzerinden idari para cezası verilmesi gerektiği sonucuna varıldığından bu kısım yönünden verilen davanın reddine ilişkin kararda hukuka uygunluk bulunmamıştır.
Bu itibarla, dava konusu işlemin temyizen incelenen kısımlarına dair davanın reddi yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1\. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2\. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3\. Kullanılmayan ...TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davacıya iadesine,
4\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
5\. Kesin olarak 02/07/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.