Danıştay danistay 2025/449 E. 2025/2338 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2025/449
Karar No : 2025/2338

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Lojistik Taşımacılık Turizm ve Destek Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Bakanlığı adına
... Gümrük Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem: Antrepo işleticisi olan davacının davalı idareye bağlı ... no.lu antrepodaki eşya için verdiği ... Bankası Anonim Şirketi tarafından düzenlenen ... tarih ve ... sayılı, 250.000 EURO bedelli götürü teminat mektubunun, antrepo beyannameleri muhteviyatı eşyanın gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutularak gümrük işlemlerinin tamamlandığından bahisle iadesi istemiyle yapılan başvurunun zımnen reddi üzerine yapılan itirazın zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; olayda, antrepo işleticisi davacı tarafından 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 96. ve 97. maddelerinde öngörülen sorumluluklar çerçevesinde tahakkuk edebilecek gümrük vergilerini güvence altına almak amacıyla ... Bankası Anonim Şirketi tarafından düzenlenen ... tarih ve ... sayılı, 250.000 EURO bedelli götürü teminat mektubunun verildiği, anılan teminat mektubu kapsamındaki ..., ..., ..., ... sayılı antrepo beyannamelerinin "TCGB Kapatılabilir"; ... sayılı antrepo beyannamesinin "Teslim Alınmış" statüde olduğu, davacı tarafından verilen ... ETTN numaralı 5.500.000,00 TL tutarındaki götürü teminat mektubunun Gümrük Yönetmeliği Ek-77/A'ya uygun olarak yani sadece götürü teminat konusu işlemler için verildiği, Ek-77/C'deki ifadeleri içermediğinden söz konusu teminatlara daha önce işlemi başlamış ve devam eden antrepo beyannamelerinin bağlanamayacağı, söz konusu beyannameler için verilen teminatın değiştirilmesinin talep edilmesi halinde yeni teminat mektubunun Ek-77/C’de yer alan metni içermesi gerektiği, davacının yeni verdiği teminat mektubunun Ek-77/C’ye uygun olmadığından dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : 06/03/2007 tarih ve 250.000 EURO bedelli teminat mektubunun verildiği tarihte antrepolarda götürü teminat usulü geçerli iken, 17/12/2014 tarihinde düşümlü teminat sistemine, 30/09/2020 tarihinde ise götürü/yaygın götürü teminat sistemine geçildiği, söz konusu sistemde 11.500.000 TL tutarlı teminat verdikleri halde Mahkemece sadece 5.500.000 TL tutarındaki mektubun değerlendirmeye alındığı, Mahkemece, dava konusu istem Gümrük Yönetmeliğinin 496. maddesinin 2. fıkrası uyarınca teminat değişikliği talebi kabul edilmek suretiyle incelenmişse de, uyuşmazlığa konu antrepo beyannameleri muhteviyatı eşyanın işlemlerinin tamamlanması sebebiyle teminata konu amme alacağı kalmadığından teminat mektubunun iadesinin talep edildiği, uyuşmazlığa konu beyannamelerin hangi gümrük işlemleriyle antrepodan çıkarıldığına ilişkin olarak belgelerin dava dosyasına sunulduğu, davalı idarenin eşyanın antrepodan çıkarılmadığına veya usulsüz şekilde çıkarıldığına ilişkin bir iddiası bulunmadığı gibi haklarında antrepo işleticisinin sorumluluğuna ilişkin işlem tesis edilmediği, Ticaret Müfettiş Yardımcısı ... tarafından 2020 yılında yapılan teftişte uyuşmazlığa konu beyannamelerin de incelenen beyannameler arasında bulunduğu, ithalat beyannamelerinin tescil tarihlerinden itibaren 30 gün içinde işlemlerinin tamamlanması gerektiği halde davalı idarece yıllardır açık olan beyannamelerin "Kapanmış" statüye getirilmesi için işlem tesis edilmediği, işlemleri tamamlanan eşyaya ilişkin antrepo beyannamelerinin bir sebepten statülerinin ilerlemediği açık olduğundan, davalı idarece söz konusu beyannamelere ilişkin olarak manuel kapatma işleminin yapılması ve atıl duruma düşen teminat mektubunun iadesinin gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ : Uyuşmazlığın çözümü davacı tarafından 06/03/2007 tarihinde verilen 250.000 EURO'luk teminat mektubuna bağlı işlemleri tamamlanmamış antrepo beyannamesinin bulunup bulunmadığının tespitine bağlıdır.
Dosyanın incelenmesinden, davacı tarafından 27/08/2009 tarihinden itibaren muhtelif zamanlarda davalı idareye başvurularak ve işlemleri tamamlanarak antrepodan çıkışı yapılan eşyaya ilişkin gümrük alacağını güvenceye alan 250.000 EURO bedelli teminat mektubunun iadesinin talep edildiği, davalı idarece antrepo stok kayıtları ile gümrük stok kayıtlarındaki uyumsuzluğun giderilmemesi sebebiyle eşyaya ilişkin antrepo beyannamelerinin BİLGE Sisteminde "Kapanmış" statüye getirilmesi ve teminat mektubunun iadesi talebinin reddedildiği, süreç içerisinde teminat sistemi değiştiğinden davacı tarafından 31/12/2020 ve 07/01/2021 tarihli dilekçelerle 13/01/2021 tarihinde 11.500.000 TL tutarındaki teminatın (5.500.000 TL götürü teminat mektubu + 6.000.000 TL'lik kısmı toplu teminattan götürü teminata çevirme) 5.500.000 TL götürü teminat mektubunun açık gümrük beyannameleri muhteviyatı eşyayı da güvenceye alan Gümrük Yönetmeliğinin E:77/C'de belirtilen teminat mektubu metnine uygun olmadığı belirtilerek talebinin reddedildiği, davacının 23/09/2022 ve 10/10/2022 tarihli dilekçeleri ile uyuşmazlık konusu antrepo beyannameleri muhteviyatı eşyanın gümrük vergilerini karşılayacak şekilde teminat verilmesi ve antrepo beyannamelerine ilişkin teminat miktarının yeni teminat mektuplarına aktarılması suretiyle 250.000 EURO'luk teminat mektubunun iadesinin istendiği, son olarak 22/11/2022 tarihinde alternatif yollar sunulmasına rağmen sonuç alınmadığından bahisle antrepo işlemlerinin tamamlandığına ilişkin belgeler ibraz edilerek teminat mektubunun iadesi talebinin zımnen reddi işlemine karşı itiraz edildiği, itirazın zımnen reddine dair işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Olayda, davacı tarafından sunulan belgelerin incelenmesinden, antrepo beyannameleri muhteviyatı eşyanın gümrükçe onaylanmış işlem veya kullanıma tabi tutulduğu, antrepo çıkış veya imha tutanaklarında gümrük memurlarının da imzasının bulunduğu, gümrük idaresinin uyuşmazlık konusu eşyanın halen antrepoda bulunduğu veya antrepodan usulsüz şekilde çıkarıldığı yönünde bir iddiasının bulunmadığı, aksine dosya muhteviyatı belgeler içerisinde gümrük muayene memurunun uyuşmazlık konusu antrepo beyannamesinden açma yapan ithalat beyannamelerinden bazılarının manuel kapatılmasının uygun bulunduğuna ilişkin müzekkeresinin bulunduğu görüldüğünden, teminatın alınmasını gerektiren gümrük yükümlülüğünün sona erdiği olayda teminat mektubunun iadesi isteminin reddi işleminde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Bu itibarla, kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, duruşma yapılmasına gerek görülmeyerek, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Antrepo işleticisi olan davacının davalı idareye bağlı ... no.lu antrepodaki eşya için verdiği ... Bankası Anonim Şirketi tarafından düzenlenen ... tarih ve ... sayılı, 250.000 EURO bedelli götürü teminat mektubunun, antrepo beyannameleri muhteviyatı eşyanın gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutularak gümrük işlemlerinin tamamlandığından bahisle iadesi istemiyle yapılan başvurunun zımnen reddi üzerine yapılan itirazın reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 96. maddesinde, antrepo işleticisinin (a) Gümrük antreposunda bulunduğu süre içerisinde eşyanın gümrük gözetimi altında bulunmasını sağlamaktan, (b) Gümrük antrepo rejimi kapsamında eşyanın muhafaza edilmesiyle ilgili yükümlülükleri yerine getirmekten, (c) İzinde belirtilen özel şartlara uymaktan sorumlu olduğu; 98. maddesinin 1. fıkrasında, 81. maddenin 2. fıkrası hükmü saklı kalmak kaydıyla, gümrük idarelerinin, antrepo işleticisinden 96. maddede belirtilen sorumluluklarla ilgili olarak yönetmelikle belirlenen esaslar çerçevesinde bir teminat isteyeceği, ancak, fuar ve sergilere konulan veya ithalat vergilerinden muaf olan yahut ihraç edilmek üzere antrepolara konulan eşya için teminat aranmayacağı, teminat alınmış olsa bile, gümrük işlemlerine başlanmadan ve bu işlemler bitirilip gümrük idaresinin izni alınmadan, antrepolardan kısmen veya tamamen eşya çıkartılamayacağı hükme bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden, davacı tarafından 27/08/2009 tarihinden itibaren muhtelif zamanlarda davalı idareye başvurularak işlemleri tamamlanarak antrepodan çıkışı yapılan eşyaya ilişkin gümrük alacağını güvenceye alan 250.000 EURO bedelli teminat mektubunun iadesinin talep edildiği, davalı idarece antrepo stok kayıtları ile gümrük stok kayıtlarındaki uyumsuzluğun giderilmemesi sebebiyle eşyaya ilişkin antrepo beyannamelerinin BİLGE Sisteminde "Kapanmış" statüye getirilmesi ve teminat mektubunun iadesi talebinin reddedildiği, süreç içerisinde teminat sistemi değiştiğinden davacı tarafından 31/12/2020 ve 07/01/2021 tarihli dilekçelerle 13/01/2021 tarihinde 11.500.000 TL tutarındaki teminatın ( 5.500.000 TL götürü teminat mektubu + 6.000.000 TL'lik kısmı toplu teminattan götürü teminata çevirme) 5.500.000 TL götürü teminat mektubunun açık gümrük beyannameleri muhteviyatı eşyayı da güvenceye alan Gümrük Yönetmeliğinin E:77/C'de belirtilen teminat mektubu metnine uygun olmadığı belirtilerek talebinin reddedildiği, davacının 23/09/2022 ve 10/10/2022 tarihli dilekçeleri ile uyuşmazlık konusu antrepo beyannamesi muhteviyatı eşyanın gümrük vergilerini karşılayacak şekilde teminat verilmesi ve antrepo beyannamelerine ilişkin teminat miktarının yeni verilen teminat mektuplarına aktarılması suretiyle 250.000 EURO'luk teminat mektubunun iadesinin istenildiği, son olarak 22/11/2022 tarihinde, başvurularına rağmen sonuç alınmadığından bahisle antrepo işlemlerinin tamamlandığına ilişkin belgeler ibraz edilerek teminat mektubunun iadesi talebinin zımnen reddi üzerine yapılan itiraz başvurusunun da zımnen reddedildiği anlaşılmıştır.
Davacının dava dilekçesi ve temyiz dilekçesi ekinde sunduğu belgelerin incelenmesinden, ... tarih ve ... sayılı antrepo beyannamesinin 10 kalem, 1108 kap eşya için tescil edildiği, söz konusu eşyanın tamamı için ... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi ile açma yapıldığı, ithalatçı firmanın davalı idareye muhatap ... tarih ve ... sayılı dilekçesine istinaden, Gümrük Kanunu'nun 71. maddesine göre eşyanın ithalatçıya teslimi talebi Müdürlükçe uygun görüldüğünden eşyanın muayene işlemleri tamamlanmadan sahibine teslim edildiği, gümrük vergilerinin ... tarih ve ... sayılı gümrük vezne alındısı ile emanete alındığı, anılan ithalat beyannamesinin "Muayene onaylanmış" statüde kaldığı, eşyanın gümrük memuru, ithalatçı firma yetkilisi ve antrepo sorumlusu tarafından tutulan tutanak ile antrepodan çıkış işlemlerinin gerçekleştirildiği, antrepo beyannamesinin 7. ve 9. kalemleri haricinde tutanakla kapatma yapıldığı, antrepo beyannamesinin "TCGB Kapatılabilir" statüde bulunduğu; ... tarih ve ... sayılı antrepo beyannamesinin 31 kalem, 5 kap, 3080 kg. eşya için tescil edildiği, ... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi ile 1 kap 149,11 kg.; ... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi ile 2 kap 2.462,11 kg.; 08/06/2010 tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi ile 1 kap 56,33 kg. eşyanın çekildiği, kalan 1 kap 412,11 kg. eşyanın son kullanma tarihi geçtiğinden ... tarih ve ... sayılı tespit tahakkuk belgesine istinaden 23/09/2013 tarihinde imha edildiği, antrepo beyannamesinin "TCGB Kapatılabilir" statüde bulunduğu; ... tarih ve ... sayılı antrepo beyannamesinin 16 kalem, 1 kap eşya için tescil edildiği, söz konusu eşyanın tamamı için ... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi ile açma yapıldığı, ithalatçı firmanın davalı idareye muhatap ... tarih ve ... sayılı dilekçesine istinaden, 4458 sayılı Kanun'a göre eşyanın ithalatçıya teslimi talebi Müdürlükçe uygun görüldüğünden eşyanın muayene işlemleri tamamlanmadan sahibine teslim edildiği, gümrük vergilerinin ... tarih ve ... sayılı gümrük vezne alındısı ile emanete alındığı, anılan ithalat beyannamesinin "Teslim alınmış" statüde kaldığı, eşyanın gümrük memuru, ithalatçı firma yetkilisi ve antrepo sorumlusu tarafından tutulan tutanak ile antrepodan çıkış işlemlerinin gerçekleştirildiği, davalı idarece Bölge Müdürlüğüne yazılan ... barkod numaralı yazıda, yapılan incelemede beyannamede redrese işleminin yapıldığı ve eksik tahsil edilen 90,90 TL gümrük vergilerinin ithalatçı firma tarafından ... tarih ve ... seri numaralı makbuzla ödendiği, anılan ithalat beyannamesinin manuel olarak kapatılmasının uygun olduğunun mütalaa edildiğinin bildirildiği, anılan antrepo beyannamesinin "Kapatılabilir" statüde kaldığı; ... tarih ve ... sayılı antrepo beyannamesinin 1 kalem, 1 kap, 10.784 kg. eşya için tescil edildiği, söz konusu eşyanın ... firmasınca ... tarih ve ... sayılı devir kararı ile ... firmasına devrediliği, anılan antrepo beyannamesinin "Kapatılabilir" statüde kaldığı; ... tarih ve ... sayılı antrepo beyannamesinin bir önceki maddede izah edilen devir sonucunda ... firması adına 1 kalem, 1 kap, 10.784 kg. eşya için tescil edildiği, beyanname muhteviyatı eşyanın ... tescil tarih ve ... sayılı TIR Karnesi ile Azerbaycan ülkesine transit edildiği, eşyanın antrepo çıkış işlemlerinin gerçekleştirildiği, anılan beyannamenin "Teslim alınmış" statüde kaldığı görülmektedir.
Davacı tarafından, antrepo beyannameleri muhteviyatı eşyaya ilişkin süreçlerin açıklanması suretiyle teminat mektubunun iadesi istemini içerir başvurular üzerine 27/08/2009 tarihinden itibaren davalı idarece yapılan yazışmalar ilgi tutularak, söz konusu eşyanın gümrükçe onaylanmış işlem veya kulanıma tabi tutulduğu, yapılan yanlış düşümler nedeniyle kapanmayan 20 adet antrepo beyannamesinin götürü/yaygın götürü teminat sistemine aktarılarak, 06/03/2007 tarih ve 250.000 EURO bedelli uyuşmazlık konusu teminat mektubunun iadesinin talep edildiği, bu talebin zımnen reddi üzerine bu kez bölge müdürlüğüne antrepo beyannameleri muhteviyatı eşyanın işlemlerinin tamamlandığı ve teminat mektubunun iadesinin icap ettiği ileri sürülerek itiraz başvurusunda bulunulması akabinde idarece cevap verilmemesi suretiyle oluşan zımni ret işlemine karşı davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İlk derece mahkemesince verilen 14/06/2023 tarihli ara kararı ile antrepo beyannamelerinin kapatılmama ve teminat mektubunun iade edilmeme nedenlerinin sorulduğu, davalı idarece verilen cevap dilekçesinde, antrepo beyannamelerinin kapanmamasının BİLGE Sisteminde yaşanan bir hatadan kaynaklanmadığı, antrepodan sorumlu yeminli gümrük müşavirinin muayene memuruna antrepo giriş tutanaklarını sunması halinde muayene memurunca sistem üzerinden onaylama yapılarak antrepo beyannamelerinin "Kapanmış" statüye gelmesinin sağlanacağının bildirilmesi üzerine, toplu teminat sisteminden götürü/yaygın götürü teminat sistemine geçiş sürecinde davacı tarafından sunulan yeni teminat mektubu metninde mektubun verilme tarihinden önce işlemleri başlamış olan antrepo beyannamelerini kapsadığına ilişkin ifade bulunmadığından, uyuşmazlık konusu teminat mektubunun iade edilmemesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuatın değerlendirilmesinden, antrepo işleticilerinin antrepoya alınan eşyaya ilişkin sorumluluklarının eşyanın gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulup antrepodan çıkarılmasıyla sona ereceği anlaşılmaktadır.
Bu itibarla, davacı tarafından iadesi talep edilen teminat mektubuna bağlı bulunan 5 adet antrepo beyannamesinin düşümler ve iş akışında yapılan hatalar nedeniyle "Kapanmış" statüye gelmediği, beyannameler muhteviyatı eşyanın gümrükçe onaylanmış işlem veya kullanıma tabi tutularak gümrük işlemlerinin tamamlandığı ve antrepodan çıkışının sağlandığı, bu sebeple teminat mektubunun iadesi gerektiğinden bahisle gümrük müdürlüğüne ve akabinde bölge müdürlüğüne yapılan başvuruların reddedildiğinin ve yine aynı iddialarla dava açıldığının anlaşılmasına karşın, vergi dava dairesince anılan hususlar kapsamında inceleme yapılarak karar verilmesi gerekirken, uyuşmazlığın teminat mektubu iade talebi yerine teminat mektubunun değiştirilmesi talebi olarak nitelendirilmesi suretiyle, yeni teminat mektubunun Yönetmelik'te öngörülen şartları taşımadığı yolundaki yargısından hareketle verilen davanın reddi yolundaki karara yönelik istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu kararın bozulması gerekmektedir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin kabulüne,
2\. ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Daireye gönderilmesine,
4\. Yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine, 12/06/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.