Karar Detayı

T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2025/24
Karar No : 2025/1832

TEMYİZ EDENLER : 1- (DAVACI) ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi
VEKİLİ : Av. ...
2- (DAVALI) ... Bakanlığı adına ... Gümrük Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının taraflarca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı adına 2017 yılında tescilli muhtelif tarih ve sayılı 216 adet serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşya için 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 217. maddesi uyarınca düzenlenen ödeme emri muhteviyatı ilave gümrük ve katma değer vergileri ile gecikme faizinin ( 3.493.849,30 TL tutarında vergiler ile 3.152.920,94 TL tutarında gecikme faizi olmak üzere toplam 6.649.720,24 TL tutarlı) davacı tarafından ödendiği, anılan ödeme emrinin yargı kararı ile iptaline karar verilmesi akabinde önceden ödenen anılan toplam tutarın gecikme faiziyle birlikte iadesi istemiyle yapılan geri verme talebinin faize ilişkin kısmının reddine dair karara karşı açılan davada idari merci tecavüzü bulunduğu gerekçesiyle dava dilekçesi ve eklerinin gönderildiği bölge müdürlüğünce itirazın süresinde yapılmadığından bahisle reddine ilişkin işlemin iptali ile 1.147.448,80 TL tutarındaki tecil faizinin 21/02/2023 tarihinden itibaren işletilecek gecikme faiziyle birlikte iadesi istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; olayda, davacı adına ödeme emri düzenlenmesi üzerine ödenen toplam 6.646.720,24 TL’nin faiziyle birlikte geri verme başvurusuna konu edildiği, anılan tutarın iadesine karar verildiği ve davacının faiz isteminin değerlendirilmediği, davacının banka hesabına sadece tahsil edilen bahse konu tutara ilişkin olarak yapılan ödeme ile faiz isteminin reddedildiğinden haberdar olduğu, itiraz başvurusunun bu tarihten itibaren yasal süresinde,15 gün içinde yapıldığı, davalı idarece itirazın esası incelenmek suretiyle bir karar verilmesi gerekirken, itirazın süresinde olmadığından bahisle usulden reddine dair işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı, fazladan ödenen vergilere vaki itirazın esası hakkında davalı idarece henüz bir karar verilmemiş olduğu göz önüne alındığında, davacının tahsil edilen vergilerin faiziyle birlikte iadesi yönündeki talebinin bu aşamada incelenemeyeceği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, faiziyle iade istemi yönünden davanın incelenmeksizin reddine karar verilmiş; yargılama giderleri yarı yarıya taraflar üzerinde bırakılarak, her iki taraf lehine vekalet ücretine hükmedilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurularına konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davacı tarafından, açılan davanın iptal davası değil tam yargı davası olması nedeniyle uyuşmazlığın esası hakkında bir karar verilmesinin icap ettiği, anayasal bir ilke olan usul ekonomisinin yargı yerlerince gözetilmesinin gerektiği, davalı idarenin itiraz başvurusunu esastan inceleyerek karar vermemesinde taraflarına bir kusur atfedilemeyeceği; davalı idarece, geri verme kararına karşı 15 günlük yasal süre içerisinde itiraz edilmediğinden davacının başvurusunun esasının incelenemeyeceği, tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN SAVUNMALARI : Davalı idarece savunma verilmemiş; davacı tarafından istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ : Davacının iade istemi hakkında değerlendirme yapılamaması idarenin kusurundan kaynaklandığından, yargılama giderlerinin davalı idare üzerine bırakılması ve davacı aleyhine vekalet ücretine hükmedilmesinde isabet görülmediğinden, kararın anılan kısımlarının düzeltilmesi; diğer yönlerden tarafların temyiz istemlerinin reddinin gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dayandığı hukuki ve kanuni nedenlerle gerekçesi yukarıda açıklanmış bulunan bölge idare mahkeme kararının dava konusu işlemin iptaline ilişkin hüküm fıkrası ile faiziyle iade istemi yönünden davanın incelenmeksizin reddine ilişkin hüküm fıkrası aynı gerekçe ve nedenlerle Dairemizce de uygun görülmüş olup, taraflarca temyiz dilekçelerinde ileri sürülen iddialar, kararın anılan kısımlarının bozulmasını gerektirecek nitelikte bulunmamıştır.
Kararın yargılama giderleri ve vekalet ücretine ilişkin kısımlarına gelince;
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'un 22. maddesi ile değişik 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, temyiz incelemesi sonunda Danıştayın, kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa kararı düzelterek onayacağı hükme bağlanmıştır.
2577 sayılı Kanun'un 31. maddesi ile atıfta bulunulan Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nu, yürürlüğe girdiği 01/10/2011 tarihi itibarıyla yürürlükten kaldıran 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 447. maddesinde, mevzuatta, 1086 sayılı Kanun'a yapılan yollamaların, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun bu hükümlerinin karşılığını oluşturan maddelerine yönelik sayılacağı hükme bağlanmış; 323. maddesinde, vekille takip edilen davalarda kanun gereğince takdir olunacak vekalet ücreti yargılama giderleri arasında sayılmış, "Esastan Sonuçlanmayan Davada Yargılama Gideri" başlıklı 331. maddesinde ise, davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hallerde, hakimin, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderini takdir ve hükmedeceği kuralına yer verilmiştir.
1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 164. maddesinde, avukatlık ücretinin, avukatın hukuki yardımının karşılığı olan meblağı veya değeri ifade ettiği, 168. maddesinin son paragrafında, hukuki yardımın tamamlandığı veya dava sonunda hüküm verildiği tarihte yürürlükte olan tarife esas alınarak avukatlık ücretine hükmedileceği belirtilmiştir.
Öte yandan, 21/09/2023 tarih ve 32316 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin ikinci kısmının birinci bölümünün 4/(a) bendinde, yargı yerlerinde, İcra ve İflas Dairelerinde yapılan veya konusu para olsa veya para ile değerlendirilebilse bile maktu ücrete bağlı hukuki yardımlara ödenecek duruşmasız dava ve işler için maktu vekalet ücreti belirlenmiştir.
Olayda, davanın açılmasına, davacının iade isteminin esası hakkında değerlendirme yapılmayarak, süresinde olmadığından bahisle usulden reddedilmesi suretiyle davalı idarece sebebiyet verildiği görüldüğünden, yargılama giderlerinin davalı idare üzerinde bırakılması ve davacı aleyhine vekalet ücretine hükmedilmemesi icap etmektedir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz istemlerinin reddine,
2\. ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararından, vergi mahkemesi kararının ''aşağıda dökümü yapılan 386,75 TL yargılama giderinin 193,375 TL'si ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 10.500,00 TL vekalet ücretinin davalı idare tarafından davacıya ödenmesine, yargılama giderlerinden geriye kalan 193,375 TL'nin davacı üzerinde bırakılmasına, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 10.500,00 TL vekalet ücretinin davacı tarafından davalı idareye ödenmesine" ilişkin hüküm fıkralarına yönelik istinaf başvurularının reddi yolundaki hüküm fıkrasının çıkarılmasından sonra, yerine "aşağıda dökümü yapılan 386,75 TL yargılama giderinin ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 10.500,00 TL vekalet ücretinin davalı idare tarafından davacıya ödenmesine" ibaresinin eklenmesi suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
3\. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliği ve bir örneğinin de Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 20/05/2025 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi.


(X). KARŞI OY :
Dayandığı hukuki ve kanuni nedenlerle gerekçesi yukarıda açıklanmış bulunan Bölge İdare Mahkemesi Vergi Dava Dairesi kararı, aynı gerekçe ve nedenlerle uygun görülmüş olup, temyiz istemlerinin aynı gerekçeyle onanması gerektiği oyu ile, Dairemiz kararına katılmıyorum.