Danıştay danistay 2023/2972 E. 2025/1910 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/2972
Karar No : 2025/1910

TEMYİZ EDENLER : 1- (DAVACI) ... Sanayi İç ve Dış Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. ...
2- (DAVALI) ... Bakanlığı adına
... Gümrük Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının taraflarca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem: Davacı adına 2019 ilâ 2021 yıllarında tescilli muhtelif tarih ve sayılı 75 adet serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşya nedeniyle, yurt dışı giderin artırılması suretiyle beyan edilerek ödenen ilave gümrük ve katma değer vergilerinin, eşyaya ait faturada gösterilen kıymete göre hesaplanan tutardan fazlasının 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211. maddesi uyarınca iadesi istemiyle yapılan başvurunun reddine dair karara vaki itirazın reddine ilişkin işlemin iptali ile fazladan ödenen tutarın tahsil tarihinden itibaren hesaplanacak tecil faiziyle birlikte iadesine hükmedilmesi istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacı tarafından ithal edilen eşyaların beyan edilen kıymetinin, İthalatta Gözetim ve Korunma Uygulanmasına İlişkin Tebliğ'de öngörülen kıymetin altında olması sebebiyle, gözetim belgesi ibrazı zorunluluğunun getirildiği, Tebliğ'de belirtilen birim kıymet, eşyanın, Gümrük Kanunu hükümlerine göre belirlenmiş gerçek satış bedeli olmadığından, gözetim önlemleri nedeniyle artırılan değer üzerinden ödenen vergilerin geri verilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine dair karara vaki itirazın reddedilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı; fazladan ödenen tutarın 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 216. maddesi uyarınca tecil faiziyle birlikte iadesinin icap ettiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali ile fazladan ödenen tutarın tahsil tarihinden itibaren hesaplanacak tecil faiziyle birlikte iadesine karar verilmiş ve birleştirilen dosyalar nedeniyle davacı lehine tek vekalet ücretine hükmedilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Davacı tarafından, hukuka aykırı olarak fazladan tahsil edildiği ileri sürülen vergilerin iadesi istemiyle 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211. maddesi ile Gümrük Yönetmeliğinin 500. maddesi uyarınca yetkili gümrük idaresine yapılacak geri verme başvurusunun reddi veya zımnen reddi halinde, bu karara karşı aynı Kanun'un 242. maddesi kapsamında, üst makama, üst makam yoksa aynı makama yapılacak itirazın reddine dair işleme karşı dava açılmasının icap ettiği, olayda, 4458 sayılı Kanun'un 211. maddesine göre başvurunun yapıldığı tarihte Gümrük Yönetmeliğinin 500. maddesi uyarınca karar vermeye yetkili makam Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğü olduğundan, anılan başvurunun yetkili bölge müdürlüğüne gönderilmesi gerekirken, yetkisiz olarak gümrük müdürlüğünce karar verilmesinde hukuka uyarlık görülmediği; öte yandan, vergilerin iadesi istemi hakkında yetkili idare tarafından alınacak karara vaki itiraz üzerine tesis edilecek işleme karşı açılacak davada karar verileceğinden, bu aşamada iade istemi hakkında hüküm kurulmasına gerek bulunmadığı gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun reddine, davalı istinaf başvurusunun ise belirtilen gerekçeyle reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davacı tarafından, 75 adet serbest dolaşıma giriş beyannamesinin her biri için ayrı ayrı geri verme başvurusunda bulunulduğundan, lehlerine tek vekalet ücretine hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğu; davalı idarece, ayrı ayrı yapılan başvuruların birleştirilmesi suretiyle alınan karar uyarınca geri verme başvurusunun reddine karar verildiğinden, dava konusu işlemde yetki bakımından hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN SAVUNMALARI : Taraflarca savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ : Davacı tarafından usulüne uygun şekilde yapılan geri verme başvurularının gümrük müdürlüğünce birleştirilerek işin esası yönünden reddine dair karara vaki itirazın, bölge müdürlüğünce de esasa ilişklin değerlendirme yapılarak reddi yolunda tesis edilen işlemin iptali istemiyle açılan işbu davada, gümrük müdürlüğünün yetkisi bakımından yapılan değerlendirme uyuşmazlığın çözümüne katkı sağlamayacağından, davanın esasının incelenmesi suretiyle karar verilmek üzere kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı adına 2019 ilâ 2021 yıllarında tescilli muhtelif tarih ve sayılı 75 adet serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşya nedeniyle, yurt dışı giderin artırılması suretiyle beyan edilerek ödenen ilave gümrük ve katma değer vergilerinin, eşyaya ait faturada gösterilen kıymete göre hesaplanan tutardan fazlasının 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211. maddesi uyarınca iadesi istemiyle yapılan başvurunun reddine dair karara vaki itirazın reddine ilişkin işlemin iptali ile fazladan ödenen tutarın tahsil tarihinden itibaren hesaplanacak tecil faiziyle birlikte iadesine hükmedilmesi istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
07/10/2009 tarih ve 27369 (mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Gümrük Yönetmeliğinin 502. maddesinin 3. fıkrasında, geri verme veya kaldırma başvuru formunun her beyanname, ek tahakkuk ve ceza kararı için düzenleneceği, ancak, bir beyanname ve bu beyannameye bağlı ceza kararı ile bir ek tahakkuk ve buna bağlı ceza kararı için tek bir başvuru formu düzenleneceği, tek başvuru kapsamı bir beyanname ve bu beyannameye bağlı ceza kararı ile bir ek tahakkuk ve buna bağlı ceza kararı için Yönetmeliğin 500. maddesi uyarınca geri verme veya kaldırma işlemini yapmaya yetkili idarenin tespitinin toplam tutar dikkate alınarak yapılacağı, konusu ve gümrük idaresinin aynı olması, aralarında maddi veya hukuki yönden bağlılık bulunması şartıyla birden fazla beyanname, ek tahakkuk ve ceza kararı için elektronik ortamda tek bir başvuru formu ile başvuru yapılabilmesine ilişkin düzenleme yapmaya Ticaret Bakanlığının yetkili olduğu, bu durumda yetkili gümrük idaresinin belirlenmesinde her bir beyanname, ek tahakkuk ve ceza kararındaki tutarın ayrı ayrı dikkate alınacağı; 6. fıkrasında da, konusu ve gümrük idaresinin aynı olması, aralarında maddi veya hukuki yönden bağlılık bulunması şartıyla birden fazla beyanname, ek tahakkuk ve ceza kararlarından Yönetmeliğin 500. maddesi uyarınca geri verme veya kaldırma işlemlerini yapmaya yetkili idaresi aynı olanlar için tek bir geri verme veya kaldırma kararı düzenlenebileceği ifade edilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Dosyanın incelenmesinden, davacı adına 2019 ilâ 2021 yıllarında tescilli muhtelif tarih ve sayılı 75 adet serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşya nedeniyle, yurt dışı giderin artırılması suretiyle beyan edilerek ödenen ilave gümrük ve katma değer vergilerinin, eşyaya ait faturada gösterilen kıymete göre hesaplanan tutardan fazlasının 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211. maddesi uyarınca iadesi istemiyle yapılan başvurunun reddine dair karara vaki itirazın reddine ilişkin işlemin iptali ile fazladan ödenen tutarın tahsil tarihinden itibaren hesaplanacak tecil faiziyle birlikte iadesine hükmedilmesi istemiyle açılan davada; Vergi Mahkemesince dava konusu işlemin iptali ile fazladan ödenen vergilerin tahsil tarihinden itibaren hesaplanacak tecil faiziyle birlikte iadesi ve birleştirilen dosyalar nedeniyle davacı lehine tek vekalet ücretine hükmedilmesi yolunda verilen karara karşı vekalet ücretine ilişkin hüküm fıkrası bakımından davacı, esas bakımından ise davalı idare tarafından yapılan istinaf istemlerini değerlendiren Bölge İdare Mahkemesince, olayda, 4458 sayılı Kanun'un 211. maddesine göre başvurunun yapıldığı tarihte Gümrük Yönetmeliği'nin 500. maddesi uyarınca karar vermeye yetkili makam Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğü olduğundan, anılan başvurunun yetkili bölge müdürlüğüne gönderilmesi gerekirken, yetkisiz olarak gümrük müdürlüğünce karar verilmesinde hukuka uyarlık görülmediği; öte yandan, vergilerin iadesi hakkında yetkili idare tarafından alınacak karara vaki itiraz üzerine tesis edilecek işleme karşı açılacak davada karar verileceğinden, bu aşamada iade istemi hakkında hüküm kurulmasına gerek bulunmadığı belirtilmekle birlikte, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 4. maddesinde sayılan kaldırma nedenlerinin bulunmadığı gerekçesiyle mahkeme kararının vergilerin iadesine ilişkin hüküm fıkrası kaldırılmaksızın tarafların istinaf istemlerinin reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
Bu durumda, taraflarca yapılan istinaf başvurularının reddine karar verilmekle birlikte davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulü anlamını içerecek şekilde değerlendirilmelerde bulunulmasına rağmen, vergi mahkemesi kararının sonucunu değiştirmeyecek şekilde hüküm tesis edilmesinde Yargılama Hukukuna uyarlık görülmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1\. ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
2\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Daireye gönderilmesine,
3\. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13. maddesinin (j) bendi parantez içi hükmü uyarınca alınması gereken harç dahil olmak üzere, yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine 23/05/2025 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi.


(X) KARŞI OY :
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun ''Kararda Bulunacak Hususlar'' başlıklı 24. maddesinin (e) bendinde, kararın dayandığı hukuki sebepler ile gerekçesi ve hükmün kararda belirtileceği; ''Temyiz İncelenmesi Üzerine Verilecek Kararlar'' başlıklı 49. maddesinin 2. fıkrasının (c) bendinde ise, usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması durumu, Mahkeme kararının bozulması nedeni olarak gösterilmiştir.
Davacının temyiz talebinin incelenmesinden, yalnızca, temyize konu kararda tek vekalet ücretine hükmedilmesine karşı itirazlarının bulunduğu anlaşıldığından, bu yönüyle, davacı tarafından temyiz talebinde bulunulmadığı halde dosyanın esasının incelenmesi suretiyle karar verilmesi yolunda Dairemizce verilen bozma kararının davalı idare aleyhine bozma yasağı kapsamında olduğu sonucuna varıldığından, tarafların temyiz istemlerinin reddi gerektiği oyu ile karara katılmıyorum.