Danıştay danistay 2023/2944 E. 2025/1652 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/2944
Karar No : 2025/1652

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı adına
... Gümrük Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Gümrükleme Hizmetleri Lojistik İç ve Dış Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: ... Tekstil Mağazacılık İnşaat Gıda Petrol Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi adına tanzimli ... tarih ve ... sayılı dahilde işleme izin belgesi kapsamında 2018 yılında tescilli muhtelif tarih ve sayılı 5 adet serbest dolaşıma giriş beyannamesiyle ithal edilen eşyaların ihraç edilmediği gibi belge sahibi firmanın stok kayıtlarında da yer almadığının tespit edilmesi nedeniyle, dahilde işleme rejiminin ihlal edildiğinden bahisle vergi ve para cezalarının tahsili amacıyla aralarında temsilcilik sözleşmesi bulunan aracı-ithalatçı davacı adına, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 13. maddesinin 3. bendi uyarınca alınan ihtiyati haciz kararının iptali istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, olayda, davacı adına 31/10/2018 tarihinde ek tahakkuk ve ceza kararı düzenlendiği ve 01/11/2018 tarihinde ihtiyati haciz işleminin tesis edildiği; amme alacağının güvenceye alınması amacıyla getirilen bir tedbir işlemi olan ihtiyati haczin, belirli şartlar altında ilgililer hakkında ek tahakkuk ve ceza kararı alınması aşaması ve öncesinde, yani tahsil aşamasına geçilmeden uygulanan bir tedbir işlemi olduğundan, ihtiyati haczin uygulanamayacağı, bu durumda, davacı adına uygulanan dava konusu ihtiyati haciz işleminde hukuka uyarlık bulunmadığı, ayrıca; davalı idarece savunma dilekçesinde, kamu alacağının kesinleşerek tahsil aşamasına geçtiğinden bahisle davacı adına tesis edilen ihtiyati haciz işleminin kesin hacze dönüştürüldüğü savunulmakta ise de, 6183 sayılı Kanun'da böyle bir düzenlemeye yer verilmediği, haciz uygulanmak isteniyorsa tesis edilen ihtiyati haczin düzeltme fişi ile terkin edilip, koşulların oluşması halinde haciz işleminin uygulanmasının gerektiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Ek tahakkuk ve para cezası kararları ile düzenlenen ödeme emirlerine itiraz edilmediğinden, kamu alacağının kesinleştiği, tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile sonucu itibariyle usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
... Tekstil Mağazacılık İnşaat Gıda Petrol Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi adına tanzimli ... tarih ve ... sayılı dahilde işleme izin belgesi kapsamında 2018 yılında tescilli muhtelif tarih ve sayılı 5 adet serbest dolaşıma giriş beyannamesiyle ithal edilen eşyaların ihraç edilmediği gibi belge sahibi firmanın stok kayıtlarında da yer almadığının tespit edilmesi nedeniyle, dahilde işleme rejiminin ihlal edildiğinden bahisle vergi ve para cezalarının tahsili amacıyla aralarında temsilcilik sözleşmesi bulunan aracı-ithalatçı davacı adına, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 13. maddesinin 3. bendi uyarınca alınan ihtiyati haciz kararının iptali istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT :
4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 108. maddesinin 1. fıkrasında, serbest dolaşımda olmayan eşyanın, işlem görmüş ürünlerin üretiminde kullanılmasından sonra Türkiye Gümrük Bölgesinden yeniden ihraç edilmesi amacıyla, gümrük vergileri ve ticaret politikası önlemlerine tabi tutulmaksızın ve vergileri teminata bağlanmak suretiyle, dahilde işleme rejimi kapsamında geçici olarak ithal edilebileceği; eşyanın işlem görmüş ürünler şeklinde ihracı halinde, teminatın iade olunacağı; eşyanın bu şekilde dahilde işleme rejiminden yararlanmasına, şartlı muafiyet sistemi denildiği hükme bağlanmıştır.
Aynı Kanun'un 184. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinin olay tarihinde yürürlükte bulunan şeklinde, 183. maddede belirtilen haller dışında, ithalat vergilerine tabi eşyanın geçici depolanmasından veya tabi tutulmuş olduğu gümrük rejiminin uygulanmasından doğan yükümlülüklerden birinin yerine getirilmemesi durumunda ithalat nedeniyle gümrük yükümlülüğünün doğacağı; maddenin 3. fıkrasında ise, yükümlünün, ithalat vergilerine tabi eşyanın geçici depolanmasından veya tabi tutulduğu gümrük rejiminin uygulanmasından doğan yükümlülükleri yerine getirmesi gereken kişi ya da söz konusu rejime tabi tutulması için konulmuş koşullara uyması gereken kişi olduğu hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Yukarıda yer alan Kanun hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, dahilde işleme izin belgesi sahibi olup ithalat işlemlerini gerçekleştirenlerin, bu işlemlerden doğabilecek vergilerden dolayı gümrük yükümlüsü sıfatıyla sorumlu tutulmasının yasal bir zorunluluk olduğu sonucuna ulaşılmaktadır.
Dosyanın incelenmesinden, İstanbul Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı onay yazısı üzerine muayene memurları tarafından düzenlenen muhtelif tarih ve sayılı inceleme raporlarında, ... İletişim Tekstil Sanayi Ticaret Limited Şirketi, ... Tekstil Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ve ... Tekstil Mağazacılık İnşaat Gıda Petrol Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi adına tanzimli dahilde işleme izin belgelerinin davacının da aralarında bulunduğu firmalar tarafından kullanılarak temsilcilik sözleşmesine istinaden gümrük vergilerinin teminata bağlanması suretiyle ithalat işlemlerinin gerçekleştirildiği, buna karşılık taahhüt edilen ihracatlar gerçekleştirilmediği gibi eşyaların geçici ithal edildiği haliyle veya işlem görmüş ürün olarak adı geçen belge sahibi firmaların stoklarında da bulunmadığı tespitlerine yer verilerek, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 184 ve 192. maddeleri uyarınca alınmayan gümrük vergilerinden belge sahibi, belgeyi kullanan ithalatçı firmalar ile beyannamelerde dolaylı temsilci olarak kayıtlı bulunan firmaların müşterek ve müteselsil sorumluluğunun bulunduğu, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca iştirak nedeniyle her birine para cezası uygulanması gerektiğinden bahisle işlemlerin tesis edildiği anlaşılmıştır.
Olayda, temsilcilik sözleşmesine istinaden ithal edilen malların sözleşme hükümlerine göre adına hareket ettiği firmaya teslimi ile taraflar arasındaki ilişkinin son bulacağı, davacı tarafından ithal edilen malların dahilde işleme izin belgesi sahibi firmaya teslim edilmediğine yönelik bir iddianın da bulunmadığının görülmesi karşısında, eşyaların ihraç edilmemesinden dolayı sorumlu tutulamayacağı anlaşılan davacı hakkında tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığından, işlemin iptali yolunda verilen temyize konu kararda sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1\. ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına yönelik TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE,
2\. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliği ve bir örneğinin de Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 17/04/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.