Danıştay danistay 2023/2943 E. 2025/2005 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/2943
Karar No : 2025/2005

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Defterdarlığı
(... Vergi Dairesi Müdürlüğü)
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Sanayi Ticaret Anonim Şirketi
(Eski Unvan: ... Hizmetleri Enerji Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi)
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:.., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem: Davacı adına düzenlenen vergi inceleme raporuna istinaden, ihtilaf konusu dönemlere ait araç satışlarının özel tüketim vergisi beyan edilmeksizin gerçekleştirildiğinden bahisle 2016 yılının Şubat, Nisan, Mayıs ve Temmuz dönemlerine ilişkin olarak re'sen tarh edilen özel tüketim vergileri ve üç katı tutarında kesilen vergi ziyaı cezalarına ilişkin işlemlerin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dosyanın incelenmesinden, davacı hakkında düzenlenen ... tarih ve ... sayılı vergi inceleme raporunda yer alan alan tespitlerden; ..., ..., ..., ..., ... şasi numaralı araçların başka firmalar tarafından ithal edildiği, devir silsilesinde davacının da yer aldığı, anılan araçları ithal eden ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile ... Sanayi Limited Şirketi hakkında hazırlanan vergi tekniği raporlarına her ne kadar davacı hakkında hazırlanan vergi inceleme raporunda yer verilmiş ise de, anılan araçların ithal eden firmalar tarafından değil de davacı tarafından ithal edildiği, davacının anılan firmalarla organizasyon dahilinde hareket ettiğinin hukuken kabul edilebilir somut bir şekilde ortaya konulamadığı, eksik inceleme sonucu kanaat ve varsayıma dayalı tarhiyat önerildiği anlaşıldığından, davacı adına re'sen tarh edilen üç kat vergi ziyaı cezalı özel tüketim vergisinde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı hakkında düzenlenen vergi inceleme ve tekniği raporları doğrultusunda tesis edilen cezalı tarhiyatların hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : UYAP kayıtları üzerinden dosyaya ibraz edilen ve davacı adına düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanak alınan yine davacı adına tanzim edilen ... tarih ve ... sayılı vergi tekniği raporu ile davacı hakkındaki söz konusu vergi inceleme raporunda tespitlerine atıf yapıldığı görülen ... Araçlar Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi adına tanzim edilen ... tarih ve ... sayılı vergi tekniği raporu ve ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi adına tanzim edilen ... tarih ve ... sayılı vergi tekniği raporunun vergiyi doğuran olayın gerçek mahiyetini ortaya koyma amacına yönelik oldukları açık olup, uyuşmazlığın çözümü için gerekli her türlü inceleme, bilgi edinme ve araştırma yollarının tüketilmesi suretiyle karar verilmek üzere, eksik incelemeye dayalı olarak iptal yolunda verilen temyize konu kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı adına düzenlenen vergi inceleme raporuna istinaden, ihtilaf konusu dönemlere ait araç satışlarının özel tüketim vergisi beyan edilmeksizin gerçekleştirildiğinden bahisle 2016 yılının Şubat, Nisan, Mayıs ve Temmuz dönemlerine ilişkin olarak re'sen tarh edilen özel tüketim vergileri ve üç katı tutarında kesilen vergi ziyaı cezalarına ilişkin işlemlerin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 20. maddesinin 1. fıkrasında, Danıştay ile idare ve vergi mahkemelerinin, bakmakta oldukları davalara ait her çeşit incelemeyi kendiliklerinden yapacağı; Mahkemelerin, belirlenen süre içinde lüzum gördükleri evrakın gönderilmesini ve her türlü bilgilerin verilmesini taraflardan ve ilgili diğer yerlerden isteyebilecekleri düzenlenmiştir.
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 30. maddesinde re’sen vergi tarhı tanımlanarak re’sen takdir nedenleri bentler halinde sayılmış, anılan Kanun'un 3/B maddesinde, vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu, vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin yemin hariç her türlü delille ispatlanabileceği, 134. maddesinde de, vergi incelemesinden maksadın, ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırmak, tespit etmek ve sağlamak olduğu hükümlerine yer verilmiştir.
31/10/2011 tarih ve 28101 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Vergi Denetim Kurulu Yönetmeliği'nin 56. maddesine göre, vergi müfettişlerinin çalışmalarının sonuçlarını, işlerin özelliğine göre vergi inceleme raporu ile tespit edecekleri kurala bağlanmış, 57. maddesinde, vergi inceleme raporları, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca yapılan vergi incelemeleri sonrasında saptanan hususların ifade edildiği raporlar olarak tanımlanmış, vergi tekniği raporları ise, yürütülmekte olan incelemelerde birden fazla mükellefi veya vergi türünü ya da aynı mükellefin birden fazla vergilendirme dönemini kapsayan eleştiri konusu yapılabilecek hususların tespit edilmesi halinde, konunun tek bir raporda ifade edilebilmesi amacıyla düzenlenen raporlar olarak nitelendirilmiş ve vergi tekniği raporlarının, düzenlenecek vergi inceleme raporlarının ekini oluşturacağı kuralı getirilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Re'sen araştırma yetkisine istinaden, idari yargı makamları, uyuşmazlık konusu olayın hukuki nitelendirilmesini yapmak, uygulanacak hukuk kuralını belirlemek ve sonuçta hukuki çözüme ulaşmak yönlerinden tam bir yetkiye sahiptirler. Bu nedenle idari yargı makamları re'sen araştırma ilkesi uyarınca, olayın maddi yönünü belirleme noktasında da her türlü inceleme ve araştırmayı kendiliğinden yapabilecek; tarafların hiç değinmedikleri olayları ve maddi unsurları araştırabilecek olup, iddia ve savunmalarda ortaya konulan maddi olayın gerçek niteliğinin saptanması için tarafların iddia ve savunmaları ile yetinmeyerek, söz konusu hususların gerçeğe uygun olup olmadığını ortaya koymak için maddi delil ve bulguları toplamanın yanında maddi olayla ilgili tüm kanıtları değerlendirerek uyuşmazlığın çözümü için gerekli her türlü inceleme, bilgi edinme ve araştırma yollarını tüketmelidirler.
Öte yandan, ilgilileri hakkında herhangi bir vergilendirme işlemi barındırmayan ve icrai olmayan vergi tekniği raporlarının, vergi inceleme raporlarının ekini oluşturduğu ve de vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin ortaya konulması amacına yönelik olarak yapılan inceleme ve araştırma üzerine saptanan hususlarda ilgili makamları bilgilendirdiği, takdir komisyonlarına ve vergi inceleme raporlarına veri teşkil etmek amacıyla düzenlenmekte olduğu anlaşılmaktadır.
Dosyanın ve UYAP kayıtlarının birlikte incelenmesinden; her ne kadar dava konusu cezalı tarhiyatlara dayanak davacı adına düzenlenen ... tarih ve ... sayılı vergi inceleme raporunda yer alan tespitlerin eksik olduğundan bahisle dava konusu işlemlerin iptali yolunda karar verilmiş ise de; UYAP kayıtları üzerinden dosyaya ibraz edilen ve davacı adına düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanak alınan ve yine davacı adına tanzim edilen uyuşmazlık konusu somut olayla ilgili detaylı tespitlere yer veren ... tarih ve ... sayılı vergi tekniği raporu ile davacı hakkındaki söz konusu vergi inceleme raporunda tespitlerine atıf yapıldığı görülen ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi adına tanzim edilen ... tarih ve ... sayılı vergi tekniği raporu ve ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi adına tanzim edilen ... tarih ve ... sayılı vergi tekniği raporunun incelenmediği, söz konusu raporların vergi dava dairesince uyuşmazlığın çözümünde, vergiyi doğuran olayın gerçek mahiyetini ortaya konulması bakımından değerlendirmesi gereken tespitler içerdiği anlaşıldığından, eksik incelemeye dayalı olarak cezalı tarhiyatların iptali yolunda verilen karara yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu kararın bozulması gerekmektedir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin kabulüne,
2\. ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Daireye gönderilmesine,
4\. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13. maddesinin (j) bendi parantez içi hükmü uyarınca alınması gereken harç dahil olmak üzere, yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine, 27/05/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.