Danıştay danistay 2023/2092 E. 2025/1584 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/2092
Karar No : 2025/1584

TEMYİZ EDEN (DAVALI) :... Bakanlığı adına ... Müdürlüğü
VEKİLİ : Av....

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... İlaç Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı adına 2018 ve 2019 yıllarında tescilli muhtelif tarih ve sayılı 14 adet serbest dolaşıma giriş beyannamesinin ekinde menşe şahadetnamesi ibraz edilmediğinden bahisle 2018/11973 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı uyarınca söz konusu eşyanın ABD menşeli olduğunun kabulü suretiyle ek olarak tahakkuk ettirilen ek mali yükümlülük, özel tüketim ve katma değer vergileri ile bunlar üzerinden 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 234. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca hesaplanarak karara bağlanan para cezasına vaki itirazın zımnen reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... Vergi Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, ek mali yükümlülüğe tabi eşyanın menşeini ispat edici belgelerin ibrazı zorunluluğunun 24/05/2019 tarihinde yapılan değişiklikle getirildiği, davalı idarece söz konusu maddede yapılan değişikliğin geriye yürütülerek işlem tesis edildiğinin görüldüğü, ancak mevzuat hükümlerinin beyannamelerin tescil tarihinde yürürlükte olan haline tabi olmasının gerektiği, Gümrük Yönetmeliği'nin 38/1. maddesi ile 205. maddesinin olay tarihinde yürürlükte bulunan halinde de sadece menşe esaslı ticaret politikası önleminin uygulanmaması için menşei tevsik belgelerinin ibrazının aranıldığı, ek mali yükümlülük için menşe ispat belgelerinin ibrazı aranılmadığından, davacıya Bakanlar Kurulunun 2018/11973 sayılı ABD Menşeli Bazı Ürünlerin İthalatında Ek Mali Yükümlülük Uygulamasına Dair Kararı uyarınca %25 oranında ek mali yükümlülük ve buna bağlı olarak yapılan katma değer vergisi ve özel tüketim vergisi ek tahakkuku ile bunlar üzerinden hesaplanarak alınan ceza kararında ve bu kararlara yapılan itirazın zımnen reddine ilişkin işlemde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
Davacı adına 2018 ve 2019 yıllarında tescilli muhtelif tarih ve sayılı 14 adet serbest dolaşıma giriş beyannamesinin ekinde menşe şahadetnamesi ibraz edilmediğinden bahisle 2018/11973 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı uyarınca söz konusu eşyanın ABD menşeli olduğunun kabulü suretiyle ek olarak tahakkuk ettirilen ek mali yükümlülük, özel tüketim ve katma değer vergileri ile bunlar üzerinden 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 234. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca hesaplanarak karara bağlanan para cezasına vaki itirazın zımnen reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT :
4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 18. maddesinin 1. fıkrasında, tümüyle bir ülkede elde edilen veya üretilen eşyanın, o ülke menşeli olduğu, 197. maddesinin 2. fıkrasında, yapılan denetlemeler sonucunda hiç alınmadığı veya noksan alındığı belirlenen veya 1. fıkrada belirtilen şekilde tebliğ edilemeyen gümrük vergilerine ilişkin tebligatın, gümrük yükümlülüğünün doğduğu tarihten itibaren üç yıl içinde yapılacağı, 234. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, serbest dolaşıma giriş rejimi veya kısmi muafiyet suretiyle geçici ithalat rejimine tabi tutulan eşyaya ilişkin olarak, yapılan beyan ile muayene ve denetleme veya teslimden sonra kontrol sonucunda, 15. maddede belirtilen gümrük tarifesini oluşturan unsurlarda veya vergilendirmeye esas olan sayı, baş, ağırlık gibi ölçülerinde aykırılık görüldüğü ve beyana göre hesaplanan ithalat vergileri ile muayene sonuçlarına göre alınması gereken ithalat vergileri arasındaki fark %5’i aştığı takdirde, ithalat vergilerinden ayrı olarak bu farkın üç katı para cezası alınacağı hükme bağlanmıştır.
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 48. maddesinde, bu kanuna göre vergisi ödenmeden veya eksik ödenerek yurda sokulan eşyaların hiç alınmamış veya eksik alınmış katma değer vergileri hakkında Gümrük Kanunundaki esaslara göre işlem yapılacağı, 51. maddesinde, mükelleflerin ithalde beyan ettikleri matrahla tahakkuk veya inceleme yapanların veyahut teftişe yetkili kılınanların buldukları matrahlar üzerinden hesaplanan vergi farkları hakkında Gümrük Kanunu uyarınca gümrük vergisindeki esaslar dairesinde ceza uygulanacağı belirtilmiştir.
11/06/2018 tarih ve 2018/11973 sayılı Bakanlar Kurulunun Amerika Birleşik Devletleri Menşeli Bazı Ürünlerin İthalatında Ek Mali Yükümlülük Uygulanmasına Dair Kararın 1. maddesinin 1. fıkrasında, kararın amacının, Amerika Birleşik Devletleri (ABD) menşeli bazı eşyanın ithalatında ek mali yükümlülük tahsil edilmesi olduğu, 2. fıkrasında, ekli tabloda yer alan eşyanın ABD menşeli olanlarının ithalatında karşılarında gösterilen oranlarda ek mali yükümlülük tahsil edileceği düzenlenmiş olup, ekli tabloda, ''39.26'' tarife istatistik pozisyonunda yer alan, "plastik" cinsi eşyalarda ve ''33.04'' tarife istatistik pozisyonunda yer alan ''güzellik veya makyaj müstahzarları ve cilt bakım müstahzarları'' cinsi eşyalarda %30 oranında ek mali yükümlülük öngörülmüştür.
Bu bakımdan, ''39.26'' tarife istatistik pozisyonunda yer alan, "plastik" cinsi eşyalar ile ''33.04'' tarife istatistik pozisyonunda yer alan ''güzellik veya makyaj müstahzarları ve cilt bakım müstahzarları'' cinsi eşyaların ek mali yükümlülüğe tabi olması için eşyaların Amerika Birleşik Devletleri (ABD) menşeli olması zorunludur.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Olayda, davacı tarafından beyannamelerin ekinde menşe şahadetnamesi ibraz edilmediğinden bahisle söz konusu eşyaların ABD menşeli olduğunun kabulü suretiyle dava konusu ek tahakkuk ve ceza kararları alınmış ise de, 11/06/2018 tarih ve 2018/11973 sayılı Bakanlar Kurulunun Amerika Birleşik Devletleri Menşeli Bazı Ürünlerin İthalatında Ek Mali Yükümlülük Uygulanmasına Dair Kararı uyarınca bazı ürünlere ek mali yükümlülüğün öngörüldüğü, uyuşmazlık konusu serbest dolaşıma giriş beyannameleri muhteviyatı eşyanın Amerika Birleşik Devletleri (ABD) menşeli olduğuna yönelik ithalat yapılan firma nezdinde sorgulama ya da eşyanın menşeine ilişkin inceleme ve araştırmanın yapılmadığı, bu yönde yapılmış herhangi bir somut tespitin bulunmadığı anlaşıldığından, söz konusu ek tahakkuk ve ceza kararı ile bu kararlara vaki itirazın reddine dair işlemde hukuka uyarlık bulunmadığından, dava konusu işlemin iptali yolundaki mahkeme kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine dair kararda sonucu itibarıyla isabetsizlik bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin... tarih ve E:... K:... sayılı kararına yönelik TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE,
2\. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliği ve bir örneğinin de Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 15/04/2025 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi.

(X) KARŞI OY :
Temyiz başvurusu, davaya konu beyannameler muhteviyatı "güzellik veya makyaj müstahzarları ve cilt bakım müstahzarları" cinsi eşyalara ilişkin menşe belgesinin sunulmaması nedeniyle tahakkuk ettirilen ek mali yükümlülük, özel tüketim ve katma değer vergileri ile 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 234. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca karara bağlanan para cezasına vaki itirazın zımnen reddine ilişkin işlemin iptaline yönelik istinaf talebini reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması istemiyle yapılmıştır.
07/10/2009 tarihli ve 27369 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yönetmeliğin 38. maddesinin 1. fıkrasında yayım tarihinden itibaren geçerli olmak üzere 24/05/2019 tarih ve 30783 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan düzenleme ile değişiklik yapılmış olup, söz konusu düzenlemeye göre, menşe esaslı ticaret politikası önlemlerine, ilave gümrük vergisine veya ek mali yükümlülük gibi diğer mali yükümlülüklere tabi eşyanın serbest dolaşıma girişinde önlemin, ilave gümrük vergisinin veya mali yükümlülüklerin uygulanmaması için eşyanın söz konusu uygulamalara tabi ülke menşeli olmadığını veya bir ülkede gördüğü değişiklik ve işlemler dolayısıyla o ülke menşeli sayılmaması gerektiğini tesvik etmek üzere menşe ülkenin veya ihracatçı ülkenin yetkili makamlarınca düzenlenmiş olan menşe şehadetnamesinin ibraz edilmesi mecburiyeti getirilmiştir.
Dava dosyasının incelenmesinden davacı şirket adına belirtilen değişiklikten sonraki tarihlerde tescilli olan serbest dolaşıma giriş beyannameleri muhteviyatı eşyalara ilişkin olarak menşe şahadetnamesinin ibraz edilmemesi üzerine 11/06/2018 tarih ve 2018/11973 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki Amerika Birleşik Devletleri Menşeli Bazı Ürünlerin İthalatında Ek Mali Yükümlülük Uygulanmasına Dair Karar uyarınca dava konusu işlemin tesis edildiği anlaşılmaktadır.
Belirtilen düzenleme gereğince ithale konu eşyanın hangi ülke menşeli olduğunu ispat yükü davacı üzerinde olup, bu hususta üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirmediği sabit bulunduğu halde kanıtlama külfetinin tersine döndürülerek davalı idarenin ayrıca somut tespitinin aranması yersiz bulunduğundan, temyize konu kararın söz konusu değişiklik sonrası tescil edilen beyannameler yönünden bozulması gerektiği gerekçesiyle Daire kararının anılan kısmına katılmıyorum.