Danıştay danistay 2023/124 E. 2025/1638 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/124
Karar No : 2025/1638

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Gıda İnşaat İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret
Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Bakanlığı adına
... Gümrük Müdürlüğü

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı adına 2020 ve 2021 yıllarında tescilli muhtelif tarih ve sayılı toplam 24 adet serbest dolaşıma giriş beyannameleri muhteviyatı eşyanın kıymetinin, gözetim kıymetine yükseltilmesi suretiyle beyan edilerek ödenen gümrük ve katma değer vergilerinin, eşyaya ait faturada gösterilen kıymete göre hesaplanan tutardan fazlasının 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211. maddesi uyarınca iadesi isteminin reddine dair karara vaki itirazın reddi yolundaki işlemin iptali ve fazladan ödenen tutarın tecil faiziyle birlikte iadesi istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... (Kapatılan) ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, dosyanın incelenmesinden; davacı tarafından, adına tescilli muhtelif serbest dolaşıma giriş beyannameleri muhteviyatı eşyanın kıymetinin İthalatta Gözetim Uygulamasına İlişkin Tebliğ'de yer alan birim kıymete yükseltilip beyan edilerek ödenen vergilerin iadesi istemiyle Gümrük Müdürlüğüne geri verme talebinde bulunulduğu, talebin ... sayılı işlem ile reddi üzerine süresi içinde, Bölge Müdürlüğüne itiraz edildiği, itiraz başvurusunun reddi üzerine de anılan işlemin iptali ve fazladan ödenen vergilerin tecil faiziyle birlikte iadesi istemiyle iş bu davanın açıldığı belirtilerek, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 242. maddesinde yer alan düzenlemenin, ilgililerince yargı yoluna gidilmeden önce tüketilmesi gereken zorunlu nitelikteki bir başvuru yolu olduğu, anılan yol tüketilmeden dava açılması halinde, bu durumun idari yargı yerlerince kendiliğinden nazara alınmasının İdari Yargılama Hukukunun gereklerinden olduğu dolayısıyla, olayda, 4458 sayılı Kanunun 211. maddesine göre başvurunun yapıldığı tarihte Gümrük Yönetmeliğinin 500. maddesi uyarınca iade talebi hakkında Bölge Müdürlüğünce alınacak karara karşı üst merci olan Ticaret Bakanlığına (Gümrükler Genel Müdürlüğüne) itiraz edilmesi gerekirken, bu yola başvurulmaksızın doğrudan dava açıldığının anlaşılması karşısında, idari merci tecavüzü nedeniyle davanın incelenmesi olanağının bulunmadığı gerekçesiyle dava dilekçesi ve eklerinin Ticaret Bakanlığına (Gümrükler Genel Müdürlüğüne) tevdiine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Gümrük Yönetmeliğinin 500. maddesi uyarınca belirlenen limitlerin 01/04/2020 tarihinde revize edildiği, davaya konu beyannamelerde yer alan miktarların bu limitler altında kaldığı dolayısıyla, itirazın reddini karara bağlayan Bölge Müdürlüğünün yetkili olduğu, yetki sınırının aşılmadığı, usulüne uygun olarak yapılan itiraz başvurusu sonucu açılan davada verilen mercie tevdi kararının hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın UYAP kayıtlarıyla birlikte incelenmesinden, iş bu dosyada verilen merciine tevdi kararı sonrasında, davaya konu beyannameler muhteviyatı eşyanın ithali esnasında tahsil edilen vergilerin iadesi istemiyle yapılan geri verme başvurusuna ilişkin olarak Gümrükler Genel Müdürlüğünce tesis edilen ... tarih ve ... sayılı işleme karşı açılan davada, ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı işlemin iptaline dair kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına karşı yapılan temyiz isteminin Dairemizin 17/04/2025 tarih ve E:2023/2723, K:2025/1637 sayılı kararı ile reddedilerek anılan vergi dava dairesi kararının kesinleştiği anlaşılmıştır.
Bu durumda, merciine tevdi kararı sonrasında itirazın reddine dair işlemin tesis edildiği, bu işleme karşı açılan davanın da uyuşmazlığın esasının incelenmesi suretiyle sonuçlandırıldığı dikkate alındığında, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1\. ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına yönelik TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE,
2\. ... TL maktu harç tutarının temyiz eden davacıdan alınmasına,
3\. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliği ve bir örneğinin de Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 17/04/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.