Karar Detayı

T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2025/3674
Karar No : 2025/4562

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1- ... 2- ...
3- ...
...
13- ... 14- ...
VEKİLLERİ : Av. ...


İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Samsun ili, Terme İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın bulunduğu alanda 3194 sayılı İmar Kanununun 18. maddesi uyarınca parselasyon yapılmasına ilişkin Samsun Büyükşehir Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava dosyasındaki bilgi ve belgelerin değerlendirilmesinden, Samsun Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararına göre, 14,50 metre üzerindeki cadde ve sokakların sorumluluğunun davalı idareye verildiği, anılan yetkinin 14,50 metre üzerindeki yolları kapsayan alanlarda parselasyon yapma konusunda davalı idareye doğrudan bir izin ya da yetki vermediği, söz konusu yetkinin yalnızca 7/1-(c) maddesi kapsamında yolların yapım, bakım ve onarım işlerine ilişkin olduğu, fakat dava konusu parselasyon işleminin münhasıran 14,50 metre üzerindeki yolların düzenlenmesine ilişkin olmadığı, dolayısıyla uygulama sınırı içerisindeki bu yolların varlığının tek başına parselasyon işleminin büyükşehir belediyesince yapılmasını gerektirmeyeceği, dava konusu parselasyon işleminin münhasıran büyükşehir belediyesine verilmiş görev ve hizmetlerin gerektirdiği proje, yapım, bakım ve onarım işleriyle ilgili olmadığı ve bu nedenle 5216 sayılı Kanunun 7. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi kapsamında bulunmayan dava konusu parselasyon işleminde yetki unsuru yönünden hukuka ve mevzuata uyarlık olmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun değişik gerekçeyle reddine ilişkin kararın Danıştay Altıncı Dairesinin 14/03/2024 tarih ve E:2023/7031 K:2024/1839 sayılı kararıyla işlemin yetki yönünden hukuka aykırı olduğu, bu nedenle iptaline karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle bozulmasına karar verildiği, dava konusu işlemde yetki yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşıldığı, ancak daha önce Dairelerince verilen kararın da sonuç itibarıyla iptal hükmüne ilişkin olduğu dikkate alındığında, istinaf başvurusunun yukarıda belirtilen gerekçeyle reddine ilişkin kararda ısrar edilmesine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Uyuşmazlıkta, uygulama imar planı revizyonunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıldan sonraki bir sürede onaylanan parselasyon işlemi yönünden büyükşehir belediye encümeninin yetkili olduğu anlaşıldığından, bu yönden hukuka aykırılık bulunmayan parselasyon işleminin esasının incelenerek karar verilmesi gerektiği sonucuna varıldığından, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdari Dava Dairesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında ısrar edildiği belirtildiğinden, anılan kararın Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna gönderilmesi üzerine, Kurulun 07/05/2025 tarih ve E:2025/48 K:2025/1009 sayılı kararıyla, İdari Dava Dairesi kararının gerekçesinin ilk verdiği karardan farklı olduğu, bu nedenle ısrar kararı olarak kabulüne imkan bulunmadığı gerekçesiyle dosyanın Dairemize gönderilmesi üzerine, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : Samsun ili, Terme İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın bulunduğu alanda 3194 sayılı İmar Kanununun 18. maddesi uyarınca parselasyon yapılmasına ilişkin Samsun Büyükşehir Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanununun 18. maddesinin ilk fıkrasında, " İmar hududu içinde bulunan binalı veya binasız arsa ve arazileri malikleri veya diğer hak sahiplerinin muvafakatı aranmaksızın, birbirleri ile, yol fazlaları ile, kamu kurumlarına veya belediyelere ait bulunan yerlerle birleştirmeye, bunları yeniden imar planına uygun ada veya parsellere ayırmaya, müstakil, hisseli veya kat mülkiyeti esaslarına göre hak sahiplerine dağıtmaya ve re'sen tescil işlemlerini yaptırmaya belediyeler yetkilidir. Sözü edilen yerler belediye ve mücavir alan dışında ise yukarıda belirtilen yetkiler valilikçe kullanılır." hükmüne yer verilmiştir.
5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanununun 7. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, çevre düzeni planına uygun olmak kaydıyla, büyükşehir belediye ve mücavir alan sınırları içinde 1/5000 ile 1/25000 arasındaki her ölçekte nazım imar planını yapmak, yaptırmak ve onaylayarak uygulamak; büyükşehir içindeki belediyelerin nazım plana uygun olarak hazırlayacakları uygulama imar planlarını, bu planlarda yapılacak değişiklikleri, parselasyon plânlarını ve imar ıslah plânlarını aynen veya değiştirerek onaylamak ve uygulanmasını denetlemek; nazım imar plânının yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde uygulama imar plânlarını ve parselasyon plânlarını yapmayan ilçe ve ilk kademe belediyelerinin uygulama imar plânlarını ve parselasyon plânlarını yapmak veya yaptırmak büyükşehir belediyesinin görev, yetki ve sorumlulukları arasında sayılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda belirtilen Kanun hükümlerinin değerlendirilmesinden, nazım imar planının yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içerisinde uygulama imar planlarını yapma yetkisinin ilçe belediyelerine ait olduğu açıktır.
Benzer biçimde parselasyon yapılmasına ilişkin yetkinin kural olarak, ilçe ve ilk kademe belediyelerinde bulunduğu, bu kapsamda, büyükşehir belediyelerinin görev ve yetkisinin parselasyon işleminin kabul edilmesine dair ilçe belediye encümeni kararının onaylanmasıyla sınırlı olduğu, ancak istisnai olarak, 1/1000 ölçekli uygulama imar planlarının (ilgili yetki kuralları uyarınca ilçe veya büyükşehir belediye meclisince) onaylanmasından sonraki bir yıl içerisinde yetkili ilçe belediyesince parselasyon yapılmamış olması halinde büyükşehir belediye encümeninin doğrudan parselasyon yapmaya yetkili olduğu anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta, dava konusu taşınmazı kapsayan alanda, 1/1000 ölçekli uygulama imar planı revizyonunun Terme Belediye Meclisinin ...tarih ve ... sayılı kararı ile kabul edildiği ve Samsun Büyükşehir Belediye Meclisinin ...tarih ve ... sayılı kararı ile onaylandığı, 14/11/2017 - 14/12/2017 tarihleri arasında askıya çıkarıldığı, Terme Belediye Başkanlığı tarafından, Samsun Büyükşehir Belediye Başkanlığına gönderilen 12/09/2018 tarihli yazıda, ilçe merkezinde bulunan Terme çayının yaşanan sel felaketleri nedeniyle taşkın sahası içerisinde kalan mevcut yerleşimleri olumsuz etkilediği, aynı zamanda hastane kavşağı ve bu kavşağa bağlanan yolların trafik güvenliğinde tehlike oluşturduğu, bu alanda imar uygulamasının bir an önce yapılması gerektiği, ancak belediyenin imkanlarının yetersiz olması nedeniyle imar uygulamasının yapılmasının büyükşehir belediyesinden talep edildiği, dava konusu parselasyon işleminin büyükşehir belediye encümeninin... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylandığı anlaşılmıştır.
Bu durumda, uygulama imar planı revizyonunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıldan sonraki bir sürede onaylanan parselasyon işlemi yönünden büyükşehir belediye encümeninin yetkili olduğu anlaşıldığından, bu yönden hukuka aykırılık bulunmayan parselasyon işleminin esasının incelenerek karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Öte yandan, dava konusu işlemin dayanağı olan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı revizyonuna karşı açılan davanın reddi yolundaki ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen...tarih ve E:... K:... sayılı kararı, Danıştay Altıncı Dairesinin 30/09/2025 tarih ve E:2024/7374, K:2025/4560 sayılı kararıyla, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:...K:... sayılı kararı, Danıştay Altıncı Dairesinin 30/09/2025 tarih ve E:2024/7360, K:2025/4559 sayılı kararıyla, davanın reddi yolundaki ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun davada süre aşımı bulunduğu gerekçesiyle reddine dair ... Bölge İdare Mahkemesi...İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:... K:...sayılı kararı, Danıştay Altıncı Dairesinin 30/09/2025 tarih ve E:2025/188, K:2025/4556 sayılı kararıyla, davanın reddi yolundaki... İdare Mahkemesinin ...arih ve E:..., K:... sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:... K:... sayılı kararı, Danıştay Altıncı Dairesinin 30/09/2025 tarih ve E:2025/37, K:2025/4555 sayılı kararıyla, davanın reddi yolundaki ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:... K:... sayılı kararı, Danıştay Altıncı Dairesinin 30/09/2025 tarih ve E:2024/5948, K:2025/4547 sayılı kararıyla, dava konusu işlemin iptali yolundaki ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına, 1/1000 ölçekli uygulama imar planı revizyonu yönünden davanın reddine dair ... Bölge İdare Mahkemesi...İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:... K:...ayılı kararı, Danıştay Altıncı Dairesinin 30/09/2025 tarih ve E:2025/380, K:2025/4554 sayılı kararıyla, kısmen davanın reddi, kısmen dava konusu işlemin iptali yolundaki... İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararının iptale ilişkin kısmının kaldırılmasına, davanın reddine dair ... Bölge İdare Mahkemesi...İdari Dava Dairesince verilen... tarih ve E:... K:... sayılı kararı, Danıştay Altıncı Dairesinin 30/09/2025 tarih ve E:2025/3266, K:2025/4553 sayılı kararıyla, kısmen davanın reddi, kısmen dava konusu işlemin iptali yolundaki ... İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararının iptale ilişkin kısmının kaldırılmasına, davanın reddine dair ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:... K:... sayılı kararı, Danıştay Altıncı Dairesinin 30/09/2025 tarih ve E:2025/3244, K:2025/4551 sayılı kararıyla onanmıştır.
Bu itibarla, belirtilen hususlar göz önünde bulundurularak yeniden karar verilmesi gerektiğinden, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında isabet görülmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1\. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalının temyiz isteminin kabulüne,
2\. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 30/09/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.