Danıştay danistay 2025/193 E. 2025/4845 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2025/193
Karar No : 2025/4845

TEMYİZ EDEN (DAVACILAR): 1- ... 2- ... ... 10- ...
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Tunceli ili, Merkez, ... Mahallesi, ... ada,... parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda yapılan Tunceli Belediye Meclisinin... tarih ve... sayılı kararlarıyla kabul edilen 1/5000 ölçekli ilave-revizyon nazım imar planı ile 1/1000 ölçekli ilave-revizyon uygulama imar planı ile anılan planlara yapılan itirazın reddine ilişkin Tunceli Belediye Meclisinin... tarih ve ... sayılı ve ... tarih ve ... sayılı kararlarının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dosyadaki bilgi ve belgeler ile bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesinden; eş zamanlı olarak hazırlanıp onaylanan davaya konu nazım ve uygulama imar planlarında belirlenen kullanım kararlarının çevre düzeni planına uygun olduğu, nazım ve uygulama imar planlarının dava konusu alan için getirilen mekânsal kullanım kararları bakımından birbiriyle uyumlu olduğu, dolayısıyla dava konusu taşınmazın kullanım kararları açısından planlar arası kademeli birlikteliğin sağlandığı, dava konusu taşınmazın yürüme mesafesindeki yakın çevresinde başka bir otopark alanı planlanmamış olması, halihazırda boş olması, çevresinde konut alanlarıyla birlikte ticaret+konut alanları da planlı olması, yine yakın çevresinde eğitim ve sosyal-kültürel tesis alanları bulunması ve topografyasının katlı otopark inşası için uygun olması koşulları bir arada gerçekleştiğinden, bir kısmının otopark alanı olarak ayrılmasının yer seçim kriterleri açısından uygun olduğu, ayrıca, İmar Kanunu’nun 18. madde uygulamasının yeniden yapılması ile davacılar bakımından ortaya çıkan külfetin, belirlenecek uygulama alanı içindeki tüm parsel malikleri arasında eşit oranda paylaşılmasının sağlanması ve davacılara da yapılaşmaya uygun imar parsel(ler)i tahsis edilmesi suretiyle giderilebileceği, bu haliyle, davaya konu 1/5000 ölçekli ilave-revizyon nazım imar planı ile 1/1000 ölçekli ilave-revizyon uygulama imar planında, davacılara ait ... ada ... parselin bir kısmının katlı otopark kullanımına ayrılmış olmasının planlama tekniklerine, şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına, üst ölçekli plan kararlarına ve kamu yararına uygun olduğu anlaşıldığından, davacıların taşınmazı bakımından, dava konusu işlemlerde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi Kararının Özeti: Temyize konu karada, istinaf başvurusuna konu Erzincan İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Tunceli ili, Merkez, ... Mahallesi, ... ada,... parsel sayılı taşınmazın Tunceli Belediye Meclisinin ... tarih ve ... kararlarıyla kabul edilen 1/5000 ölçekli ilave-revizyon nazım imar planında "yüksek yoğunluklu gelişme konut alanı" , 1/1000 ölçekli ilave-revizyon uygulama imar planında "konut alanı" kullanımında olduğu, dava konusu Tunceli Belediye Meclisinin ... tarih ve... sayılı kararlarıyla kabul edilen 1/5000 ölçekli ilave-revizyon nazım imar planında anılan taşınmazın kısmen " yüksek yoğunluklu gelişme konut alanı", kısmen "belediye hizmet alanı" olarak düzenlendiği, 1/1000 ölçekli ilave-revizyon uygulama imar planında ise; kısmen "konut alanı" , kısmen "belediye hizmet alanı(katlı otopark)" olarak düzenlendiği anlaşılmıştır.
Davacılar tarafından, taşınmazların eski planlarda konut alanında kaldığı dava konusu planlama ile taşınmazlarına otopark kullanımı getirildiği ve taşınmazın bütünlüğünün bozulduğu, yeterli araştırma yapılmadan, eşitlik ilkesine aykırı olarak planlama yapıldığı iddialarıyla Tunceli...Belediye Meclisinin ... tarih ve .../... sayılı kararlarıyla kabul edilen 1/5000 ölçekli ilave-revizyon nazım imar planı ile 1/1000 ölçekli ilave-revizyon uygulama imar planı ile anılan planlara yapılan itirazın reddine ilişkin Tunceli Belediye Meclisinin... tarih ve ... sayılı ve ... tarih ve ... sayılı kararlarının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesinde nazım imar planı; varsa bölge planlarının mekâna ilişkin genel ilkelerine ve varsa çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklüklerini, nüfus yoğunlukları ve eşiklerini, ulaşım sistemlerini göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, plan hükümleri ve raporuyla beraber bütün olan plan olarak, uygulama imar planı ise; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmıştır.
3194 sayılı Kanunun 6. maddesinde, mekânsal planların, kapsadıkları alan ve amaçları açısından mekânsal strateji planlarına uygun olarak; “çevre düzeni planları” ve “imar planları” kademelerinden oluşacağı, imar planlarının ise nazım imar planı ve uygulama imar planı olarak hazırlanacağı, her planın bir üst kademedeki plana uygun olarak hazırlanacağı hüküm altına alınmıştır.
Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliği'nin 5. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, belediye hizmet alanı; belediyelerin görev ve sorumlulukları kapsamındaki hizmetlerinin götürülebilmesi için gerekli itfaiye, acil yardım ve kurtarma, ulaşıma yönelik transfer istasyonu, araç ve makine parkı, bakım ve ikmal istasyonu, garaj ve triyaj alanları, belediye depoları, asfalt tesisi, atık işleme tesisi, zabıta birimleri, mezbaha, ekmek üretim tesisi, pazar yeri, idari, sosyal ve kültürel merkez gibi mahallî müşterek nitelikteki ihtiyaçları karşılamak üzere kurulan tesisler ile sermayesinin yarıdan fazlası belediyeye ait olan şirketlerin sahip olduğu tesislerin yapılabileceği alan, olarak tanımlanmış, (k) bendinde teknik altyapı alanları; "Kamu veya özel sektör tarafından yapılacak elektrik, petrol ve doğalgaz iletim hatları, içme ve kullanma suyu ile yer altı ve yer üstü her türlü arıtma, kanalizasyon, atık işleme tesisleri, trafo, her türlü enerji, ulaştırma, haberleşme gibi servislerin temini için yapılan tesisler ile açık veya kapalı otopark kullanışlarına verilen genel isim şeklinde tanımlanmış ve alan kullanım esasları belirlenmiş, aynı yönetmeliğin "Gösterim (lejand) teknikleri" başlıklı 10. maddesinde; "(1) Her türlü mekânsal plan, kendi kademesinin ve yapılış amacının gerektirdiği çizim ve gösterim tekniğine göre hazırlanır. (2) Planlar, Bakanlıkça belirlenen ve EK-1 Gösterimler başlığı altında yer alan EK-1a Ortak Gösterimler, EK-1b Mekânsal Strateji Planları Gösterimleri, EK-1c Çevre Düzeni Planı Gösterimleri, EK-1ç Nazım İmar Planı Gösterimleri, EK-1d Uygulama İmar Planı Gösterimleri ve EK-1e Detay Kataloğuna uygun olarak hazırlanır." hükmüne yer verilmiştir.
Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliğinin eki EK-1ç Nazım İmar Planı ve EK-1d Uygulama İmar Planı Gösterimlerine ilişkin tablolarda; "belediye hizmet alanı" gösterimi kentsel çalışma alanı" başlığı altında, “genel otopark” ve "katlı otopark" gösterimleri ise “Teknik Altyapı” başlığı altında
düzenlenmiştir.


HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda belirtilen mevzuat ışığında; imar planları ile getirilen kullanım kararlarının nazım ve uygulama imar planında ölçeğinin gerektirdiği ayrıntı düzeyinde somutlaştırılması ve taşınmazın hangi kullanımda gelişeceğinin kesin şekilde tespit edilebilir olması gerektiği açıktır.
Dosyanın incelenmesinden; Tunceli ili, ..., ... Mahallesi, ... ada,... parsel sayılı taşınmazın Tunceli Belediye Meclisinin ... tarih ve ... kararlarıyla kabul edilen 1/5000 ölçekli ilave-revizyon nazım imar planında "yüksek yoğunluklu gelişme konut alanı", 1/1000 ölçekli ilave-revizyon uygulama imar planında "konut alanı" kullanımında kaldığı, dava konusu Tunceli Belediye Meclisinin... tarih ve .../... sayılı kararlarıyla kabul edilen 1/5000 ölçekli ilave-revizyon nazım imar planında anılan taşınmazın kısmen " yüksek yoğunluklu gelişme konut alanı", kısmen "belediye hizmet alanı" olarak düzenlendiği, 1/1000 ölçekli ilave-revizyon uygulama imar planında ise; kısmen "konut alanı", kısmen "belediye hizmet alanı(katlı otopark)" olarak düzenlendiği, anılan planların açıklama raporlarında; imar planı revizyonunun gerekçeleri arasında " bölgedeki otopark sorunlarına çözüm getirmek amacıyla mevcut imar sahası içinde uygun alanlarda yeni otopark alanlarının planlanmasının" da yer aldığı, davalı idarenin savunmalarında da dava konusu taşınmazda öngörülen kullanımların alandaki otopark ihtiyacı dikkate alınarak planlandığının ifade edildiği anlaşılmıştır.
Uyuşmazlıkta, İdare Mahkemesince, dosyaya sunulan bilirkişi raporundaki tespit ve değerlendirmeler de dikkate alınarak; bölgede otopark alanı ihiyacı bulunduğu, dava konusu taşınmazın yürüme mesafesindeki yakın çevresinde başka bir otopark alanı planlanmamış olması, halihazırda boş olması, çevresinde konut alanlarıyla birlikte ticaret+konut alanları da planlı olması, yine yakın çevresinde eğitim ve sosyal-kültürel tesis alanları bulunması ve topografyasının katlı otopark inşası için uygun olması koşulları bir arada gerçekleştiğinden, bir kısmının otopark alanı olarak ayrılmasının yer seçim kriterleri açısından uygun olduğu, nazım ve uygulama imar planlarının dava konusu alan için getirilen mekânsal kullanım kararları bakımından birbiriyle uyumlu olduğu değerlendirmeleri ile davanın reddine karar verilmiş ise de; plan gerekçesi ve idarenin savunmalarında bölgede otopark ihtiyacının bulunduğunun belirtildiği buna karşın 1/5000 ölçekli planda dava konusu taşınmazın "belediye hizmet alanı"(BHA) olarak planlandığı, BHA fonksiyonu ile teknik altyapı alanı başlığı lejantında gösterilen otopark alanı fonksiyonunun ayrı kullanımları ifade ettiği, gösterimlerinin birbirinden farklı olduğu dikkate alındığında plan gerekçesine uygun olarak fonksiyon belirlenmediği, gösterim tekniklerine aykırı olarak hazırlanan dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu durumda; gösterim tekniklerine, mevzuata, planlamanın amacına ve planların belirliliği ilkesine aykırı olarak hazırlanan dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planına dayanılarak hazırlanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planında da hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, davanın reddi yönündeki Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1\. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacıların temyiz isteminin kabulüne,
2\. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının BOZULMASINA,
3\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 09/10/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.