Danıştay danistay 2024/853 E. 2025/3418 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2024/853
Karar No : 2025/3418

TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : 1- ... Limited Şirketi
2- ...
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Bakanlığı /ANKARA
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Adana ili, Seyhan ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel üzerindeki ... YİBF nolu yapının 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanunun 2. maddesinin 4.fıkrasının (c) ve (g) bendi ile Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliğinin 5. maddesinin 4. fıkrasının (l) bendi ve 6. maddesinin 4. ve 5. fıkrasında öngörülen esaslara göre denetlenmediğinden bahisle davacı şirkete aynı Kanunun 8. maddesi gereğince 1 (bir) yıl süre ile yeni iş almaktan men cezası verilmesine ve davacı şirketin kuruluş ortağı Kutlay Gözübatık'ın yeni iş almaktan men cezası süresi içerisinde herhangi bir yapı denetim veya laboratuvar kuruluşunda teknik bir görev almaması ve başka bir yapı denetim veya laboratuvar kuruluşunun ortağı da olmamasına ilişkin ... tarihli ve ... sayılı davalı idare işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; "bilirkişi raporunda sonuç olarak; "davacı şirketin sorumluluğunda bulunan dava konusu yapıda, teknik inceleme raporu ile tatil zaptının incelenmesi sonucu 12 adet aykırılık bulunmakta olduğu ve bu aykırılıkların ruhsat eki projelerine aykırı bulunduğu, söz konusu 12 adet aykırılıkların projelerine aykırı olmakla birlikte, aykırılıklardan su basman kotunun projeye aykırı yükseltilmek suretiyle yapılması ile zemin kattan 1. kata müstakil çıkış için, 1. kat döşemesinde merdiven boşluğu açılması yönündeki hilafların yapının taşıyıcı sistemini olumsuz yönde etkileyeceği, yapının betonarme projesine ve mevzuata aykırı imalat yapılarak kolon ve kiriş gibi yük taşıyabilen veya döşeme tabliyesi gibi yük aktarabilen taşıyıcı sistemi etkileyebileceği" görüş ve kanaatine yer verildiği, taraflara tebliğ edilen bilirkişi raporuna taraflarca itiraz edilmediği görülerek, bilirkişi raporunun hükme esas alınabilecek nitelikte bulunduğu, bu durumda, gerçekleştiği tespit edilen aykırılıkların yapının taşıyıcı sistemini etkilediği ve tesis olunan dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: istinaf başvurusuna konu ... İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Üye ... ve Üye ...'ün 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 5. maddesi uyarınca davacıların hak ve menfaatlerinde iştirak bulunmaması nedeniyle birlikte dava açılamayacağı yolundaki usule ilişkin azlık oyuna karşın, dava dilekçesinde usul yönünden 2577 sayılı Yasaya aykırılık bulunmadığı sonucuna varılarak, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Adana ili, Seyhan ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel üzerindeki ... YİBF nolu yapının 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanunun 2. maddesinin 4. fıkrasının (c) ve (g) bendi ile Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliğinin 5. maddesinin 4. fıkrasının (l) bendi ve 6. maddesinin 4. ve 5. fıkrasında öngörülen esaslara göre denetlenmediğinden bahisle davacı şirkete aynı Kanunun 8. maddesi gereğince 1 (bir) yıl süre ile yeni iş almaktan men cezası verilmesine ve davacı şirketin kuruluş ortağı Kutlay Gözübatık'ın yeni iş almaktan men cezası süresi içerisinde herhangi bir yapı denetim veya laboratuvar kuruluşunda teknik bir görev almaması ve başka bir yapı denetim veya laboratuvar kuruluşunun ortağı da olmamasına ilişkin ... tarihli ve ... sayılı davalı idare işlemi tesis edilmiştir. Bunun üzerine bakılan dava açılmıştır.
Olayda davaya konu yaptırımlara sebep olan aykırılıkların yapının taşıyıcı sistemini etkileyip etkilemediğinin tespiti amacıyla İdare Mahkemesinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış, bilirkişi raporunda sonuç olarak; "davacı şirketin sorumluluğunda bulunan dava konusu yapıda, teknik inceleme raporu ile tatil zaptının incelenmesi sonucu 12 adet aykırılık bulunmakta olduğu ve bu aykırılıkların ruhsat eki projelerine aykırı bulunduğu, söz konusu 12 adet aykırılıkların projelerine aykırı olmakla birlikte, aykırılıklardan su basman kotunun projeye aykırı yükseltilmek suretiyle yapılması ile zemin kattan 1. kata müstakil çıkış için, 1. kat döşemesinde merdiven boşluğu açılması yönündeki hilafların yapının taşıyıcı sistemini olumsuz yönde etkileyeceği, yapının betonarme projesine ve mevzuata aykırı imalat yapılarak kolon ve kiriş gibi yük taşıyabilen veya döşeme tabliyesi gibi yük aktarabilen taşıyıcı sistemi etkileyebileceği" görüşü bildirilmiştir.
İdare Mahkemesince, taraflara tebliğ edilen bilirkişi raporuna taraflarca itiraz edilmediği belirtilerek ve bilirkişi raporu hükme esas alınarak davanın reddine karar verilmiştir.

İLGİLİ MEVZUAT VE HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 31. maddesinin atıf yaptığı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu yerine çıkarılan ve 01/10/2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "Bilirkişi Raporuna İtiraz" başlıklı 281. maddesinde; "(1) Taraflar, bilirkişi raporunun, kendilerine tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde, raporda eksik gördükleri hususların, bilirkişiye tamamlattırılmasını; belirsizlik gösteren hususlar hakkında ise bilirkişinin açıklama yapmasının sağlanmasını veya yeni bilirkişi atanmasını mahkemeden talep edebilirler. (2) Mahkeme, bilirkişi raporundaki eksiklik yahut belirsizliğin tamamlanması veya açıklığa kavuşturulmasını sağlamak için, bilirkişiden, yeni sorular düzenlemek suretiyle ek rapor alabileceği gibi, tayin edeceği duruşmada, sözlü olarak açıklamalarda bulunmasını da kendiliğinden isteyebilir. (3) Mahkeme, gerçeğin ortaya çıkması için gerekli görürse, yeni görevlendireceği bilirkişi aracılığıyla, tekrar inceleme de yaptırabilir. " hükmüne yer verilmiştir.
Yukarıda yer verilen bu hüküm ile bilirkişi raporunda eksiklik veya belirsizlik arz eden hususların varlığı nedeniyle tarafların tatmin olmamaları halinde, tarafların bu hususları, bilirkişiye tamamlattırılmasını ya da belirsiz olan hususların açıklattırılmasını veya yeni bir bilirkişi incelemesi yaptırılmasını isteyebilmelerini temin etmek için taraflara, bilirkişi raporunun kendilerine tebliğinden itibaren iki hafta süre içinde bilirkişi raporuna karşı beyanda bulunma imkanı tanınmıştır.
08/02/2023 tarih ve 32098 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 6785 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla, Anayasa'nın 119. maddesi ile 2935 sayılı Olağanüstü Hal Kanunu'nun 3. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine göre Adana, Adıyaman, Diyarbakır, Gaziantep, Hatay, Kahramanmaraş, Kilis, Malatya, Osmaniye ve Şanlıurfa illerinde, 08/02/2023 Çarşamba günü saat 01.00'dan itibaren üç ay süreyle olağanüstü hal (OHAL) ilan edilmesine karar verilmiştir.
11/02/2023 tarih ve 32101 (Mükerrer) sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 120 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Yargı Alanında Alınan Tedbirlere İlişkin Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin ''Yargı alanında alınan tedbirler" başlıklı 2. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde; 08/02/2023 tarih ve 6785 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla olağanüstü hâl ilan edilen illerde; yargı alanında hak kayıplarının önlenmesi amacıyla; dava açma, icra takibi başlatma, başvuru, şikayet, itiraz (...) hak düşürücü süreler ve zorunlu idari başvuru süreleri de dahil olmak üzere bir hakkın doğumu, kullanımı veya sona ermesine ilişkin tüm sürelerin; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (...) ile usul hükmü içeren diğer kanunlarda taraflar veya ilgililer bakımından belirlenen sürelerin, 06/02/2023 (bu tarih dahil) tarihinden itibaren 06/04/2023 (bu tarih dahil) tarihine kadar duracağı, bu sürelerin, durma süresinin sona erdiği günü takip eden günden itibaren işlemeye başlayacağı kurala bağlanmıştır.
Anılan maddenin 4. fıkrasında, "Bu madde hükmü, 6/2/2023 tarihi itibarıyla yerleşim yeri olağanüstü hal ilan edilen iller olan gerçek ve tüzel kişiler ile aynı tarihte bu illerde bulunan kişiler bakımından ülke genelinde uygulanır."; 5. fıkrasında ise, ''Bu madde hükmü, olağanüstü hal ilan edilen illerin barosuna 6/2/2023 tarihi itibarıyla kayıtlı avukatlar ile diğer barolara kayıtlı olup aynı tarihte bu illerde bulunan avukatlar tarafından takip edilen dava ve işlerle ilgili olarak bu avukatlar bakımından ülke genelinde uygulanır.'' düzenlemelerine yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden: İdare Mahkemesince hükme esas alınan bilirkişi raporunun Adana Barosuna kayıtlı olan Av. ...'a elektronik tebligat yoluyla 28/01/2023 tarihinde tebliğ edildiği, İdare Mahkemesince 27/02/2023 tarihinde, taraflara tebliğ edilen bilirkişi raporuna taraflarca itiraz edilmediği belirtilerek ve bilirkişi raporu hükme esas alınarak davanın reddine karar verildiği, davacı vekili tarafından 11/04/2023 tarihinde ise bilirkişi raporuna itiraz edildiği anlaşılmıştır.
Dava konusu uyuşmazlık yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ışığında incelendiğinde; davacı vekilinin bilirkişi raporuna itiraz süresinin 29/01/2023 tarihinden itibaren işlemeye başladığı, depremin meydana geldiği 06/02/2023 tarihi itibarıyla bu sürenin 6 gününün geçmiş olduğu, 06/02/2023 tarihi itibarıyla Adana Barosuna kayıtlı olduğu anlaşılan davacı vekili açısından söz konusu itiraz süresinin 06/02/2023 (bu tarih dahil) tarihinden itibaren 06/04/2023 (bu tarih dahil) tarihine kadar durduğu ve 07/04/2023 tarihinden itibaren tekrar işlemeye başlayarak anılan tarihten itibaren 8 gün sonra sona ereceği anlaşıldığından, davacı vekilinin 11/04/2023 tarihinde kayda giren itiraz dilekçesinin süresinde verildiği, sonucuna ulaşılmıştır.
Bu durumda; İdare Mahkemesi tarafından davacı vekilinin bilirkişi raporuna itirazları değerlendirilmeksizin itiraz bulunmadığının kabulü suretiyle davanın reddi yolunda karar verilmesi ile Anayasanın 36.maddesinde hüküm altına alınan adil yargılanma hakkının güvencelerinden olan silahların eşitliği ve çekişmeli yargılama ilkelerinin ihlal edileceği (AYM: Murat Yasan Başvurusu B.No:2017/6802) açık olup Bölge İdare Mahkemesince, bilirkişi raporuna yöneltilen itirazların da değerlendirmek suretiyle yeniden karar verilmesi gerekmektedir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1\. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2\. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 17/06/2025 tarihinde usulde oyçokluğu, esasta oybirliğiyle, kesin olarak karar verildi.