Karar Detayı

T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2024/8158
Karar No : 2025/3509

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : 1- ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
2- ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İstanbul ili, Pendik İlçesi, ... Mahallesi, yeni... (eski...) parseli de kapsayan alanda İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisince 21/11/2018 tarihinde onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; 14/01/2019-14/02/2019 tarihleri arasında askıda ilan edilen dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğine askı süresi içerisinde itirazda bulunmayan davacı tarafından askı süresini izleyen 60 gün içerisinde açılması gerekirken plan değişikliğinin son askı tarihinden itibaren 60 gün içinde dava açılmadığı, imar uygulaması, yapı ruhsatı, imar durum belgesi gibi planın tatbikine dair bir işlem de bulunmadığı, plan değişikliği üzerinden çok uzun bir sürenin geçmesi sonrasında 18/08/2022 tarihinde açılan davanın süreaşımı nedeniyle esasını inceleme olanağı bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 15/1-b maddesi uyarınca davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu ... İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:

MADDİ OLAY :
Dava konusu Pendik ilçesi, ... Mahallesi, ... (eski ...) parsel dava konusu 21/11/2018 tarihinde onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği ile 20 metre, 15 metre ve 10 metre taşıt yolu ile kısmen K3 rumuzlu konut alanı, kısmen park, kısmen idari hizmet alanı, kısmen sosyal-kültürel tesis alanı, kısmen otopark, kısmen cami alanına alınarak söz konusu imar değişikliği 14/01/2019-14/02/2019 tarihleri arasında ilan edilmiştir. Askıdan indirilen imar planı değişikliğine askı süresinde davacı tarafından itiraz edilmemiş ve askı süresi sonunda 60 gün içinde dava açılmamıştır.
Davacı imar planı değişikliği yapıldığı tarihte söz konusu hazineye ait alanda alanda işgalci konumunda olup, 4706 sayılı Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi ve Katma Değer Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun gereğince belediyeye devri yapılarak belediye tarafından davacıya 28/05/2020 tarihinde satışı gerçekleştirilmiştir. İmar planı değişikliği kapsamında getirilen yolların yapımı kapsamında yola denk gelen davacıya ait yapının kısımlarının kaldırılması istemli 10/08/2022 tarihli 'işgallerin kaldırılması hakkında' konulu yazının davacıya 10/08/2022 tarihinde tebliği üzerine söz konusu tarih öğrenme tarihi gösterilmek suretiyle 18/08/2022 tarihinde kayıtlara giren dilekçe ile bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanunu'nun “Planların hazırlanması ve yürürlüğe konulması” başlıklı 8. maddesinin (b) bendinde ise: “İmar Planları; Nazım İmar Planı ve Uygulama İmar Planından meydana gelir. Mevcut ise bölge planı ve Çevre düzeni plan kararlarına uygunluğu sağlanarak belediye sınırları içinde kalan yerlerin nazım ve uygulama imar planları ilgili belediyelerce yapılır veya yaptırılır. Belediye meclisince onaylanarak yürürlüğe girer.Bu planlar onay tarihinden itibaren belediye başkanlığınca tespit edilen ilan yerlerinde bir ay süre ile ilan edilir. Bir aylık ilan süresi içinde planlara itiraz edilebilir. Belediye Başkanlığınca belediye meclisine gönderilen itirazlar ve planları belediye meclisi on beş gün içinde inceleyerek kesin karara bağlar. Onaylanmış planlarda yapılacak değişiklikler de yukarıdaki usullere tabidir.” kuralı yer almaktadır.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Dava Açma Süresi" başlıklı 7. maddesinde, dava açma süresinin özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve İdare Mahkemelerinde altmış gün olduğu; ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresinin, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı kuralı getirilmiş, ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililerin düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabilecekleri hüküm altına alınmakla, ilanı gereken düzenleyici işlemler yönünden ilgililere uygulama üerine dava açma olanağı tanınmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava açma süresine yönelik 3194 sayılı İmar Kanunu'nunda özel bir kural öngörülmediğinden ilanı gereken genel düzenleyici işlem niteliğindeki imar planlarına karşı açılacak davalarda süre 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesinin 1. fıkrasına göre belirlenerek, ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava açma süresinin, ilan tarihini izleyen günden itibaren 60 gün olduğu, Kanun'un 11. maddesi kapsamındaki başvurulara ilişkin olarak 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 8. maddesi ile özel bir itiraz süresi öngörüldüğü anlaşılmaktadır.
İmar hukukunda, genel dava açma süreleri geçirildikten sonra bir imar planına karşı dava açılmasının yolu, uygulama işlemlerine karşı açılacak davalarda sürenin geçirilmemesi şartına bağlanmıştır. Genel düzenleyici işlemlerden olan imar planlarının uygulaması niteliğindeki işlemlere ise, imar planı değişikliği başvurusu, imar planı kararlarının uygulanmasına yönelik, yıkım, parselasyon, imar durumu, yapı ruhsatı, kamulaştırma gibi birel işlemler örnek gösterilebilir.
Bu çerçevede, uygulama imar planları doğrultusunda tesis edilen, parselasyon, yapı ruhsatı verilmesi, yıkım gibi uygulama işlemleri üzerine, altmış günlük dava açma süresi içerisinde uygulama işlemine karşı veya uygulama işlemiyle birlikte ya da ayrıca dayanak imar planına karşı dava açılması da mümkündür.
Uyuşmazlıkta, askı ilan süresi içerisinde 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğine herhangi bir itiraz edilmemiş, dava konusu taşınmazın yola denk gelen kısımlarının yol açma çalışmaları kapsamında kaldırılması gerektiğine ilişkin işlemin tebliği sonucu imar planı değişikliğinden haberdar olunması üzerine dava açılmıştır.
Davacıya tebliğ edilen işlem içeriği incelendiğinde, parselde imar planının uygulanmasına yönelik yapılmaya başlanacak bir işlem niteliğinde olduğu dikkate alındığında dava açma süresini ihya edeceği açıktır.
Bu itibarla, davanın süre aşımı nedeniyle reddi yolundaki Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1\. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2\. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 18/06/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.