Karar Detayı

T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2024/7842
Karar No : 2025/3447

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Odası
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Ankara ili, Altındağ İlçesi, ... Mahallesi, ... Merkezi İş Alanı Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Proje Alanı I.Etap I. Kısmına ilişkin kat yüksekliklerinin Merkezi İş Alanı için 20 kat belirlenmesine dair yapılan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin onaylanmasına ilişkin Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı karardadosyadaki bilgi ve belgeler ile bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesinden, uyuşmazlığa konu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin 3194 sayılı İmar Kanunun Geçici 20. maddesi uyarınca planlama alanının civarında bulunan mevcut siluet ve teşekküllere aykırı olduğu, bazı yapıların güneşlenmesini engelleyeceği, yörenin mevcut yerleşim özelliklerine uygun olmadığı, aynı bölge ile ilgili olarak daha önce verilen yargı kararlarının gerekçelerine uygun işlem tesis edilmediği anlaşıldığından, dava konusu Ankara ili, Altındağ ilçesi, ... Mahallesi Merkezi İş Alanı Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Proje Alanı 1. Etap 1. Kısım 1/1000 ölçekli uygulama imar planı plan notu değişikliğine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi kararının mevzuata, şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına ve kamu yararına aykırı olduğu gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince, çevredeki mevcut teşekküller ve siluet dikkate alınarak bir değerlendirme yapıldığında planlama alanının batısında yer alan ve aradaki ... Caddesi ile planlama konusu alandan ayrılan konut bölgesinde 4 kat yüksekliğin belirlendiği, bu alanın mevcut kentsel dönüşüm alanının ticari üniteler ağırılıklı yapı dokusuyla benzer nitelik göstermediği, bu nedenle konut alanındaki 4 kat yüksekliğin merkezi iş alanı kullanımı için getirilmesinin beklenemeyeceği, kaldı ki, öncesinde belirlenen 16 kat yüksekliğin hukuka uygun olduğunun kesinleşen yargı kararıyla ortaya konulduğu, konut alanı dışında planlama konusu alanı çepeçevre saran kentsel dönüşüm alanı 1. Etap 2.Kısıma yönelik planlama kararında genel olarak 16 kat yüksekliğin belirlenmiş olduğu, söz konusu alan içinde aynı zamanda yapılaşması tamamlanmış 20 katlı sendika binası ve söz konusu alanın hemen dışında 24 katlı KOSGEB binası olduğu, ayrıca kentsel dönüşüm alanı 1.Etap 1 Kısım içinde yer alan ... ada ... parselin A ve B bloklarında 40 kat yükseklik belirlendiği, bu durumda, getirilen 20 kat yüksekliğin planlama alanındaki mevcut emsal değeri, önceki yargı kararları, yapılaşma amacı ve dokusu ile çevredeki mevcut teşekküller ve siluet dikkate alındığında imar mevzuatına, şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına ve kamu yararına uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun kabulüne, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
-Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile Ankara ili, Altındağ ilçesi, ... Mahallesi Merkezi İş Alanı Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Proje Alanı 1. Etap 1. Kısım 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı değişikliği yapılarak kat yükseliğinin merkezi iş alanı kullanımında 16 olarak belirlendiği,
\- Söz konusu plan değişikliğinin iptali istemiyle açılan davanın reddi yolunda ... İdare Mahkemesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı karara karşı yapılan istinaf başvurusunun ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla reddedildiği, bu kararın Danıştay Altıncı Dairesinin 30/11/2023 tarih ve E:2022/8400, K:2023/8848 sayılı kararıyla onanarak kesinleştiği,
\- Adı geçen plan değişikliği 05/01/2021 - 03/02/2021 tarihleri arasında askıda iken kat yüksekliğinin merkezi iş alanı kullanımında 30 olarak belirlenmesi gerektiği belirtilerek bu plan değişikliğine ilişkin yargı kararı süreci devam ederken ... Yatırım Anonim Şirketi tarafından yapılan itirazın ... tarih ve ... sayılı Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi kararıyla kabul edildiği ve kat yüksekliğinin 30 olarak belirlendiği,
\- Bu planların iptali istemiyle açılan davada, davanın reddi yolundaki ... İdare Mahkemesince verilen ... tarihli, E:..., K:... sayılı karara karşı yapılan istinaf başvurusunun ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla kabulüne, Mahkeme kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, bu kararın Danıştay Altıncı Dairesinin 17/06/2025 tarihli E:2023/444, K:2025/3434 sayılı kararı ile onandığı,
-Yargı kararını uygulamak üzere dava konusu Ankara ili, Altındağ İlçesi, ... Merkezi İş Alanı Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Proje Alanı 1. Etap 1. Kısım kat yüksekliklerinin belirlenmesine yönelik 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin onaylanmasına ilişkin Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi'nin ... tarih ve ... sayılı kararının alındığı, bu plan değişikliğinde merkezi iş alanlarında yüksekliğin 20 kat olarak belirlendiği,
\- Davacı tarafından merkezi iş alanına yönelik olarak belirlenen 20 kat yüksekliğinin hukuka aykırı olduğu iddiasıyla davanın açıldığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan şeklinde, nazım imar planı; varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün olan plan, uygulama imar planı ise; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmıştır.
7221 sayılı Kanunun 6. maddesi ile 3194 sayılı İmar Kanunun 8. maddesine "imar planlarında bina yükseklikleri yençok: serbest olarak belirlenemez" hükmü eklenmiş, 3194 sayılı İmar Kanunun geçici 20. maddesinde ise, "Belirlenen süre içerisinde söz konusu alanlarda yer alan parsellere ilişkin yapı ruhsatı başvurusu yapıldığında süre sonu beklenilmeden alana yönelik öncelikli olarak plan değişikliklerinin ve revizyonlarının yapılması zorunludur." hükmü yer almıştır. Bu hükümle, imar planlarında yençok: serbest olarak belirlenmiş bina yüksekliklerinin emsal değerde değişiklik yapılmaksızın çevredeki mevcut teşekküller ve siluet dikkate alınarak, imar planı değişiklikleri ve revizyonları yapılmak suretiyle ilgili idare meclis kararı ile belirleneceği kural altına alınmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
İdare Mahkemesince yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen ve hükme esas alınan bilirkişi raporunda, plan yapım süreci yönünden; dava konusu İskitler MİA KDGPA I.Etap I.Kısım Yençok Belirlenmesine İlişkin 1/1000 Ölçekli UİP Değişikliğinin planlama alanında değişiklik öncesinde yürürlükte olan planın Mahkeme kararıyla iptal edilmesi nedeniyle plan değişikliğinin yapımında zorunluluk bulunduğu, sadece bina yüksekliğini belirlemeye yönelik bir plan değişikliği olması nedeniyle mevzuatta genel başlıklar halinde belirtilen konularda ilgili kurum ve kuruluşlardan veri, görüş ve öneriler elde edilmesi ve kentsel teknik altyapı etki değerlendirmesi raporu, analizi hazırlanmasına veya hazırlatılmasına gerek olmadığı, ilave nüfus getirmediğinden yürürlükteki imar planlarında öngörülen sosyal ve teknik altyapı standartlarını düşürmediği, ilave sosyal ve teknik altyapı alanı ayrılmasına gerek olmadığı; plan değişikliği onama sınırının lejant kapsamında gösterildiği, pafta üzerinde de “Yençok: ” gösteriminin kat sayısı berlirtilerek düzenlendiği, ancak dava konusu plan değişikliğinin dayanağı olan Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ... gün ve ... sayılı kararı ile onaylanan İskitler MİA KDGPA I.Etap I.Kısım 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planında alan kullanım türleri ve bu kullanım türleri için belirlenmiş olan Emsal değerlerinin paftalarda gösterilmediği, plan açıklama raporunun kat yükseklikliği belirlemesine yönelik bir plan değişikliğinin yapılış amacının gerektirdiği açıklamaları içermesine rağmen plan değişikliğiyle getirilen 20 kat yüksekliğin planlama alanı içi ve dışındaki mevcut teşekkül ve siluete uygun olup olmadığı, 20 kat yükseklikte yapılacak yapıların birbirinin ve çevre yapıların güneşten faydalanmasını engelleyip engellemediği, 20 kat yüksekliğin mevzuatta yollardaki karşılıklı bina cepheleri arasında belirlenen asgari uzaklıklara uygun olup olmayacağı konusunda gerekli analiz, etüt, araştırma ve çalışmalar yapılarak bu çalışmalara plan açıklama raporu içinde ayrıntılı olarak yer verilmediği, yani dava konusu plan değişikliğinin bilimsel, nesnel ve teknik gerekçelere dayalı olarak hazırlandığının ortaya konulmadığı, dava konusu alan içindeki yapılaşma veya etrafındaki mevcut ve olası yapılaşma bakımından, dava konusu 20 kat yükseklik belirlenmesinde mevcut ve olası teşekkül ve siluetin dikkate alınmadığı, dava konusu alanda 20 kat yüksekliğe sahip binalar yapılması durumunda binalar arasında güneş alma ve havalanmanın etkileneceği, fazlaca gölgeleme olacağı, dava konusu alanda bina yüksekliklerinin 16 kat belirlenmesinin MİA KDGPA I. Etap I. Kısmı çevreleyen I. Etap II. Kısım ve ... Caddesi karşısında bulunan UTEM alanı için belirlenen 16 kat yükseklik ile siluet açısından daha uygun olacağı, aynı bölge ile ilgili olarak daha önce verilmiş olan yargı kararlarına uygun olarak işlem tesis edilmediği, dava konusu imar planı değişikliğinin işlem tarihinde yürürlükte bulunan mevzuata, şehircilik ilkelerine, yapılaşma esaslarına, üst ölçek planlara, kamu yararına uygun olmadığı yönünde tespitlere yer verilmiştir.
Uyuşmazlıkta, merkezi iş alanı kullanımının 16 kat yükseklik belirlenmesine yönelik plana karşı açılan davada, belirlenen yüksekliğin mevcut teşekküle ve silüete uygun olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği, askı süresi içinde bu plan değişikliğine yapılan itiraz üzerine kat yüksekliğinin 30 kat olarak belirlenmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada ise plan notu değişikliğinin 3194 sayılı İmar Kanunun geçici 20. maddesi uyarınca planlama alanının civarında bulunan mevcut siluet ve teşekküllere aykırı olduğu, bazı yapıların güneşlenmesini engelleyeceği, yörenin mevcut yerleşim özelliklerine uygun olmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, yargı kararları üzerine yapılan dava konusu imar planı değişikliğinde ise merkezi iş alanlarında yüksekliğin 20 kat olarak belirlendiği anlaşılmıştır.
Uyuşmazlık konusu olayda, söz konusu yargı kararları, dosyadaki bilgi, belgeler ve bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu uygulama imar planı değişikliği ile MİA için belirlenen 20 kat yüksekliğinin karşılıklı bina cepheleri arasında olması gereken mesafe koşuluna aykırılık oluşturacağı,dava konusu alan içindeki yapılaşma veya etrafındaki mevcut ve olası yapılaşma dikkate alındığında, yüksekliğin belirlenmesi sırasında mevcut ve olası teşekkül ve siluetin dikkate alınmadığı, dava konusu alanda 20 kat yüksekliğe sahip binalar yapılması durumunda binalar arasında güneş alma ve havalanmanın etkileneceği, fazlaca gölgeleme olacağı, alanın bütününe yönelik yeterli analiz, etüt, araştırma ve inceleme yapılmadan kat yüksekliğinin 20 kat olarak belirlenmesine yönelik olarak tesis edilen dava konusu işlemde şehircilik ilkeleri, planlama esasları ve kamu yararına uyarlık bulunmamaktadır.
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin kabulüne, Mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1\. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2\. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile Mahkeme kararının kaldırılması, davanın reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 17/06/2025 tarihinde kesin olarak oy çokluğu ile karar verildi.


KARŞI OY (X) :Temyize konu edilen Bölge İdare Mahkemesi kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen bozma nedenleri bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile anılan kararın onanması gerektiği oyu ile çoğunluk kararına katılmıyoruz.