Danıştay danistay 2024/7346 E. 2024/7006 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2024/7346
Karar No : 2024/7006

DAVACILAR : 1-... ,..., 15- ...
VEKİLLERİ : Av. ...

DAVALI : ... Genel Müdürlüğü

DAVANIN KONUSU : Balıkesir ili sınırları içerisinde bulunan S:... sayılı IV. grup maden (altın+gümüş+bakır) işletme ruhsatlı sahada, ruhsata konu madenlerin üretimine devam edilebilmesi için ihtiyaç duyulan ekli listedeki taşınmazların, Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü tarafından 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 27. maddesi uyarınca acele kamulaştırılmasına ilişkin 19/10/2024 tarih ve 32697 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 18/10/2024 tarih ve 9050 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararının, Balıkesir .../... Mahallesi, ... ada, ..., ..., ..., ... ve ... parsel sayılı taşınmazlar yönünden iptali ve yürütülmesinin durdurulması istenilmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakimi ...'ın açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi gereğince incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İLGİLİ MEVZUAT ve HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "İdari davaların açılması" başlıklı 3. maddesinin 2. fıkrasının (b) bendinde, dava dilekçelerinde davanın konusu ve sebepleri ile dayandığı delillerin; (d) bendinde, vergi, resim, harç, benzeri mali yükümler ve bunların zam ve cezalarına ilişkin davalarla tam yargı davalarında uyuşmazlık konusu miktarın gösterileceği; "Aynı dilekçe ile dava açılabilecek haller" başlıklı 5. maddesinin 1. fıkrasında, her idari işlem aleyhine ayrı ayrı dava açılacağı, ancak aralarında maddi veya hukuki yönden bağlılık ya da sebep sonuç ilişkisi bulunan birden fazla işleme karşı bir dilekçe ile de dava açılabileceği, ikinci fıkrasında da, birden fazla şahsın müşterek dilekçe ile dava açabilmesi için davacıların hak veya menfaatlerinde iştirak bulunması ve davaya yol açan maddi olay veya hukuki sebeplerin aynı olması gerektiği; "Dilekçeler üzerine ilk inceleme" başlıklı 14. maddesinin 3. fıkrasında, dilekçelerin sırayla a) görev ve yetki, b) idari merci tecavüzü, c) ehliyet, d) idari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı, e) süre aşımı, f) husumet, g) 3. ve 5. maddelere uygun olup olmadıkları yönlerinden inceleneceği belirtilmiş; "İlk inceleme üzerine verilecek karar" başlıklı 15. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde, dilekçelerde 14. maddenin 3/g bendine aykırılık görülmesi halinde otuz gün içinde 3 ve 5. maddelere uygun şekilde düzenlenmek veya noksanları tamamlanmak üzere dilekçelerin reddedileceği, 5. fıkrasında; 1. fıkrasının (d) bendine göre dilekçenin reddedilmesi üzerine yeniden verilen dilekçelerde aynı yanlışlıklar yapıldığı takdirde davanın reddedileceği, hükme bağlanmış; aynı Kanunun "İvedi yargılama usulü" başlıklı 20/A maddesinde ise, "1. İvedi yargılama usulü aşağıda sayılan işlemlerden doğan uyuşmazlıklar hakkında uygulanır: ... b) Acele kamulaştırma işlemleri. ..." hükmüne yer verilmiştir.
Yukarıda yer verilen hükümlerden, dava dilekçelerinde, davanın konusu ve sebepleri ile dayandığı delillerin açıkça gösterilmesi gerektiği ve her idari işleme karşı ayrı ayrı dava açılmasının esas olduğu, ancak aralarında maddi veya hukuki yönden bağlılık ya da sebep sonuç ilişkisi bulunan birden fazla işleme karşı ayrı ayrı dava açılabileceği gibi, tek bir dilekçe ile de dava açılabileceği anlaşılmaktadır.
Birbirinden farklı taşınmazlarda malik olan taşınmaz sahipleri açısından, 2577 sayılı Yasa'nın 5. maddesi kapsamında her bir taşınmaza ilişkin incelemenin ayrı ayrı yapılması gerekeceğinden ve bu nedenle de aralarında maddi ve hukuki anlamda bağlılık bulunmadığından, her bir taşınmaz için taşınmaz sahipleri tarafından ayrı ayrı dava dilekçesi düzenlenmesi gerekmektedir.
Bununla birlikte, uyuşmazlığa konu işlemlerin niteliği gereği, bir davacının birden fazla taşınmazı bulunması halinde, taşınmazları açısından tek bir dilekçe ile dava açması da mümkündür.
Aynı taşınmaz üzerinde birden fazla hak sahibinin olması halinde de, hak sahipleri aynı taşınmaz yönünden tek dilekçe ile dava açma hakkına haizdirler.
Dosyanın incelenmesinden; birden fazla ve farklı taşınmazlar yönünden acele kamulaştırma kararının iptali için görülmekte olan davanın açıldığı; söz konusu taşınmazlara ilişkin güncel tapu kayıtlarının, UYAP sistemi üzerinden davacılar ve uyuşmazlığa konu taşınmazlar bazında yapılan incelenmesinden, mezkur taşınmazların hepsinde davacıların tamamının malik olmadığı görüldüğünden, davacıların bir kısmının ayrı ayrı hissedar olarak farklı taşınmazların maliki oldukları anlaşılmaktadır.
Bu durumda, 2577 sayılı Kanunun yukarıda yer verilen 5. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca aranan davacıların hak veya menfaatte iştirakinin bulunması koşulunun somut olayda gerçekleşmediği görüldüğünden, uyuşmazlığa konu taşınmazlardan her biri için o taşınmazda malik veya hissedar olanlar tarafından ayrı ayrı dava dilekçesi düzenlenmesi gerekmektedir.
Bu durumda, 2577 sayılı Kanunun 5. maddelerine uygun olarak düzenlenmediği anlaşılan dava dilekçesinin reddine karar verilmesi gerekmektedir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1\. 2577 sayılı Kanun'un 5. maddesi hükümlerine uygun olmayan dava dilekçesinin aynı Kanun'un 15. maddesinin 1/d bendi gereğince, bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren otuz (30) gün içinde yeniden dava açılmakta serbest olunmak üzere reddine,
2.Yeniden verilen dilekçede aynı yanlışlıklar yapıldığı takdirde davanın reddedileceği hususunun davacılara duyurulmasına,
3\. Yargılama giderlerinin davacılar üzerinde bırakılmasına,
4\. Artan posta ücreti avansı ile kullanılmayan yürütmenin durdurulması harcının davacılara iade edilmesine, dava dilekçesi örneği ve eklerinin davacılara iadesine, 26/11/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.