Danıştay danistay 2024/6523 E. 2024/6266 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2024/6523
Karar No : 2024/6266

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı / ...
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : 1-...
2-...
3- ...
4- ...
VEKİLLERİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Bilecik ili, Bozüyük ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın bulunduğu alanda Bozüyük Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı kararıyla onaylanan 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli revizyon uygulama imar planının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesince verilen...tarih ve E:..., K:... kararda; uyuşmazlıkta, dava konusu revizyon imar planlarının onaylanmasına ilişkin Bozüyük Belediye Meclisi kararının, ... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı ve ... tarih ve E:..., K:... sayılı iptal kararlarının uygulanması amacı ile alındığı, davalı idare tarafından dava konusu işlem tesis edilirken anılan iptal kararlarının "10 metrelik yolların nazım plana aktarılması" gerekçesi gözetilmekle birlikte kararlarda yer verilmemesine karşın gerekçenin dışına çıkılarak dava konusu parselin yapılaşma koşullarına ilişkin değişikliğe de gidildiği, ancak imar planı değişikliklerinin ilkesel olarak ancak “zorunluluk” durumunda ve “kamu yararı” ile "süreklilik ilkesi" gözetilerek yapılabileceği, davalı idare tarafından ise Mahkeme kararlarının gereğinin yerine getirilmesinin yanı sıra 2018 yılı Aralık ayında yapılan ve kesinleşen değişiklik sonrası ilk olarak 2020 ve sonrasında işbu davaya konu 2021 yılında bizzat dava konusu parsele ilişkin olarak yapılan değişikliği zorunlu kılan durumun ne olduğunun somut olarak gerekçeleriyle ortaya konulamadığı, 10 metrelik yolların nazım imar planına aktarılmasının planın fonksiyonel bütünlüğünü bozucu bir etkisinin de olmadığı gözetildiğinde, idari süreklilik, hukuki belirlilik, hukuki güvenlik ilkelerini ihlal edecek şekilde tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge Mahkemesi kararının özeti: Davalı idarece yapılan istinaf başvurusu üzerine temyize konu kararda; istinaf başvurusuna konu... İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacılar tarafından talep edilen yapılaşma koşullarının bölgedeki nüfus yoğunluğunun artmasına, sosyal donatı alanlarının niteliğinin azalmasına, çevresindeki taşınmazlara tanınan kat yüksekliği dikkate alındığında plan bütünlüğünün bozulmasına sebebiyet vereceği, yaşanan deprem felaketi sonrası ilçe genelinde yapıların 6 kat olarak sınırlandırıldığı da dikkate alındığında dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile usul ve yasaya aykırı olan Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Uyuşmazlığa konu Bilecik ili, Bozüyük ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz,... ve ... sayılı belediye meclisi kararı ile onaylanan ilave+revizyon nazım imar planında orta yoğunluklu meskun konut alanı ve ticaret alanı kullanımlarında, 1/1000 ölçekli ilave+revizyon uygulama imar planında ise bitişik nizam 3 katlı (B-3) konut alanı ve bitişik nizam 6 katlı ticaret alanı kullanımlarında kalmakta iken; belediye meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile taşınmaza yönelik 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği onaylanmıştır.
Söz konusu değişiklikle taşınmazın kullanım alanı E:3,00, Yençok:6 kat yapılaşma koşullu, zemin katlar ticaret üst katlar konut kullanımı olmak üzere Ticaret+Konut (TİCK) kullanımına dönüştürülmüştür.

Anılan değişiklik sonrasında Bozüyük Belediye Meclisinin... tarih ve ... sayılı kararı ile toplam 8 bölgede 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişiklikleri onaylanmış; 1 nolu bölge çerisinde yer alan davaya konu taşınmazın kullanım kararı aynı kalmakla birlikte yapılaşma koşullarında değişikliğe gidilerek E:4,00, Yençok:30,50 m olarak belirlenmiştir.
Söz konusu plan değişikliğine karşı dava dışı üçüncü bir kişi tarafından açılan davada; ...İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla "1/1000 ölçekli uygulama imar planında gösterilen 10 metrelik yolun 1/5000 ölçekli nazım imar planında gösterilmemesinin her iki planda gösterilmiş diğer fonksiyonların kullanımını sakatlar nitelikte olduğu" gerekçesiyle iptal kararı verilmiş, anılan karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen... tarih ve E:..., K:...sayılı karar Danıştay Altıncı Dairesinin 06/11/2024 tarih ve E:2021/55, K:2024/6264 sayılı kararıyla onanarak kesinleşmiştir.
Anılan yargı kararı üzerine Bozüyük Belediye Meclisinin... tarih ve ... sayılı kararı ile plansız kalan alanda mağduriyet yaşanmaması gerekçesi ile yargı kararıyla iptal edilen ...tarih ve ... sayılı karar öncesinde var olan imar planlarının tekrar yürürlüğe girmesine karar verilmiştir.
Bu karar ile uyuşmazlığa konu taşınmaz için belediye meclisinin ...tarih ve ... sayılı karar ile onaylanan imar planı değişikliğinde öngörülen E:3,00, Yençok:6 kat yapılaşma koşullu, zemin katlar ticaret üst katlar konut kullanımı olmak üzere Ticaret+Konut (TİCK) kullanımına dönülmüştür.
Davacılar tarafından Bozüyük Belediye Meclisinin ... tarihli, ...sayılı kararının iptali istemiyle açılan davada,... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla "Mahkeme kararının gerekçesinin 1/1000 ölçekli uygulama imar planında gösterilen 10 metrelik yolun 1/5000 ölçekli nazım imar planında gösterilmemesinin planın diğer fonksiyonlarını da etkileyeceğinden planın bütününe ilişkin olduğu ve Mahkeme kararı doğrultusunda 1/1000 ölçekli uygulama imar planında gösterilen 10 metrelik yolların 1/5000 ölçekli planda da uygun olarak yapılması gerekirken bir önceki imar planının kabulüne ilişkin belediye meclis kararıyla anılan hususun Mahkeme gerekçesine uygun olarak yapılmadığı ve bu durumun şehircilik ilkeleri ile planlama esaslarına uygun olmadığı" gerekçesiyle dava konusu belediye meclisi kararının iptaline karar verilmiş, anılan karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı karar Danıştay Altıncı Dairesinin 06/11/2024 tarih ve E:2024/3201 K:2024/6265 sayılı kararıyla onanarak kesinleşmiştir.

Söz konusu yargı kararı üzerine bu kez Bozüyük Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı kararıyla 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli revizyon uygulama imar planı onaylanmış olup uyuşmazlığa konu taşınmaza yönelik bu imar planlarında da E:3,00, Yençok:6 kat yapılaşma koşullu alt katları ticaret üst katlar konut kullanımında olmak üzere Ticaret+Konut Alanı (TİCK) kullanımı getirilmiştir.
Bunun üzerine anılan revizyon imar planlarının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanununun 5.maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan şeklinde, nazım imar planı "varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün olan plan" uygulama imar planı da "tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan" olarak tanımlanmıştır.
Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinin 25. maddesinde, imar planlarının ihtiyaca cevap vermediği veya uygulamasının mümkün olmadığı durumlar ile üst kademe plan kararlarına uygunluğunun sağlanması amacıyla planın tamamının veya plan ana kararlarını etkileyecek bir kısmının yenilenmesi için bu Yönetmelikte belirtilen ilke, esas ve standartlara uygun olarak imar planlarında revizyon yapılabileceği hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
İdare Mahkemesince yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu planların bütünü ve dava konusu taşınmaza yönelik tespitlere yer verilmekle birlikte Mahkeme kararında bilirkişi raporunda belirtilen "dava konusu 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı ve 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planında ilgili Mahkeme iptal gerekçelerinin karşılandığı, 10 metrelik yolların nazım plana aktarılarak plan fonksiyonel bütünlüğünün sağlandığı," şeklindeki görüşün hükme esas alınabilecek nitelikte olduğu, diğer görüş ve tespitlerin uyuşmazlığın çözümüne katkı sağlamayacağı belirtildikten sonra taşınmaza yönelik değerlendirme yapılmadan önceki yargı kararlarındaki gerekçelerin dışına çıkılarak davacının yapılaşma koşullarında değişikliğe gidilmesinde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna ulaşılarak hüküm kurulmuş ise de; ... tarihli, ... sayılı ve ... tarihli,...sayılı belediye meclisi kararlarının yargı kararıyla iptali neticesinde gerek iptal kararının gerekçelerinin uygulanması gerek plan açıklama raporunda belirtildiği üzere genel olarak alanda mevcut aksaklıklara çözüm getirilmesi ve uyumsuzlukların giderilmesi amacıyla dava konusu belediye meclisi kararıyla revizyon imar planları onaylanmış olup uyuşmazlıkta söz konusu 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli revizyon uygulama imar planında davacıların ileri sürdüğü itirazlar kapsamında taşınmaz için belirlenen yapılaşma koşullarının çevre ve imar bütünlüğü dikkate alınarak, şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına uygun olup olmadığının incelenmesi gerekmektedir.
Bu nedenle; dosyada yer alan bilgi ve belgeler ile 21/10/2022 tarihli bilirkişi raporunda yer alan tespitler de dikkate alınarak dava konusu revizyon imar planlarının davacıların taşınmazına ilişkin kısmı yönünden inceleme ve değerlendirme yapılmak suretiyle yeniden bir karar verilmesi gerektiğinden temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1\. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne,
2\. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 06/11/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.