Danıştay danistay 2024/5839 E. 2024/7069 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2024/5839
Karar No : 2024/7069

DAVACI : ...
VEKİLİ : Av. ...

DAVALILAR : 1- ... - ANKARA
2- ... Bakanlığı -ANKARA
3- ... (... Taşıma A. Ş)

DAVANIN KONUSU : Karar eki liste ve haritalarda bilgi ve güzergahları yer alan doğal gaz boru hatlarının yapımı amacıyla söz konusu güzergahlara isabet eden taşınmazlar ile buna ilişkin projeler kapsamında inşa edilecek sabit tesisler, ulaşım yolları, enerji nakil hatları, katodik koruma hatları ve anot yataklarının yapımı amacıyla ihtiyaç duyulan taşınmazların, Boru Hatları ile Petrol Taşıma Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü tarafından, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 27. maddesi gereğince acele kamulaştırılmasına ilişkin 8 Mart 2022 tarihli, 31772 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan, 7 Mart 2022 tarihli, 5260 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının, Antalya İli, Alanya İlçesi, ... Köyü, ... Mevkii, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz yönünden iptali istemiyle istenilmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince Tetkik Hakimi Burcu Başak Duran'ın açıklamaları dinlendikten ve dosya incelendikten sonra, 2577 sayılı Kanunun 14. maddesi uyarınca işin gereği görüşüldü:
Dava,Karar eki liste ve haritalarda bilgi ve güzergahları yer alan doğal gaz boru hatlarının yapımı amacıyla söz konusu güzergahlara isabet eden taşınmazlar ile buna ilişkin projeler kapsamında inşa edilecek sabit tesisler, ulaşım yolları, enerji nakil hatları, katodik koruma hatları ve anot yataklarının yapımı amacıyla ihtiyaç duyulan taşınmazların, Boru Hatları ile Petrol Taşıma Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü tarafından, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 27. maddesi gereğince acele kamulaştırılmasına ilişkin 8 Mart 2022 tarihli, 31772 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan, 7 Mart 2022 tarihli, 5260 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının, Antalya İli, Alanya İlçesi, ... Köyü, ... Mevkii, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz yönünden iptali istemiyle açılmıştır.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, iptal davaları idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan davalar olarak tanımlanmıştır.
Aynı Kanunun 14. maddesinde, dava dilekçelerinin ehliyet yönünden de inceleneceği; 15/1-b maddesinde ise, belirtilen hususta Kanun'a aykırılık görülmesi halinde davanın reddine karar verileceği düzenlenmiştir.
İdari işlemlerin hukuka uygunluğunun yargı yoluyla denetimini amaçlayan iptal davasının görüşülebilmesinin ön koşullardan biri olan dava açma ehliyeti, her idari işleme karşı herkes tarafından iptal davası açılmasının idare ile işlemlerinde istikrarsızlığa neden olmaması ve idarenin işleyişinin bu yüzden olumsuz etkilenmemesi için, dava konusu edilecek işlem ile dava açacak kişi arasında belli ölçütler içinde menfaat ilişkisinin varlığını ifade etmektedir. Her olay ve davada, idari işlem ile dava açacak kişi arasında öngörülen subjektif ehliyet koşulu olarak menfaat ihlali, kişisel, meşru ve güncel bir menfaat olması ölçütleri ekseninde yargı mercilerince değerlendirilerek takdir edilecektir.
Mülkiyet hakkına ilişkin olan ve subjektif nitelik taşıyan kamulaştırma işlemine karşı niteliği gereği tapuda kayıtlı malikler ve benzeri diğer hak sahipleri tarafından dava açılabileceği, malik olmayanların dava açma hakkının bulunmadığı kabul edilmektedir.
Uyuşmazlıkta, 8 Mart 2022 tarihli, 31772 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan, 7 Mart 2022 tarihli, 5260 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının, Antalya İli, Alanya İlçesi, ... Köyü, ... Mevkii, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz yönünden iptali istenildiğinden ve dava dilekçesi ekinde taşınmaza ait tapu kaydının bir örneği sunulmadığı gibi, UYAP üzerinden yapılan incelemede de söz konusu taşınmazın davacıya ait olduğuna ilişkin herhangi bir bilgiye rastlanamadığından, davacı ile anılan taşınmaz arasındaki hukuki ilişkinin tespit edilebilmesi amacıyla Dairemizin 25.09.2024 tarihli, E:2024/5839 sayılı ara kararı ile davacıdan, taşınmaza ait tapu kaydının bir örneğinin sunulmasının istenildiği, söz konusu ara kararın 24.10.2024 tarihinde davacı vekiline tebliğ edildiği, buna rağmen taşınmaza ait tapu kaydının bir örneğinin dosyaya sunulmadığı görülmüştür. Bu nedenle, belirtilen taşınmazla davacı arasında mülkiyet ilişkisi bulunmadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemin iptalini istemekte davacının meşru, kişisel ve güncel bir menfaatinin bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, 2577 sayılı Kanunun 15. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca davanın ehliyet yönünden reddine, aşağıda ayrıntısı yer alan ...-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, yürütmenin durdurulması hakkında karar verilmediğinden ...-TL harcın istemi halinde, posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine, 2577 sayılı Yasanın 20/A maddesi kapsamında kalan davada, bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 27/11/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.