Karar Detayı

T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2024/5627
Karar No : 2025/493

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... İnşaat Taahhüt Hayvancılık İthalat İhracat İmalat Üretim Anonim Şirketi
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Ankara ili, Keçiören ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz nedeniyle 3.750.587,84-TL stabilize yol teknik alt yapı bedeli tahsil edilmesine ilişkin 14/04/2023 tarihli Ankara Büyükşehir Belediye Başkalığı Fen İşleri Dairesi Başkanlığı Yol ve Asfalt Şube Müdürlüğü işleminin iptali ile söz konusu tutarın tahsil tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte iadesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davalı idare tarafından uyuşmazlığa konu taşınmazın imar planında inkişaf alanında kaldığı iddia edilmekte ise de stabilize yol teknik altyapı bedelinin davacıdan tahsil edildiği tarihte içme suyu, yağmur suyu ve atık su hattının mevcut olduğu, taşınmazın bulunduğu alanda alt yapının tamamlanmış olduğu, bu nedenle 3194 sayılı İmar Kanununun 23. maddesi uyarınca alt yapı katılım bedeli tahsilinin mümkün bulunmadığı gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptaline, stabilize yol teknik altyapı bedeli olarak tahsil edilen 3.730.587,84-TL'nin dava açma tarihinden (12/06/2023) itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: Davalı idarece istinaf başvurusunda bulunulması üzerine temyize konu kararda; gelişme alanlarında teknik altyapı bedeli alınmasından muaf tutulan yapı ruhsatına konu bir kullanım öngörülmediği gibi aynı yol üzerinde bulunmakla birlikte daha önce yapılaşması tamamlanmış parsellerden yapı ruhsatı verildiği sırada hissesine düşen teknik altyapı bedeli alınıp sonradan yapılaşmaya giden parsellerden ise yapı ruhsatı alındığı sırada bölgede yapılaşmanın tamamlanmış olduğundan bahisle teknik altyapı bedeli alınmamasının eşitlik ilkesi ile de bağdaşmayacağı, bu durumda; davaya konu taşınmazın teknik alt yapısının davacı tarafından yapıldığı yönünde bir iddia da bulunmadığından, 3194 sayılı Kanunun 23. maddesi uyarınca davacı şirketten anılan taşınmaz için stabilize yol teknik altyapı bedeli alınacağı anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulüne, dava konusu işlemin iptali ile stabilize yol teknik altyapı bedeli olarak tahsil edilen 3.730.587,84-TL'nin dava açma tarihinden (12/06/2023) itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi yolundaki İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : 3194 sayılı Kanunun 23. maddesinde teknik alt yapı bedeli alınabilmesi için gerekli koşulların mevcut olmadığı, dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Ankara ili, Keçiören ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz nedeniyle 3.750.587,84-TL stabilize yol teknik alt yapı bedeli tahsil edilmesine ilişkin 14/04/2023 tarihli Ankara Büyükşehir Belediye Başkalığı Fen İşleri Dairesi Başkanlığı Yol ve Asfalt Şube Müdürlüğü işleminin iptali ile söz konusu tutarın tahsil tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte iadesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanununun 23. maddesinde, iskan hudutları içinde olup da, imar planında beldenin inkişafına ayrılmış bulunan sahalarda her ne şekilde olursa olsun yapı izni verilebilmesi için bu sahaların imar planı ve parselasyon planlarının yapılarak yetkili kurullarca tasdik edilmiş olması, ayrıca plan ve
bölge şartlarına göre yollarının, pis ve içme suyu şebekeleri gibi teknik
altyapısının yapılmış olmasının şart olduğu belirtildikten sonra; ancak, bunlardan
parselasyon planları tasdik edilmiş olmakla beraber yolu, pis ve içme suyu şebekeleri gibi, teknik alt yapısı henüz yapılmamış olan yerlerde, ilgili
idarenin izni halinde ve ilgili idarece hazırlanacak projeye uygun olarak
yaptırılanlara veya parselleri hizasına rastlayan ve Yönetmelikte belirtildiği
şekilde hissesine düşen teknik alt yapı bedelinin %25 peşin ödeyip, geri kalan
%75 ini alt yapı hizmetinin ilgili idaresince tamamlanacağı tarihten en geç altı ay içinde ödemeyi taahhüt edenlere de yapı ruhsatı verileceği, alınan bu paraların teknik alt yapıyı yaptıranlara veya bu meblağı önceden ilgili idareye ödeyenlere
aynen geri verileceği, hükmü yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
3194 sayılı İmar Kanununun 23. maddesinin 1. fıkrasında, imar planında beldenin inkişafına ayrılmış alanlarda yapı izni verilebilmesi bu alanda parselasyon işleminin ve teknik altyapının yapılmış olması şartına bağlanmış, anılan maddenin 2. fıkrasında ise istisnai olarak imar planında beldenin inkişafına ayrılmış ve parselasyonu yapılmış olmakla beraber teknik altyapısı henüz yapılmamış yerlerde hissesine düşen teknik alt yapı bedelinin %25'ini peşin ödeyip geri kalan %75'ini alt yapı hizmetinin ilgili idaresince tamamlanacağı tarihten en geç altı ay içinde ödemeyi taahhüt edenlere de yapı ruhsatı verilebileceğine ilişkin düzenleme getirilmiştir. Bu madde kapsamında, yapı ruhsatı düzenlenmesi aşamasında ruhsat talebinde bulunanlardan teknik alt yapı bedeli istenebilmesi için yapı ruhsatının düzenlendiği tarihte ruhsatlandırılması istenen taşınmaza ait teknik alt yapının tamamlanmamış olması gerekir.
Uyuşmazlıkta; İdare Mahkemesinin 03/11/2023 tarihli ara kararına cevaben davalı idarece gönderilen belgelerin incelenmesinden, davacıya ait taşınmazın bulunduğu alanda taşınmazın cephe aldığı yolun ve teknik alt yapısının dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte tamamlanmış durumda olduğu, taşınmazın 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planında ticaret alanı kullanımında olduğu bildirilmekle birlikte buna ilişkin olarak dosyaya sunulan imar planı pafta örneklerinde inkişaf alanına ilişkin bir gösterimin bulunmadığı anlaşılmıştır.
Bu durumda; uyuşmazlıkta, dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte 3194 sayılı Kanunun 23. maddesinin 2. fıkrası uyarınca stabilize yol teknik alt yapı bedeli alınabilmesi için öngörülen koşulların oluşmadığı açık olduğundan dava konusu işlemin iptali ile tahsil edilen stabilize yol teknik alt yapı bedelinin dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmesi gerekirken, davanın reddi yolunda verilen temyize konu kararda hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1\. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2\. Dava konusu işlemin iptaline, stabilize yol teknik altyapı bedeli olarak tahsil edilen ...-TL'nin dava açma tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile anılan kararın kaldırılarak yukarıda özetlenen gerekçeyle davanın reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 10/02/2025 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.