Karar Detayı

T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2024/4922
Karar No : 2025/2997

TEMYİZ EDENLER : 1- (DAVACI) ... Mühendislik Danışmanlık İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. ...
2- (DAVALI) ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF : 1- (DAVALI) ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
2- (DAVACI) ...Mühendislik Danışmanlık İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının taraflarca aleyhe olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Mardin ili, Nusaybin ilçesi, ... Mahallesi, ... parsel sayılı taşınmaza yönelik 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği nedeniyle tahsil edilen 320.750,00-TL plan inceleme ve işlem hizmet bedelinin iadesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin davalı idarenin ... tarihli, ... sayılı işleminin iptali ile 320.750,00-TL'nin ve döviz bozdurmaktan kaynaklanan zararına karşılık fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00-TL'nin yasal faizi ile birlikte tarafına ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; imar planı ile ilgili iş ve işlemlerin belediyelere tekel niteliğinde bir kamu hizmeti görevi olarak verildiği, proje tasdik işlemlerin "plan ve proje tasdik harcına" tabi tutulduğu, 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununun 97. maddesine göre belediyelerin ücret talebinde bulunabilmesi için mevzuatta vergi, resim, harç ve katılma payı konusu yapılmamış ve ilgililerin isteği üzerine verilmiş bir hizmetin bulunması gerektiği, imar planının incelenmesi ve tasdikinin harç alınmak suretiyle davalı belediye tarafından yerine getirilmesi gereken zorunlu bir hizmet olması karşısında, davacıdan "plan inceleme ve işlem hizmet bedeli" adı altında ücret tahsil edilmesinin hukuka aykırı olduğu, hukuka aykırı olarak tahsil edilen tutarın 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanunda öngörülen oranda faiz uygulanmak suretiyle davacıya iadesi gerektiği, davacı tarafından davalı idarenin hukuka aykırı işlemi nedeniyle döviz bozdurulduğu ve bundan dolayı zarara uğranıldığı ileri sürülmekte ise de döviz bozdurulmadan söz konusu tutarın ödenemeyeceği hususu ortaya konulmadığından maddi zararın tazminine yönelik istemin reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline, 320.750,00-TL'nin 29/05/2018 tarihten itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte iadesine, döviz bozdurmaktan kaynaklanan zararına karşılık 1.000,00-TL'nin yasal faizi ile birlikte tazmini istemi yönünden davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu ... İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.

TARAFLARIN İDDİALARI :
Davacı tarafından, temyize konu kararın döviz bozdurmaktan kaynaklanan zararın yasal faizi ile tazmini istemi yönünden davanın reddine ilişkin kısmının usul ve hukuka aykırı olduğu, ayrıca davanın kabul edilen kısmı yönünden nispi vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
Davalı idare tarafından, tahsil edilen bedelin mevzuata uygun olduğu ileri sürülerek temyize konu kararın aleyhe olan kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI :
Davacı tarafından, davalı idarenin temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Davalı idarenin temyiz isteminin reddi, davacının temyiz isteminin kısmen kabulü, kısmen reddi ile temyize konu kararın yargılama gideri ve vekalet ücretine ilişkin kısmının bozulması, kararın diğer kısımlarının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Dava; Mardin ili, Nusaybin ilçesi, ... Mahallesi, ... parsel sayılı taşınmaza yönelik 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği nedeniyle tahsil edilen 320.750,00-TL plan inceleme ve işlem hizmet bedeli iadesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin davalı idarenin ... tarihli, ... sayılı işleminin iptali ile 320.750,00-TL'nin ve döviz bozdurmaktan kaynaklanan zararına karşılık fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00-TL'nin yasal faizi ile birlikte tarafına ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT VE HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Temyiz konu karar, yargılama gideri ve vekalet ücreti dışındaki kısımları yönünden incelendiğinde;
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Daireleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. Maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın bu kısmı usul ve hukuka uygun olup dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Temyiz konu karar, yargılama gideri ve vekalet ücreti yönünden incelendiğinde;
492 sayılı Harçlar Kanununun "Mevzuu" başlıklı 2. maddesinde, yargı işlemlerinden bu Kanuna bağlı (1) sayılı tarifede yazılı olanların yargı harçlarına tabi bulunduğu; "Mükellef" başlıklı 11. maddesinde, genel olarak yargı harçlarını davayı açan veya harca konu olan işlemin yapılmasını isteyen kişilerin ödemekle mükellef olduğu; "Harç alma ölçüleri" başlıklı 15. maddesinde, yargı harçlarının (1) sayılı tarifede yazılı işlemlerden değer ölçüsüne göre nispi esas üzerinden, işlemin nev'i ve mahiyetine göre maktu esas üzerinden alınacağı; "Değer esası" başlıklı 16. maddesinde, değer ölçüsüne göre harca tabi işlemlerde (1) sayılı tarifede yazılı değerlerin esas olduğu; "Harcın nispeti" başlıklı 21. maddesinde, yargı harçlarının (1) sayılı tarifede yazılı nispetler üzerinden alınması gerektiği; "Nispi harclarda ödeme zamanı" başlıklı 28. maddesinde ise, (1) sayılı tarifede yazılı nispi karar harcının dörtte birinin peşin, geri kalanının kararın verilmesinden itibaren iki ay içinde ödeneceği; yargı harçlarının gösterildiği (1) sayılı tarifesinde, konusu belli bir değerle ilgili bulunan davalarda, esas hakkında karar verilmesi halinde hüküm altına alınan anlaşmazlık konusu değer üzerinden (Binde 68,31) oranında nispi karar harcı alınacağı kurala bağlanmıştır.
03/09/2022 tarih ve 31942 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan ve temyize konu mahkeme kararının verildiği tarihte yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin "Tarifelerin üçüncü kısmına göre ücret" başlıklı 13. maddesinin 1. fıkrasında, konusu para olan davalarda vekalet ücretinin maktu vekalet ücretinin altında kalmamak şartıyla nispi olarak belirleneceği düzenlemesi yer almıştır.
Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere; konusu belli bir miktarı içeren davalarda, hüküm altına alınan anlaşmazlık konusu değer üzerinden binde 68,31 oranında nispi karar harcı hesaplanması, vekalet ücretinin ise maktu vekalet ücretinin altında kalmamak şartıyla kabul ve/veya reddedilen miktar üzerinden Tarifenin üçüncü kısmındaki oranlara göre nispi olarak belirlenmesi gerekmektedir.

Bu durumda, konusu belli bir miktarı içeren dava niteliğinde bulunan temyize konu kararda, İdare Mahkemesince ödenmesine karar verilen 320.750,00-TL üzerinden hesaplanacak nispi karar harcından dava açılırken davacı tarafından yatırılan 35,90-TL maktu karar harcı düşüldükten sonra öncelikle dörtte birlik kısmının davacıya tamamlattırılması, sonrasında nispi harcın davalı idareden alınarak davacıya ödenmesine ve davacı lehine nispi vekalet ücretine hükmedilmesine karar verilmesi gerekirken, maktu karar harcı ve maktu vekalet ücretine hükmedilmesinde hukuka uygunluk görülmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1\. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesi uyarınca, davalı idarenin temyiz isteminin reddine, davacının temyiz isteminin ise kısmen kabulüne, kısmen reddine,
2\. Yukarıda özetlenen gerekçeyle, dava konusu işlemin iptaline, ...-TL'nin 29/05/2018 tarihten itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte iadesine, ...-TL'nin yasal faizi ile birlikte tazmini istemi yönünden davanın reddine ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yargılama ve vekalet ücretine ilişkin kısmının BOZULMASINA, diğer kısımlarının ONANMASINA,
3\. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 27/05/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.