Danıştay danistay 2024/3774 E. 2025/2734 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2024/3774
Karar No : 2025/2734

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı-...
VEKİLİ : Av....

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Yapı Denetim Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU:... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Ankara ili, Polatlı ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz üzerindeki ... YİBF numaralı yapının 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanunun 2. maddesinin 4. fıkrasının (c) bendinde öngörülen esaslara uygun denetlenmediğinden bahisle aynı Kanunun 8. maddesi uyarınca 1 (bir) yıl süre ile yeni iş almaktan men cezası verilmesine ilişkin 29/07/2022 tarih ve 31907 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan ... tarihli ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davaya konu yapıya daha sonra yapılan mimari tadilatların taşıyıcı sistemi etkilemediği yönünde deprem tahkikatı raporu bulunduğu, davalı idarece gönderilen bilgi ve belgelere göre söz konusu aykırılıkların mimarı ve statik proje ile ilgili olduğu, yapılan ara karara istinaden davalı idarece ve Polatlı Belediye Başkanlığınca söz konusu aykırılıkların yapının taşıyıcı sistemini etkilediği yönünde herhangi bir bilgi veya beyan sunmaması hususları bir arada değerlendirildiğinde, davacı şirket hakkında tesis edilen dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka aykırı bulunarak dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Dava konusu yapıda tespit edilen aykırılıkların mimari ve statik projeleri ile ilgili olduğu, davacı yapı denetim kuruluşunun bu aykırılıklara ilişkin herhangi bir bildirimlerinin de bulunmadığı, dava konusu işlemin ilgili mevzuata uygun tesis edildiği ve temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : Ankara ili, Polatlı ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ...parsel sayılı taşınmaz üzerindeki ... YİBF numaralı yapının 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanunun 2. maddesinin 4. fıkrasının (c) bendinde öngörülen esaslara uygun denetlenmediğinden bahisle aynı Kanunun 8. maddesi uyarınca 1 (bir) yıl süre ile yeni iş almaktan men cezası verilmesine ilişkin 29/07/2022 tarih ve 31907 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan... tarihli ve ... sayılı davalı idare işlemi tesis edilmiştir.
Bunun üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanunun 2. maddesinin 4. fıkrasında; "...Yapı denetim kuruluşları aşağıda belirtilen görevleri yerine getirmekle yükümlüdür: ...c) Yapının, ruhsat ve ekleri ile mevzuata uygun olarak yapılmasını denetlemek... g) Ruhsat ve eklerine aykırı uygulama yapılması halinde durumu üç iş günü içinde ilgili idareye bildirmek..." hükmü yer almaktadır.
Aynı Kanunun, dava konusu eylem tarihinde yürürlükte olan 23/04/2015 tarih ve 29335 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6645 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 32. maddesi ile değişik 8. maddesinde;
"Yapı denetim kuruluşlarından bu Kanunda ve ilgili mevzuatta öngörülen esaslara göre denetim görevini yerine getirmedikleri tespit edilenlere, tespit edilen fiil ve hâllerin durumuna göre, aşağıdaki idari yaptırımlar uygulanır.
...
ç) Hataların yapının taşıyıcı sistemini etkilememesi kaydı ile, 2 nci maddenin dördüncü fıkrasının (a) veya (c) ile (g) bentlerinde belirtilen görevlerin yerine getirilmediğinin tespiti hâlinde, tespite konu olan yapı denetimi hizmet sözleşmesi bedelinin %20’si kadar idari para cezası verilir.
...
g) Aşağıda belirtilen;
1) Hataların yapının taşıyıcı sistemini etkilemesi hâlinde 2 nci maddenin dördüncü fıkrasının (a) veya (c) ile (g) bentlerinde belirtilen görevlerin yerine getirilmemesi,
2) 3 üncü maddenin beşinci fıkrasının birinci cümlesi hükmüne aykırı hareket edilmesi,
3) Yapı denetim kuruluşuna son bir yıl içinde üç defa idari para cezası uygulanması, hâllerinde, cezayı gerektiren fiil ve hâlin, yetkililer tarafından yapılan inceleme ve denetimlerle tespit edilip öğrenilmesinden veya son idari para cezasının tebliğinden itibaren İl Yapı Denetim Komisyonunun teklifi üzerine Bakanlıkça bir yıl yeni iş almaktan men cezası verilir...." hükmü yer almaktadır.
20/02/2020 tarih ve 31045 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 7221 sayılı Coğrafi Bilgi Sistemleri ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 25. maddesi ile değişik 8. maddesi ise;"...
g) Aşağıda belirtilen;
1) 2 nci maddenin dördüncü fıkrasının (a) bendinde belirtilen görevlerin yerine getirilmediğinin tespiti hâlinde, bu hataların yapının ruhsat eki onaylı statik projesinin ve hesaplarının, zemin etüd raporuna veya standartlara veya ilgili mevzuata aykırı olması,
2) 2 nci maddenin dördüncü fıkrasının (c) ve (g) bentlerinde belirtilen görevlerin yerine getirilmediğinin tespiti hâlinde, bu hataların yapım aşamasında yapının ruhsat eki onaylı statik projesine aykırı olması,
3) 3 üncü maddenin beşinci fıkrasının birinci cümlesi hükmüne aykırı hareket edilmesi, hallerinde, cezayı gerektiren fiil ve hâlin, yetkililer tarafından yapılan inceleme ve denetimlerle tespit edilip öğrenilmesinden itibaren İl Yapı Denetim Komisyonunun teklifi üzerine Bakanlıkça bir yıl yeni iş almaktan men cezası verilir..." şeklindedir.
20/02/2020 tarih ve 31045 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7221 sayılı Coğrafi Bilgi Sistemleri ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 29. maddesi ile getirilen "İdari müeyyidelere ilişkin geçiş hükümleri" başlıklı Geçici 5. maddesinde, "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce;
a) Bu Kanuna aykırı olarak işlenmiş fiiller nedeniyle uygulanması gereken ancak henüz tesis edilmemiş idari müeyyidelerde lehe olan hükümler uygulanır...." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden, yapı denetim kuruluşlarının denetim sorumluluklarını 4708 sayılı Kanunun 2. maddesinin 4. fıkrasının (c) ve (g) bentlerinde öngörülen esaslara göre yerine getirmediklerinin tespiti halinde yapıdaki ruhsat ve eklerine aykırılığın yapının taşıyıcı sistemini etkilemesi durumunda bir yıl yeni iş almaktan men cezası verilmesine ilişkin Kanunun 8. maddesinde yer alan taşıyıcı sistemin etkilenme şartının 20/02/2020 tarihinde yapılan değişiklikle statik projeye aykırılık olarak değiştirildiği görülmektedir.
Dosyada yer alan v tarih ve 159 sayılı Ankara İl Yapı Denetim Komisyon Raporunda aykırılıkların, -4.25 kotundaki bodrum kalıp donatı kontrol tutanağının düzenlendiği 01.05.2018 tarihi ile 21.85 kotundaki 8.normal kat kalıp donatı kontrol tutanağının düzenlendiği 24.10.2018 tarihleri arasında gerçekleştiğinin tespit edildiği dikkate alındığında, dava konusu eylem tarihinde yürürlükte olan taşıyıcı sistemin etkilenmesi şartının, dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan statik projeye aykırılık şartına göre davacı lehine bir düzenleme olduğu sonucuna ualşıldığından tespit edilen aykırılıkların yapının taşıyıcı sistemini etkileyip etkilemediğinin ortaya konulması gerekmekte olup, şayet hatalar yapının taşıyıcı sistemini etkilemiyorsa yapı denetim şirketine idari para cezası verilebileceği, hataların yapının taşıyıcı sistemini etkilemesi hâlinde ise bir yıl yeni iş almaktan men cezası verilebileceği açıktır.
Dosyanın incelenmesinden; davacı şirketin Ankara ili, Polatlı ilçesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz üzerindeki ... YİBF numaralı yapının denetim sorumluluğunu üstlendiği,... tarih ve ... sayılı Ankara İl Yapı Denetim Komisyon Raporunda; Polatlı Belediye Başkanlığının ...tarih ve ... sayılı yazı ekinde gönderilen 24.08.2020 tarihli yapı tatil zaptında Ankara ili, Polatlı ilçesi,... ada, ... parsel sayılı taşınmazda bulunan ... bloktan oluşan inşaat halindeki yapılarda havalandırma bacalarında, balkonlarda, odalarda ve bazı alanlarda değişiklik yapıldığının tespit edildiğinin ve toplam değişiklik alanının 2.924,67 m2, dava konusu ... YİBF numaralı yapıdaki toplam artışın ise 429,41 m2 olduğunun belirtildiği, Komisyonlarınca yapılan değerlendirmede 24.08.2020 tarihli yapı tatil zaptı ve akabinde de... tarih ve ... sayılı Polatlı Belediye Encümeni kararında belirtilen söz konusu aykırılıklardan tüm katlardaki balkonlarda döşeme boyunun uzatılması ve şaft havalandırma bacalarına döşeme eklenmesi imalatlarının teknik olarak sonradan yapılamayacağı, balkonlarda döşemelerin uzatılmasıyla ve boşluklara yeni döşeme eklenmesi ile alan kazanılmış olması imalatların onaylı statik projesine aykırı olduğu, balkonlarda döşeme boyunun uzaması ve boşluklara yeni döşeme eklenmesi mevcut demir donatı ve beton imalatına ilave demir donatı ve beton imalatı konulmasına dolayısıyla binaya statik projesine aykırı olarak ek yük getirmesine sebep olduğu ve taşıyıcı sistemi etkilediği, balkonlarda döşeme boyunun uzatılması ve şaft-havalandırma bacalarına döşeme eklenmesi imalatlarının binanın taşıyıcı sistemi olan betonarme imalatı esnasında yapılmış olduğu değerlendirmesi yapıldığı, Polatlı Belediye Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı yazısında (İdare Mahkemesince 14.10.2022 tarihli ara karar ile yapıya ilişkin aykırılıkların taşıyıcı sistemi etkileyip etkilemediği hususunun sorulması üzerine) yazı ekinde gönderilen Deprem Tahkiki Teknik Raporunda, yapıya daha sonra yapılan mimari tadilatların taşıyıcı sistemi etkilemediği ve Deprem Tahkiki ve Performans Analizinin yeterli olduğunun ilgili rapor ile tespit edildiğinin belirtildiği anlaşılmaktadır.
Dosyada her ne kadar İdare Mahkemesince "davaya konu yapıya daha sonra yapılan mimari tadilatların taşıyıcı sistemi etkilemediği yönünde deprem tahkikatı raporu bulunduğu, davalı idarece gönderilen bilgi ve belgelere göre söz konusu aykırılıkların mimarı ve statik proje ile ilgili olduğu, yapılan ara karara istinaden davalı idarece ve Polatlı Belediyesi Başkanlığınca söz konusu aykırılıkların yapının taşıyıcı sistemini etkilediği yönünde herhangi bir bilgi veya sunmaması hususları bir arada değerlendirildiğinde, davacı şirket hakkında tesis edilen dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı" gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmişse de yukarıda yer verildiği üzere davaya konu yapıda tespit edilen aykırılıkların taşıyıcı sistemi etkilediğinin ortaya konulduğu ... tarih ve ... sayılı Ankara İl Yapı Denetim Komisyon Raporunda değerlendirme yapıldığı görülmektedir.
Bu durumda yukarıda yer verilen açıklamalar kapsamında uyuşmazlığın teknik niteliği göz önünde bulundurularak tereddüte mahal vermeyecek şekilde çözümlenebilmesini teminen keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılması ve davaya konu aykırılıkların eylem tarihi itibariyle yapının taşıyıcı sistemini etkileyip etkilemediğinin ortaya konulmasından sonra yeniden bir karar verilmesi gerektiği açıktır.
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1\. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalının temyiz isteminin kabulüne,
2\. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 14/05/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.