Danıştay danistay 2024/3512 E. 2025/2497 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2024/3512
Karar No : 2025/2497

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...

KARŞI TARAF (DAVALILAR) : 1- ... Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...

2- ... Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İstanbul ili, Başakşehir ilçesi, ... Mahallesi, ... sayılı parsel hisseli maliki olan davacı tarafından, ... tarihli ve ... sayılı "imar uygulamasının daha sonra yeni bir işlem tesis edilmek üzere geri alınması" yönündeki başvurusunun zımnen reddine ilişkin işlemin ve bu işlemin dayanağı Toplu Konut İdaresi Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylanan parselasyon işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava konusu parselasyonun davacı tarafından öğrenildiği tapunun düzenlenme tarihi olan 25/06/2020 tarihini izleyen günden itibaren 60 günlük dava açma süresi içinde davanın açılması veyahut 60 günlük dava açma süresi içinde 2577 sayılı yasanın 11. maddesi kapsamında başvuruda bulunulması ve başvuru tarihini izleyen günden itibaren 30 gün içinde cevap verilmeyerek isteğin reddedilmiş sayılması halinde, bu tarihi takip eden 60 günlük dava açma süresi içinde davanın açılması gerekirken, bu süreler geçirildikten sonra yapılan itiraz başvurunun cevap verilmeyerek reddedildiği gerekçesiyle 17/07/2023 tarihinde açılan davanın süre aşımı nedeniyle inceleme olanağı bulunmadığı sonucuna varılarak reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu ... İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

DAVALILARIN SAVUNMASI: Toplu Konut İdaresi Başkanlığı tarafından, temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : İstanbul ili, Başakşehir ilçesi, ... ve ... Mevkii, ... sayılı parseller ile kısmen ... sayılı parsellerin Çevre ve Şehircilik Bakanlığının ... tarih ve ... sayılı kararı ile "İlave rezerv yapı alanı" olarak belirlendiği, parsellerin bulunduğu alanda Toplu Konut İdaresi Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı kararı ile parselasyon işlemi onaylanarak 15/12/2020-13/01/2021 tarihinde askıya çıkarıldığı, askı süresi içerisinde bir takım itirazlarda bulunulmuş ise de bu itirazlar yerinde görülmeyerek ... tarih ve ... sayılı işlem ile parselasyonun kesinleştirildiği, parselasyondan haberdar olunduğu ileri sürülerek 12.05.2023 tarihli "imar uygulamasının daha sonra yeni bir işlem tesis edilmek üzere geri alınması" yönündeki başvurunun cevap verilmeyerek reddedilmesi üzerine 17/07/2023 tarihinde bakılan davan açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT: 3194 sayılı İmar Kanununun 18. maddesinin 1. fıkrasında, imar hududu içinde bulunan binalı veya binasız arsa ve arazileri malikleri veya diğer hak sahiplerinin muvafakatı aranmaksızın birbirleri ile, yol fazlaları ile, kamu kurumlarına veya belediyelere ait bulunan yerlerle birleştirmeye, bunları yeniden imar planına uygun ada veya parsellere ayırmaya, müstakil, hisseli veya kat mülkiyeti esaslarına göre hak sahiplerine dağıtmaya ve re'sen tescil işlemlerini yaptırmaya belediyelerin yetkili olduğu kurala bağlanmıştır.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "Dava açma süresi" başlıklı 7. maddesinde dava açma süresinin özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve İdare Mahkemelerinde altmış gün olduğu; ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresinin, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı; yine aynı Kanunun "Üst makamlara başvurma" başlıklı 11. Maddesinde, davacının idareye başvuru tarihinde yürürlükte bulunan halinde ilgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılmasının üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebileceği, bu başvurunun işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durduracağı, otuz gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı hususu kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Dava süresi, kamu düzeni ile ilgili olup, hak düşürücü nitelik taşır. Nitekim, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nda, davanın süresinde açılıp açılmadığı hususu ilk inceleme konuları arasında sayılmış; davanın süresinde açılmadığının tespiti halinde esasa girilmeden süre aşımı yönünden davanın reddine karar verileceği öngörülmüştür (Madde14/3-e ve 15/1-b). Ayrıca, davanın süresinde açılıp açılmadığı hususunun yargılamanın her aşamasında dikkate alınması gerektiği de vurgulanmıştır (Madde14/6).
Parselasyon işlemleri, dağıtım cetvellerinde kapsadıkları alan içindeki her taşınmaza karşılık sahiplerine verilecek bağımsız ve şüyulu imar parsellerinin parsel büyüklükleri, hisse miktarı ve parsellerin konumu gibi hususları ayrı ayrı gösterdiğinden, düzenlemeye konu olan taşınmaz sahipleri için sübjektif ve kişisel işlemler olarak kabul edilmektedir. Dolayısıyla parselasyon işlemi niteliği itibarıyla subjektif ve doğrudan mülkiyet hakkına yönelik bir işlem olduğundan, dava açma süresinin başlaması için ilanen tebliğin yeterli olmadığı, bu sebeple parselasyon işleminin ilgili taşınmaz malikine tebliğ edilmesi ve yasal bildirimi üzerine dava açma süresinin başlaması esastır.
Uyuşmazlıkta, subjektif işlem özelliği taşıyan parselasyon işleminin kesinleşmiş halinin davacıya tebliğ edilmesi ya da bu işlemin davacı tarafından açık ve net bir şekilde öğrenildiğinin ortaya konulması gerekmektedir.
Bu haliyle, dava konusu parselasyon işlemin davacıya tebliğ edilmediğine göre uyuşmazlığa konu parsele yönelik düzenlenen tapu senedinin düzenlendiği tarihin parsel maliki davacı tarafından parselasyon işleminden haberdar olunduğu tarih olarak kabulüne hukuken olanak bulunmamaktadır.
Bu durumda, davacı tarafından parselasyondan haberdar olunduğu 12.05.2023 tarihli "imar uygulamasının daha sonra yeni bir işlem tesis edilmek üzere geri alınması" yönündeki başvurusunun cevap verilmeyerek reddedilmesi üzerine, 2577 sayılı Yasanın 7. maddesinde düzenlenen yasal dava açma süresi içinde, 17/07/2023 tarihinde, açılan davada süre aşımı bulunmadığından işin esası hakkında karar verilmesi gerekirken aksi yöndeki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1\. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2\. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 05/05/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.