Danıştay danistay 2024/3495 E. 2025/2203 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2024/3495
Karar No : 2025/2203

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Odası (... Şubesi)
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararın temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Gaziantep ili, Şehitkamil ilçesi, ... Mahallesi, ... ve ... sayılı imar paftalarını kapsayan alanın 15 Temmuz Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Proje Alan Sınırı ilan edilmesine ilişkin Gaziantep Büyükşehir Belediye Meclisi'nin ... tarih ve ... kararı ile kabul edilen 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği ile bu karara karşı yapılan itirazın reddine ilişkin Gaziantep Büyükşehir Belediye Meclisi'nin ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda hazırlanan bilirkişi raporundaki tespitler ile dava dosyasında yer alan diğer tüm bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu taşınmazların üst kademedeki 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planı ve 1/25.000 ölçekli nazım imar planında üniversite kampüs alanı olarak planlı olduğu, 1/100.000 ölçekli çevre düzeni ve 1/25.000 ölçekli nazım imar planı kararlarında bu alanlar için “lisans, lisansüstü eğitim faaliyetleri ile üniversite bünyesinde sağlık, kültür ve kongre faaliyetlerine ilişkin tesislerin yer alabileceğinin" vurgulandığı, buna karşılık dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği kapsamında taşınmazların kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanı olarak tanımlandığı, bu alanlarda Belediye Kanunu'nun 73. maddesi gereğince konut alanları, sanayi alanları, ticaret alanları, teknoloji parkları, kamu hizmeti alanları, rekreasyon alanları ve her türlü sosyal donatı alanlarına yer verilmesinin mümkün olduğu, bu kapsamda dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin üst ölçekli plan kararına aykırı olduğu sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: Danıştay Altıncı Dairesinin 08/12/2022 tarihli ve E:2019/17636, K:2022/10773 sayılı bozma kararına uyularak, İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesince Danıştay Altıncı Dairesinin bozma kararına esasen uyulmadığı, yatırımcı kuruluş olan Gaziantep Üniversitesi'nin bu alana ihtiyacının olmadığını bildirmesi üzerine yasa ve yönetmeliğe uygun olarak dava konusu imar planının hazırlandığı, bu alanın sadece kentsel dönüşüm ve gelişim alanı olarak ilan edildiği, başkaca kullanım kararı getirilmediği, dava konusu işlemin şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına ve kamu yararına uygun olduğu, temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının gerekçesinin değiştirilerek onanmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
1/100.000 ölçekli Gaziantep Çevre Düzeni Planında; üniversite kampüs alanı, 1/25.000 ölçekli nazım imar planında; üniversite yerleşkeleri, 1/5000 ölçekli nazım imar planında; yüksek öğretim alanı olarak planlı olan uyuşmazlık konusu alan, dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği ile ''15 Temmuz Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Proje Alan Sınırı'' olarak planlanmış, bu plana askı süresi içerisinde yapılan itirazın reddi üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanunu'nun 5. maddesinin işlem tarihi itibariyle yürürlükte olan halinde; "nazım imar planı" varsa bölge ve çevre düzeni planlarına uygun olarak, hali hazır haritalar üzerine yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme, yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları gösteren ve uygulama imar planının hazırlanmasında esas olmak üzere düzenlenen detaylı bir raporla açıklanan ve raporu ile beraber bir bütün olan plan olarak, uygulama imar planı ise; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmıştır.
5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 73. maddesinin 1. fıkrasının işlem tarihinde yürürlükte olan halinde, "Belediye, belediye meclisi kararıyla; konut alanları, sanayi alanları, ticaret alanları, teknoloji parkları, kamu hizmeti alanları, rekreasyon alanları ve her türlü sosyal donatı alanları oluşturmak, eskiyen kent kısımlarını yeniden inşa ve restore etmek, kentin tarihi ve kültürel dokusunu korumak veya deprem riskine karşı tedbirler almak amacıyla kentsel dönüşüm ve gelişim projeleri uygulayabilir. Bir alanın kentsel dönüşüm ve gelişim alanı olarak ilan edilebilmesi için yukarıda sayılan hususlardan birinin veya bir kaçının gerçekleşmesi ve bu alanın belediye veya mücavir alan sınırları içerisinde bulunması şarttır. Ancak, kamunun mülkiyetinde veya kullanımında olan yerlerde kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanı ilan edilebilmesi ve uygulama yapılabilmesi için ilgili belediyenin talebi ve Çevre ve Şehircilik Bakanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca bu yönde karar alınması şarttır. Kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanı olarak ilan edilecek alanın; üzerinde yapı olan veya olmayan imarlı veya imarsız alanlar olması, yapı yükseklik ve yoğunluğunun belirlenmesi, alanın büyüklüğünün en az 5 en çok 500 hektar arasında olması, etaplar halinde yapılabilmesi hususlarının takdiri münhasıran belediye meclisinin yetkisindedir. Toplamı 5 hektardan az olmamak kaydı ile proje alanı ile ilişkili birden fazla yer tek bir dönüşüm alanı olarak belirlenebilir. Büyükşehir belediye ve mücavir alan sınırları içinde kentsel dönüşüm ve gelişim projesi alanı ilan etmeye büyükşehir belediyeleri yetkilidir. Büyükşehir belediye meclisince uygun görülmesi halinde ilçe belediyeleri kendi sınırları içinde kentsel dönüşüm ve gelişim projeleri uygulayabilir. Büyükşehir belediyeleri tarafından yapılacak kentsel dönüşüm ve gelişim projelerine ilişkin her ölçekteki imar planı, parselasyon planı, bina inşaat ruhsatı, yapı kullanma izni ve benzeri tüm imar işlemleri ve 3/5/1985 tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanununda belediyelere verilen yetkileri kullanmaya büyükşehir belediyeleri yetkilidir..." hükmü yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava konusu planlamaya konu alanda yer alan taşınmazlara ait dosya kapsamında bulunan tapu kayıtlarının incelenmesinden, Gaziantep ili, Şehitkamil ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel ve ... ada, ... parsel sayılı ''arsa'' vasıflı taşınmazların Gaziantep Büyükşehir Belediyesi'nin, ... ada, ... parsel sayılı ''park'' vasıflı taşınmazın ise Şehitkamil Belediyesi'nin müşterek mülkiyetinde olduğu görülmüştür.
Bu durumda, Şehitkamil Belediyesi mülkiyetindeki ''park'' vasıflı taşınmaz nedeniyle ''kamu mülkü'' niteliği bulunan uyuşmazlık konusu alanın kentsel dönüşüm ve gelişim alanı olarak ilan edilebilmesi ve bu alanda uygulama yapılabilmesi için dava konusu işlem tarihi itibariyle belediyenin talebi ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca bu yönde bir karar alınması gerekirken doğrudan belediye meclisi kararı ile ''kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanı'' olarak belirlenmesine ilişkin dava konusu işlemde yetki yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolunda verilen temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibariyle isabetsizlik görülmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1\. Davalının temyiz isteminin reddine,
2\. Dava konusu işlemlerin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçe ile ONANMASINA,
3\. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 22/04/2025 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.