Danıştay danistay 2023/727 E. 2025/4584 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2023/727
Karar No : 2025/4584

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : A...
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Hatay ili, Antakya ilçesi, ... Mahallesi, ... ada ... parsel sayılı taşınmazı da kapsayan alana ilişkin Hatay Büyükşehir Belediye Meclisi'nin ...tarih ve ... sayılı kararı ile onaylanan 1/5000 ölçekli İlave ve Revizyon Nazım İmar Planının söz konusu taşınmazlara ilişkin kısmının ve bu plana yapılan itirazın reddine ilişkin Hatay Büyükşehir Belediye Meclisi'nin ... tarih ve... sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davanın süre aşımı nedeniyle reddine dair ...İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla kaldırılması ve yeniden karar vermek üzere dosyanın Mahkemelerine gönderilmesi üzerine uyuşmazlığın esasının incelenmesinden, üst ölçekli plan olan Hatay Büyükşehir Belediye Meclisi’nin ...tarih ve ... sayılı kararı ile onaylanmış Hatay İli 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planında dava konusu alanın kentsel yerleşik alan olarak belirlendiği, bu yönüyle parselin dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planında sosyal tesis alanı ve park alanı fonksiyonunun planların kademeliği ilkesine uygun olduğu, dava konusu taşınmazın bulunduğu alanın batısında ve doğusunda kalan dere yatakları ekseninde öngörülen park alanının hem alandaki açık yeşil alan miktarını artırdığı hem de farklı sosyal-teknik donatılar arasında açık yeşil alan koridoru oluşturduğu, dava konusu taşınmaz üzerinde öngörülen sosyal tesis alanının açık yeşil alan sistemi ile bütünleşmiş olacak şekilde planlandığı, plan hükümlerinde, sosyal tesis alanı içerisinde yer alabilecek kreş, yaşlı ve engelli bakımevi, rehabilitasyon merkezi ve toplum merkezi gibi kullanımlar dikkate alındığında, bu alanda yakın çevresine hizmet sağlayabilecek bir sosyal-teknik donatı alanı öngörülmesinin şehircilik ilkelerine ve kamu yararına uygun olduğu gerekçesiyle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu ...İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Temyize konu kararın, taşınmazın bulunduğu alanın 1/100.000 Ölçekli Çevre Düzeni Planında "kentsel yerleşik alan" olarak düzenlendiği, dava konusu nazım imar planında ise "büyük oranda sosyal tesis alanı ve kısmende park alanı" olarak düzenlendiği, dava konusu planın üst ölçekli plana uygun olması gerektiği, bilirkişilerce bu konuda değerlendirme yapılmadığı, çevre taşınmazlarda yapılaşma izni verildiği, bu durumun hakkaniyete aykırı olduğu ileri sürülerek, usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:

MADDİ OLAY :
Uyuşmazlık konusu Hatay ili, Antakya ilçesi, ... Mahallesi, ... ada ... sayılı taşınmazı kapsayan alana ilişkin 1/5.000 ölçekli revizyon ve ilave nazım imar planının Hatay Büyükşehir Belediye Meclisinin... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylandığı, 01/04/2019-02/05/2019 tarihleri arasında askıya çıkarıldığı, davacı tarafından askı süresi içerisinde, 30/04/2019 tarihinde itiraz edildiği, bu itirazın Hatay Büyükşehir Belediye Meclisinin... tarih ve ...sayılı kararı ile reddedildiği ve bu işleminin 18/09/2019 tarihinde davacıya tebliği üzerine 06/11/2019 tarihinde anılan 1/5.000 ölçekli revizyon ve ilave nazım imar planının iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "Dava Açma Süresi" başlıklı 7. maddesinde dava açma süresinin özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştay'da ve idare mahkemelerinde altmış gün olduğu; ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresinin, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı; ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililerin düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açılabileceği, yine aynı Kanunun "Üst Makamlara Başvurma" başlıklı 11. maddesinde işlem tarihinde, ilgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılmasının üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebileceği, bu başvurunun işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durduracağı, altmış gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı hükmü yer almaktadır.
Özel Kanun olan 3194 sayılı İmar Kanununun, "Planların Hazırlanması ve Yürürlüğe Konulması" başlıklı 8. maddesinin (b) bendinde ise işlem tarihinde, "İmar Planları; Nazım İmar Planı ve Uygulama İmar Planından meydana gelir. Mevcut ise bölge planı ve çevre düzeni plan kararlarına uygunluğu sağlanarak, belediye sınırları içinde kalan yerlerin nazım ve uygulama imar planları ilgili belediyelerce yapılır veya yaptırılır. Belediye meclisince onaylanarak yürürlüğe girer. Bu planlar onay tarihinden itibaren belediye başkanlığınca tespit edilen ilan yerlerinde bir ay süre ile ilan edilir. Bir aylık ilan süresi içinde planlara itiraz edilebilir. Belediye Başkanlığınca belediye meclisine gönderilen itirazları ve planları belediye meclisinin on beş gün içinde inceleyerek kesin karara bağlar" düzenlemesi mevcuttur.
Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliği'nin "Çevre Düzeni Planı ve İmar Planlarının Onayı, İlanı ve Kesinleşmesi" başlıklı onbirinci bölümünün "Planların ilanı, itirazlar ve kesinleşmesi" başlıklı 33. maddesinin 4. fıkrasında, " Planlara itiraz, otuz günlük ilan süresi içinde idareye yapılır ve itirazlar idarece değerlendirilir. İdarenin karar merciince itirazların reddedilmesi halinde, planlar başkaca bir onay işlemine gerek kalmaksızın red kararı tarihinde kesinleşir. İtiraz olmaması halinde planlar askı süresinin sonunda kesinleşir." hükmüne, 6. fıkrasında, " İlan ve askı süresinde yapılan itirazlar üzerine idarelerce, planlarda değişiklik yapılması halinde planın değişen kısımlarına ilişkin olarak yeniden ilan süreci başlatılır." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda anılan maddelerin birlikte değerlendirilmesinden, işlem tarihi itibarıyla imar planlarına karşı, bir aylık askı süresi içinde 2577 sayılı Kanunun 11. maddesi kapsamında başvuruda bulunulması ve bu başvuruya idari dava açma süresinin başlangıç tarihi olan son ilan tarihinden itibaren 60 gün içinde cevap verilmeyerek isteğin reddedilmiş sayılması halinde, bu tarihi takip eden 60 günlük dava açma süresi içinde veya son ilan tarihini izleyen 60 gün içinde cevap verilmek suretiyle isteğin reddedilmesi halinde bu cevap tarihinden itibaren 60 günlük dava açma süresi içinde idari dava açılabileceği sonucuna varılmaktadır.
Dosyanın incelenmesinden,Hatay ili, Antakya ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazı kapsayan alana ilişkin 1/5.000 ölçekli revizyon ve ilave nazım imar planının Hatay Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylandığı, 01/04/2019-02/05/2019 tarihleri arasında askıya çıkarıldığı, davacı tarafından askı süresi içerisinde, 30/04/2019 tarihinde itiraz edildiği, Hatay Büyükşehir Belediye Meclisinin... tarih ve... sayılı kararı ile itirazın reddedildiği ve itiraz ret işleminin 18/09/2019 tarihinde davacıya tebliği üzerine 06/11/2019 tarihinde anılan 1/5.000 ölçekli revizyon ve ilave nazım imar planının iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı, son ilan tarihinden itibaren 60 gün içinde cevap verilmeyerek itirazın zımnen reddedilmiş sayıldığı, 30/06/2019 tarihinden itibaren 60 günlük dava açma süresi içerisinde en geç (dava açma süresinin son günü 29/08/2019 tarihine denk geldiği için) 09/09/2019 tarihine kadar dava açılması gerekirken, 06/11/2019 tarihinde açılan davanın süre aşımı nedeniyle esasının incelenme olanağı bulunmamaktadır.
Öte yandan, davacının itirazının reddedildiği Hatay Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile bir kısım itirazların kabul edilerek, kabul edilen kısımlar yönünden nazım imar planında değişiklik yapıldığı ve 06/09/2019 - 07/10/2019 tarihleri arasında planın yeniden askıda ilan edildiği görülmekte ise de, planın tümünün askıya çıkarılmadığı, Yönetmeliğin yukarıda açıklanan 33. maddesinin altıncı fıkrası uyarınca kabul edilen kısımlara yönelik değişikliklerin yeniden ilan edildiği ve davacının taşınmazı yönünden herhangi bir değişiklik yapılmadığı anlaşıldığından, yapılan ilan işleminin davacı açısından yeniden dava açma süresini başlatmayacağı da açıktır.
Ayrıca, dava konusu 1/5.000 ölçekli revizyon ve ilave nazım imar planına karşı açılan davalarda, dava konusu işlemin iptaline dair Mahkeme kararlarına karşı yapılan istinaf başvurularının reddi yolundaki Bölge İdare Mahkemesi kararları, Danıştay Altıncı Dairesinin 01/10/2025 tarihli ve E:2022/9101, K:2025/4576 sayılı; E:2022/9103, K:2025/4579 sayılı; E:2022/9271, K:2025/4581; E:2022/8632, K:2025/4578; 2022/8341, K:2025/4577; E:2023/6356, K:2025/4583; E:2022/9266, K:2025/4580 ve E: 2022/9317, K:2025/4582 sayılı kararları ile davanın süreaşımı nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir.
Bu itibarla, davanın esastan reddine ilişkin mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1\. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2\. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesince verilen...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 01/10/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.